САВОЛ: Дӯстам ба ман гуфт, ки ҳамаи одамон дар ниҳоят наҷот хоҳанд ёфт. Оё ин универсализм аст? Оё онро аз Навиштаҳо дастгирӣ кардан мумкин аст?
*ҶАВОБ:*Гарчанде ки ин таълим дар замони ҳозира торафт маъмул гашта истодааст, он ҳанӯз дуруст нест. Онро универсализм меноманд – таълимоти дурӯғе, ки Шайтон, падари дурӯғҳо (Юҳ. 8:44), давра ба давра эҳё мекунад ва бо роҳи нав маъмул мегардонад. Аз Ҳастӣ 3 сар карда, вақте ки ӯ занро дар Боғи Адан васваса кард, Шайтон борҳо ва борҳо ба он чизе, ки Худо ошкоро ва бечунучаро гуфта буд, мухолифат кард. Бо гуфтани он ки ҳамаи одамон дар ниҳоят наҷот хоҳанд ёфт, ин дурӯғгӯи бузург мехоҳад Худо ва Каломи муқаддаси Ӯро сарнагун кунад.
Китоби Муқаддас дар бораи дӯзах бо забони қавӣ сухан меронад. Худованд Исо шахсан дӯзахро «оташе, ки ҳаргиз хомӯш намешавад – ‘ки кирми онҳо намемирад ва оташ хомӯш намешавад’» (Мқ. 9:43-48 НКҶВ) номид. Исо дар бораи дӯзах назар ба осмон хеле бештар сухан гуфтааст.
Муҳим аст, ки фаҳмем калимаҳое, ки дар аксари тарҷумаҳои Китоби Муқаддаси англисӣ «дӯзах» тарҷума шудаанд. Калимае, ки дар тамоми Аҳди Қадим истифода мешавад, шеол аст. Гарчанде ки баъзан ҳамчун «қабр» тарҷума мешавад, он одатан аз қабр – ҷое, ки ҷасадҳои мурдагон гузошта мешаванд – фарқ карда мешавад, дар ҳоле ки шеол ҷой (ё ҳолат)-и ҷон ва рӯҳ пас аз марг аст. Калимаи юнонии ҳадес аслан муодили Аҳди Ҷадиди шеол аст.
Калимаи юнонии геҳенна ҷои азоби сахт ва беохир аст, ки онро «кӯли оташи бо кибрит сӯзон» (Ваҳй 19:20) низ меноманд. Худованд инро ҷои «торикии берунӣ» меномад, ки дар он «гиря ва ғиҷирроси дандонҳо» (Мат. 22:13) мавҷуд аст. Ва Ӯ минбаъд онро «оташи абадӣ, ки барои иблис ва фариштагони ӯ тайёр шудааст» ва «азоби абадӣ» (Мат. 25:41,46) меномад.
Калимаи геҳенна аз номи водии Ҳинном дар беруни Ерусалим гирифта шудааст, ки дар он ҷо қурбониҳои инсонӣ пешниҳод мешуданд ва дар он ҷо партовҳои шаҳр доимо месӯхтанд, вақте ки Худованд дар рӯи замин буд. Бадтарин чиз барои бисёриҳо, ки абадиятро дар дӯзах мегузаронанд, ин аст, ки онҳо абадан аз Худо ҷудо хоҳанд шуд. Дар ҳеҷ ҷои Каломи Худо ҳатто андаке нишонаи муқобил вуҷуд надорад.
Дар Ваҳй 19:20, мо ҳайвон ва пайғамбари дурӯғинро (ду пешвои бадӣ дар давраи Мусибат, ки ҷуръат доранд, ки бо Худованд ҷанг кунанд, вақте ки Ӯ ба ин замин бармегардад) мебинем, ки дастгир шуда, зинда ба кӯли оташи бо кибрит сӯзон партофта мешаванд. Онҳо аввалин сокинони ин ҷои даҳшатнок мебошанд ва Ваҳй 20:10 ба мо хабар медиҳад, ки онҳо ҳазор сол пас ҳам дар он ҷо ҳастанд, вақте ки иблис ба ҳамон ҷо партофта мешавад.
Сипас доварии Тахти Бузурги Сафед меояд, ки дар он «Марг ва Ҳадес мурдагонеро, ки дар онҳо буданд, таслим мекунанд» ва ба кӯли оташ партофта мешаванд. Ба ибораи дигар, ҷасадҳои мурдагони наҷотнаёфта ва ҷонҳо ва рӯҳҳои онҳо дубора муттаҳид хоҳанд шуд, ва сипас – ҳамчун шахсони комил, ки қодиранд дар ҷисм, ҷон ва рӯҳ азоб кашанд – мурдагони наҷотнаёфта ба кӯли оташ партофта мешаванд (20:11-15).
