Монандиҳои бузурги умумӣ дар ду нома
Онҳо қариб ба як тарз оғоз меёбанд. Ҳарду аз Рум навишта шудаанд, дар ҳоле ки расул дар он шаҳр маҳбус буд ва аз ҷониби ҳамон паёмбар ва дар ҳамон маврид фиристода шудаанд, инчунин эҳтимол ба Филемӯн: аз ин рӯ номҳо ва саломҳо ба мо сабаб медиҳанд, ки бовар кунем. Муроҷиат ба Эфсӯсиён шояд онҳоро бевосита бо Худои Худаш пайваст мекунад, на ин ки онҳоро ҳамчун дар муоширати бародарӣ дар рӯи замин муаррифӣ кунад. Онҳо дар Эфсӯсиён 1:1 бародарон номида намешаванд, танҳо муқаддасон ва мӯъминон дар Исои Масеҳ. Онҳо дар Қӯлассиён ҳамчун дар рӯи замин роҳгарӣ мекунанд, гарчанде ки эҳё шудаанд. Аз ин рӯ, дуои тӯлонӣ барои рафтори онҳо вуҷуд дорад, гарчанде ки дар замини баланд ва муқаддас ҳамчун наҷотёфтагон. Дар Эфсӯсиён он бо мақсади пурра ва самараи маслиҳатҳои Худо оғоз меёбад. Дар он нома дили расул дар ҳисси баракатҳое, ки Эфсӯсиён аз онҳо баҳра мебурданд, якбора васеъ мешавад. Онҳо бо ҳама баракатҳои рӯҳонӣ дар ҷойҳои осмонӣ дар Масеҳ баракат ёфта буданд. Барои Қӯлассиён умеде дар осмон нигоҳ дошта шуда буд. Ва муқаддимаи бисёр оятҳо мавҷуд аст, ки ба Инҷил, ки онҳо шунида буданд, ишора мекунад ва дуои ӯро барои рафтор ва ҳолати онҳо дар ин ҷо муаррифӣ мекунад. Ин моро ба он ҷое меорад, ки Эфсӯсиён 1:7 моро меорад, аммо бо рушди хеле васеътари ҷалоли шахсии Масеҳ ва бештар ба таври таърихӣ аз муносибатҳои воқеии Худо. Ин инчунин як муроҷиати шахсии калисо нисбат ба Эфсӯсиён аст.
Хусусиятҳои махсуси он чизе ки ба Қӯлассиён гуфта шудааст
Аммо биёед он чизеро, ки ба Қӯлассиён гуфта шудааст, бодиққаттар баррасӣ кунем. Даъвати муборак, ки расул дар бораи он сухан меронад (Эфсӯсиён 1:3-10) ва имтиёзҳои мерос (11-14) дар Қӯлассиён мавҷуд нестанд; эҳёшуда, аммо дар рӯи замин, онҳо дар ҷойҳои осмонӣ нишаста нестанд, ҳама чиз ба ин васила мероси онҳост. Ин онҳо дар Масеҳ нест, балки Масеҳ дар онҳо умеди ҷалол аст, ва дуои дар боло зикршуда бобро пур мекунад, то он даме ки мо ба замини умумии ҷалоли Масеҳ дар Қӯлассиён 1:15 мерасем; ва ҳатто дар ин ҷо ҷалоли илоҳии Масеҳ дар Қӯлассиён оварда шудааст, далели оддии мақсади Худо дар бораи Масеҳ дар Эфсӯсиён. Ва на танҳо мо мероси Худоро аз они худ надорем; балки дар Қӯлассиён дар бораи Рӯҳ ҳамчун гарави он сухан намеравад. Инро мо дидем, ки хоси Қӯлассиён аст. Дар бораи Рӯҳ сухан намеравад, балки дар бораи ҳаёт. Мо Шахс ва ҷалоли илоҳии Масеҳ ва пуррагии худро дар Ӯ, бештар дар Қӯлассиён таъкид мекунем; аммо на ҷои муқаддасон бо Худо ба ҳамон тарз. Ғайр аз ин, азбаски муқаддас ҳамчун дар рӯи замин, на дар Масеҳ дар баландӣ, дида мешавад, масъулияти ӯ оварда мешавад (Қӯлассиён 1:23). Қӯлассиён 1:3 ба Эфсӯсиён 1:16 ҷавоб медиҳад: танҳо кас ҳис мекунад, ки дар шодии Эфсӯсиён 1:16 пуррагӣ бештар аст. Имон ба Масеҳ ва муҳаббат ба ҳама муқаддасон дар ҳар як муқаддима ҳамчун сабаби шодии нависанда пайдо мешаванд.
Дуои расул бо назардошти ниёзи Қӯлассиён
Мавзӯи дуои ӯ комилан фарқ мекунад. Дар Эфсӯсиён, ки дар он ӯ маслиҳатҳои Худоро дар бораи калисо инкишоф медиҳад, ӯ дуо мекунад, ки муқаддасон онҳоро, инчунин қудратеро, ки ба воситаи он дар онҳо иштирок кардаанд, фаҳманд. Дар ин ҷо ӯ дуо мекунад, ки рафтори онҳо бо ақли илоҳӣ роҳнамоӣ шавад. Аммо ин ба сабаби дигар, ба нуқтаи назаре, ки аз он, дар сухани худ, ӯ ба муқаддасон менигарад, тааллуқ дорад. Мо дидем, ки дар нома ба Эфсӯсиён, ӯ онҳоро ҳамчун дар осмон нишаста мебинад. Мероси онҳо аз ин рӯ ҳама чизҳоест, ки бояд дар зери Масеҳ ҳамчун Сар ҷамъ оварда шаванд. Дар ин ҷо ӯ барои онҳо бо назардошти умеде, ки барои онҳо дар осмон нигоҳ дошта шудааст, дуо мекунад; аз ин рӯ дуои ӯ ба рафтори онҳо ишора мекунад, то он бо объекте, ки онҳо дар пеши худ гузошта буданд, мувофиқат кунад. Ҳамчун дар рӯи замин ва дар хатари риоя накардани Сар, мӯъминон дар Қӯлассӣ дар хатари дур шудан аз он объект буданд. Аз ин рӯ, ӯ бо назардошти он умеди осмонӣ дуо кард. Онҳо дар бораи ин умеди комил ва ҷалол шунида буданд. Инҷил онро дар ҳама ҷо эълон карда буд.
