«Ман барои Маҳбуби худ суруде дар бораи токзори Ӯ месароям: Маҳбуби ман токзоре дар теппаи ҳосилхез дошт. Ӯ онро кофта, аз сангҳо тоза кард ва бо беҳтарин токҳо шинонд. Ӯ дар он бурҷи дидбонӣ сохт ва ҳамчунин ангурғундорӣ кард. Он гоҳ Ӯ ҳосили ангури хубро интизор буд, аммо он танҳо меваи бад дод. Акнун шумо, сокинони Ерусалим ва мардони Яҳудо, байни Ман ва токзори Ман доварӣ кунед. Барои токзори Ман чӣ бештар аз он ки Ман кардам, карда мешуд? Вақте ки Ман ангури хубро интизор будам, чаро он танҳо меваи бад дод? Акнун Ман ба шумо мегӯям, ки бо токзори худ чӣ кор мекунам: Ман девори онро мегирам, ва он хароб мешавад; Ман девори онро вайрон мекунам, ва он поймол мешавад. Ман онро биёбон мекунам, на бурида ва на киштшуда, ва дар он хору хас мерӯяд. Ман ба абрҳо фармон медиҳам, ки бар он борон наборанд.» Токзори Худованди Қодир хонаи Исроил аст, ва мардони Яҳудо боғи дилхушии Ӯ ҳастанд. Ва Ӯ адолатро интизор буд, аммо хунрезӣ дид; адолатро, аммо фарёди изтиробро шунид. – Ишаъё 5:1-7 NIV
Мо намедонем, ки Ишаъё хуб суруд мехонд ё не, аммо дар боби панҷуми китоби пайғамбарии ӯ мо «суруди токзор»-и ӯро пайдо мекунем. Он се банд дорад – оятҳои 1-2, 3-6 ва 7. Баъзе тарҷумаҳо байни бандҳо фосила мегузоранд. Аҳамият диҳед, ки дар банди дуюм (3-6) суруд аз шахси сеюм (Ӯ) ба шахси якум (Ман) мегузарад, зеро Худо мустақиман бо халқи Яҳудо сухан мегӯяд. Худо дар ин суруди токзор ба Яҳудо чӣ гуфтан мехост?
Маълум аст, ки ин суруд дар асл як масал аст. Дар он Худо токзоре шинонд ва аз ояти 7 равшан аст, ки он Исроилро, ва махсусан Подшоҳии Яҳудоро ифода мекард. Аммо Худо аз натиҷаҳои токзори худ қаноатманд набуд, ва ҳам Исроил ва ҳам Яҳудо барои наовардани мева маҳкум шуданд. Вақте ки Ишаъё ин масали илҳомбахшро навишт, Исроил ва Яҳудо тақрибан 200 сол миллатҳои алоҳида буданд. Пас аз ҳукмронии шоҳ Сулаймон, монархияи муттаҳид ба подшоҳии шимолии Исроил бо Самария ҳамчун пойтахт, ва подшоҳии ҷанубии Яҳудо бо Ерусалим ҳамчун пойтахт тақсим шуд.
Ҳарду подшоҳӣ аз Худованд рӯй гардонида, ҳосили рӯҳонии зиёде надоданд. Подшоҳии шимолии Исроил ҳатто ду бутпарастии гӯсолаи тиллоӣ барпо карда буд. Гарчанде ки подшоҳии ҷанубии Яҳудо ибодати Худовандро дар маъбади Ерусалим идома дод, аксари он танҳо расму оин буд, бе тавба, ва ҳосили рӯҳонии кам.
Интизорӣ барои ҳосил додан
Худо аз халқи худ интизор аст, ки мева диҳад. Дар масал, Худо ҳар кори имконпазирро кард, то токзори Ӯ ҳосил диҳад. Ояти 2 мегӯяд, ки Ӯ интизор буд, ки он «ангури хуб» диҳад. Ӯ хоки ҳосилхезро дар теппае бо офтоб ва борони фаровон интихоб кард. Ӯ сангҳоро тоза кард, ки ин дар Исроил кори осон нест! Ӯ Исроилро дар замини худ ҷойгир кард ва ваъда дод, ки агар онҳо ба Ӯ эътимод кунанд ва сокинони бутпарастро дур кунанд, заминро аз таъсири бутпарастӣ тоза мекунад.
