Эл-Ниньо: У сизга қандай таъсир қилади?
БОШҚАЧА РОЖДЕСТВО ХАБАРИ
Иқлимдаги кескин ўзгариш
Шарқий Австралияда даврий қурғоқчиликлар одатда Эл-Ниньо билан боғлиқ бўлиб, бу Жанубий осцилляция иқлим ҳодисасининг кескин кўринишидир. Унга Жанубий Америкадаги Перу балиқчилари томонидан ном берилган. Одатда улар кўп анчоус балиқларини тутишади, чунки океаннинг чуқурроқ қисмидан келадиган совуқ сув юзага озуқа моддаларини олиб чиқади. Бу озуқа моддалари кўплаб планктонларни – балиқлар учун озиқ бўладиган кичик ҳайвонлар ва ўсимликларни қўллаб-қувватлайди.
Лекин баъзида Рождество байрами арафасида илиқ океан оқими келиб, балиқчилик саноатини вайрон қилади. Бу океандаги озуқа моддалари, планктонлар ва балиқлар кам бўлган очарчиликка ўхшайди. Перулик балиқчилар уни Эл-Ниньо – испанчада “ўғил бола” деб аташган, чунки у Рождество байрамида, улар “Масиҳ боласи”ни эслаган вақтда келган. Эл-Ниньо номи ҳозирда бутун Тинч океани минтақасидаги иқлим циклидаги бу кескин ўзгаришни тасвирлаш учун ишлатилади.
Эл-Ниньо ҳодисалари ҳар тўрт-етти йилда содир бўлади ва одатда 12-18 ой давом этади. Бу иқлим ҳодисасининг ўлчови Жанубий осцилляция индекси бўлиб, у Австралиядаги Дарвин ва Тинч океанининг ўртасидаги Таитидаги ойлик ўртача атмосфера босими ўртасидаги фарқдан ҳисобланади. 1982-83 йиллардаги Эл-Ниньо сўнгги 100 йилдаги энг кучлиси бўлган.
Эл-Ниньо дунёмизнинг турли қисмларида об-ҳаво ва иқтисодиётга кескин таъсир кўрсатиши мумкин. У кучли ёмғир, сув тошқинлари, кўчкилар ва чивинлар эпидемиясига олиб келиши, шунингдек, Марказий ва Жанубий Американинг ғарбий соҳилидаги балиқчилик саноатини вайрон қилиши мумкин. Тинч океанининг қарама-қарши томонида эса шарқий Австралияда қурғоқчилик, сув танқислиги, ўрмон ёнғинлари ва ҳосилнинг ёмон бўлишига олиб келади. Тинч океани иқлим циклидаги бошқа кескин ўзгариш, яъни шарқий Тинч океанининг совиши Ла-Нинья деб аталади, бу испанчада “қиз бола” деган маънони англатади. Ла-Нинья Жанубий Америкада қурғоқчиликларга ва шарқий Австралияда сув тошқинларига олиб келиши мумкин. Шундай қилиб, бир хил иқлим ҳодисаси дунёнинг турли қисмларида турли хил об-ҳавога олиб келиши мумкин.
Масиҳ боласи
Ҳақиқий Масиҳ боласи тахминан 2000 йил олдин ер юзига келди ва бу воқеага ҳам турлича муносабатлар бўлди. Баъзилар уни хуш қаршилади, баъзилар эса нафратланди. Чўпонлар ваъда қилинган Масиҳнинг туғилишидан хурсанд бўлиб, Худони мақтадилар (Луқо 2:8-20). Симеон ва Анна ҳам Масиҳни кўриш учун умр бўйи кутганлари учун Худони мақтадилар (Луқо 2:25-38). Доно кишилар Яҳудийлар шоҳига сажда қилиш учун узоқ йўлдан келишди (Матто 2:1-2). Лекин шоҳ Ҳирод Масиҳ боласининг туғилиши ҳақида эшитганида шунчалик безовта бўлдики, икки ёшгача бўлган барча ўғил болаларни ўлдиришга буйруқ берди (Матто 2:3,16). Масиҳ боласи оиласи Мисрга қочиб кетганида бу фожиадан ҳимояланди (Матто 2:13).
Масиҳ Инсон
Албатта, ўғил бола улғайиб эркак бўлади. Масиҳ боласи улғайиб эркак бўлганида ва Ўзининг Масиҳ эканлигини ошкор қилганида ҳам турлича муносабатлар бўлди. Баъзилар уни хуш қаршилади, баъзилар эса нафратланди. Катта оломон Унинг сўзларини тинглаш ва Унинг мўъжизаларини кўриш учун эргашди (Матто 5:25). У одамларни даволаганида, улар Худони мақтадилар, чунки бунга ўхшаш нарсани ҳеч қачон кўрмаган эдилар (Матто 9:8; Луқо 17:15). Улар Унинг диний устозларидан кўра кўпроқ ваколат билан таълим берганини ўйлашди ва У уларни танқид қилганида хурсанд бўлишди (Матто 7:29; Марк 2:12; Луқо 13:17). У Қуддусга эшакда миниб, Масиҳ сифатида қарши олинди (Матто 21:1-11). Ҳатто бир аёл Унга сажда қилиш учун қимматбаҳо атир сепди (Матто 26:7).
