Январи соли 2021 –Маҷаллаи «Файз ва Ҳақиқат»
САВОЛ: Бо назардошти маросимҳо, қурбониҳо ва расму оинҳои марбут ба он, оё барои масеҳӣ гирифтан ё қабул кардани унвони анъанавӣ ё соҳиби унвон шудан, ба монанди «подшоҳ» ё «сардор» хуб аст?
ҶАВОБ: Китоби Муқаддас нишон медиҳад, ки ҳукумати инсонӣ пас аз тӯфон оғоз ёфт, вақте ки Худо ба Нӯҳ гуфт, ки ҳар кӣ хуни инсонро мерезад, бояд қатл карда шавад. Худо баъдтар ба Исроил дастур дод, ки шаш шаҳри паноҳгоҳ дошта бошад, ки шахсе, ки тасодуфан, бе нияти куштан, шахси дигарро куштааст, метавонад ба он ҷо гурезад. Ҳар ду ҳаввориён Петрус дар 1 Петрус 2 ва Павлус дар Румиён 13 ба таври возеҳ мегӯянд, ки масеҳӣ бояд ба ҳокимиятҳои мавҷуда итоат кунад, зеро тамоми ҳокимият аз ҷониби Худо таъин шудааст. Петрус махсусан подшоҳон ва ҳокимонро зикр кард. Павлус аз ҷониби чандин ҳокимон муҳокима шуд ва дар ниҳоят ба Рум фиристода шуд, вақте ки ӯ аз муносибати беадолатонаи парвандаи худ ба қайсар – императори Рум шикоят кард.
Дар ҳоле ки ҳокимиятро ҳамчун аз ҷониби Худо барои некӯаҳволии инсоният таъиншуда эътироф мекунад, Навиштаҳо ба масеҳиён ҳеҷ гуна дастуре намедиҳанд, ки барои худ ҷойҳои ҳокимиятро ҷӯянд. Ҳокимият аз боло, аз Худо меояд, на аз интихобот ё ризоияти онҳое, ки ҳукмронӣ мешаванд. Худо Шоулро подшоҳи Исроил интихоб кард, вақте ки Исроил исрор кард, ки подшоҳе дошта бошад, ки онҳоро мисли халқҳои атрофашон роҳбарӣ кунад. Ба ҳамин монанд, Худо Довудро подшоҳи Исроил интихоб кард, пас аз он ки Шоул нофармонии ғамангези худро ба фармонҳои ифодаёфтаи Худо нишон дод. Усулҳое, ки шахс подшоҳ ё сардор мешавад, метавонанд хеле фарқ кунанд; баъзеҳо дар мавқеи баланд таваллуд мешаванд, баъзеҳо таъин мешаванд, баъзеҳо бо овоздиҳии умумӣ интихоб мешаванд, баъзеҳо мавқеи худро тавассути фасод, шӯриш ё ҳатто куштор ба даст меоранд. Аммо ба имондор ҳеҷ гоҳ дастур дода намешавад, ки барои худ мавқеи ҳукуматӣ ё шарафро ҷӯяд.
Онҳое, ки худро дар чунин мавқеъ мебинанд,бояд дар он Худовандро эҳтиром кунанд. Аҳди Қадим ба мо ҳикояҳоеро дар бораи ҳукмронии подшоҳони барҷастаи Худо-параст ва инчунин подшоҳоне, ки комилан муқобили он буданд, медиҳад. Дар Румиён 16:23 Павлус саломро ба муқаддасони Рум аз ҷумла, аз Эрастус, хазинадори шаҳри Қӯринтус, ки аз он ҷо менавишт, расонд. Таърих бисёре аз ҳокимони содиқи масеҳиро дар тӯли асрҳо зикр мекунад. Мо метавонем миннатдор бошем, агар шахсе, ки мавқеи ҳокимият ё ҳукмрониро ишғол мекунад, имондори худотарс бошад. Мутаассифона, бисёре аз масеҳиёне, ки чунин мавқеъҳоро ишғол кардаанд, Худовандро бо рафтори худ беобрӯ кардаанд. Сиёсат метавонад ҳамчун санъати созиш муайян карда шавад, ва аксари масеҳиён дар сиёсати имрӯза мебинанд, ки барои ба даст овардани чизе, аксар вақт дар масъалаҳои муҳимтарин созишҳо бояд анҷом дода шаванд. Масеҳиён бо ноумедии бузурги худ хоҳанд дид, ки онҳо наметавонанд ин ҷаҳонро аз зӯроварӣ ва фасоди гунаҳкоронааш халос кунанд.