Худованд токзори худро бо беҳтарин токи Иброҳим ва патриархҳо шинонд. Барои муҳофизат ва амният, Ӯ девор ва бурҷе дар атрофи токзор сохт. Илова бар ин, Ӯ ангурғундорӣ ва зарферо аз санг канда, ҳосили фаровонро интизор буд. Худованд ба Исроил баракати фаровон ваъда дод, агар онҳо танҳо Ӯро пайравӣ ва хидмат кунанд. Аммо ангури хуб ҳеҷ гоҳ пайдо нашуд! Худо ба онҳо имконият дод, ки меваи хуб диҳанд, аммо онҳо танҳо ангури ваҳшии беарзиш доданд.
Вақте ки суруд идома дорад, натиҷаҳои меваи беарзиши Исроил ба халқи Худо маълум карда шуданд. Ноумед шуда, нигаҳбон қарор дод, ки аз токзори худ рӯй гардонад ва онро ба беҳудагӣ гузорад. Ӯ дигар ба он ғамхорӣ намекард ва он бо хору хас пур мешуд. Ин қисми суруди Ишаъё пешгӯии он буд, ки барои Яҳудо чӣ дар пеш аст. Худо дасти муҳофизати худро аз миллат дур мекард ва иҷозат медод, ки хорҳо заминро фаро гиранд, вақте ки халқи Ӯ аз ҷониби Империяи Бобил кушта ё ба асорат гирифта мешуданд.
Дар Аҳди Қадим якчанд «гузаришҳои токзор»-и дигар мавҷуданд. Исроил ба токзор дар Забур 80:8-19, Ирмиё 2:21, 12:10; Ҳизқиёл 15 ва Ҳушаъ 10:1 монанд карда шудааст. Дар ҳар як гузариш аз халқи Худо интизор буд, ки мева диҳад. Дар асл, Ҳизқиёл таъкид кард, ки ҳосил додан ягона ҳадафи ток аст! Ток барои чӯб ё ҳатто мех ё ҳезум хуб нест. Он танҳо барои ҳосил додан хуб аст – ва аз он интизор аст, ки хуб мева диҳад!
Худо аз халқи худ имрӯз интизор аст, ки меваи хуб диҳад. Дар Юҳанно 15 Исо гуфт: «Ман ток ҳастам; шумо шохаҳо ҳастед. Агар касе дар Ман бимонад ва Ман дар ӯ, вай меваи бисёр хоҳад дод; бе Ман шумо ҳеҷ коре карда наметавонед ... Ин барои ҷалоли Падари Ман аст, ки шумо меваи бисёр диҳед» (15:5,8). Оё мо ба интизориҳои Худо ҷавоб медиҳем ва ба Ӯ ҷалол меорем, ё бо танҳо ҳамчун токҳои беҳосил мавҷуд будан Ӯро ноумед мекунем? Худо аз халқи худ интизор аст, ки мева диҳад!
Маҷбур нест, ки ҳосил диҳад
Худо моро маҷбур намекунад, ки мева диҳем. Худованд ҳар кори имконпазирро кард, то токзорҳои Исроил ва Яҳудоро барои ҳосили рӯҳонӣ омода ва кӯмак кунад. Хоки ҳосилхез, токҳои интихобшудаи ибтидоӣ, муҳофизат, кишт ва ғайра. Онҳо чӣ бештар талаб карда метавонистанд? Аммо Худо онҳоро маҷбур накард, ки мева диҳанд. Ҳосил додани меваи хуб масъалаи иродаи Исроил буд, ва онҳо бо иродаи худ қарорҳои бад ва интихобҳои гуноҳкорона карданд.
Ояти 7 бозии пурқуввати калимаҳоро барои таъкид кардани тафовут байни мевае, ки Худо меҷуст ва меваи беарзише, ки Ӯ ёфт, истифода мебарад. Матнҳои англисии мо мегӯянд, ки Худо адолатро меҷуст, аммо зулм ё хунрезӣ дид, ва адолатро, аммо фарёди изтиробро шунид. Дар ибрӣ, калимаҳои «адолат» ва «хунрезӣ» хеле монанд садо медиҳанд, ва калимаҳои «адолат» ва «фарёди изтироб» низ ҳамин тавр. Барои дарёфти ин бозии калимаҳо дар англисӣ, як муфассир ин оятро чунин тарҷума кардааст: «Худо инсофро интизор буд, аммо инак беинсофӣ. Ӯ дурустиро интизор буд, аммо инак ошӯб!» Худо аз халқи худ Исроил ва Яҳудо интизор буд, ки мева диҳанд, аммо Ӯ онҳоро маҷбур накард, ва имрӯз низ ҳамин тавр аст. Дар Юҳанно 15 мо мехонем, ки Худо шохаҳои худро мебурад ва муҳофизат мекунад, аммо онҳоро бар хилофи иродаи онҳо идора намекунад. Худо халқи худро маҷбур намекунад, ки мева диҳад!