Баъзилар учун У пайғамбар эди, Унинг издошлари эса У ўз халқини Рим ҳукмронлигидан озод қилади деб ўйлашди (Матто 16:13-14, Луқо 24:21). Шогирдлар Уни Худонинг Ўғли деб ҳисоблашди, Унинг ўлимидан даҳшатга тушган аскарлар ҳам шундай ҳисоблашди (Матто 14:33; 16:16; 27:54).
Бироқ, Унинг туғилган шаҳри аҳолиси Ундан хафа бўлиб, Уни жарликдан ташлаб юборишга уринишди (Матто 13:57; Луқо 4:29). Диний раҳбарлар Унга қаттиқ қаршилик кўрсатиб, Уни шайтоний ва жинлар эгаллаган деб айтишди ва Уни қандай ўлдиришни режалаштиришди (Матто 9:34; 12:14, 24; 26:4; Луқо 11:53). Улар Уни тузоққа тушириш учун саволлар беришди (Матто 22:15). У Яҳудо Искариот томонидан сотилди (Матто 26:48-49). Ниҳоят, У диний раҳбарлар томонидан ёлғондан айбланди, масхара қилинди, туфланди, қайта-қайта урилди ва қатл этилди (Матто 27:30-31; Марк 14:58; Ҳаворийлар 7:52).
Турлича муносабатлар
Исо Масиҳ орқали гуноҳларнинг кечирилиши ҳақидаги хушхабар ваъз қилинганида ҳам турлича муносабатлар бўлди. Баъзилар уни хуш қаршилади, баъзилар эса нафратланди. Павлус Афинада Исонинг ўликдан тирилганини ваъз қилганида, баъзилар масхара қилди, баъзилар қабул қилди, бошқалар эса бефарқ бўлди (Ҳаворийлар 17:32-34).
Исо буни тан олиб шундай деди: “Ерга тинчлик келтириш учун келдим деб ўйламанглар. Мен тинчлик келтириш учун эмас, балки қилич келтириш учун келдим. Чунки Мен ‘одамни отасига, қизни онасига, келинни қайнонасига қарши қўйиш учун келдим – одамнинг душманлари ўз уйидагилар бўлади’” (Матто 10:34-36 NIV). У яна шундай деди: “Ерга тинчлик келтириш учун келдим деб ўйлайсизми? Йўқ, сизга айтаман, балки бўлиниш. Энди бир оилада беш киши бир-бирига қарши бўлинади, уч киши икки кишига қарши ва икки киши уч кишига қарши. Улар бўлинади, ота ўғлига қарши ва ўғил отасига қарши, она қизига қарши ва қиз онасига қарши, қайнона келинига қарши ва келин қайнонасига қарши” (Луқо 12:51-53).
Бу мажозий тил; Унинг келишининг натижалари Унинг келишининг аниқ мақсади сифатида баён этилган. Исо ҳақиқатан ҳам тинчлик келтириш ва одамларни келаётган ҳукмдан қутқариш учун келди (Юҳанно 3:17; Эфесликларга 2:14-17). Лекин бунга турлича муносабатлар бор – баъзилар уни қабул қилади, бошқалар эса масхара қилади ва қарши чиқади ёки бефарқ бўлади.
Шундай қилиб, оилалар бўлиниши мумкин; баъзи аъзолар масиҳий бўлса, бошқалари эмас. Исо одамлар масиҳий бўлганида, уларнинг оилалари уларни таъқиб қилиши мумкинлигини огоҳлантирди. Агар оила аъзолари бизга қарши чиқса, Масиҳга итоаткор руҳ билан содиқ бўлиш муҳимлигини унутманг. Бизнинг гувоҳлигимиз уларнинг нажот топишига олиб келиши мумкин (1 Бутрус 3:1; 1 Коринфликларга 7:14).
Масиҳ инсон бўлиб улғайган Масиҳ боласига сизнинг муносабатингиз қандай? Муқаддас Китобда айтилишича, У бизга мўл-кўл янги ҳаёт бериш учун келди (Юҳанно 10:10; 2 Коринфликларга 5:17). Умид қиламанки, Эл-Ниньо (ўғил бола) сизга Масиҳ боласини ва Унинг келишининг сабабини эслатади.
Жорж Ҳоук томонидан
