Хусусияти 2– Май 2013 –Маҷаллаи Файзу Ҳақиқат
ФАЙЗУ ҲАҚИҚАТ
«Зеро шариат ба воситаи Мусо дода шуд, аммо файзу ҳақиқат ба воситаи Исои Масеҳ омад». Юҳанно 1:17 КҶВ
Оятҳои қаблии боби 1-и Юҳанно ба калимаҳои ояти 17, «файзу ҳақиқат ба воситаи Исои Масеҳ омад», арзиши бениҳоят мебахшанд. Чӣ қадар ҷалолнок аст Он ки «омад!» Ӯ пур аз моҳияти муқаддас аст! Азбаски Ӯ дар шахсияти Худ абадӣ буд – «Калом Худо буд» (ояти 1) – ва муҳаббати Падар насиби Ӯ аз «пеш аз бунёди ҷаҳон» (Юҳанно 17:14) буд, Ӯ ба ҷаҳоне омад, ки Офаридгори он буд (ояти 3), то ки ҳамчун Каломи Абадӣ, Ӯ ба одамон умқи меҳру муҳаббати илоҳиро, ки дили Худои муборакро аз замонҳои абадӣ пур мекард, ошкор созад. Ӯ, ва танҳо Ӯ, салоҳият дошт, ки мӯъҷиза ва ҷалоли қасди абадии Худои Худро маълум кунад.
Мутаассифона, мо мехонем, ки ҷаҳон, ки ба корҳои худ машғул буд, чунон ки дар Ҳастӣ 11:3-4 ба таври возеҳ дида мешавад: «Биёед барои худ ном барорем», «Ӯро нашинохт». Миллате, ки Худо ба таври махсус ба он файз дода буд, «Ӯро қабул накард» (Юҳанно 1:11). Мо мушоҳида мекунем, ки рад кардани Масеҳ дар Инҷили Юҳанно хеле пештар аз дигар Инҷилҳо зикр шудааст. Ба чунин саҳна Писари Худо омад, ки ба инсон файз мебахшид ва дар ҳар як ҷузъиёт ҳақиқатро мувофиқи Худо нигоҳ медошт.
Дар бобҳои аввали Юҳанно, Худованд бо ниёзҳои гуногуни шахсони алоҳида, мардону занони дорои хислатҳои гуногун, ки Наҷотдиҳандаи муборак бо онҳо рӯ ба рӯ мешавад, вақте ки Ӯ, бо маҳорати муҳаббат, «файзу ҳақиқатро» ба масъалаи ҳар як шахс меорад, сару кор дорад. Мо ба таври мухтасар чанде аз ин ҳолатҳоро баррасӣ хоҳем кард. Дар ҳар яке аз ин мисолҳо, шахсони алоҳида қадршиносии бештари унвон ё номи Худовандро инкишоф медиҳанд.
Ниқӯдимус
Юҳанно 3 ҳодисаи Ниқӯдимус, як ҳокими яҳудиёнро, ки назди Исо омад, нақл мекунад. Ӯ Ӯро «Муаллим» эътироф кард. Бешубҳа, ӯ аз аломатҳое, ки Худованд карда буд, таъсир гирифта буд, аммо ӯ дар бораи он чизе, ки дар унвони Муаллим мавҷуд аст, тасаввуроти кам дошт. Ӯ бояд мефаҳмид, ки инсони афтода, новобаста аз он ки чӣ қадар зиёӣ ё фарҳангӣ бошад, наметавонад он чизеро, ки «ба воситаи Исои Масеҳ» омадааст, қадр кунад ё қабул кунад. Аз ин рӯ, Худованд бо ҳақиқати Худо нишон медиҳад, ки ҳолати инсон ба тағйироти куллӣ ниёз дорад. Сипас Ӯ дар бораи файзе сухан меронад, ки ин ҳолатро ба таври комил қонеъ мекунад. Файзу ҳақиқат дар шахсияти Масеҳ ба таври бениҳоят арзишманд ошкор шуданд. Аммо агар одамони гунаҳкор аз баракате, ки дар назар буд, баҳравар мешуданд, пас марги кафоратбахши Ӯ дар салиби Ҷолҷота зарурати илоҳӣ буд. Оятҳои минбаъдаи боб инро ба таври возеҳ нишон медиҳанд. Ояти 14, ки бо Ададҳо 21 алоқаманд аст, ҳақиқати ҷиддии исёни инсон бар зидди Худо ва набудани қадршиносии комили ӯ нисбат ба Масеҳро таъкид мекунад. Ҳақиқати салиб, баланд бардоштани «Писари Одам», зарур аст, агар ҳолати афтодаи инсон ба қаноатмандии Худо қонеъ карда шавад ва одамон ба баракати ҳаёти абадӣ оварда шаванд. Сипас ояти 16 нишон медиҳад, ки файз, муҳаббати Худо дар фаъолияти худ, манбаи ҳама чиз аст: «Зеро Худо чунон дӯст дошт, ки дод». Ҳақиқат, бидуни ҳеҷ гуна созиш, ҳолати ноумедонаеро, ки дар он одамон пайдо мешаванд, ошкор мекунад; ва сипас файз, файзи холиси бесазовор, ин мавқеъро ба таври комилтарин қонеъ мекунад.
