«Ва дар рӯзи сеюм Иброҳим чашмони худро бардошт ва он ҷойро аз дур дид. Ва Иброҳим ба ҷавонони худ гуфт: «Шумо дар ин ҷо бо хар бимонед; ва ман ва писарбача ба он ҷо рафта, ибодат мекунем ва назди шумо бармегардем». Ва Иброҳим ҳезуми қурбонии сӯхтаниро гирифт ва онро бар Исҳоқ писараш гузошт; ва оташро дар дасташ ва кордро гирифт; ва ҳардуи онҳо якҷоя рафтанд. Ва Исҳоқ ба Иброҳим падараш сухан гуфт ва гуфт: «Падарам!» Ва ӯ гуфт: «Ман ин ҷоям, писарам». Ва ӯ гуфт: «Инак оташ ва ҳезум; аммо барра барои қурбонии сӯхтанӣ куҷост?» Ва Иброҳим гуфт: «Писарам, Худо барои худ барраеро барои қурбонии сӯхтанӣ таъмин хоҳад кард». Ва ҳардуи онҳо якҷоя рафтанд. Ва онҳо ба ҷое омаданд, ки Худо ба ӯ гуфта буд; ва Иброҳим дар он ҷо қурбонгоҳе сохт ва ҳезумро ба тартиб гузошт ва Исҳоқ писарашро баст ва ӯро бар қурбонгоҳ бар ҳезум гузошт. Ва Иброҳим дасти худро дароз кард ва кордро гирифт, то писарашро забҳ кунад.» (Ҳастӣ 22:4-10)
Дар матни Ҳастӣ 22 ҳеҷ нишонае нест, ки Иброҳим то замоне ки худи Исҳоқ ин саволро нагузошт, дар бораи иштироки Исҳоқ дар коре, ки мекард, чизе ошкор карда бошад.
Се рӯз роҳ буд, ки дар он итоати Исҳоқ ба падараш итоати писари фармонбардор буд. Дар сабтҳои патриархалӣ бисёр ҳолатҳое мавҷуданд, ки далели онро медиҳанд, ки қудрати падарӣ мутлақ буд. Ин имкон дод, ки оила ба принсипҳое, ки рафтори онро танзим мекарданд ва ояндаи онро ҳифз мекарданд, қатъиян риоя кунад. Писарон то марги падаронашон бо хоҳиши худ ба онҳо итоат мекарданд. Муносибатҳои Исҳоқ бо Яъқуб ва Эсов ва муносибатҳои Яъқуб бо писаронаш ҳама ба ин шаҳодат медиҳанд. Аз ин рӯ, итоат ва садоқати Исҳоқ дар ин лаҳза фарзандӣ аст, яъне ҳамчун писари маҳбуб.
Сабтҳои Инҷил ба мо далелҳои зиёдеро дар бораи чунин садоқати фарзандӣ ва итоати Худованд Исо ба Падари худ медиҳанд. Ҳавворӣ Юҳанно аксар вақт наздикиҳои гуворотарини Падар ва Писарро гузориш медиҳад. Дар дуои ҳуҷраи болоии Худованд ин ягонагии мақсад ва ақл борҳо тасвир шудааст. Он дар суханони Ӯ ҷамъбаст шудааст: «Аммо то ҷаҳон бидонад, ки ман Падарро дӯст медорам; ва чунон ки Падар амр дод, ман низ ҳамин тавр мекунам» (Юҳанно 14:31). Нома ба ибриён ба мо хотиррасон мекунад: «гарчанде ки Ӯ Писар буд, аммо итоатро аз чизҳое, ки азоб кашид, омӯхт» (Ибриён 5:8). Ин итоати таҷрибавии Писар дар итоат аст.
Исҳоқ каме намедонист, ки вақте онҳо ба қуллаи Мория меоянд, чӣ мешавад. Дар он ҷо, Иброҳим дигар наметавонист воқеиятро пинҳон кунад. Эҳсосоти ӯ ҳар чӣ бошад ҳам, аз ҷониби Исҳоқ ҳеҷ гуна эътирози хурдтарин нест. Ӯ ба дониши Иброҳим дар бораи Худо чунон эътимоди комил дошт, ки бо хоҳиши худ ба қурбонӣ шудан розӣ шуд.
Итоати Масеҳ чӣ қадар комил буд, сарфи назар аз он ки Ӯ аз ҳама чизҳое, ки ба Ӯ рӯй медоданд, комилан огоҳ буд.
Ту маро умедвор кардӣ… Ман бар ту партофта шудам… Ту Худои ман ҳастӣ (Забур 22:9-10)
Эътимоди комили Ӯ дар чунин порчаҳо ба монанди Забур 40:6-17 ва Ишаъё 50:4-9 дида мешавад. Тааҷҷубовар нест, ки Ҳастӣ 22 ду маротиба сабт мекунад: «Ва ҳардуи онҳо якҷоя рафтанд».
К.Р.
