Аҳоб

Бародари падар

1. Писар ва вориси Омрӣ, подшоҳи Исроил. Ӯ бо Изобел, духтари Этбаал, подшоҳи сидониён издивоҷ кард ва таҳти таъсири вай бутпараст шуд ва Исроилро ба ибодати Баал бурд. Дар бораи ӯ гуфта мешавад, ки ҳеҷ кас мисли ӯ дар пайравӣ аз бутҳо ба таври нафратовар набуд. Асосан дар замони ҳукмронии ӯ Илёси Тишбӣ заҳмат кашид ва ӯ барои Яҳува бар зидди куфр ва фасоди подшоҳ шаҳодат дод. Озмоиши оташ аз осмон як мисоли махсуси ин аст, ки пас аз он марги 450 пайғамбари Баал, 1 Подшоҳон 18:19-40, аммо дар подшоҳ тавба набуд. Аҳоб ду ҳамла ба Бенҳадод, подшоҳи Сурия кард ва аз ҷониби Худо кӯмак шуд, то ӯ пирӯзӣ ба даст овард; дар мавриде, ки ба ҷои нобуд кардани Бенҳадод (ки Худованд ӯро ба нобудӣ маҳкум карда буд) бо ӯ паймон баст. Аҳоб ба токзори Нобот чашм ало кард, аммо аз сабаби рад кардани ӯ аз меросе, ки Худо ба падаронаш дода буд, Изобел сабаби марги ӯ шуд ва ба Аҳоб фармуд, ки токзорро соҳиб шавад. Илёс ӯро дар он ҷо вохӯрд ва эълон кард, ки сагҳо хуни ӯро дар он ҷое, ки хуни Ноботро лесида буданд, мелесанд. Сагҳо инчунин Изобелро мехӯрданд ва хонаи Аҳоб бурида мешуд. Аҳоб худро дар назди Худо фурӯтан кард ва анҷоми пурраи хонаи ӯ то замони писараш ба таъхир афтод. Пас аз ин Аҳоб боз ба Сурия ҳамла кард ва 400 пайғамбари ӯ пешгӯӣ карданд, ки ӯ муваффақ хоҳад шуд; ва ӯ, гарчанде ки аз хатари худ аз ҷониби пайғамбар Микоёҳ огоҳ карда шуда буд, ба ҷанг ҳамроҳ бо Еҳушафат, подшоҳи Яҳудо, иттифоқчии худ рафт. Ӯ худро пинҳон кард, аммо тире, ки тасодуфан партофта шуд, ӯро дар байни пайвандҳои зиреҳаш зад ва ӯ то марг захмӣ шуд ва пешгӯии Илёс ба таври ҳарфӣ амалӣ шуд. 1 Подшоҳон 21, 22. Файз бар ин бутпарасти бечора тӯл кашида буд, зеро ӯ исроилӣ буд; аммо ӯ бетавба мурд ва тамоми хонаи ӯ ба зудӣ нобуд мешуд. 2 Подшоҳон 9:7-10. Доварии Худо бар подшоҳи муртад, ки мероси халқи Худоро ғасб карда буд, фаро расид. 2. Пайғамбари дурӯғин дар байни асирони Бобил, ки дурӯғ пешгӯӣ кард ва аз ҷониби Набукаднесар дар оташ бирён карда шуд. Ирмиё 29:21-22.

