САВОЛ: Масеҳӣ кист?
ҶАВОБ: Барои баъзе одамон истилоҳи «масеҳӣ» танҳо маънои «ман мусулмон нестам»-ро дорад. Истифодаи ин истилоҳ метавонад дин, фарҳанг, анъанаҳо ва ҳатто сиёсати шахсро инъикос кунад. Аммо масеҳӣ будан дар асл чӣ маъно дорад?
Калимаи «масеҳӣ» дар Китоби Муқаддас танҳо се маротиба вомехӯрад: Аъмол 11:26, 26:28 ва 1 Петрус 4:16. Ҳар дафъае, ки он пайдо мешавад, ба назар мерасад, ки маънои манфӣ дорад. Масалан, Аъмол 11:26 ба мо мегӯяд, ки пайравони Масеҳи маслубшуда бори аввал дар Антиохия масеҳӣ номида шуданд ва ба назар мерасад, ки ин истилоҳро ба онҳо ҷаҳони атрофашон додааст. Ин калима дар асл маънои «Масеҳи хурд» ё «ба Масеҳ монанд»-ро дорад. Барои яҳудиён фикри Масеҳи маслубшуда монеа буд ва барои юнониён ин беақлӣ буд (1 Қӯр. 1:23).
Масеҳӣ будан пайрави самимӣ будани Масеҳ аст. Чунон ки Худованд худаш дар Юҳанно 10:27 гуфтааст: «Гӯсфандони Ман овози Маро мешунаванд, ва Ман онҳоро мешиносам, ва онҳо Маро пайравӣ мекунанд» (НКҶВ). Ин садоқатро ба Масеҳ талаб мекунад, чунон ки дар оятҳои зерин мехонем:
- «Шумо дӯстони Ман ҳастед, агар ҳар он чиро, ки Ман ба шумо фармоям, ба ҷо оваред» (Юҳ. 15:14).
- «Он гоҳ Исо ба он яҳудиёне, ки ба Ӯ имон оварда буданд, гуфт: «Агар шумо дар каломи Ман бимонед, шумо дар ҳақиқат шогирдони Ман ҳастед» (Юҳ. 8:31).
- «Он гоҳ Ӯ ба ҳама гуфт: «Агар касе хоҳад, ки аз паи Ман биёяд, бигзор худро инкор кунад, ва салиби худро ҳар рӯз бардорад, ва Маро пайравӣ кунад» (Луқ. 9:23).
- «Агар касе ба Ман хизмат кунад, бигзор аз паи Ман биёяд; ва дар куҷое ки Ман бошам, дар он ҷо хизматгори Ман низ хоҳад буд. Агар касе ба Ман хизмат кунад, Падари Ман ӯро эҳтиром хоҳад кард» (Юҳ. 12:26).
Вақте ки мо худро масеҳӣ меномем, мо эълон мекунем, ки мо пайравони Исои Масеҳ ҳастем ва эълон мекунем, ки «барои ман зиндагӣ кардан Масеҳ аст, ва мурдан фоида аст» (Фил. 1:21).
Аммо масеҳӣ кист? Китоби Муқаддас барои тавсифи имондорон бисёр истилоҳҳои дигарро истифода мебарад: бегонагон, ғарибон дар рӯи замин, шаҳрвандони осмон ва нурҳои ҷаҳон. Мо ворисони Худо, ворисони якҷоя бо Масеҳ, аъзои бадани Ӯ, гӯсфандони рамаи Ӯ ва сафирон ҳастем. Моро бо варзишгарон, сарбозон, шохаҳо ва бисёр чизҳои дигар муқоиса мекунанд. Аммо, як калимае ҳаст, ки Китоби Муқаддас истифода мебарад, ки мо шояд барои тавсифи худамон истифода бурданро дӯст надорем – ин калимаи «ғулом» аст. Аммо ин истилоҳест, ки бисёре аз масеҳиёни аввалия барои тавсифи худ истифода мебурданд (Рум. 1:1; 1 Қӯр. 7:22; Ғал. 1:10; Эфс. 6:6; Фил. 1:1; Қӯл. 4:12; Тит. 1:1; Яъқ. 1:1; 1 Пет. 2:16; 2 Пет. 1:1; Яҳудо 1; Ваҳй 1:1).
Имрӯз мо дар бораи ин мафҳум кам мешунавем, аммо дар таърихи калисои аввалия онҳо пайрави Масеҳ буданро бо ғуломи Масеҳ будан баробар медонистанд ва мувофиқи 1 Қӯринтиён 6:19-20 ин комилан дуруст хоҳад буд. Дар он ҷо Павлус ба мо хотиррасон кард: «Оё намедонед, ки ҷисми шумо маъбади Рӯҳи Муқаддас аст, ки дар шумост, ки онро аз Худо доред, ва шумо аз они худ нестед? Зеро шумо бо нарх харида шудаед; бинобар ин, Худоро дар ҷисми худ ва дар рӯҳи худ, ки аз они Худост, ҷалол диҳед.»
