ОМӮЗИШ АЗ ОИЛАИ Марто, Марям ва Лаъзор
Доштани дӯсти наздик аҷиб аст. Аммо доштани оилаи дӯстона, ки дар он шумо метавонед истироҳат кунед ва дар бораи мушкилот ва нигарониҳо сӯҳбат кунед, боз ҳам беҳтар аст. Худованд Исо чунин оилае дошт, ки дар он Ӯ метавонист аз фишорҳои хидмати ғайриоддии худ паноҳ барад – хонаи Марто, Марям ва Лаъзор. Ин се бародар ва хоҳар эҳтимолан дар байни 120 шогирди ҳақиқии Худованд дар Ерусалим буданд (Аъмол 1:15). Ӯ ба онҳо боварӣ дошт ва аз меҳмоннавозӣ ва дӯстии онҳо лаззат мебурд.
Онҳо дар Байт-Ҳинӣ, камтар аз ду мил аз Ерусалим зиндагӣ мекарданд. Волидони онҳо зикр нашудаанд, аз ин рӯ мо тахмин мезанем, ки онҳо дигар зинда набуданд ва ин се нафар калонсол ва оиладор набуданд. Як ривоят мегӯяд, ки Марто хонаи худро ба Худованд кушод (Луқо 10:38-42), ки ин маънои онро дорад, ки вай хоҳари калонӣ ва модарсолор дар хона буд.
Марто
Луқо 10 ба мо як назари кӯтоҳе аз ҳаёт дар он хона, бо Исо ҳамчун меҳмон медиҳад. Марто Худовандро ба дидан даъват карда буд ва барои хӯрок тайёрӣ медид. Мо ӯро ҳамчун хоҳари калонӣ мебинем, ки хуб ташкилшуда буд ва мехост ҳама чизро дуруст анҷом диҳад. Дувоздаҳ шогирд низ эҳтимолан барои хӯроки нисфирӯзӣ дар он ҷо буданд, аз ин рӯ ин танҳо як газак набуд, балки бештар ба як хӯроки пурра барои мардони гурусна монанд буд.
Марто, ки банд ва ноумед буд, зеро Марям кӯмак намекард, шикоят кард: «Худовандо, оё ба Ту фарқ надорад, ки хоҳарам маро танҳо гузоштааст, то корро худам кунам. Ба ӯ бигӯ, ки ба ман кӯмак кунад!» Ҷавоби Худованд ӯро ба ҳайрат овард ва ҳамчун муқоисаи хидмати боғайрат ва садоқати ибодатӣ дар ёд мондааст: «Марто, Марто ... ту дар бораи бисёр чизҳо хавотир ва нороҳат ҳастӣ, аммо танҳо як чиз лозим аст. Марям он чиро, ки беҳтар аст, интихоб кардааст ва он аз вай гирифта нахоҳад шуд» (Луқо 10:41-42).
Ҳеҷ чизи нодуруст набуд, ки Марто бо хӯрок машғул буд – касе бояд ин корро мекард. Бисёр корҳое ҳастанд, ки мо онҳоро муқаррарӣ мешуморем, ки барои некӯаҳволии оила ва меҳмонон низ заруранд. Марто як ташкилкунанда бо дили хизматгор буд ва ин қобили ситоиш буд. Мартоҳо имрӯз дар ҳар як калисои маҳаллӣ заруранд. Меҳмоннавозӣ як хидмати муҳим аст ва ҳар як оила бояд ба меҳмонон меҳмоннавозӣ нишон диҳад. Хонаи истиқболкунанда метавонад муфид бошад, зеро мо ба ниёзҳои дигарон хидмат мекунем. Аммо меҳмоннавозӣ инчунин кореро талаб мекунад, ки бояд бо хоҳиши дигар аъзоёни оила мубодила шавад.
Павлус бисёр одамонро, ки ба хонаҳояшон ташриф оварда буд ва ба ӯ бо роҳҳои гуногун кӯмак карданд, ситоиш кард (Румиён 16:3-16). Юҳанно Гаюсро ҳамчун касе, ки меҳмоннавозӣ мекард, на танҳо бо доштани имондорони ташрифоваранда дар хонааш, балки бо кӯмак ба онҳо дар сафарҳояшон (3 Юҳанно 5-8) ситоиш кард. Павлус инчунин Гаюсро ситоиш кард, ки меҳмоннавозии ӯ барои ӯ ва тамоми калисо баракат буд (Румиён 16:23).
Дар калисои маҳаллӣ бисёр корҳое ҳастанд, ки бояд анҷом дода шаванд ва одатан танҳо чанд нафар ҳастанд, ки мехоҳанд ин масъулиятҳоро ба дӯш гиранд. Баъзеҳо фикр мекунанд, ки ягона хидмати арзишманд мавъиза ё кори пасторӣ аст. Онҳо фикр мекунанд, ки бисёр чизҳои дигаре, ки бояд анҷом дода шаванд, барои каси дигар ҳастанд, на барои худашон. Аммо, ҳамон тавре ки ҳар як шахс дар оила бояд саҳми худро барои хушбахт ва самаранок кардани оила иҷро кунад, ҳамин чиз ба оилаи калисо низ дахл дорад, зеро мо дарк мекунем, ки ҳар як аъзо барои анҷом додани як қисми кор барои некӯаҳволии тамоми ҷамъият муҳим аст (Эфсӯсиён 4:15-16).
