Силсила– Январи 2024 –Маҷаллаи файз ва ҳақиқат
Аломатҳои Китоби Муқаддас
Ҷамъоварӣ аз Аҳди Қадим,Қисми 10
Мусо ва Еҳушаъ
Еҳушаъ писари Нунро бо худ бигир, ки дар ӯ Рӯҳ аст. —Ададҳо 27:18 НКҶВ
Еҳушаъ ва Исо
Еҳушаъ аз ҷавонӣ хизматгори Мусо буд, ки марди бузурги Худо буд, ки Исроилро аз Миср берун овард ва қонунҳои Худоро ба мардум дод (ниг. Хуруҷ 24:13, 33:11; Ададҳо 11:28; Такрори Шариат 1:38). Ҳаёти ӯ намунаи хуби рушди рӯҳонӣ аст, ки ҳар як мӯъмини ҷавон, ки бо Худованд роҳ меравад, аз сар мегузаронад. Чизи шабеҳро дар ҳаёти Элишоъ дидан мумкин аст, ки ҳангоми роҳ рафтан бо Илёс барои вазифае, ки Худо барои ӯ омода карда буд, омода карда шуд (1 Подшоҳон 19; 2 Подшоҳон 2).
Еҳушаъ инчунин намунаи Худованд Исо аст, ки аз номҳои шабеҳи онҳо аён аст. Исо шакли юнонии Ешуа ё Еҳушаъ аст. Ин номҳо наҷоти Худоро ифода мекунанд. Еҳушаъ маънои «Яҳве наҷот медиҳад» ё «Яҳве наҷот аст». Дар Аҳди Ҷадид фариштае, ки таваллуди Исоро эълон кард, номи Ӯро бо наҷот аз гуноҳ пайваст кард: «Номи Ӯро Исо хоҳӣ гузошт, зеро Ӯ қавми Худро аз гуноҳҳояшон наҷот хоҳад дод» (Матто 1:21).
Мо медонем, ки Еҳушаъ кори пешгузаштаи худро ба анҷом расонд. Дар ҳоле ки Мусо қавми Худоро аз сарзамини ғуломӣ раҳо кард, Еҳушаъ онҳоро ба Сарзамини Ваъдашуда бурд. Наҷоти Худовандро дар хуруҷ аз Миср дидан мумкин буд (Хуруҷ 14:13, 15:2), аммо зоҳиршавии пурраи он танҳо пас аз забти Канъон буд. Ин ҳадафи бузурги наҷоти Исроил аз Миср буд. Ҳамин тавр, Мусо ва Еҳушаъ намунаи дукаратаи Худованд Исои Масеҳ мебошанд, ки на танҳо қавми Худро аз ғуломии гуноҳ ва Шайтон раҳо мекунад, балки онҳоро ба сарзамини осмонӣ низ меорад. Худо моро дар Масеҳ дар ҷойҳои осмонӣ якҷоя нишонд ва мо дар он ҷо бо ҳар баракати рӯҳонӣ баракат ёфтем (Эфсӯсиён 1:3, 2:6).
Еҳушаъ намунаи махсуси Масеҳ аст, ки бо қудрати Рӯҳулқудс қавми Худро ба ин сарзамини осмонӣ, Канъони оромии мо бурд (Ибриён 3–4-ро баррасӣ кунед). Ӯ ба Масеҳ ҳамчун Касе ишора мекунад, ки дар Рӯҳ ва ба воситаи Рӯҳ ҳоло аз номи қавми Худо фаъол аст. Аммо инчунин татбиқи инфиродӣ ба худи мо ҳамчун мӯъминон вуҷуд дорад, ки бояд «аз Рӯҳ пур шаванд» (Эфсӯсиён 5:18). Мо бояд ба намунаи Еҳушаъ ҳамчун марди пур аз Рӯҳ пайравӣ кунем.
Еҳушаъ ҳамчун ҷанговар
Биёед ҷараёни ҳаёти Еҳушаъро тафтиш кунем, то бубинем, ки ӯ чӣ гуна қадам ба қадам барои вазифаи бузурги худ омода шудааст ва инчунин дар бораи дарсҳои рӯҳонӣ барои худамон мулоҳиза ронем. Бори аввал номи ӯ дар Хуруҷ 17:8-16, дар ҷанг бар зидди Амолек зикр шудааст. Аз афташ, Еҳушаъ сарбози хубе буд, зеро ӯ ба ҷанг масъул буд, дар ҳоле ки Мусо дар болои теппа шафоат мекард.