Хатари Қӯлассиён ва чораи он
Ин Инҷил буд, ки бо назардошти умеде, ки дар осмон нигоҳ дошта шуда буд, мавъиза шуда буд, ки дар байни одамон мева оварда буд, мевае, ки бо сарчашмаи осмонии худ тавсиф мешуд. Дини онҳо, он чизе ки дили онҳоро дар ин муносибатҳо бо Худо идора мекард, осмонӣ буд. Қӯлассиён дар хатари бозгашт ба ҷараёни фармонҳо ва расму оинҳои динии инсони дар ҷаҳон зиндагӣкунанда буданд, ки дини онҳо бо ҷаҳоне, ки дар он зиндагӣ мекард, алоқаманд буд ва бо нури осмонӣ равшан нашуда буд, пур нашуда буд. Ҳеҷ чиз ҷуз иттиҳоди бошуурона бо Масеҳ наметавонад моро дар он ҷо бехатар нигоҳ дорад. Фармонҳо барои расидан ба Ӯ наметавонанд ҷое дошта бошанд, ки мо бо Ӯ муттаҳид ҳастем; фалсафаи андешаҳои инсонӣ ҳеҷ чиз, дар ҷое ки мо андешаҳои илоҳиро дар Масеҳ зинда дорем.
Бо вуҷуди ин, чӣ қадар арзишманд аст — ҳатто агар мо дар баландии пурраи даъвати худ набошем — доштани объекте, ки дар пеши дилҳои мо гузошта шудааст, ки моро аз ин ҷаҳон ва аз таъсироте, ки Худоро аз мо пинҳон мекунанд, наҷот медиҳад! Ин мақсади расул дар ин навиштаҷот аст. Ӯ чашмони Қӯлассиёнро ба осмон равона мекунад, то онҳо Масеҳро дар он ҷо бубинанд ва ҳисси иттиҳоди худро бо Сар, ки онҳо то андозае гум карда буданд ё дар хатари гум кардан буданд, барқарор кунанд. Аммо замина дар он ҷо буд — имон ба Масеҳ ва муҳаббат ба ҳама муқаддасон. Онҳо танҳо бояд иттиҳоди худро бо Сар дарк мекарданд; ки инчунин танҳо метавонист онҳоро дар унсури осмонӣ аз фармонҳо, аз дини инсонӣ ва заминӣ нигоҳ дорад.
Нуқтаи ибтидоии расул
Расул, барои баланд бардоштани онҳо, чун одат аз нуқтае оғоз мекунад, ки дар муқаддасоне, ки ба онҳо менавишт, некӣ ёфт. Ин умеди осмонӣ ба онҳо расида буд ва мева оварда буд. Ин аст он чизе ки масеҳиятро аз ҳама динҳои дигар, ва махсусан аз низоми яҳудӣ, ки — гарчанде ки шахсоне, ки дар он бо файз буданд, барои осмон оҳ мекашиданд — Худоро дар паси парда пинҳон мекард ва виҷдонро дар як қатор фармонҳо дар масофа аз Ӯ фаро мегирифт, фарқ мекунад.
Ҳаёти амалӣ, осмонӣ дар рӯи замин аз онҳое, ки бо Масеҳ эҳё шудаанд
Ҳоло, бар асоси ин умед, ки ҳаёти ботинии масеҳиёнро бо осмон пайваст мекард, расул дуо мекунад, ки Қӯлассиён бо дониши иродаи Худо дар тамоми ҳикмат ва фаҳмиши рӯҳонӣ пур шаванд. Ин самараи пайвастагии инсони эҳёшуда бо Худо дар рӯи замин аст. Ин аз фармонҳо ва расму оинҳо хеле фарқ мекунад. Ин самараи муоширати наздик бо Худо, дониши хислат ва табиати Ӯ ба шарофати ин муошират аст; ва, гарчанде ки он ба ҳаёти амалӣ, ҳамчун тааллуқ ба ҳаёти ботинӣ, ишора мекунад, он фармонҳоро комилан дар паси худ мегузорад. Расул бояд аз ин охири амалӣ, аз ҳаёти масеҳӣ оғоз мекард. Шояд Қӯлассиён дар аввал аҳамияти ин дастурҳоро нафаҳмиданд, аммо онҳо принсиперо дар бар мегирифтанд, ки аллакай дар дили онҳо шинонда шуда буд ва қобилияти дубора бедор шуданро дошт, онҳоро ба нуқтае, ки расул ҳадаф дошт, мебурд ва дар айни замон як имтиёзи хеле арзишманд буд, ки арзиши онро онҳо дарк карда метавонистанд. Чунин аст хайрия. Расул имтиёзҳои онҳоро дар ин робита бо қувват ва равшанӣ инкишоф медиҳад, ҳамчун касе, ки чунин рафторро хуб медонист, ва инчунин бо қудрати Рӯҳи Худо. Онҳо дар осмон нестанд, балки дар рӯи замин ҳастанд, ва ин роҳест, ки ба онҳое, ки бо Масеҳ эҳё шудаанд ва аз рӯи замин ба осмон менигаранд, мувофиқ буд. Ин ҳаёти илоҳӣ дар рӯи замин аст, на Рӯҳи Муқаддас, ки рӯҳи мӯъминро дар маркази маслиҳатҳои илоҳӣ мегузорад, чунон ки дар Эфсӯсиён 3 тавассути Масеҳ, ки бо имон дар дил зиндагӣ мекунад.
Дониши иродаи Худо бар асоси ҳолати рӯҳонии рӯҳ ба воситаи каломи Ӯ; рафтори арзанда ва афзоиши самарабахш ва дониши афзояндаи Худо
Принсипи аввалини ин ҳаёти амалии осмонӣ дониши иродаи Худо буд — бо он пур шудан, на аз паси он ҳамчун чизе берун аз мо давидан, на дар номуайянӣ, дар нобоварӣ, дар бораи он ки он чӣ буд, балки бо он пур шудан бо принсипи ақл, ки аз Ӯ меояд ва фаҳмиш ва ҳикмати худи масеҳиро ташкил медиҳад. Хислати Худо дар қадршиносии ҳар чизе, ки масеҳӣ мекард, зинда тарҷума мешуд. Ва дар ин ҷо қайд кунед, ки дониши иродаи Худо бар ҳолати рӯҳонии рӯҳ — ҳикмат ва фаҳмиши рӯҳонӣ асос ёфтааст. Ва ин аз ҳама аҳамияти амалӣ дорад. Ҳеҷ гуна дастури мушаххас аз ҷониби инсон дар бораи рафтор ба ин ҳеҷ гоҳ ҷавоб намедиҳад — балки моро аз ниёзи фаҳмиши рӯҳонӣ наҷот медиҳад. Бешубҳа, ақли рӯҳонитар метавонад ба ман дар дарки иродаи Худо кӯмак кунад; аммо Худо кашфи роҳи иродаи Ӯ, роҳи Ӯро бо ҳолати ботинии рӯҳ пайваст кардааст ва моро аз ҳолатҳо — ҳаёти инсонӣ дар ин ҷо — мегузаронад, то он ҳолатро санҷад ва ба худамон ошкор кунад ва моро дар он машқ диҳад. Масеҳӣ бояд бо ҳолати рӯҳонии худ роҳҳои Худоро бидонад. Калом восита аст (муқоиса кунед Юҳанно 17:17, 19). Худо роҳи худро дорад, ки чашми уқоб онро надидааст, танҳо ба инсони рӯҳонӣ маълум аст, ки бо дониши Худо алоқаманд аст, аз он бармеояд ва ба он меравад (муқоиса кунед Хуруҷ 33:13). Ҳамин тавр, масеҳӣ ба таври арзандаи Худованд роҳ меравад; ӯ медонад, ки чӣ ба Ӯ мувофиқ аст ва мувофиқи он роҳ меравад, то Ӯро дар ҳама чиз писанд кунад, дар ҳар кори нек мева орад ва бо дониши Худо афзоиш ёбад.
