Портрети беназир
Чӣ қадар ғайриимкон аст, ки аз эътиқод ба он, ки тавсифи тӯлонии Ишаъё 53 танҳо ба як шахсият дар тамоми таърихи инсоният – Исо, Марди Ҷолҷото мувофиқат мекунад, гурехтан. Маҷмӯи далелҳои зеринро ба ҳеҷ каси дигар татбиқ кардан мумкин нест:
Ӯ дар фурӯтании комил омад, бе «шакл ва зебоӣ» (53:2 NKJV).
- Ӯ «хоршуда ва аз ҷониби одамон радшуда» буд (3).
- «Ӯ ғаму андӯҳи моро бардошт ва дардҳои моро кашид» (4).
- Азоби ивазии Ӯ барои гуноҳи мо даво дод (5).
- Ин азобе буд, ки дар он Худо гуноҳи моро ба Ӯ интиқол дод (6).
- Ӯ дар зери азоби даҳшатноки худ мисли баррае, ки ба қатл бурда мешавад, комилан таслим монд (7).
- Ӯ ҳамчун ҷинояткор мурд, бармаҳал қатъ шуд (8).
- Аммо Ӯ шахсан бегуноҳ буд (8-9).
- Ӯ пас аз марг зиндагӣ мекард, ки «насли» пайравон дошт, ки бо Ӯ чунон зич алоқаманд буданд, ки оилаи Ӯро ташкил медоданд (10).
- Пайравони Ӯ аз азобҳои Ӯ ба вуҷуд меомаданд ва ба Ӯ қаноатмандии бузург медоданд (11).
- Оё имкон дорад, ки ин монандӣ хато карда шавад? Вақте ки хислат ба хислат илова мешавад, оё имкон дорад, ки дар зери портрет номи дигаре ғайр аз ин – Исои Носирӣ навишта шавад? Ва вақте ки мо далелро ба ёд меорем, ки ин портрет кашида шуда буд ва ҳар як хислат ҳадди аққал 500 сол пеш аз омадани Масеҳ пур карда шуда буд, чӣ мегӯем? Кадом ақл метавонист ин Азобкашро тасвир кунад, ҳолати Ӯро тавсиф кунад ва достони Ӯро нақл кунад – достоне, ки ҳеҷ каси дигар пеш аз он ё пас аз он ба он ҷавоб намедиҳад? Оё ин мӯъҷиза аст ё не? Кӣ дар ин ҳолат ояндаро хонд ва ин тавсифи Гуноҳбардори бузургро ба мо дод?
Аммо дар калимаҳои ибтидоии ояти 9 мӯъҷизаи боз ҳам бузургтаре ҳаст: «Ӯ қабри Худро бо шарирон ва бо сарватмандон дар маргаш сохт». Ин калимаҳо барои тафсиргарон мушкилот эҷод кардаанд ва мунаққидон пешниҳод кардаанд, ки матнро тағйир диҳанд ва калимаҳои «қабр» ва «марг»-ро ба тартиби табиии худ гузоранд. Донишмандони матни ибрӣ розӣ ҳастанд, ки феъли «сохт» дар ин ҷо ғайришахсӣ аст ва калимаҳо маънои «қабри Ӯ сохта шуд» ё чунон ки Нашри таҷдидшуда дорад, «Онҳо қабри Ӯро бо шарирон сохтанд».
Мувофиқи қонуни Рум, ҷасади маслубшуда дар салиб овезон мемонд, то он даме ки аз таъсири обу ҳаво нопадид шавад. Аммо дар Яҳудия тағйирот ворид кардан лозим буд, зеро Қонуни Мусо ба таври возеҳ фармуда буд, ки ҷасади ҳеҷ ҷинояткор пас аз ғуруби офтоб фош карда нашавад. Дар ин ҳолати мушаххас, ғуруби офтоб иди бузурги Фисҳро оғоз кард, аз ин рӯ, як шанбе «ва рӯзи муқаддас». Инро ҳеҷ гоҳ олуда кардан мумкин набуд. Аз ин рӯ, мансабдорони Рум бояд барои дафн ва инчунин барои қатли Худованди мо ва ду ҷинояткор чораҳо меандешиданд. Се қабр ва инчунин се салиб буданд, ки бояд дар наздикии ҷои қатл мебуданд.