Дар ҷомеаи мо калимаи «ғулом» аз ҷиҳати сиёсӣ дуруст нест. Ва дар бисёре аз тарҷумаҳои мо ин калима ба ҷои он ҳамчун «хизматгор» ё «ғуломи пайванд» тарҷума шудааст. Ман гумон мекунам, ки ин калимаро камтар дардовар мекунад. Аммо калимаи аслии ғулом (юн: дулос) дар Аҳди Ҷадид 124 маротиба ва тақрибан 10 маротибаи дигар дар шакли мураккаб пайдо мешавад. Байни хизматгор ва ғулом фарқияти калон вуҷуд дорад. Хизматгорон кироя карда мешаванд ва унсури озодӣ доранд. Ғулом моликият аст, ӯ аз они худ нест ва ӯ на ҳуқуқ дорад ва на истиқлолият.
Мувофиқи 2 Петрус 2:1, онҳое ҳастанд, ки дар асл инкор мекунанд, ки онҳо харида шудаанд. Мо имрӯз дар бисёр чизҳо фахр мекунем – мавқеъ, дониш ё мероси худ. Яъқуб, бародари нимсолаи Худованди мо, метавонист аз хешовандӣ бо Исо фахр кунад. Аммо гӯш кунед, ки ӯ худро чӣ гуна муаррифӣ кард: «Яъқуб, ғуломи Худо ва Худованди Исои Масеҳ» (Яъқ. 1:1). Инчунин он чиро, ки ӯ баъдтар дар Яъқуб 4:13-15 менависад, баррасӣ кунед: «Ҳоло биёед, шумо, ки мегӯед: «Имрӯз ё фардо ба фалон шаҳр меравем, як сол дар он ҷо мемонем, мехарем ва мефурӯшем, ва фоида мегирем»; дар ҳоле ки шумо намедонед, ки фардо чӣ мешавад. Зеро ҳаёти шумо чист? Он ҳатто буғест, ки барои муддати кӯтоҳе пайдо мешавад ва сипас нопадид мегардад. Ба ҷои ин, шумо бояд бигӯед: «Агар Худованд хоҳад, мо зиндагӣ мекунем ва ин ё онро мекунем.» Ӯ ба мо хотиррасон мекунад, ки ҳамчун ғуломони Худо ва Масеҳ мо бояд ҳаёти худро ба пайравӣ аз он чи Устоди мо мехоҳад, сарф кунем, на аз он чи мо мехоҳем!
Ин истилоҳи ғулом барои ягон намуди «масеҳии сатҳи паст» нест. Ин истилоҳест, ки бо масеҳӣ будан ҳаммаъно аст [яъне як маъно дорад]. Дар баробари Павлус ва Яъқуб, Петрус, Юҳанно ва Яҳудо ҳама худро ғулом номиданд (2 Пет. 1:1; Ваҳй 1:1; Яҳудо 1). Ҳаёти ғулом ҳаёти таслими комил, итоат ва хидмат ба Устод аст. Гӯш кунед, ки Устод, Худованд Исо, аз онҳое, ки Ӯро пайравӣ мекунанд, чӣ талаб мекунад:
- «Ва ҳар кӣ салиби худро набардорад ва аз паи Ман наояд, сазовори Ман нест» (Мат. 10:38).
- «Он гоҳ Исо ба шогирдонаш гуфт: «Агар касе хоҳад, ки аз паи Ман биёяд, бигзор худро инкор кунад, ва салиби худро бардорад, ва Маро пайравӣ кунад» (Мат. 16:24).
Худованд Исо бояд моликияти мутлақ бар ҳар як ҷанбаи ҳаёти моро дошта бошад. Баъзе вақтҳоро барои ҷустуҷӯи ин оятҳо сарф кунед:
- Румиён 5:18-19, 6:14
- 1 Қӯринтиён 7:23
- Эфсӯсиён 2:1-3
- 1 Петрус 1:1-2:3
Ҳоло аз худ бипурсед, «Кадом соҳаҳои ҳаёти ман комилан аз они Ӯ нестанд?» «Оё ягон соҳае ҳаст, ки ман имрӯз бояд таслим кунам?»
«Аммо пур аз Рӯҳи Муқаддас буда, чашмони худро ба осмон дӯхта, ӯ ҷалоли Худоро ва Исоро, ки дар дасти рости Худо истода буд, дид» (Аъмол 7:55 ҶНД).Ин чӣ гуна мушкилиест, ки ба мо пешниҳод мекунад! Истефанус метавонист дар назди қотилонаш дар сулҳи мутлақ бошад, пур аз Рӯҳи Муқаддас, дар ҳоле ки атрофиёнаш сангҳоро барои партофтан ба ӯ мебардоштанд. Ӯ на танҳо пур аз Рӯҳи Муқаддас буд, балки метавонист чашмони худро ба осмон дӯзад. Ӯ чӣ дид? «Ӯ ҷалоли Худоро ва Исоро, ки дар дасти рости Худо истода буд, дид!» Чӣ чиз дар роҳи мо истодааст, ё кӣ? Ман бузургтарин монеа барои пур аз Рӯҳи Муқаддас будан ҳастам. Ман роҳи худро ва иродаи худро мехоҳам. Биёед бештар ба Истефанус монанд бошем, он гоҳ мо низ метавонем ҷалоли Худоро бубинем ва Худованди мо Исои Масеҳро бубинем! Ин чӣ гуна илҳомбахш хоҳад буд! —Глен Балсигер