Андозаи қуввати масеҳӣ: ҳаёт дар мувофиқат бо Худо; хислат, зуҳурот дар рӯи замин ва шакли он
Пас, ин танҳо хислати ҳаёт набуд: ин ҳаёт самарабахш буд; он мева меовард, ва, чунон ки ҳаёт афзоиш меёфт, бо дониши афзояндаи Худо. Аммо ин пайвастагӣ бо Худо як мулоҳизаи дигари хеле арзишмандро ба миён меорад. Ғайр аз хислат ва энергияи зинда, ки бо ин дониш алоқаманданд, қуввати Худованд низ дар он инкишоф меёбад. Онҳо аз Ӯ қувват мегиранд. Ӯ онро медиҳад, то онҳо чунин роҳ раванд. «Қувват гирифтаед,» мегӯяд ӯ, «бо тамоми қудрат, мувофиқи қудрати ҷалоли Ӯ.» Ин аст андозаи қуввати масеҳӣ барои ҳаёт дар мувофиқат бо хислати Худо. Ҳамин тавр, хислати ин ҳаёт дар ҷалоли осмонӣ дар баландӣ — Исои Масеҳ ошкор мешавад. Дар рӯи замин зуҳуроти он — чунон ки дар Исои Масеҳ буд — дар тамоми сабр ва таҳаммул бо шодӣ, дар миёни ғам ва азобҳои ҳаёти Худо дар ин ҷаҳон амалӣ мешавад. Ин шакли ҳаёт низ аҷиб аст: тамоми қуввати илоҳӣ мувофиқи ҷалоли Ӯ дода шудааст, то сабр кунад, то таҳаммул кунад. Чӣ хислате ба ҳаёти масеҳӣ дар ин ҷаҳон медиҳад! Ва як муносибати саховатмандона бо дигарон вуҷуд дорад, ки он ба мо имкон медиҳад, ки нигоҳ дорем. Ва ҳеҷ чиз меваи равшантари қудрат аз ин нест. Ирода низ дар ин ҷо тобеъ аст. Ҳамин тавр, сарфи назар аз ҳама чизе, ки мо бояд таҳаммул кунем, мо бо Худо шодии доимӣ дорем. Ин як тасвири муборак аз шакли зуҳуроти ҳаёти илоҳӣ аст.
Ҳаёти таҳаммул: сарчашма, ҳадаф ва моликияти ҳозираи он
Ва дар ин ҷо расул ин ҳаёти таҳаммулро бо он чизе, ки сарчашма, ҳадаф ва моликияти ҳозираи он бо имон аст, пайваст мекунад. Ҳамин тавр роҳ рафта, мо пур аз шодӣ ҳастем ва ба Падар шукр мегӯем, ки моро барои мубодилаи насиби муқаддасон дар нур мувофиқ гардонидааст. Дар ин ҷо муқаддасон дар муносибати дурусти худ бо Худо (Падари онҳо; дар осмон — дар нур, он чизе ки Худо аст ва дар он зиндагӣ мекунад) муқаррар шудаанд. Ҳамин тавр, мо ҳолати рӯҳ, хислати рафтор ва қувватеро, ки дар он онро иҷро мекунем, дорем. Дар мавриди мувофиқат барои Худо дар нур, мо онро дорем. Ғайр аз ин, мо ба Малакути Писари азизи Худо интиқол ёфтаем.
Дар нур; воситаҳои истифодашуда ва хислати амалии коре, ки моро дар он ҷо мегузорад
Воситаҳои истифодашуда ва хислати амалии коре, ки моро дар нур мегузорад, пас пешниҳод карда мешаванд, ки моро (то ҷое ки Қӯлассиён мекунад) ба маслиҳатҳои Худо муаррифӣ мекунанд, аммо ба таври амалӣ — дар натиҷаҳои оянда ё ҳозира, на дар маслиҳат ва на ҳамчун сирри иродаи Ӯ.
Падар моро аз қудрати зулмот раҳо карда, ба Малакути Писари муҳаббати худ интиқол додааст. Ин қоидаи яҳудӣ барои инсон нест; ин амали қудрати Худост, ки моро ҳамчун комилан аз рӯи табиат ғуломони Шайтон ва зулмот мешуморад; ва моро бо амали он қудрат дар мавқеъ ва муносибати комилан нав бо Худаш мегузорад. Мо дар ин ҷо, агар принсипҳоро дар пайдоиши онҳо тафтиш кунем, ҳамон чизро мебинем, ки дар Эфсӯсиён 1:4-5; Эфсӯсиён 2:1-6, дар мавриди мавқеи мо қабл аз он. Аммо маълум аст, ки пуррагӣ ва дақиқии офариниши нав мавҷуд нест. «Мероси муқаддасон дар нур,» «Малакути Писари муҳаббати Ӯ,» моро ба Эфсӯсиён 1:4-5 хотиррасон мекунад; аммо ин худи чиз нест, чунон ки дар ақли Худост, балки мувофиқ гардонидани мо барои он дар ин ҷо; ва аз ин рӯ рушди мавқеъе, ки кас бо он ҳамчун дар он истода ошно аст, нест. Қудрат ва муҳаббати Падар моро барои он мувофиқ гардонидааст, ва гарчанде ки хислати Худо ҳатман дар он ҷо ҳамчун нур ва муҳаббат, мувофиқи муносибати Ӯ ба Писари Ӯст, аммо он чизе ки мо дар ин ҷо дорем, муносибати худи мо бо Худо нест, берун аз саволи он ки Ӯ моро аз куҷо гирифтааст, балки кори умумӣ, ки моро дар он ҷо дар муқоиса бо мавқеи қаблии мо мегузорад. Ӯ моро аз қудрати зулмот раҳо карда, ба Малакути Писари азизи худ интиқол додааст; мо дар мероси муқаддасон дар нур саҳм дорем: аммо муқаддас «бе айб дар пеши Ӯ дар муҳаббат» дар куҷост? муносибати мо бо Ӯ, мувофиқи маслиҳатҳои Ӯ, ки танҳо некиеро, ки Ӯ дар дили худ қасд карда буд, медид, дар куҷост? «фарзандон барои худаш ба воситаи Исои Масеҳ,» тавассути пешбинии Ӯ пеш аз он ки ҷаҳон буд, дар куҷост?
