Инҷили Подшоҳ
Дар ҳоле ки мо воситаи донистани онро надорем ки Инҷили Матто кай навишта шудааст, ё ҳатто оё (чунон ки баъзеҳо гумон мекунанд) он бори аввал ба забони ибрӣ пайдо шудааст, ё аслан ба забони юнонӣ навишта шудааст, хеле аён аст, ки он ба таври дуруст дар аввали Аҳди Ҷадид ҷойгир шудааст; зеро он бешубҳа пайванди пайвасткунандаи байни пайғамбарони қадим ва тақсимоти нави файз аст.
Иқтибосҳои зиёде дар он аз китобҳои пайғамбарон барои нишон додани он пешбинӣ шудаанд, ки чӣ тавр Худованди мо Исои Масеҳ ҳамчун Подшоҳи ваъдашудаи Исроил, мувофиқи пешгӯиҳои сершуморе, ки Худо ба хизматгорони худ аз замони Иброҳим то замони Малокӣ, вақте ки шаҳодати пайғамбарӣ қатъ шуд, илҳом бахшида буд, омад. Худо 400 сол хомӯш буд, то он даме ки Яҳёи Таъмиддиҳанда, охирин пайғамбарон, омада эълон кард, ки «Малакути Осмон наздик аст» (Мат. 3:2 KJV).
Матто дар маънои аслӣ инҷили яҳудӣ аст. Ин маънои онро надорад, ки он барои масеҳиён паёме надорад, балки он аз ҷониби Рӯҳи Муқаддас тарҳрезӣ шудааст, то ба пурсишгарони содиқи яҳудӣ равшан созад, ки Исои Масеҳ ҳамон Касест, ки Мусо ва пайғамбарон дар бораи Ӯ сухан рондаанд.
Дар Матто 1:1-17 мо насабномаи Подшоҳро дорем, ва дар 1:18-25 таваллуди Подшоҳро. Дар 2:1-12 ғайрияҳудиён ба Подшоҳ саҷда мекунанд, ва дар 2:13-23 мо ҳифзи Подшоҳро мебинем. Матто 3 бахшидан ва тадҳини Подшоҳро медиҳад; дар ҳоле ки дар боби 4 мо озмоиши Ӯро дорем. Дар бобҳои 5 то 7 – «Мавъизаи болои кӯҳ» – Подшоҳ принсипҳои Малакути Худро ошкор мекунад. Дар бобҳои 8-12 мо Подшоҳро мебинем, ки бо корҳои бузурги қудрат тасдиқ шудааст, аммо бо радди афзоянда рӯ ба рӯ мешавад. Дар бобҳои 13-20 мо ҳолати наверо мебинем, ки пас аз ба осмон баргаштани Подшоҳи радшуда ва то боз омадани Ӯ ҳукмронӣ мекард. Дар бобҳои 21-23, халқи заминии Худо (Исроил) ба як тараф гузошта мешавад, зеро онҳо аз қабули Подшоҳ, вақте ки Ӯ ба онҳо мувофиқи Навиштаҳои худашон омад, саркашӣ карданд. Бобҳои 24-25 ба омадани дуюми Подшоҳ дахл доранд. Дар бобҳои 26-28 мо марг ва эҳёи Ӯро дорем, ки бо супориши Ӯ ба шогирдонаш барои рафтан ба миллатҳо бо паёми Малакут ба охир мерасад.
Насабномае, ки дар Матто оварда шудааст, насабномаи Юсуф, падари тарбиявии Исо, насли мустақими Довуд ва вориси тахт аст, ки тавассути ӯ ҳуқуқҳои тахт ба Худованди мо интиқол ёфтанд. Таваллуди Ӯ дар Байт-Лаҳм дар охири соли 5 пеш аз милод ё дар аввали соли 4 пеш аз милод, дар ҳоле ки боздиди муғҳо эҳтимолан тақрибан ду моҳ пас аз он сурат гирифт, ва пас аз он фавран фирор ба Миср буд.
Мо набояд ҳайрон шавем ки ҳама чиз дар робита бо омадани Подшоҳ дорои хислати мӯъҷизавӣ буд, вақте ки мо дарк мекунем, ки Ӯ воқеан «Иммонӯил» – яъне «Худо бо мо» – буд, чунон ки дар Ишаъё 7:14 пешгӯӣ шудааст. Вақте ки Худо ба замин фуруд омад, чӣ тавр метавонист ғайр аз он бошад, ки баъзе қонунҳои табиӣ боздошта шаванд, то Ӯ ба ҷаҳони мо ба тавре ки ба бузургӣ ва қудрати Ӯ мувофиқ бошад, дохил шавад.
Ҳамин тавр, мо Ӯро мебинем, ки инсонияти моро ҳамчун аз модари бокира таваллудшуда қабул мекунад, омадани Ӯ ба таври ғайритабиӣ ба муғҳо аз Шарқ маълум карда шуд, ва ҳаёти Ӯ бо тартиби илоҳӣ ҳифз карда шуд, то ки бадхоҳии Ҳиродус ба Ӯ нарасад, то Ӯро нобуд созад. Зебоӣ ва соддагии ривоят моро бо ҳайрат пур мекунад ва дилҳои моро ба ибодат ва шукргузорӣ барои атои бебаҳои Худо водор месозад.
Дар ҳоле ки ин хеле муҳим аст ки мо ҷои махсуси тақсимотии ин Инҷилро мушоҳида ва ба назар гирем, агар мо дарк накунем, ки он Инҷил аст, на қонун, бисёр чизро аз даст медиҳем. Зеро Инҷил паёми Худо дар бораи Писари Ӯст, ва дар ин ҷо Писар дар ҷанбаи Подшоҳии худ пешниҳод шудааст, то ки мо Ӯро ҳамчун чунин эҳтиром карданро омӯзем ва дар итоат дар назди пойҳои Ӯ сар хам кунем.
ЭЗОҲИ ХОТИМАВӢ
Ин мақола аз китоби Ҳ. А. Айронсайд аст Эзоҳҳо дар бораи Матто (Loizeaux Bros; Ню-Йорк, ’48), саҳ. 7-9. Бо иҷозат истифода шудааст.