Исроилиён аз Миср раҳо шуда буданд, аммо ин маънои онро надошт, ки дар сафари онҳо тавассути биёбон барои онҳо ҳеҷ гуна муноқиша боқӣ намондааст. Ба ҳамин монанд, мо аз қудрати шоҳзодаи ин ҷаҳон раҳо шудаем (Эфсӯсиён 2:2), аммо ин маънои онро надорад, ки мо дар роҳи худ дар ин ҷо дар рӯи замин бе мубориза мондаем. Биёбон ин саҳнаи заминиро бо ҳама душвориҳо ва ташвишҳо, дардҳо ва муборизаҳои он рамзӣ мекунад. Худованд моро дар ин ҷо гузоштааст, то барои ҷалоли номи Ӯ мубориза барем ва Ӯ дар ҷалол аст, то барои мо шафоат кунад. Мо бояд ҷанги хубро барем ва ҳамчун сарбозони хуби Исои Масеҳ душвориҳоро таҳаммул кунем (1 Тимотиюс 1:18; 2 Тимотиюс 2:3).
Дар ин робита, Еҳушаъ барои мо намунаи муҳим аст. Дар ҳоле ки Мусо дар болои кӯҳ истода, барои сарбозони худ шафоат мекард, Еҳушаъ дар водӣ меҷангид. Аз сабаби шафоати Мусо, Еҳушаъ бар Амолек пирӯз шуд. Ба ҳамин монанд, Худованди мо дар осмон моро дар ҷангҳои мо дар ин ҷо дар рӯи замин, дар муноқишаҳои мо бо Шайтон ва ҷисм дастгирӣ мекунад. Ба воситаи Ӯ мо аз ғолибон зиёдтарем (Румиён 8:34-37). Амолек душмани тавоно ва маккор буд, ки ба қафои Исроил ҳамла кард (Ададҳо 24:20; Такрори Шариат 25:17-19; 1 Самуил 15:2). Ин душман намунаи Шайтон аст, ки нуқтаҳои заифи моро медонад ва кӯшиш мекунад, ки моро аз хидмат ба Худованд ҳамчун қавми наҷотёфта боздорад. Мо метавонем бар ин душмани тавоно танҳо вақте пирӯз шавем, ки аз боло қувват гирем.
Дар кӯҳи Худованд
Ҷанг бо Амолек танҳо оғози касби Еҳушаъ буд. Баъдтар дар китоби Хуруҷ мо ӯро ҳамчун хизматгор ва ҳамроҳи Мусо мебинем. Дар ин вазифаҳо Еҳушаъ таҷрибаҳои азим дошт, зеро ӯ ягона касе буд, ки бо Мусо ба кӯҳи Худо баромадан иҷозат дода шуд, дар ҳоле ки пирони Исроил бояд баргаштани онҳоро интизор мешуданд (Хуруҷ 24:13-14). Дар Хуруҷ 32:15-17 мо мебинем, ки онҳо якҷоя аз кӯҳ фуромада истодаанд ва Хуруҷ 33:11 мегӯяд, ки Еҳушаъ аз хаймаи мулоқот, ки Мусо берун аз урдугоҳ гузошта буд, дур нашуд.
Вақте ки мо ин чизҳоро ба худамон татбиқ мекунем, мебинем, ки мо метавонем дар роҳи худ бо Худованд таҷрибаҳои муфиди гуногун дошта бошем. Ӯ на танҳо моро дар муноқишаҳои мо дар ин ҷо дар рӯи замин аз ғолибон зиёдтар мекунад, балки ба мо фаҳмиши амиқтари иродаи Худо ва роҳҳои Ӯро бо қавми Худо медиҳад. Мо бояд бо Ӯ дар болои кӯҳ бошем, ба истилоҳ, ва дар бораи фикрҳои Худо омӯзем – пеш аз ҳама онҳое, ки ба макони истиқомати Ӯ дар миёни қавми Худо дахл доранд (Хуруҷ 25–31-ро баррасӣ кунед).
Ӯ ба мо таълим медиҳад, ки ҳолати ҳақиқии қавми Худоро фарқ кунем ва сарфи назар аз ҳама нокомиҳои мо, Ӯ ба мо ҷойе медиҳад, ки мо метавонем мувофиқи иродаи Ӯ ҷамъ шавем. Исроилиён Мусоро фаромӯш карданд ва ба Худо ва ба «Расул»-и эътирофи худ пушт карданд (Ибриён 3:1). Ба ҳамин монанд, масеҳияти эътирофкунанда ҳуқуқҳои Масеҳи баландбардошташуда, Худованди ҷалолро ба назар намегирад ва ба бутпарастӣ афтодааст (Ваҳй 2:14,20). Ҷудоӣ аз ин бадӣ зарур аст; мо бояд ба Масеҳ берун аз урдугоҳ равем (Хуруҷ 33:7; Ибриён 13:13). Биёед, мисли Еҳушаъ, Худовандро ҷӯем ва аз ҳузури Ӯ дур нашавем. Он гоҳ, Ӯ ба мо таълим медиҳад ва моро барои вазифае, ки Ӯ мехоҳад, ки мо иҷро кунем, мувофиқ месозад.