Наҷот тавассути қудрат ва файзи Худо; воситаҳои истифодашуда аз ҷониби Рӯҳ
Дар Эфсӯсиён наҷот ҳамчун натиҷаи мавқеъе, ки ворисон, объектҳои маслиҳатҳои абадии Худо, дида мешаванд, оварда шудааст. Дар ин ҷо наҷот мавзӯи асосӣ аст. Чӣ қадар хатарнок ва фалокатбор аст, ки аз Сар дур шавем ва ҳушёрии пурраи иттиҳоди худро бо Ӯ дар нур гум кунем! Чӣ қадар комил ва арзишманд аст он файз, ки ҳолати моро дарк мекунад ва моро аз он ба Худо мебарорад, то моро — мувофиқи қудрат ва файзи Худо — аз мавқеи бебаҳое, ки Ӯ ба мо дар Масеҳ додааст, баҳравар гардонад!
Воситаҳое, ки Рӯҳ дар ин ҷо барои иҷрои ин кори файз истифода мебарад, инкишофи ҷалоли Худованд, Писари муҳаббати Ӯст.
Малакути Писари муҳаббати Ӯ
Танҳо дар ин ҷо, ба назари ман, салтанат салтанати Писар номида мешавад; ва, фикр мекунам, ин танҳо барои муаррифии Шахсияти Ӯ ҳамчун маркази ҳама чиз ва ба мо додани андозаи бузургии баракат аст. Ин салтанати Касест, ки ин мақомро дорад, Писари муҳаббати Ӯ, ки мо ба он дохил мешавем. Ин дар ҳақиқат салтанати Ӯст; ва барои он ки мо хислати ин салтанатро, ки ҳоло барои мост, ва наздикии худро ба Худо ҳамчун шарик дар он дарк кунем, он салтанати Писари муҳаббати Ӯ номида мешавад. Ин аст, ки заминаи ҳозира ва хусусияти муносибат бо Худои онҳое, ки дар ҳақиқат дар он ҳастанд ва аз он иборатанд. Ҳамчун салтанати Писари Одам, ин зуҳури Ӯ дар оянда дар ҷалол ва ҳукумат аст. Дар ин ҷо он бо муносибати худи Писар ба Падар, дар Шахсияти Ӯ, бо иловаи он чизе, ки ба мо ҳуқуқи пурра барои шарик шудан дар он медиҳад — наҷот тавассути хуни Ӯ, бахшиши гуноҳҳо тавсиф мешавад.
Ҷалоли Исо бо таваҷҷӯҳи қавӣ нишон дода шудааст
Ҳавворӣ, ки Писарро дар муносибати Ӯ бо Падар ҳамчун объекти марказӣ ва тавоно муаррифӣ карда буд, ки бояд дили Колосҳоро ҷалб кунад ва онҳоро аз юғи фармонҳо озод кунад, ҳоло қисмҳои гуногуни ҷалоли он Шахсиятро тасвир мекунад. Аз ин рӯ, агар ҷалоли худи ҷамъомад набошад, ҷалоли Исо боз ҳам қавитар дар пеши назари мо гузошта мешавад. Ҳамин тавр Худо аз бадӣ некӣ меорад ва ба ҳар роҳ халқи маҳбуби Худро ғизо медиҳад.
Худованд Исо, сурати Худои ноаён, ки фариштагон ва одамон дидаанд
Худованд Исо сурати Худои ноаён аст. Мо дар Писари муҳаббати Ӯ мебинем, ки Худо чист (муқоиса кунед Юҳанно 1:18; ва инчунин 1 Юҳанно 1:2). Ин аввалин хислати ҷалоли шахсии Ӯ, маркази муҳими ҳамаи дигарҳост. Ҳоло, дар натиҷаи ин хислати дурусти Шахсияти Ӯ, Ӯ аз рӯи ҳуқуқ мавқеи намояндагии Худоро дар офариниш мегирад. Одам ба гунае ба сурати Худо офарида шуда буд ва ҳамчун марказ дар офаринише гузошта шуд, ки ба ӯ тобеъ буд. Аммо, дар ниҳоят, ӯ танҳо як намунаи Масеҳ, аз Касе буд, ки бояд меомад. Писар, дар худи Шахсияти Ӯ, дар табиати Ӯ (ва барои мо ҳамчун дар оғӯши Падар), Касест, ки Худоро маълум мекунад, зеро Ӯро дар Шахсияти худ ва дар ваҳйи пурраи мавҷудияти Ӯ ва хислати Ӯ дар назди одамон ва дар тамоми коинот муаррифӣ мекунад; зеро тамоми пуррагии Худоӣ дар Ӯ ҷисман сокин аст. Бо вуҷуди ин, Ӯ инсон аст. Ҳамин тавр Ӯро фариштагон мебинанд. Мо Ӯро бо чашмони худ ё бо имон дидаем. Ҳамин тавр Ӯ сурати Худои ноаён аст. Хислати комил ва намояндагии зиндаи Худои ноаён дар Ӯ дида шудааст. Ҳақиқати аҷиб барои мо дар бораи Шахсияти Наҷотдиҳандаи мо!
Нахустзодаи тамоми офариниш: офаранда ва сарвари он
Аммо пас Ӯ дар офариниш чӣ ҷойгоҳе дошта метавонад, вақте ки Ӯ мувофиқи машваратҳои абадии Худо ба он омадааст? Ӯ танҳо як ҷойгоҳ дошта метавонист, яъне ҷойгоҳи волоият бидуни баҳс ва бидуни муноқиша. Ӯ нахустзодаи тамоми офариниш аст; ин номи нисбӣ аст, на номи сана бо назардошти вақт. Дар бораи Сулаймон гуфта шудааст: «Ман ӯро нахустзодаи худ, баландтар аз подшоҳони замин хоҳам кард». Ҳамин тавр Офаранда, вақте ки Ӯ дар офариниш ҷой мегирад, ҳатман Сарвари он аст. Ӯ ҳанӯз ҳуқуқҳои худро ба даст наовардааст, зеро дар файз Ӯ наҷотро ба анҷом мерасонад. Мо дар бораи ҳуқуқҳои Ӯ сухан меронем — ҳуқуқҳое, ки имон эътироф мекунад.
Пас Ӯ сурати Худои ноаён аст, ва вақте ки Ӯ дар он ҷой мегирад, Нахустзодаи тамоми офариниш аст. Сабаби ин сазовори таваҷҷӯҳи мост — оддӣ, вале аҷиб: Ӯ онро офаридааст. Вақте ки Худо бо қудрати худ ҳама чизро, чӣ дар осмон ва чӣ дар замин, намоён ва ноаён офарид, дар Шахсияти Писар амал кард. Ҳама чизе, ки бузург ва баланд аст, танҳо кори дасти Ӯст; ҳама чиз аз ҷониби Ӯ (Писар) ва барои Ӯ офарида шудааст. Ҳамин тавр, вақте ки Ӯ онро ба даст меорад, онро ҳамчун мероси худ аз рӯи ҳуқуқ мегирад. Ҳақиқати аҷиб, ки Касе, ки моро наҷот додааст, ки худро инсон, яке аз мо аз рӯи табиат, барои ин кор кардааст, Офаранда аст. Аммо ҳақиқат чунин аст.