1. Писари Омрӣ ва машҳуртарин узви сулолаи ӯ, подшоҳи Исроил аз тақрибан 875 то тақрибан 853 пеш аз милод. Ҳисоботи ӯ дар Китоби Подшоҳони мо аз ду манбаи алоҳида гирифта шудааст, ки яке аз онҳо ӯро нисбат ба дигаре мусоидтар мебинад. Аз нуқтаи назари дунявӣ ӯ шоҳзодаи қобилиятнок ва пурқувват буд; аз нуқтаи назари динӣ ӯ навовари хатарнок ва сарпарасти худоёни бегона буд. Иттифоқи ӯ бо финикиён бо издивоҷи ӯ бо Изобел, духтари Этбаал, подшоҳи Сур (1 Подшоҳон 16:31), ки агар ба Юсуф бовар кунем, коҳини Астарта низ буд, мустаҳкам шуд. Баъдтар Аҳоб бо Яҳудо иттифоқ баст ва духтараш Аталияро ба Еҳуром, писари Еҳушафат ба занӣ дод (2 Подшоҳон 8:18). Сарвати ӯро қасри фил, ки ӯ сохта буд, нишон медиҳад (1 Подшоҳон 21:1; 1 Подшоҳон 22:39). Ҳукмронии Аҳоб бо ҷангҳои зуд-зуд бо подшоҳии Сурияи Димишқ қайд карда шуд. Бенҳадод, подшоҳи он кишвар, чунон муваффақ буд, ки ӯ даъвои сюзеренитет бар Исроилро кард, даъвое, ки Аҳоб дар аввал майл дошт онро қабул кунад (1 Подшоҳон 20:2 ва ғайра). Аммо вақте ки Бенҳадод то ба дараҷае расид, ки Самарияро бо ғорати бетартибона таҳдид кард, Аҳоб муқобилат кард. Дар ду маърака ӯ истилогаронро шикаст дод ва ҳатто пешвои мағрури онҳоро асир гирифт. Бар хилофи маслиҳати ҳизби пайғамбарӣ, ӯ бо асири худ саховатмандона муносибат кард ва бо ӯ иттифоқ баст ва танҳо шарт гузошт, ки шаҳрҳое, ки қаблан аз Исроил гирифта шуда буданд, барқарор карда шаванд. Ин иттифоқ барои тиҷорат ва савдо буд, ки ҳар як тараф дар пойтахти дигар бозорҳо дошт (1 Подшоҳон 20:34). Инчунин эҳтимол дорад, ки чораҳои муштараки мудофиа бар зидди ашшуриён, ки дар минтақаи Лубнон ниятҳои душманона нишон медоданд, тарҳрезӣ шуда буданд. Дар ҷанги Қарқар, ки бар зидди ин истилогарон дар соли 854 баргузор шуд, Аҳоб бо даҳ ҳазор сарбоз ҳузур дошт. Инро мо аз навиштаҷоти ашшурӣ мефаҳмем. Навоварии динӣ, ки Аҳоб аз ҷониби нависандагони ибрӣ барои он масъул дониста мешавад, ҷорӣ кардани Баали финикӣ ҳамчун яке аз худоёни Исроил буд. Маълум аст, ки Аҳоб ҳеҷ нияти комилан аз байн бурдани Яҳверо надошт, зеро ӯ ба фарзандонаш номҳое дод, ки садоқати ӯро ба Ӯ нишон медоданд. Аммо барои хушнуд кардани занаш, ӯ ба вай иҷозат дод, ки ибодати худоёни худро ҷорӣ ва тарғиб кунад. Фикри ӯ ин буд, ки бо дини кишвари худ тамаддуни пешрафтаи онро ҷорӣ хоҳад кард. Қаҳрамони ҳуқуқи истисноии Яҳве ба ибодати Исроил Илёс буд. Ин пайғамбар, бо даъвати ҷасуронаи худ ба коҳинони Баал, хашми Изобелро барангехт ва маҷбур шуд, ки аз кишвар фирор кунад (1 Подшоҳон 17:1-24; 1 Подшоҳон 18:1-46; 1 Подшоҳон 19:1-21). Дигар пайғамбарон ба назар намерасанд, ки халалдор шуда бошанд, зеро мо онҳоро дар дарбори Аҳоб дар соли охири ҳаёташ мебинем (1 Подшоҳон 22:6). Аммо инҳо ба тоҷ тобеъ буданд, дар ҳоле ки Илёс на танҳо эътирозгар бар зидди тағйироти динӣ, балки қаҳрамони мардуми оддӣ буд, ки ҳуқуқҳояшон дар мавриди Нобот ба таври назаррас поймол карда шуданд. Аҳоб дар мубориза барои халқи худ мурд. Ҷанги Сурия дубора сар зад, зоҳиран аз он сабаб, ки Бенҳадод созишномаи худро иҷро накарда буд. Аҳоб аз ин рӯ кӯшиш кард, ки Ромот-Ҷилъодро бо кӯмаки Еҳушафати Яҳудо барқарор кунад. Дар муқовимати аввал Аҳоб кушта шуд, обрӯи ӯ барои ҷасорат бо дастури душманаш ба сарбозонаш тасдиқ карда шуд: «На бо хурд ва на бо бузург, балки танҳо бо подшоҳи Исроил ҷанг кунед» (1 Подшоҳон 22:31). 2. Пайғамбари дурӯғин, ки аз ҷониби подшоҳи Бобил «дар оташ бирён карда шуд» (Ирмиё 29:21 ва ғайра).