Ҳамин тавр, Худованд Исо «файзу ҳақиқатро» ба дили машғул, вале бехабари фарисӣ овард. Ӯ дар ҳақиқат «Муаллими» арзишманд аст – Каломи Абадӣ ҳар як калимаи арзишманди ҳақиқатро хира мекунад (ва дар айни замон тасдиқ мекунад). Ҳодисаҳои дар Юҳанно 7 ва Юҳанно 19 сабтшуда нишон медиҳанд, ки Ниқӯдимус аз таълимоти Ӯ чӣ гуна фоида гирифт.
Зани назди чоҳ
Зани дар Юҳанно 4 сипас ҳамчун касе, ки Масеҳ ҳам «файз ва ҳам ҳақиқатро» ба ӯ овард, дар назди мо пайдо мешавад. Вай каме дурахши ҳақиқат дошт – ғояҳои анъанавии ибодат ва Масеҳи оянда, аммо бо дили комилан норозӣ. Агар дар муҳаббати бепоён он дил бояд тароват ёбад ва бо «оби зинда» (ояти 10) пур шавад, ва агар вай бояд баракати он чизеро, ки файз метавонист таъмин кунад, бидонад ва лаззат барад, пас вай бояд зери назорати дақиқи ҳақиқат қарор гирад. Оё мо ҳам файз ва ҳам ҳақиқатро дар фармони Худованд (ояти 16) мушоҳида намекунем: «Бирав, шавҳаратро даъват кун». Ин барои ошкор кардани мавқеи ҳақиқии вай кофӣ буд, дар ҳоле ки калимаҳои боқимонда, «ва ба ин ҷо биё», дар бораи муҳаббат ва файзе сухан меронанд, ки ба ҳар як дили бори гарон, ки дар ҳузури файзбахши Ӯ барои рӯ ба рӯ шудан бо ҳақиқат омода аст, шодӣ ва хушбахтӣ мебахшад. Ҳам вай ва ҳам шарики гунаҳкори вай ба даъвати файзбахш дохил карда шуданд, зеро файз фаровон аст. Нури хираи анъана акнун бояд бо ҷалоли шахсияти худи Масеҳ хира шавад – на дигар умеди дур, балки воқеияти ҳозира ва муборак. Ғояҳои инсонии ибодат бояд бо хоҳишҳои файз, ки дар ошкор кардани дили Падар аз ҷониби Писар ба таври комил ифода ёфтаанд, иваз карда шаванд! «Агар ту тӯҳфаи Худоро медонистӣ, ва кӣ аст он ки ба ту мегӯяд: «Ба ман об деҳ», ту аз Ӯ талаб мекардӣ, ва Ӯ ба ту оби зинда медод» (ояти 10). Файзи озоди бесазовор – моҳияти он дар худи Масеҳ аст.
Оё вай ба ҳар андоза маънои пурраи суханони худро дарк мекард: «Ман медонам, ки Масеҳ меояд, ки Масеҳ номида мешавад: вақте ки Ӯ ояд, Ӯ ҳама чизро ба мо хоҳад гуфт» (ояти 25)? Чӣ мавзӯи муқаддасе барои мулоҳизаи мо: Масеҳ ва «ҳама чиз!» Дар ин мақола мо наметавонем дар бораи баракати ин мавзӯи арзишманд васеъ сухан ронем. Бас аст, ки бигӯем, ки ба воситаи файз ҳар яки мо метавонем насиби шахсии худро дар ин ҳақиқати ҷалолнок дарк кунем. Нақшаи васеи ҳақиқат, чунон ки дар ифодаи ояти 25 дида мешавад, бояд дар диле, ки Наҷотдиҳандаро мешиносад, ҷои махсуси худро дошта бошад – «оё ин Масеҳ нест?» (ояти 29). Таъсири илоҳии файз ва ҳақиқат ба дили вай акнун, бо шаҳодати бешармонаи вай, дар ҳаёти вай инъикос меёбад. Ҳар як қадршиносии наве, ки мо аз ҷалоли Масеҳ ва моҳияте, ки дар Ӯ пайдо мекунем, бояд ба рӯҳи ибодати оқилонатар ба Падар ва шаҳодати равшантар ва дурахшонтар ба одамон оварда расонад.