Масеҳ ҳамчун инсон дорои ҳуқуқ ба ҳама чиз; аз ҷониби Ӯ ва барои Ӯ офарида шудааст
Дар робита бо ин ҳақиқати аҷиб, як қисми машваратҳои Худо ин буд, ки инсон бар ҳамаи корҳои дасти Ӯ ҳукмронӣ кунад. Ҳамин тавр Масеҳ, ҳамчун инсон, онро аз рӯи ҳуқуқ дорад ва дар асл онро ба даст меорад. Ин қисми ҳақиқате, ки мо дар бораи он сухан меронем, дар Ибриён 2 баррасӣ шудааст; мо онро дар ҷои худ баррасӣ хоҳем кард. Ман онро дар ин ҷо танҳо барои он муаррифӣ мекунам, ки мо шароитеро, ки дар он Писар соҳиби он мешавад, дарк кунем. Рӯҳ дар бораи Касе сухан меронад, ки инсон аст, аммо Касе, ки дар айни замон Офарандаи ҳама чиз, Писари Худост. Онҳо аз ҷониби Ӯ офарида шудаанд, пас онҳо ҳатман барои Ӯ низ офарида шудаанд.
Ҳамин тавр, мо то ҳол ҷалоли Шахсияти Масеҳ ва ҷалоли Ӯро дар офариниш, ки бо Шахсияти Ӯ алоқаманд аст, дорем. Дар Ӯ сурати Худои ноаён дида мешавад. Ӯ ҳама чизро офаридааст: ҳама чиз барои Ӯст; ва Ӯ нахустзодаи ҳамаи офаридаҳост.
Масеҳ, сарвари бадан, нахустзода аз мурдагон; ҷойгоҳи махсуси Ӯ дар робита бо калисо дар қудрати эҳё; волоияти Ӯ дар ҳама чиз
Категорияи дигари ҷалол, волоияти дигар, ҳоло пешниҳод карда мешавад. Ӯ дар робита бо ҷамъомад дар қудрати эҳё ҷойгоҳи махсус мегирад. Ин муаррифии қудрати илоҳӣ аст, на дар офариниш, балки дар империяи марг; то ки дигарон дар ҷалоли Ӯ тавассути наҷот ва тавассути қудрати ҳаёт дар Ӯ шарик шаванд. Ҷалоли аввал, ба истилоҳ, табиӣ буд — охирин махсус ва ба даст овардашуда (гарчанде ки ба шарофати ҷалоли Шахсияти Ӯ) тавассути таҳаммули марг ва тамоми қудрати душман дар он. Аз ин рӯ, он, тавре ки мо гуфтем, бо наҷот ва бо муаррифии дигарон ба иштирок дар ҳамон имтиёзҳо алоқаманд аст. Ӯ Сарвари бадан аст, ки ҷамъомад аст, Ибтидо, Нахустзода аз мурдагон, то ки дар ҳама чиз Ӯ волоият дошта бошад. Ӯ Нахустзодаи офариниш аст, Ӯ Нахустзода мувофиқи қудрати эҳё аст, дар ин тартиби нави чизҳо, ки дар он инсон ба мавқеи комилан нав, ки тавассути наҷот ба даст оварда шудааст, пешбинӣ шудааст ва дар он ӯ дар ҷалоли Худо (то он ҷое ки офаридашуда метавонад ин корро кунад) ва он тавассути иштирок дар ҳаёти илоҳӣ дар Исои Масеҳ, Писари Худо ва ҳаёти абадӣ; ва, дар мавриди ҷамъомад, ҳамчун аъзои бадани Ӯ шарик аст. Ӯ Нахустзодаи офариниш, Нахустзода аз мурдагон; Офаранда ва ғолиби марг ва қудрати душман аст. Инҳо ду соҳаи намоиши ҷалоли Худо мебошанд. Мавқеи махсуси ҷамъомад, бадани Масеҳ, як қисми охиринро ташкил медиҳад. Ӯ бояд ин ҷалоли эҳё, ин волоияти умумӣ ва бартариро низ дошта бошад, ҳамчун инсон, зеро тамоми пуррагӣ (яъне, Худоӣ, нигаред ба Колоссян 2:9) хушнуд буд, ки дар Ӯ сокин шавад. Ӯ чӣ ҷойгоҳе дошта метавонист, ба ҷуз ҷойгоҳи аввал дар ҳама чиз! Аммо, пеш аз сухан гуфтан дар бораи он чизе, ки дар пеш аст, баъзе мулоҳизаҳои муҳимро дар бораи он чизе, ки мо баррасӣ кардем, бояд кард.
Бо қудрат тавассути эҳё Писари Худо эълон карда шуд
Писар дар ин ҷо ба мо ҳамчун Офаранда муаррифӣ шудааст, на ба истиснои қудрати Падар ва на амали Рӯҳ. Онҳо як ҳастанд, аммо ин Писар аст, ки дар ин ҷо дар пеши назари мо гузошта шудааст. Дар Юҳанно 1 ин Калом аст, ки ҳама чизро меофарад. Дар ин ҷо ва дар Ибриён 1, Ӯ таҳти номи Писар, ки Ӯ низ Калом аст, ба мо ошкор шудааст. Ӯ Каломи Худо, ифодаи фикр ва қудрати Ӯст. Худо тавассути Ӯ кор мекунад ва худро ошкор мекунад. Ӯ инчунин Писари Худост; ва, бахусус, Писари Падар. Ӯ Худоро ошкор мекунад, ва касе ки Ӯро дидааст, Падарро дидааст. Азбаски Ӯ дар ин ҷаҳон тавассути амали Худо ба воситаи Рӯҳи Муқаддас таваллуд шудааст, Ӯ Писари Худост (Забур 2:7; Луқо 1:35). Аммо ин дар замон аст, вақте ки офариниш аллакай саҳнаи зуҳури роҳҳо ва машваратҳои Худост. Аммо Писар инчунин номи муносибати дурусти Шахсияти ҷалоли Ӯ ба Падар пеш аз он ки ҷаҳон буд, мебошад. Ӯ дар ин хислат ҳама чизро офаридааст. Писар бояд ҷалол дода шавад, ҳамон тавре ки Падар. Агар Ӯ худро фурӯтан кунад, чунон ки Ӯ барои мо кард, ҳама чиз ба дасти Ӯ гузошта мешавад, то ки ҷалоли Ӯ дар ҳамон табиат, ки дар он Ӯ худро фурӯтан кард, зоҳир шавад. Ва аллакай қудрати ҳаёт ва Худо дар Ӯ тавассути эҳё зоҳир шудааст, то ки Ӯ бо қудрат тавассути эҳё Писари Худо эълон карда шавад. Ин далели он аст.