Забти Канъон
Қадам ба қадам Еҳушаъ барои вазифаи бузурги роҳбарӣ кардани қавм ба Сарзамини Ваъдашуда ва фармондеҳи кулли онҳо дар муноқишаи минбаъда омода карда шуд. Ӯ ҷанговар буд, аммо бояд меомӯхт, ки на танҳо дар биёбон, балки дар Сарзамини Ваъдашуда низ душманон буданд. Омодагии ӯ барои муноқиша дар Канъон дар китоби Ададҳо оғоз ёфт. Ӯ яке аз ҷосусоне буд, ки барои ҷосусӣ кардани замин фиристода шуда буд. Ба ҳамин монанд, мо бояд омӯзем, ки на танҳо дар ҳаёти зиёрати мо, ки бо биёбон тасвир шудааст, муноқиша вуҷуд дорад, балки мо дар ҷойҳои осмонӣ, мисли замин дар замони Еҳушаъ, дар ҷанг иштирок дорем.
Мо бар зидди ҷисм ва хун мубориза намебарем, балки бар зидди лашкарҳои рӯҳонии шарорат дар ҷойҳои осмонӣ. Ин қудратҳои бад танҳо вақте мағлуб шуда метавонанд, ки мо тамоми зиреҳи Худоро гирем ва силоҳҳои илоҳиро истифода барем (Эфсӯсиён 6:10-20). Баракатҳои мо табиати рӯҳонӣ доранд, дар ҷойҳои осмонӣ, ва онҳоро танҳо тавассути қудрати Рӯҳулқудс донистан ва лаззат бурдан мумкин аст (Эфсӯсиён 1:13-14). Ин кори Рӯҳ аст, ки онҳоро ба мо маълум кунад, ки ҳамаи онҳо бо мавқеи ҳозираи Масеҳ дар дасти рости Худо алоқаманданд. Еҳушаъ тасвири мӯъмини пур аз Рӯҳро пешниҳод мекунад, ки таваҷҷӯҳи ӯ ба чизҳое, ки дар боло ҳастанд, ки Масеҳ дар дасти рости Худо нишастааст, равона шудааст (Қӯлассиён 3:1).
Танҳо дар Ададҳо 27:18, вақте ки вуруд ба Канъон дар пеши ӯст, Еҳушаъ ҳамчун марди пур аз Рӯҳи Худо тасвир шудааст. Дар китоби Ададҳо мо якчанд таҷрибаҳоро меёбем, ки рушди рӯҳонии Еҳушаъро ба ин нуқта нишон медиҳанд.
Масалан, дар боби 11, мо мебинем, ки ӯ чӣ гуна аз барои Мусо ба таври ғайрирӯҳонӣ ғайрат дошт ва аз ин рӯ ба ислоҳ ниёз дошт (оятҳои 24-30). Мо метавонем инро бо рафтори баъзе мӯъминон дар Қӯринт муқоиса кунем, ки мехостанд Масеҳро пешвои як ҳизби муайян кунанд (1 Қӯринтиён 1:10-13).
Дар Ададҳо 13, бо назардошти ҷосусӣ кардани Канъон, номи Еҳушаъ тағйир дода шуд: «Ва Мусо Ҳушеъ писари Нунро Еҳушаъ номид» (ояти 16). Номи Ҳушеъ ба таври умум ба кӯмак ва наҷоти Худованд ишора мекунад, дар ҳоле ки номи Еҳушаъ бо номи худи Яҳве равшантар алоқаманд аст. Наҷот ва наҷотро танҳо дар Яҳве, ки ман ҳастам, пайдо кардан мумкин аст. Ҳамин тавр, бо ин тағйири ном таваҷҷӯҳи Еҳушаъ ба Худованд равона карда шуд, ки Исроилро бо вуруди онҳо ба Канъон наҷоти пурраи Худро нишон медод.