Марди нобино таваллудшуда
Дар Юҳанно 9 мавзӯи арзишманди «файзу ҳақиқат» бо қадршиносии афзояндаи Он ки ба воситаи Ӯ омаданд, идома меёбад. Ҳамон тавре ки зан дар Юҳанно 4 дар фаҳмиши худ аз «яҳудӣ» (ояти 9) ба «пайғамбар» (ояти 19) ва сипас ба «Масеҳ» (ояти 29) пеш рафт, ҳамин тавр марди нобино дар андешаҳои худ дар бораи Масеҳ пеш рафт ва ба ҳақиқати бузурги «Писари Худо» расид. Мо мушоҳида мекунем, ки ин пешрафти рӯҳ дар фазои душманӣ нисбат ба Масеҳ ба амал омад. Ӯ рад карда шуд – ҳам суханони ҳақиқати Ӯ (Юҳанно 8) ва ҳам корҳои файзи Ӯ (Юҳанно 9) рад карда шуданд. Ҳақиқати ин ба марди нобино фаҳмонда мешавад, вақте ки ӯ мефаҳмад, ки ҳамроҳӣ бо Масеҳи радшуда ӯро аз тартиботи муқарраршудаи одамон берун мекунад. Ӯ аллакай бо ҳақиқат рӯ ба рӯ шуда буд, ки ӯ нобино буд (тавсифӣ ба маънои ахлоқии миллати Исроил ва одамон дар маҷмӯъ), ва дар рӯ ба рӯ шудан бо ин факт ӯ зери ламси файзбахши Худованд қарор гирифта буд. Акнун ӯ бо ҳақиқати «аз ҷаҳон берун карда шудан» (ояти 34) рӯ ба рӯ мешавад, ва дар ин мавқеъ ӯ мавзӯи файзи аҷиб мегардад – аз ҷониби Масеҳ «ёфт шуд» ва дили ӯ ба ҳақиқати ҷалолнок кушода шуд, ки Он ки ба воситаи Ӯ «файзу ҳақиқат» омаданд, касе ҷуз Писари Худо нест (оятҳои 35-38). Ҳамон тавре ки дар мавриди Ниқӯдимус ва зан дар Юҳанно 4, қадршиносии ӯ нисбат ба Он ки ниёзи ӯро ба таври комил қонеъ кардааст ва дили ӯро пур кардааст, дида мешавад. Ӯ ибодаткунанда мегардад!
Марто ва Марям
Ба таври мухтасар, мо ҳамин мавзӯи арзишмандро дар Юҳанно 11 ламс мекунем. Хоҳарон Марто ва Марям бо ҳақиқати ҷиддии марг ва фасод рӯ ба рӯ мешаванд. Ҳарчанд Марто аллакай дар ояти 24 ҳақиқати аҷиберо ифода карда буд, Марто, Марям, шогирдон ва дигарон низ бояд ҳақиқати барҷастаи шахсияти муқаддаси Ӯро омӯзанд – «Ман эҳё ва ҳаёт ҳастам: ҳар кӣ ба Ман имон оварад, ҳарчанд мурда бошад ҳам, зинда хоҳад шуд: Ва ҳар кӣ зинда аст ва ба Ман имон оварад, ҳеҷ гоҳ нахоҳад мурд». Ин дар ҳақиқат ҳақиқати ҷалолнок аст! Оё он дар қудрат ва ҷалоли худ дар рабуда шудани муқаддасон зоҳир нахоҳад шуд? «Мурдагон дар Масеҳ аввал эҳё хоҳанд шуд: Сипас мо, ки зиндаем ва боқӣ мондаем, рабуда хоҳем шуд ... то Худовандро дар ҳаво пешвоз гирем» (1 Тас. 4:16-17).
Вақте ки дилҳои мо бо ҳақиқати «Писари Худо дар қудрат» (Рум. 1:4) равшан мешаванд, оё мо дар муҳаббатҳои худ ба Ӯ наздик намешавем, вақте ки мо калимаҳои ояти 35-и боби худро мехонем – «Исо гирист». Оҳ, файзи фаровон ва бепоёни дили Наҷотдиҳанда! Ӯ, ки «эҳё ва ҳаёт» аст ва метавонист мурдагонро ба итоат ба овози Худ барояд, боз ҳам аз ғам ва андӯҳе, ки ҳуҷуми марг ба насли инсонӣ оварда буд, мегирист. Зарфи арзишманди муҳаббати абадии дили Худо!
Оё тааҷҷубовар аст, ки бо ин ҳисси афзояндаи ҷалоли шахсияти Ӯ, мо Марторо ором ва хушҳолона хидмат мекунем ва Марям қадршиносии дилсӯзонаи худро ба шахсияти муқаддаси Ӯ мерезад (Юҳ. 12).
Мушкилот
Бародарони азиз, вақте ки мо Худованди худро ҳамчун «Марде, ки ба мо ҳақиқатро гуфтааст» (Юҳ. 8:40) мешиносем, ки тамоми мавқеи гуноҳ ва ниёз ва набудани қадршиносии ақли табииро ошкор мекунад, биёед уқёнуси файзеро, ки дар Ӯ мавҷуд аст, пурратар қадр кунем. Аз пуррагии Ӯ «файз бар файз» (Юҳ. 1:16) ба дилҳои мо рехта мешавад. Биёед Ӯро ҳамчун Муаллим ва ҳамчун Масеҳ, ки ҳама чизро дар назорати мубораки Худ дорад, бештар қадр кунем. Ва биёед Ӯро ҳамчун Писари Худо ибодат кунем, ки баракати ҳамроҳии Худи Ӯро дар саҳнае медонем, ки аз он Ӯ, «эҳё ва ҳаёт», сояи маргро бардоштааст.
Аз ҷониби Ф. А. Ҳюз (Бо иҷозат аз STEM Publishing,таҳрир шудааст).