«Тамоми пуррагии Худоӣ»; як Шахсияти Масеҳ
Дар нома ба Колоссян он чизе, ки дар пеши назари мо гузошта шудааст, ҷалоли дурусти Шахсияти Ӯ ҳамчун Писар пеш аз он ки ҷаҳон буд, мебошад. Ӯ ҳамчун Писар Офаранда аст. Муҳим аст, ки инро мушоҳида кунем. Аммо шахсиятҳо дар зуҳури худ ҷудо карда намешаванд. Агар Писар дар замин мӯъҷизаҳо мекард, Ӯ девҳоро бо Рӯҳ берун мекард; ва Падар, ки дар Ӯ (Масеҳ) сокин аст, корҳоро мекард. Инчунин бояд дар хотир дошт, ки он чизе, ки гуфта мешавад, вақте ки Ӯ дар ҷисм зоҳир шуд, дар бораи Шахсияти комили Ӯ, инсон дар замин гуфта мешавад. На ин ки мо дар ақли худ байни илоҳият ва инсоният ҷудоӣ намегузорем; балки ҳатто дар ҷудо кардани онҳо мо дар бораи як Шахсият фикр мекунем, ки дар бораи Ӯ ин корро мекунем. Мо мегӯем, Масеҳ Худост, Масеҳ инсон аст; аммо ин Масеҳ аст, ки ҳарду аст. Ман инро аз ҷиҳати теологӣ намегӯям, балки барои ҷалби таваҷҷӯҳи хонанда ба ибораи аҷиб, «Тамоми пуррагӣ хушнуд буд, ки дар Ӯ сокин шавад». Тамоми пуррагии Худоӣ дар Масеҳ ёфт шуд.
Хатогиҳои гностикҳо
Гностикҳо, ки дар солҳои баъдӣ ҷамъомадро хеле ташвиш медоданд, ин калимаи «пуррагӣ»-ро ба маънои мистикӣ ва махсус барои маҷмӯъ ва манбаъ (ва бо вуҷуди ин, дар маънои макон; зеро он маҳдудиятҳое дошт, ки онро аз ҳама чизи дигар ҷудо мекарданд) илоҳият истифода мебурданд, ки дар чор ҷуфти мавҷудот — сизигияҳо — инкишоф ёфт, ки Масеҳ танҳо яке аз ҷуфтҳо буд. Лозим нест, ки ба хаёлҳои онҳо бештар амиқ шавем, ба ҷуз мушоҳида кардан, ки бо сояҳои гуногуни фикр, онҳо офаринишро ба худои пасттар ё бад, ки инчунин муаллифи Аҳди Қадим буд, нисбат медиҳанд. Модда, онҳо мегуфтанд, аз Худои олӣ сарчашма нагирифтааст. Онҳо гӯшт намехӯрданд; онҳо издивоҷ намекарданд; дар айни замон онҳо худро ба ҳама гуна даҳшатҳо ва бетартибиҳо месупурданд; ва, аҷиб аст, ки бо яҳудият алоқаманд буданд, фариштагонро мепарастиданд ва ғайра.
Тамоми пуррагӣ дар Масеҳ сокин аст
Ҳавворӣ аксар вақт бо ин асбобҳои Шайтон дар мубориза буд. Петрус низ онҳоро зикр мекунад. Дар ин ҷо Павлус бо каломи Худо тамоми пуррагии илоҳияти Масеҳро баён мекунад. Дуртар аз он ки чизе пасттар, як эмиссия, ё дорои ҷойгоҳи баланд дар он насабномаҳои беохир бошад, тамоми пуррагӣ худаш дар Ӯ сокин буд. Ҳақиқати ҷалолнок дар бораи Шахсияти Худованд Наҷотдиҳандаи мо! Мо метавонем ҳамаи тасаввуроти бемаънии инсонро дар соя гузорем, то аз нури комили ин пуррагии ҷалолноки Худо дар Сарвар ва Худованди худ лаззат барем. Тамоми пуррагӣ дар Ӯ буд. Мо дар ҳақиқат Падарро медонем, аммо аз ҷониби Ӯ ошкор шудааст. Мо дар ҳақиқат Рӯҳро дорем, аммо пуррагии Рӯҳ дар Ӯ буд, ва азбаски Ӯ наҷот ва поксозии моро ба анҷом расонида, пас он Рӯҳро барои мо қабул кард. Ва худи Худо дар тамоми пуррагии худ, бидуни ҳеҷ гуна маҳдудият, дар Шахсияти Масеҳ ошкор шуд; ва ин Масеҳ аз они мост, Наҷотдиҳандаи мо, Худованди мо. Ӯ ба мо ва барои мо зоҳир шудааст. Чӣ ҳақиқати ҷалолнок барои мо! —
Бешубҳа, барои ҷалоли худи Ӯст, ки Ӯ чунон ки ҳаст, ҳамчун муҳаббат шинохта шавад; аммо камтар дуруст нест, ки ин ваҳй бо мо алоқаманд буд. Ин на танҳо Писар аст, ки Падарро ошкор мекунад, ҳарчанд ин далел ширин ва гаронбаҳост; ин пуррагии Худоӣ ҳамчун чунин аст, ки дар Масеҳ ошкор ва нишон дода шудааст. Ин хушнудии пуррагӣ буд, ки дар он ҷо сокин шавад.
Бо Масеҳ бо Худо оштӣ шуд; сулҳ тавассути хуни салиби Ӯ барқарор шуд
Аммо Масеҳ на танҳо Сарвари офариниш ба шарофати ҷалоли илоҳии Шахсияти Ӯ, ва Сарвари ҷамъомад ҳамчун аз мурдагон эҳёшуда ва бар қудрати душман ғолиб буд; офариниш ва ҳамаи онҳое, ки бояд ҷамъомадро ташкил медоданд, баробар аз Худо дур буданд, ва охиринҳо ҳатто дар иродаи худ чунин буданд; барои дар муносибат бо Худо будан онҳо бояд бо Ӯ оштӣ мешуданд. Ин қисми дуюми ҷалоли Масеҳ аст. На танҳо хушнудии пуррагии Худоӣ буд, ки дар Ӯ сокин шавад, балки тавассути Ӯ ҳама чизро бо худ оштӣ кунад, ки тавассути хуни салиб сулҳ барқарор кардааст. Ин оштии чизҳо дар осмон ва инчунин дар замин ҳанӯз ба анҷом нарасидааст. Сулҳ дар ҳақиқат тавассути хун барқарор шудааст, аммо қудрат ҳанӯз наомадааст, то ҳамаро ба муносибати воқеӣ бо Худо мувофиқи арзиши он хун баргардонад.