Ва акнун тартиби ин дафнҳои пешбинишуда чӣ гуна бояд мебуд? Худованди мо дар миёни ду дузд маслуб шуд, аз ин рӯ, бешубҳа тартиб дода шуд, ки Ӯ низ дар миёни ду дузд дафн карда шавад. «Онҳо қабри Ӯро бо шарирон сохтанд». Аммо Худо ин тавр фармон надода буд! Дар хотир доред, ки чӣ шуд. Фикре дар дили касе пайдо шуд, ки то он вақт шогирди пинҳонӣ буд, аммо дар ин рӯзҳои охир, вақте ки ҳама одамон Носириро тарк мекарданд, аз эълон кардани худ наметарсид. Ҷони ӯ аз фикри таҳқири пешбинишуда нафрат дошт. Ин мард, ҳокиме бо номи Юсуф аз Ариматея «бо ҷуръат назди Пилат рафт ва ҷасади Исоро талаб кард» (Марқӯс 15:43 KJV).
Ин як чизи бузург буд, ки талаб кард, ва ин ҳокими яҳудӣ инро медонист. Ба калимаи «талаб кард» диққат диҳед. Матто ва Луқо низ инро таъкид мекунанд, ки Юсуф ҷасади Исоро «илтимос кард». Дар Юҳанно мехонем, ки ӯ «аз Пилат илтимос кард, ки ҷасади Исоро бигирад» (Юҳанно 19:38). Ин як чизи бузург буд, ки талаб кард, ва ин як чизи бузург буд, ки дод. Аммо иҷозат дода шуд. Ва ҷасад ба Юсуф супурда шуд.
Ӯ қабри наверо омода дошт, бешубҳа барои худ, ва қабреро, ки сарват ва санъат омода ва оро дода буд. Дар он ҷо, бо дастҳои эҳтиромона ламс карда шуда, ва дар равғанҳои бой ва хушбӯй печонида шуда, ҷасади Наҷотдиҳанда гузошта шуд. Ин сабти Инҷилҳост. Аммо ҳамаи ин дар он ҷо зиёда аз 500 сол пеш дар саҳифаи пайғамбарии Ишаъё 53 навишта шуда буд! Чунон ки Ҷон Нелсон Дарби Тарҷумаи нав мегӯяд, «Одамон қабри Ӯро бо шарирон таъин карданд, аммо Ӯ дар маргаш бо сарватмандон буд» (Ишаъё 53:9).
Акнун биёед як чизи дигарро қайд кунем. Ин калимаҳо нуқтаи гардиш дар порчаро ташкил медиҳанд. То калимаҳои «Одамон қабри Ӯро бо шарирон таъин карданд», достон достони таҳқири амиқтар аст. Аммо он бо калимаҳои навбатӣ тағйир меёбад, «аммо Ӯ дар маргаш бо сарватмандон буд». Вақте ки Ӯ воқеан мурда буд ва тамоми ҷазо пардохт шуда буд ва кафорати пурра дода шуда буд, достон ногаҳон тағйир меёбад. Оят идома медиҳад, ки «Зеро Ӯ зӯроварӣ накарда буд, ва дар даҳони Ӯ ҳеҷ фиребе набуд». Инчунин такрор мешавад, ки Ӯ дар он ҷо танҳо «ҳамчун қурбонӣ барои гуноҳ» буд.
Аз ин нуқта сар карда, ҳама чиз ҷалоли дурахшон ва ғалабаи тоҷгузорӣ аст. Кӣ буд, ки муайян кард, ки дар лаҳзаи дафн, таҳқир бояд қатъ шавад ва баландшавӣ оғоз ёбад? Кӣ аз рӯзҳои қадим гуфт, ки гарчанде «онҳо қабри Ӯро бо шарирон сохтанд», дар он қабр ҷасади Наҷотдиҳанда нахоҳад хобид? Вақте ки мо тавзеҳи танҳо табиии инро мегирем, мо метавонем бовар кунем, ки ин китоб қалбакиест, ки танқид ҷаҳонро бовар кунондан мехоҳад. Аммо ақл ва таҷриба, ақл ва виҷдон талаб мекунанд, ки мо онро ҳамчун Каломи Худои зинда қабул кунем.
Ин мақола, аз ҷониби Ҷон Уркварт, воизи шотландӣ, муаллим ва муҳофизи Библия, нусхаи мухтасари мақолаест, ки дар маҷаллаи Бритониёии Ҳақиқати Китоби Муқаддас (декабри 1932) нашр шудааст. Бо иҷозат истифода шудааст.