Чӣ оқибати даҳшатноке ҳар як шахсеро интизор аст, ки Худованд Исои Масеҳро, Наҷотдиҳандаеро, ки Худо дар муҳаббати худ барои инсонияти гунаҳкор ва гумшуда таъмин кардааст, рад мекунад! «Падар Писарро дӯст медорад ва ҳама чизро ба дасти Ӯ додааст. Касе ки ба Писар имон дорад, ҳаёти ҷовидонӣ дорад; ва касе ки ба Писар имон надорад, ҳаётро нахоҳад дид, балки хашми Худо бар ӯ боқӣ мемонад» (Юҳ. 3:35-36).
Мулоҳизаҳои инсонӣ, ҳатто аз баъзе масеҳиёни ҳақиқӣ, ба ин таълим ҳамла кардаанд. Чунин ҳамлаҳо аслан ҳамла ба ҳақиқати Каломи Худо мебошанд. «Каломи Ту ҳақиқат аст», – мегӯяд Худованд Исо дар дуои худ, ки барои рӯҳбаландии мо сабт шудааст (Юҳ. 17:17). Ин ки «Худо ... дурӯғ гуфта наметавонад» ба таври мусбат ва бечунучаро гуфта шудааст (Тит. 1:2; Ибр. 6:18) ва борҳо дар ҷойҳои дигар низ нишон дода шудааст. Чӣ таҳқире мебуд ба Писари маҳбуби Ӯ, ки Ӯ борҳо Ӯро ягона Наҷотдиҳанда эълон мекунад, ки онҳоеро, ки Ӯро дар рӯзи файзи Ӯ рад карданд, аз ҷазои одилонаи онҳо дар дӯзах озод кунад!
Далеле, ки Худои муҳаббат ҳеҷ яке аз махлуқоти Худро абадан дар дӯзах намегузорад, далели бемаънӣ аст, ки ин далелро нодида мегирад, ки Худо нур аст ва Ӯ Худои адолат ва муқаддасии мутлақ аст. Ғайр аз ин, чӣ азобе мебуд барои радкунандаи Масеҳ дар осмон будан, ки дар он ҷо Масеҳ маркази ҳама чиз аст ва дар он ҷо тамоми лашкари наҷотёфтагон ва шумораи бешумори фариштагони муқаддас якҷоя Ӯро ҳамду сано мегӯянд! Чӣ тавр гунаҳкори тавбанакарда, ки ҳанӯз дар гуноҳҳои худ аст (зеро роҳи дигари бахшидани гуноҳҳо ғайр аз Масеҳ вуҷуд надорад) метавонад дар ҳузури Худо дар осмон худро дар хона ҳис кунад?
Не, Худо дар ҳикмати худ ва дар муҳаббати худ гунаҳкорро ин қадар азоб намедиҳад. Касе ки Масеҳро дар давоми ҳаёти худ дар рӯи замин рад кардааст, дар кӯле, ки бо оташ ва кибрит месӯзад, хоҳад буд. Ин дар Ваҳй 21:8 марги дуюм номида мешавад. Он чизе ки мо одатан марг меномем, ҷудошавии ҷон ва рӯҳ аз ҷисм аст. Марги дуюм ҷудошавии абадии шахси комил аз ҳузури Худо абадан аст.
Бо қабул кардани Худованд Исои Масеҳ ҳамчун Наҷотдиҳанда ва Худованди худ имрӯз, боварӣ ҳосил кунед, ки ин сарнавишти шумо нест!
Ҷавоб аз ҷониби Евгений П. Веддер, хурдӣ.
Он чизе ки луғат дар бораи универсализм мегӯяд «Универсализм, ки таърихан ҳамчун апокатастасис маълум аст, эътиқод ба он аст, ки ҳамаи одамон наҷот хоҳанд ёфт. Аз ин рӯ, универсализм тасдиқи наҷоти умумиро дар бар мегирад ва ҷазоро рад мекунад. Универсалистҳо боварӣ доранд, ки дар ниҳоят ҳамаи инсонҳо ба таври муайян бо Масеҳ муттаҳид мебошанд ва дар пуррагии замон онҳо аз ҷазои гуноҳ озод хоҳанд шуд ва ба Худо барқарор хоҳанд шуд. Универсализми асри бисту як аксар вақт илоҳияти Исоро рад мекунад ва асосҳои «умумии» ҳамаи динҳоро меомӯзад. Умуман, теологияи масеҳӣ идеяи наҷоти умумиро рад кардааст.» Луғати кисагии истилоҳоти теологӣ (IVP, Даунерс Гроув, Иллинойс)