Ҳамин тавр, дар Исроил, хун бар тахти раҳмат гузошта шуд, ва кафорат — сулҳ, барқарор шуд; аммо ба ғайр аз ин ҳама чиз пошида шуд, ва гуноҳҳои халқ эътироф карда шуданд. Ин, дар мавриди Исроил ва офариниш, ҳанӯз анҷом нашудааст. Дар мавриди он чизе, ки зоҳирӣ аст, он ҳанӯз аз Худо дур мемонад, гарчанде ки сулҳ барқарор шудааст. Мо медонем, ки ин хушнудии Худост, ки ҳама чизро дар осмон ва дар замин, ба шарофати ин хун оштӣ кунад. Ҳама чиз таҳти ҳукмронии нав ба тартиб дароварда мешавад. Гунаҳкорон, ки дар гуноҳҳои худ мемонанд, берун аз ин саҳнаи баракат хоҳанд буд; аммо осмон ва замин комилан аз қудрати бадӣ (ва ҳатто аз ҳузури он дар давоми ҳазорсола, дар мавриди зуҳур — баъдтар, комилан аз худи ҳузури он) озод хоҳанд шуд, мувофиқи фазилати он хун, ки байни некӣ ва бадӣ ҷудоӣ андохтааст, мувофиқи хислати худи Худо, ва Худоро чунон ҷалол додааст, ки сулҳ барқарор шудааст. Худо метавонад озодона барои баракат амал кунад; аммо дар ин ҷо кор дугона аст, мисли ҷалоли Шахсияти Масеҳ, ва ба ҳамон объектҳое, ки ҷалоли Ӯст, ишора мекунад. Дар машваратҳои Худост, ки ҳама чизро дар осмон ва дар замин тавассути Масеҳ бо худ оштӣ кунад. Аммо масеҳиёнро Ӯ аллакай оштӣ кардааст. Як вақт на танҳо наҷис, мисли махлуқ, балки душманон дар ақли худ, Ӯ аллакай онҳоро дар бадани ҷисми худ ба воситаи марг оштӣ кардааст. Кори комиле, ки Масеҳ дар бадани худ анҷом дод, гуноҳҳои моро нест кард ва Худои Падари Худро комилан ҷалол дод, моро ба муносибат бо Худо дар қудсияти Ӯ мувофиқи самаранокии он кор овард; яъне, он самаранок аст, ки моро, комилан оштӣшуда, муқаддас, беайб ва беайб дар пеши назари Ӯ муаррифӣ кунад; ва бо огоҳӣ аз он, ва аз муҳаббате, ки онро ба амал овардааст, ва файзе, ки мо ба он оварда шудаем, то ки дар ин маъно дил ба Худо баргардад: мо бо Худо оштӣ шудаем. Ин тахмин мекунад, ки мо дар имон то охир устувор мемонем.
Мавриди огоҳӣ; шаҳодати ҷаҳонии муҳаббати Худо
Мавқеи Колоссягиҳо барои ин огоҳӣ ҷой дод, ки онҳо дар рӯи замин роҳ мерафтанд. Мо дидем, ки онҳо каме дур шуда буданд, ё дар хатари дур шудан аз дарки иттиҳоди худ бо Масеҳ буданд.
Инчунин қайд карда мешавад, ки расул дар бораи Инҷили худ ҳамчун дар тамоми ҷаҳон паҳншуда сухан меронад. Файз аз ҳудуди тангтарини Яҳудия ва интизории Масеҳ гузашта буд, то шаҳодати муҳаббати комили Худоро дар тамоми офариниш дар зери осмон маълум созад, ки Павлус ҳамчун расули халқҳо воситаи он буд.
Ду бартарии Масеҳ, ду оштӣ ва хусусияти дугонаи хидмати Павлус; каломи Худо аз рӯи мавзӯъҳои худ анҷом ёфт
То ҳол, пас, Рӯҳи Худо ду бартарии Масеҳро, яъне бар офариниш ва бар ҷамъомад, ва ду оштиро, ки ба онҳо ҷавоб медиҳанд, ба мо нишон дод; яъне, аввалан, оштишавии чизҳое, ки Масеҳ сарвари онҳост, яъне ҳама чиз дар осмон ва замин; ва сониян, оштишавии худи масеҳиён: охирин аллакай ба амал омадааст, аввалин ҳанӯз дар пеш аст. Хизмати расул ҳоло ҳамин хусусияти дугонаро дошт. Ӯ бешубҳа дар осмон мавъиза намекунад; аммо хидмати ӯ дар ҳар ҷои зери осмон, ки ҷоне барои гӯш кардан ҳаст, иҷро мешавад. Ӯ ходими он Инҷил аст; ва сипас ӯ ходими ҷамъомад аст, хидмати алоҳида ё вазорат, ки мавқеи ҳақиқӣ ва имтиёзҳои онро маълум месозад, ки дар ҳақиқат бо дигар алоқаманд аст, зеро Инҷил низ ба халқҳо рафт, то онҳоро ба дохил оварад (ояти 23, 25). Бо ин дастури охирин ӯ каломи Худоро анҷом дод: принсипи муҳим дар бораи салоҳияти истисноии каломи навишташуда, ки нишон медиҳад, ки тамомияти он аллакай вуҷуд дорад, ки аз рӯи мавзӯъҳое, ки онро дар бар мегирад, нишон дода шудааст; мавзӯъҳое, ки комилан анҷом ёфтаанд, ба истиснои дигарҳое, ки одамон метавонанд кӯшиш кунанд, ки ҷорӣ кунанд. Доираи ҳақиқатҳое, ки Худо бояд баррасӣ мекард, то ба мо ҷалоли Масеҳро ошкор созад ва ба мо дастури комилро мувофиқи ҳикмати худ диҳад, вақте ки таълимоти ҷамъомад ошкор мешавад, пурра аст. Дигар чизе барои илова кардан набуд.
Таъқибот ва азобҳо; манбаи душмании Яҳудия
Аммо ин таълимот махсусан расулро ба таъқибот ва азобҳо дучор кард, ки яҳудиён махсусан ва душман бо ҳар роҳ кӯшиш мекарданд, ки ба ӯ расонанд. Аммо ӯ аз ин ҳамчун имтиёз шод буд, зеро Масеҳ аз сабаби муҳаббати худ ба ҷамъомад — барои худ азоб кашида буд. Расул дар ин ҷо на дар бораи самаранокии марги Ӯ, балки дар бораи муҳаббате сухан меронад, ки Ӯро ба азоб кашидан водор сохт. Аз ин нуқтаи назар, расул метавонист дар азобҳои Ӯ иштирок кунад, ва мо низ ба андозаи ками худ; аммо расул ба таври махсус, ҳамчун шоҳиди махсуси ин ҳақиқат. Агар Масеҳ розӣ мешуд, ки мавқеи Масеҳро мувофиқи инсон қабул кунад, Ӯ хуб қабул карда мешуд. Агар Павлус хатнаро мавъиза мекард, хатои салиб қатъ мешуд: инсон метавонист дар дини Худо иштирок кунад, агар дини Ӯ инсонро дар ҷисм эътироф мекард. Аммо агар Худо ошкор шавад, агар файзи Ӯ ба халқҳо паҳн шавад, агар бо ин файз, ва бе эҳтиром ба яҳудӣ бештар аз халқ, Ӯ ҷамъомадеро ташкил диҳад, ки бадани Масеҳ аст, ки ҷалоли осмониро бо Писари худ мубодила мекунад — ин чизест, ки ҷисм тоқат карда наметавонад. Ҳамин тавр ҳамчун беарзиш дар назди Худо, ҳатто дар дини худ, хориҷ карда шудан, ҳар қадар кӯшиш кунад ҳам — ин тоқатфарсост. Ин манбаи душмании рӯҳи яҳудигардонӣ аст, ки бар ҷисм, бар инсон асос ёфтааст ва дар таърихи расул пайваста дубора пайдо мешавад, хоҳ ҳамчун барангезандаи нафрати бутпарастон, хоҳ ҳамчун фасодкунандаи таълимоти Масеҳ ва соддагии Инҷил. Дин дар ҷисм аз имтиёзҳои махсуси худ фахр мекунад (ниг. Филиппиён 3).