Дар бораи мо чӣ?
Худованд барои мо чӣ бештар карда метавонад? Дар суруди Ишаъё, токзори Худо бо иродаи худ танҳо меваи ваҳшӣ ва беарзиш дод – сарфи назар аз он ки Худо ҳар кори аз дасташ меомадаро кард, то ба онҳо дар ҳосили пурҷалол кӯмак кунад. Мева дар ҳаёти мо чӣ гуна аст? Мо бояд ҳосилеро, ки барои Худо медиҳем, зуд-зуд тафтиш кунем. Оё мо ангури хуб медиҳем ё ангури ваҳшӣ? Агар мо ҷавоб диҳем, ки «ангури беарзиш», айби кӣ аст – Худо ё мо? Агар мо ростқавл бошем, бояд эътироф кунем, ки ҳосили ночизи мо айби мост – ин аз сабаби қарорҳои бад ва интихобҳои нодурусти мост.
Худо ба мо ҳар чизеро, ки барои ҳосили хуб барои ҷалоли Ӯ лозим аст, додааст. Ӯ моро бо ҳаёти нав, ки ба беҳтарин ток, Писари Ӯ пайваст аст, оғоз мекунад. Ӯ моро ҳангоми зиндагӣ дар муносибат бо Масеҳ ғизо медиҳад. Рӯҳи Муқаддас моро тавассути Каломи Ӯ ва мураббиёни худотарс муҳофизат, мебурад, огоҳ мекунад, маслиҳат медиҳад ва рӯҳбаланд мекунад – ва бисёр чизҳои дигар. Худо ҳар кори имконпазирро мекунад, то ба мо дар ҳосили пурҷалоли меваи хуб дар ҳаёти мо кӯмак кунад! Аммо, сарфи назар аз ин, мо аксар вақт интихоб мекунем, ки табиатҳои гуноҳкори худро қонеъ гардонем. Дар натиҷа мо ангури ваҳшии худхоҳӣ, ғурур, ҳасад, шӯҳратпарастӣ, танқид, тамаъкорӣ, норозигӣ, талхӣ, хашм ва бадтарро медиҳем. Оё барои мо имконпазир аст, ки ин меваҳои ғамгин, зишт ва бехудоиро дар ҳаёти худ диҳем? Мутаассифона, бале. Танҳо ба Ғалотиён 5:17-21 ва Қӯлассиён 3:5-9 нигаред.
Мо метавонем бигӯем, ки агар Худо шароити моро тағйир диҳад, мо бешубҳа меваи бештар медиҳем, аммо дар ин бора фикр кунед. Оё мо дар ҳақиқат бовар дорем, ки агар Худо ба мо калисои беҳтар ё пули бештар, ё сардори дигар, ё оилаи меҳрубонтар, ё хонаи калонтар, ё вақти холӣ бештар диҳад, мо меваи писандидатар барои Худо медиҳем? Не! Худо аллакай ба мо ҳар чизеро, ки барои ҳосили хуби мева лозим аст, додааст (2 Петрус 1:3).
Худо медонад, ки барои ҳар яки мо чӣ беҳтар аст. Ӯ моро дар ҳолатҳо ва шароитҳое ҷойгир мекунад ва парвариш медиҳад, ки дар мо беҳтарин ҳосили меваро ба вуҷуд меоранд. Ин ба мо вобаста аст, ки бо Рӯҳи Ӯ интихоб кунем, ки афзоиш ёбем ва меваи хуб диҳем.
Қудрати илоҳии Ӯ ба мо ҳар чизеро, ки барои ҳаёт ва худотарсӣ лозим аст, тавассути дониши мо дар бораи Ӯ, ки моро даъват кардааст, додааст ... Пас, ҳар кори имконпазирро кунед, то ба имони худ некӣ илова кунед; ва ба некии худ, дониш; ва ба дониши худ, худдорӣ; ва ба худдории худ, истодагарӣ; ва ба истодагарии худ, худотарсӣ; ва ба худотарсии худ, меҳрубонии бародарӣ; ва ба меҳрубонии бародарии худ, муҳаббат. Зеро агар шумо ин хислатҳоро ба таври афзоянда дошта бошед, онҳо шуморо аз бесамарӣ ва беҳосилӣ нигоҳ медоранд (2 Петрус 1:3,5-8).
Дар ин бора фикр кунед. Худо барои шумо чӣ бештар аз он ки аллакай кардааст, карда метавонад?"