Мо баъзан Марторо барои бандӣ ва нигаронии ӯ маҳкум мекунем, аммо набояд аз ҳад зиёд интиқодӣ бошем – корро касе бояд анҷом медод. Муносибати ӯ ва танқиди хоҳараш мушкилот буд. Марто бояд аз хидмат кардан хавотир шуданро бас мекард ва таваҷҷӯҳи худро ба Худованд нигоҳ медошт, ки аз фаъолияти ӯ манфиат мегирифт. Луқо ӯро «парешон» тавсиф кард (Луқо 10:40). Мақсади хидмати ӯ дар бандӣ лаҳза гум шуда буд. Шояд Марто бояд барои чанд дақиқа истода, аз дидан лаззат мебурд ва ба Худованди худ гӯш медод.
Мо метавонем ба ҳамон ҳолати фикрӣ, ки Марто дошт, афтем. Дар ҳоле ки мо Худовандро дӯст медорем ва мехоҳем ба Ӯ хидмат кунем, мо метавонем он қадар ба коре, ки мекунем, ғарқ шавем, ки шикоят кунем, ки дигарон кӯмак намекунанд. Мо таваҷҷӯҳи худро гум мекунем ва фаромӯш мекунем, ки кор аз они Худованд аст ва мо онро барои Ӯ мекунем. Вақте ки ин рӯй медиҳад, мо чизи муҳимтаринро аз даст медиҳем ва вақтҳои муоширати мо дар пойҳои Худованд танҳо як машқи ибодатӣ мешаванд, зеро мо ҳар рӯз саросемавор корҳоро анҷом медиҳем. Мо аз фикрҳои он чизе, ки бояд анҷом дода шавад, парешон мешавем ва дар ниҳоят аз Худованд лаззат намебарем ё аз хондани Китоби Муқаддас ва вақти дуои худ зиёд чизе ба даст намеорем. Натиҷа хидмати бесамар аст. Агар мо дар хона ё калисои худ меҳмоннавозӣ кунем, мо бояд саъю кӯшиши Марторо дошта бошем, аммо афзалиятҳои худро дуруст нигоҳ дорем, то коре, ки мекунем, бо қудрати Ӯ ва барои ҷалоли Ӯ бошад.
Марям
Баъзеҳо шояд фикр кунанд, ки Марям танбал ё нисбат ба ниёзҳои ҷисмонии меҳмононаш бепарво буд. Аммо ин тавр набуд. Машғулияти ӯ бо Худованди худ боиси баракати самарабахш гардид, зеро мо ӯро баъдтар ҳамчун ибодаткунанда мебинем, ки атри гаронбаҳои худро ба пойҳои Худованд мерезад (Юҳанно 12:1-3). Моликияти аз ҳама арзишманди Марям ба маоши яксола баробар буд (Юҳанно 12:5). Вай беҳтарини худро дар як амали ибодат дод. Худованд ӯро барои ин амали муҳаббат ситоиш кард, дар ҳоле ки Яҳудо, хиёнаткор, онро «исрофкорӣ» номид. Баҳонаи ӯ ин буд, ки он метавонист барои кӯмак ба камбағалон истифода шавад (Марқӯс 14:4-5).
Исо гуфт, ки Марям он чиро, ки беҳтар буд, интихоб кардааст – вақт гузаронидан дар пойҳои Ӯ, гӯш додан ба Ӯ ва ибодат кардан. Оё мо ҳар рӯз вақт меёбем, ки дар ҳузури Ӯ бошем? Агар мо ҳеҷ гоҳ Каломи Ӯро нахонем, мо ҳеҷ гоҳ Ӯро воқеан намешиносем. Исо ба ҳамватанонаш гуфт: «Инҳо Навиштаҳое ҳастанд, ки дар бораи Ман шаҳодат медиҳанд» (Юҳанно 5:39).
Вақте ки мо Навиштаҳоро мехонем, садоқати мо ба Худованд мустаҳкам хоҳад шуд, то ибодати мо пурмазмунтар ва хушбӯйтар гардад, на танҳо дилҳои моро пур кунад, балки ба тахти Худо низ боло равад. «Чор махлуқи зинда ва бисту чор пирон дар назди Барра афтоданд ... онҳо косаҳои тиллоӣ пур аз бухур доштанд, ки инҳо дуоҳои муқаддасон мебошанд. Ва онҳо суруди наве сароиданд: 'Ту сазовор ҳастӣ ... бо хуни худ мардумро барои Худо харидӣ'» (Ваҳй 5:8-9). Ибодат ва ҳамду сано барои Худо атри хушбӯй аст.