Ҳоло ба саволи пеши мо наздик шавем – саволе, ки аз як хонанда дар Африқо ба мо расидааст. Ирмиё бо назардошти наздик шудани анҷоми ҳукмронии Худо бар подшоҳии Яҳудо, паёми махсусеро барои Борух, котибе, ки ҳамаи суханони нубуввати Ирмиёро содиқона навишта буд, гирифт. Паём чунин буд: «Оё барои худ чизҳои бузург меҷӯӣ? Онҳоро наҷӯ; зеро, инак, Ман бар тамоми башар бадбахтӣ меорам», мегӯяд Худованд» (Ирм. 45:5 NKJV). Имрӯз мо ба зудӣ ба анҷоми ин давраи файзи Худо наздик мешавем. Ҳукм ба зудӣ хоҳад омад. Дар ҳақиқат, ҷустуҷӯи мавқеъҳои шараф дар байни мардуми ин ҷаҳон ҳеҷ маъное надорад. Касе, ки мавъиза мекунад: «Аз хашми оянда гурезед» (Мат. 3:7), бешубҳа дар ҷаҳоне, ки зери ҳукм аст, ҷои баландро намеҷӯяд.
Ғайр аз ин, барои савгандёдкунӣ ба чунин мавқеъ дар аксари кишварҳои Африқо одатан итоат ба маросимҳо ва расму оинҳои анъанавӣ ва ҳатто пешниҳоди қурбониҳои муайянро дар бар мегирад. Чунин талаботҳо бо дини анъанавии Африқо алоқаманданд, ки одатан шакли парастиши аҷдодон ва бутпарастиро дар бар мегирад. Навиштаҳо дар ин масъалаҳо возеҳанд: «Эй маҳбубони ман, аз бутпарастӣ гурезед... Чизҳоеро, ки ғайрияҳудиён қурбонӣ мекунанд, онҳо ба девҳо қурбонӣ мекунанд, на ба Худо, ва ман намехоҳам, ки шумо бо девҳо шарик бошед. Шумо наметавонед косаи Худованд ва косаи девҳоро бинӯшед; шумо наметавонед аз суфраи Худованд ва аз суфраи девҳо баҳра баред» (1 Қӯр. 10:14,20-21). «Бо беимонон якҷоя зери юғи нобаробар набошед. Зеро адолат бо беқонунӣ чӣ шарикӣ дорад? Ва нур бо торикӣ чӣ муошират дорад? Ва Масеҳ бо Белиал чӣ мувофиқат дорад? Ё имондор бо беимон чӣ қисмат дорад? Ва маъбади Худо бо бутҳо чӣ мувофиқат дорад? Зеро шумо маъбади Худои зинда ҳастед... Аз ин рӯ, «Аз миёни онҳо берун оед ва ҷудо шавед, мегӯяд Худованд. Ба чизи нопок даст нарасонед, ва Ман шуморо қабул хоҳам кард» (2 Қӯр. 6:14-17).
Дар ҳоле ки расму оинҳо дар кишварҳои ғарбӣ метавонанд фарқ кунанд, ҳамон принсипҳо татбиқ мешаванд. Ҳизбҳои пирӯзӣ ҳангоми пирӯзӣ дар интихобот одатан бо машрубот ё бадтар аз он пур мешаванд, ва ҷашнҳои гаронбаҳо дар тӯбҳои ифтитоҳӣ одатан бисёре аз ҳамин ва бештарро дар бар мегиранд. Миллионҳо доллар барои таблиғ дар давраи маъракаҳо сарф мешаванд, ки аксари онҳо дар худтаблиғ ва дар ҳамла ва аксар вақт бадном кардани рақибон – комилан муқобили он чизест, ки Худованд мехоҳад, ки халқи Ӯ нисбат ба дигарон амал кунад! Масеҳӣ метавонад ниятҳои нек ва идеалҳои баланд дошта бошад, аммо мақсад воситаҳоро сафед намекунад.
Дониёл намунаи имондорест,ки аз созиш бо принсипҳои худотарсонаи худ даст кашид, ва Х УДОВАНД ӯро ба мавқеъҳои хеле баланд дар ҳукуматҳои бутпараст гузошт. Дониёл чунин мавқеъҳоро наҷуст, балки корҳоеро, ки ба ӯ дода шуда буданд, иҷро кард. Дар асл, шаҳодати ӯ чунон буд, ки боиси як шаб дар чоҳи шерҳо гузаронидани ӯ шуд, зеро ҳамкорони бехудои ӯ сахт мехостанд аз ин шахси худотарс, ки хислаташ аз онҳо хеле фарқ мекард, халос шаванд.
Масеҳие, ки мавқеи шарафро мерос мегирад ё ба ӯ пешниҳод мешавад ва метавонад онро бидуни итоат ба амалҳои бутпарастӣ ё дигар гунаҳкорона қабул кунад, метавонад озодона чунин мавқеъро ҳамчун тӯҳфа аз Худованд ва имконияти хидмат ба Ӯ қабул кунад. Аммо чӣ гуна ӯ метавонад баракати Худовандро интизор шавад, агар қабули чунин мавқеъ ӯро маҷбур кунад, ки ба фаъолиятҳое машғул шавад, ки ба ҳеҷ ваҷҳ Худовандро беобрӯ кунанд ё хилофи Каломи муқаддаси Ӯ бошанд?
Ҷавоб аз ҷониби Евгений П. Веддер, хурдӣ.