Ҳамин чиз ба мӯъминон дар ин замони Аҳди Ҷадид низ дахл дорад – «акнун ман зиндагӣ намекунам, балки Масеҳ дар ман зиндагӣ мекунад» (Ғалотиён 2:20). Таваҷҷӯҳи мо набояд ба худамон, балки ба наҷоти бузурге, ки Худо дар Масеҳ ба анҷом расонидааст, равона карда шавад.
Шояд мо метавонем тағйири номи Еҳушаъро бо гузариш аз Румиён 7 ба Румиён 8 муқоиса кунем, ки масъалаи марказии он дигар худи мо нест, балки Масеҳ ва Рӯҳ аст. Румиён 8 ба мо мӯъмини пур аз Рӯҳро нишон медиҳад. Масеҳӣ на танҳо аз Рӯҳ таваллуд мешавад; ӯ инчунин бо Рӯҳ мӯҳр зада шуда, тадҳин карда мешавад. Аз ин рӯ, ӯ бояд пайваста аз Рӯҳ пур шавад ва аз ҷониби Ӯ роҳнамоӣ шавад, то тавонад вазифаи аз ҷониби Худо додашударо иҷро кунад. Еҳушаъ намунаи хуби ин аст.
Тавре ки мо дидем, тағйири номи Еҳушаъ ба ҷосусӣ кардани замини Канъон алоқаманд буд. Ҳангоми ин кор ӯ баракатҳои бойи бо он алоқамандро дид – меваи замин. Ин замини хуб буд, замине, ки шир ва асал ҷорӣ мешуд. Пур аз ҳавас, ӯ бо Колеб ва даҳ ҷосуси дигар баргашт.
Аммо вақте ки онҳо ба исроилиён меваеро, ки ҷамъоварӣ карда буданд, нишон доданд, даҳ нафар дар бораи душвориҳои бузурге, ки забти Канъон дар назари онҳо дар бар мегирифт, сухан гуфтанд. Мардум аз ин суханон рӯҳафтода шуда, аз гирифтани он қатъиян даст кашиданд. Ягонаҳое, ки бо забони имон сухан мегуфтанд, Еҳушаъ ва Колеб буданд.
Онҳо рӯҳи дигар доштанд, дар муқоиса бо исроилиён, ки ба ваъдаҳои Худо бовар накарданд ва замини гувороро нафрат карданд (Ададҳо 14:24). Аз ин рӯ, ин ду мард наҷот ёфтанд, дар ҳоле ки ҳамаи дигарон дар биёбон нобуд шуданд. Ибриён 3:19 ба мо мегӯяд, ки мардум аз сабаби беимонӣ дохил шуда натавонистанд.
Ба ҳамин монанд, мо бояд Худои худро бо имон эҳтиром кунем, ба ваъдаҳои Каломи Ӯ бовар кунем ва ба қудрати Ӯ дар ҷангҳои рӯҳонии худ такя кунем. Баракатҳои рӯҳонӣ дар ҷойҳои осмонӣ, ки мо дар Масеҳ дорем, танҳо бо имон лаззат бурдан мумкин аст. Ва ин дар қуввати имони мо ва таҳти роҳнамоии Рӯҳ аст, ки мо метавонем қисми худро дар замин соҳиб шавем. Ин дар таълимоти хоси китоби Еҳушаъ нишон дода шудааст. Ҳар ҷое, ки мо қадам мегузорем, аз они мост (Еҳушаъ 1:3). Ин муноқишаро дар бар мегирад, аммо Худо борҳо пирӯзиро медиҳад, то тамоми замин забт шавад ва аз они мо гардад (11:16-23).
Қиссаи ҷосусон ба мо нишон медиҳад, ки меваи Сарзамини Ваъдашударо ҳатто дар биёбон лаззат бурдан мумкин аст (Ададҳо 13:26-27). Аммо, нияти Худо барои мо ин аст, ки мо аз баракатҳои замин пайваста лаззат барем, зеро мо онро соҳиб шудаем ва дар он зиндагӣ мекунем. Мо бояд аз танҳо лаззат бурдан аз пешгӯии замин пеш равем!
Ҳар як мӯъмине, ки аз Рӯҳи Худо пур аст, ба ин қодир аст ва метавонад аз наҷоти Худованд ба таври пурра лаззат барад. Ва вақте ки мо, мисли Еҳушаъ, «аз рӯҳи ҳикмат пур» ҳастем (Такрори Шариат 34:9), Худо бешубҳа моро барои роҳбарӣ кардани дигарон ба мероси бойе, ки барои фарзандони Худо омода шудааст, истифода хоҳад бурд.
Аз ҷониби Ҳуго Бутер (мутобиқшуда)
Қисми 11-и ин силсиларо моҳи оянда ҷӯед.