Лаъзор
Ҳама оилаҳо озмоишҳо доштанд ва ин оила низ фарқ надошт. Марто ва Марям ба Исо дар бораи бародарашон Лаъзор паёми фаврӣ фиристоданд: «Худовандо, он ки Ту дӯст медорӣ, бемор аст» (Юҳанно 11:3). Дар ҳоле ки ба хоҳарон ҷиддӣ менамуд, Исо ба шогирдонаш гуфт, ки беморӣ бо марг анҷом намеёбад, ки ҳамааш барои ҷалоли Худо хоҳад буд (Юҳанно 11:1-44). Исо ин оиларо дӯст медошт, аммо ба ҷои шитофтан барои шифо додани дӯсташ, ӯ ду рӯзи дигар пеш аз рафтан ба Байт-Ҳинӣ интизор шуд.
Худованд боз як изҳороти ҳайратангез кард: «Дӯсти мо Лаъзор хоб рафтааст; аммо ман ба он ҷо меравам, то ӯро бедор кунам» (Юҳанно 11:11). Шогирдон маънои Ӯро нодуруст фаҳмиданд, фикр карданд, ки Лаъзор дар ҳоли беҳтар шудан аст. Пас Исо равшан кард: «Лаъзор мурдааст, ва барои шумо ман шодам, ки дар он ҷо набудам, то ки шумо имон оваред» (Юҳанно 11:14). Вақте ки Исо ба Байт-Ҳинӣ расид, ӯ бо Марто вохӯрд, ки гуфт: «Худовандо... агар Ту дар ин ҷо мебудӣ, бародарам намемурд. Аммо ман медонам, ки ҳатто ҳоло Худо ба Ту ҳар чизе ки хоҳӣ, медиҳад» (Юҳанно 11:21-22). Марто ҳам имон ва ҳам фаҳмиш дошт.
Вақте ки Худованд ба ӯ гуфт, ки Лаъзор дубора эҳё хоҳад шуд, вай дар бораи оянда фикр кард, вақте ки одилон барои истодан дар назди Худо эҳё хоҳанд шуд. Сипас Исо он суханонеро гуфт, ки аксар вақт дар маросимҳои дафн гуфта мешаванд: «Ман эҳё ва ҳаёт ҳастам. Ҳар кӣ ба Ман имон оварад, зинда хоҳад монд, ҳарчанд бимирад; ва ҳар кӣ зинда бошад ва ба Ман имон оварад, ҳеҷ гоҳ нахоҳад мурд. Оё ба ин бовар дорӣ?» Ҷавоби Марто нишон дод, ки вай медонист, ки Исо воқеан кист: «Бале, Худовандо ... ман имон дорам, ки Ту Масеҳ, Писари Худо ҳастӣ, ки бояд ба ҷаҳон меомад» (Юҳанно 11:27).
Бо ин суханон дар назар, Марто ба хона баргашт ва бо Марям ба қабри Лаъзор рафт, ки дар он ҷо Исо бо онҳо гиря кард. Навиштаҳо ба мо мегӯянд, ки ҳамчун Саркоҳини Бузурги мо, Исо мефаҳмад, ки мо кай ғамгин мешавем, ва Ӯ барои мо дар ҳузури Худо шафоат мекунад (Ибриён 4:14-16; 7:24-26). Қудрати Ӯ зоҳир шуд, вақте ки Ӯ Лаъзорро аз қабр даъват кард. Ва Лаъзор, ки дар либосҳои қабр печонида шуда буд, ба шодии онҳое, ки Исо сахт дӯст медошт, берун омад.
Мо
Таҷрибаҳои ин оила метавонанд ба мо дар бораи Худованди мо бисёр чизҳоро омӯзонанд:
- Ӯ ба дуоҳои мо дар вақти худ ва бо роҳи худ ҷавоб медиҳад (Юҳанно 11:6).
- Ӯ ба мо таълим медиҳад, ки пас аз марг ҳаёт вуҷуд дорад (2 Қӯринтиён 5:8).
- Ӯ барои иҷозат додани озмоишҳо дар ҳаёти мо мақсад дорад (Яъқуб 1:2-4; 1 Петрус 1:6-7).
- Ӯ эҳё ва ҳаёт аст (Юҳанно 11:25; 14:1-4).
- Ӯ неши маргро гирифтааст (1 Қӯринтиён 15:55-58).
- Ӯ ибодати моро дӯст медорад ва мехоҳад, ки мо дар пойҳои Ӯ нишинем (Луқо 10:39-42).
- Ӯ ба ҳаёти мо ҳамон қадар таваҷҷӯҳ дорад, ки ба ҳаёти ин оила дошт (Юҳанно 17:14-20).
Аз бисёр ҷиҳатҳо ин оила ба оилаи шумо ва ман хеле монанд буд. Аз ин рӯ, мо метавонем умед ва тасаллӣ пайдо кунем, зеро мо ба ҳузури Худованд дар оилаи худ ҷавоб медиҳем.