Хидмати дугонаи Павлус: сирри ошкоршуда
Ҳамин тавр, мо хидмати дугона дорем, инчунин бартарии дугонаи Масеҳ ва оштии дугона; ва ҳар яке муносибати шабеҳ ба дигар дорад: Масеҳ, Сарвари ҳама чиз дар осмон ва замин, Сарвари ҷамъомад; ҳама чиз дар осмон ва замин бояд оштӣ шавад, масеҳиён оштӣ шудаанд; Павлус хидмати худро дар тамоми офариниш дар зери осмон иҷро мекунад, ӯ ходими ҷамъомад аст. Табиист, ки хидмати ӯ ба замин маҳдуд буд. Аз ҳар ҷиҳат доира ва аҳамияти ҷалоли Масеҳ ва хидмат аз ҳудуди Яҳудия берун рафта, бо тамоми система муқобил буд.
Пас, расул ба қисми дуюми хидмати худ, ки дар бораи он сухан меронд, исрор мекунад; аммо махсусан ба он чизе, ки ниёзи Колоссягиҳоро қонеъ мекард, таваҷҷӯҳ карда, онро инкишоф медиҳад, то онҳоро дар лаззат бурдан аз тамоми доираи ин ҳақиқатҳои гаронбаҳо таъмин созад. Ӯ каломи Худоро бо эълони ин сирре, ки аз ҳама асрҳо ва наслҳо пинҳон буд, аммо ҳоло ба муқаддасон ошкор шудааст, анҷом дод. Ҳеҷ гуна намоиши роҳҳои Худо аз замони офариниш (дар ҳақиқатҳое, ки бар онҳо асос ёфта буд, дар ваҳйи Худо — қудрати Ӯ, ё фикрҳои Ӯ, ки асоси онро ташкил медоданд ва ба он хусусият медоданд) сирреро, ки дар таълимоти ҷамъомад мавҷуд буд, дар бар намегирифт. Он ба ҳеҷ яке аз онҳое, ки қисми системаи пеш аз он буданд, ё ки воситаи нур барои дигарон буданд, ҳамчун воситаи ваҳйи нури Худо, ирсол нашуда буд. Фариштагон, одамон, Исроил, пайғамбарон — ҳама аз он бехабар буданд. Ҷамъомад (ин бадан, ки бо Писари Худо, ки инсон шуда ва ҷалол ёфтааст, муттаҳид шудааст) ва даъвати халқҳо ба он ягонагӣ аз ҳамаи онҳо пинҳон буд.
Масеҳ дар мо дар ин ҷо: умеди ҷалол; баракат ва қудрат барои ҳар як инсон
Ҳоло, ки Масеҳ, Сарвари ҷамъомад, Сарвари бадан, ҷалол ёфт, сирри ин бадан ошкор шуд. Расул дар ин ҷо ба як ҷониби мушаххаси ин мавзӯъ таваҷҷӯҳ мекунад, ки пас аз Шахсияти Масеҳ, маркази тамоми роҳҳои Худоро ташкил медиҳад. Ин ҷониб Масеҳ дар мост, махсусан ҳамчун халқҳо, умеди ҷалол. Ва дар ин боз мебинем, ки чӣ тавр муқаддасон дар рӯи замин дида мешаванд, гарчанде ки дар қудрати эҳё. Ҷанбаи дар ин ҷо додашудаи сирр ин аст, ки Масеҳ дар мо дар ин ҷост, на иттиҳод бо Ӯ дар воқеъ дар ҷалол, гарчанде ки аз он ҷудонопазир аст. Дар асл, ин сирр аз ҳар ҷиҳат фикри нав, ҳақиқати нав буд. Он чизе, ки маълум буд, Масеҳе буд, ки дар байни яҳудиён зоҳир мешуд, иҷрои ҷалол дар миёни онҳо; халқҳо ҳадди аксар дар он иштирок мекарданд, ҳамчун тобеи халқи Худо. Аммо мувофиқи таълимоти ҷамъомад, Масеҳ ба таври ноаён дар миёни халқҳо, ва ҳатто дар онҳо зиндагӣ мекард; ва дар мавриди ҷалол Ӯ танҳо умеди он буд. Масеҳе, ки дар дили одамон, ва одамоне, ки қаблан рад карда шуда буданд ва берун аз ваъдаҳо буданд, зиндагӣ мекард ва дилҳои онҳоро бо шодӣ ва ҷалол дар шуури иттиҳод бо худ пур мекард — ин сирри аҷибе буд, ки Худо барои баракати халқҳо омода карда буд. Ин ҳамин Масеҳ буд, Масеҳе чунин, ки Павлус мавъиза мекард, ҳар як инсонро огоҳ мекард ва ҳар як инсонро мувофиқи инкишофи пурраи ҳикмати Худо таълим медод, ки бо қудрат дар расул тавассути Рӯҳ амал мекард, то ӯ ҳар як инсонро дар ҳолати рӯҳонӣ, ки ба ин ваҳйи Масеҳ ҷавобгӯ буд, ҳамчун меваи он низ пешниҳод кунад. На ин ки ҳар як инсон онро қабул мекард; аммо дигар ҳеҷ маҳдудият набуд. Ҳама фарқият байни онҳо, ҳам аз ҷониби гуноҳ ва ҳам аз ҷониби файз, нест карда шуд, ва танҳо як кор бояд анҷом дода мешуд; яъне, кӯшиш кардан, ки ҳар як инсон, бо қудрати калом ва Рӯҳ, Масеҳро инъикос кунад ва ба андозаи пуррагии Ӯ, ки дар таълимоти ба расул супурдашуда ошкор шудааст, рушд кунад. Ӯ барои ин мувофиқи амали Масеҳ дар ӯ меҳнат мекард; зеро Масеҳ на танҳо объект, балки қудрате буд, ки барои ташаккули ҷонҳо ба сурати худ амал мекард.
