Назар– Декабри 2019 —Маҷаллаи Файз ва Ҳақиқат
Иқтибосҳо аз Тафсирҳо оид ба Юҳанно 1
Инҷили Юҳанно дар ҳақиқат зуҳур аст,ё муаррифии зоҳирии Худо ба одамон дар ин ҷо дар шахсияти Масеҳ ва омадани Рӯҳулқудс бо эълони боз омадани Масеҳ. Масеҳ ба ҷаҳон омад, ва ҷаҳон Ӯро нашинохт, ва Ӯ ба назди худаш омад, ва худаш Ӯро қабул накард. Ӯ аз Падар ба ҷаҳон омадааст. Аз ин рӯ, мо файзи мутлақро мебинем, ки ҳар касро водор мекунад, ки Масеҳро қабул кунад ё Ӯро аз они худ донад. Онҳо аз Худо таваллуд шудаанд, на аз иродаи инсон.
Инҷил худи пеш аз Ҳастӣ оғоз меёбад: «Дар ибтидо Калом буд, ва Калом назди Худо буд, ва Калом Худо буд» (Юҳ. 1:1 KJV) – изҳороти хеле равшани абадияти Масеҳ. Ҳастии Калом вуҷуд дорад; Ӯ Калом аст,Логос, ифодаи ақли Худо, зеро «Калом» ҳарду аст. Масеҳ ҳам ифода аст ва ҳам Логос низ зеро Ӯ Худост. Вақте ки танҳо ифода дар назар дошта мешавад, он рема, на логос. Аммо 3 он чизеро, ки ақл ҳамчун доштани фикр аст, баррасӣ мекунад, ё он ақлро ифода мекунад. Ҳамаи ҳикмати Худо дар Масеҳ аст; Ӯ он аст, ва Ӯ ифодаи он аст. Ҳикмат ҳамеша инсонро дар фикрҳои худ дошт; «Ҳаёт нури одамон буд» (ояти 4), ва аз ин рӯ Ӯ Инсон шуд.
Пас доварии ҷаҳон ва аз они Худаш: «нур дар торикӣ медурахшад» (ояти 5). Ин дар табиат ғайриимкон аст, зеро агар нур дар он ҷо дар торикӣ медурахшид, торикӣ барои дурахшидан вуҷуд намедошт. Доварии ҷаҳон натиҷа аст, зеро «торикӣ онро нафаҳмид» (ояти 5). «Нур дар торикӣ медурахшад»; ӯ намегӯяд «дурахшид», гӯё ки он танҳо дар гузашта рӯй додааст.
Пас мо ҳақиқати дигарро пайдо мекунем аз аҳамияти бузург: «Марде аз Худо фиристода шуд» (ояти 6). Худо бо одамон заҳмат кашид, то онҳоро ба фаҳмидан ё дарк кардани ин Нур водор кунад. Ӯ ин паёмбарро фиристод, то таваҷҷӯҳи одамонро ҷалб кунад; «ӯ барои шаҳодат додан дар бораи Нур омад, то ки ҳама одамон ба воситаи Ӯ имон оваранд» (ояти 7). Ҳама бефоида буда метавонад, аммо боз ҳам заҳмати Худо буд. «Ӯ он Нур набуд, балки барои шаҳодат додан дар бораи он Нур фиристода шуд» (ояти 8). Дар ин ҷо мо ин номи Нурро мегирем (мо ҳанӯз чизе аз муҳаббат надорем), покизатарин чизе, ки мо дар бораи он тасаввурот дорем, ва он ҳама чизи дигарро ошкор мекунад. Нур аст, ки ҳама чизро намоён мекунад; аммо он ҳамчунин чизест, ки покизагии комил аст. Ин нури ҳақиқӣ аст, ки ҳангоми ба ҷаҳон омадан, ҳар як инсонро равшан мекунад (ояти 9). Худо дар машваратҳои худ бояд бо одамон сухан мегуфт, ва Нур ба ҷаҳон меояд. «Ӯ дар ҷаҳон буд, ва ҷаҳон ба воситаи Ӯ офарида шуд, ва ҷаҳон Ӯро нашинохт» (ояти 10). Инсон ҳиссиёти дидани онро надошт, ки шахсе (Масеҳ), ки ӯро офаридааст, дар ҷаҳон буд ва нури он буд. Доварии ҳама чиз вуҷуд дошт: ҷаҳон ва торикии мутлақи он, зеро «касе нест, ки фаҳмад, касе нест, ки Худоро ҷӯяд» (Рум. 3:11).
Бо вуҷуди ин, мо файзро мебинем, ки кор мекунад: «аммо ба ҳар кӣ Ӯро қабул кард, ба онҳо қудрат дод, ки фарзандони Худо шаванд» (Юҳ. 1:12). Ин танҳо он нест, ки онҳо нур ва баракат гирифтанд, балки Ӯ ба онҳо ҷой дод, «фарзандони Худо», «на аз хун, на аз иродаи ҷисм, на аз иродаи инсон, балки аз Худо таваллуд шудаанд» (ояти 13).
«Калом ҷисм шуд ва дар миёни мо сокин шуд» (ояти 14). Ин як чизи воқеӣ буд, на мисли Худо, ки Иброҳимро зиёрат мекард; балки Ӯ «дар миёни мо сокин шуд ... (ва мо ҷалоли Ӯро дидем, ҷалоле мисли Писари ягонаи Падар,) пур аз файз ва ҳақиқат ... ва аз пуррагии Ӯ ҳамаи мо гирифтем, ва файз ба ҷои файз» (оятҳои 14,16). Ин дар бораи хислати муҷассамаи Ӯ ва робитаи мо бо он сухан меронад. Мо ҷалоли Ӯро дидем, на ҷалоли Писарро ҳамчун чунин, балки ҳамчун Писари ягона бо Падар. Ӯ ҳамаи унвони он аъло ва арзишро дар ҳама чиз дошт. Ҳама чизе, ки ба Падар тааллуқ дошт, бо Ӯ буд. Ин ҷалоли шахсии Ӯст, ки дар ҷисм намоён шудааст. Мо шаҳодати Яҳёи Таъмиддиҳандаро мегирем (ояти 15): «Ӯ пеш аз ман буд».
Тафовут байни ягоназод (моногенес) ва нахустзода (прототокос) дар он аст, ки аввалӣ муносибати Ӯ бо Худо абадӣ аст, дуюмӣ муносибати Ӯ бо чизҳои дигар аст. Ҳамин тавр, «Ман Ӯро нахустзодаи Худ хоҳам кард, баландтар аз подшоҳони замин» (Заб. 89:27). Ин он чизе нест, ки Ӯ моҳиятан аст. Ӯ Нур буд – ошкоркунандаи Падар. «Оё ин қадар вақт бо шумо будам, ва ту маро нашинохтӣ, Филиппус? Касе ки маро дидааст, Падарро дидааст» (Юҳ. 14:9).
«Нур дар торикӣ медурахшад» воқеӣ аст, ва он ба воситаи таҷассум аст. Юҳанно онро ба таври таърихӣ баррасӣ накард; танҳо далели Нур ва Ҳаёт. «Шариат ба воситаи Мусо дода шуд, аммо файз ва ҳақиқат», – ӯ намегӯяд дода шуд, балки «ба воситаи Исои Масеҳ омад» (1:17) – дар шахсияти Ӯ буд.
Аз ҷониби Ҷон Н. Дарби, мутобиқшуда аз «Навиштаҳои ҷамъовардашуда», Ҷилди 25