«Исо дар ҳузури шогирдонаш бисёр аломатҳои мӯъҷизавии дигарро нишон дод, ки дар ин китоб сабт нашудаанд. Аммо инҳо навишта шудаанд, то шумо имон оваред, ки Исо Масеҳ, Писари Худост ва бо имон овардан шумо ба исми Ӯ ҳаёт дошта бошед». Юҳанно 20:30-31 NIV
Ба наздикӣ ман ҳангоми хондани китоби аҷиби Макс Лукадо «Раъди мулоим: Худоро тавассути тӯфон шунидан» як кашфиёти чашмкушо кардам. Ӯ қайд кард, ки Инҷили Юҳанно танҳо ҳафт мӯъҷизаро пеш аз марги Масеҳ нақл мекунад. Аввалин фикри ман ин буд, ки «Ин дуруст буда наметавонад!» Аз ин рӯ, ман Китоби Муқаддаси худро гирифтам ва худам тафтиш кардам. Ман фаҳмидам, ки он на танҳо дуруст аст, балки худи мӯъҷизаҳо захираҳои асосиеро, ки имон таъмин мекунад, инъикос мекарданд. Мӯъҷизаҳо на танҳо рӯйдодҳои тағирдиҳандаи ҳаётро тасвир мекунанд, балки воқеиятро низ ифода мекунанд, ки имон ба Масеҳ дар ҳаёти шумо тағирот ба вуҷуд меорад – ва шумо метавонед ба он такя кунед.
Рақами ҳафт дар Китоби Муқаддас аксар вақт ҳамчун рақами пуррагӣ ё анҷомёбӣ номида мешавад, ба монанди ҳафт рӯзи офариниш (Ҳастӣ 1:3-2:3). Дар ин ҳолат, ҳафт мӯъҷиза далели комилро таъмин мекунанд, ки «Калом ҷисм шуд ва дар миёни мо сокин шуд» (Юҳанно 1:14) ва шоҳидонеро пешниҳод мекунанд, ки ба он шаҳодат медиҳанд, ки Худо инсон шуд. Илова бар далел ва шоҳидон, ҳар як мӯъҷиза инчунин як ҷанбаи мушаххаси зиндагиро баррасӣ мекунад, ки ман мехоҳам бо шумо мубодила кунам. Назари шахсии ман ин аст, ки ҳафт мӯъҷиза ба ду гурӯҳ тақсим мешаванд – шашто дар бораи зиндагӣ ва якто дар бораи ҳаёт.
Мӯъҷизаи №1: Табдил додани об ба шароб (Юҳанно 2:1-11)
Захираи издивоҷи Масеҳ-марказ
Издивоҷ ҳамчун ядрои марказии ҳаёти оилавӣ муайян шудааст ва ҳама мушкилотеро, ки бо ҳаёти оилавӣ, ҳам аз дарун ва ҳам аз берун меоянд, медонанд. Аммо, ин ҷуфти ҷавон хирад доштанд, ки Исоро ба тӯйи худ даъват кунанд. Дар натиҷа, вақте ки шароб тамом шуд, Худованд дар он ҷо буд, то бубинад, ки он ҷорӣ мешавад. Чӣ тасвири беҳтаре аз аҳамияти доштани издивоҷи Масеҳ-марказ. Ҳама издивоҷҳо баландӣ ва пастӣ доранд ва ҷуфтҳо аксар вақт ҳайрон мешаванд, ки оё шароби издивоҷи онҳо тамом шудааст. Баъзан онҳо метавонанд ҳис кунанд, ки шароб турш шудааст.
Аммо агар имон ба Масеҳ дар издивоҷ марказӣ бошад, мисли ҷуфти Қоно, шумо низ мӯъҷизаи шароби Масеҳро дар лаҳзаҳои муҳим ҳангоми рӯҳафтодагӣ ё ҳангоми набудани самт, захираҳо ё устуворӣ эҳсос хоҳед кард. Шумо хоҳед ёфт, ки тавассути гузаришҳо ва танишҳои ҳаёти оилавӣ, издивоҷи Масеҳ-марказ ягона роҳи таъмини он аст, ки шароби «беҳтарин» ҷорӣ хоҳад шуд. Ва ин ҳам беҳтарин қисм ва ҳам бузургтарин сюрприз аст. Баъд аз ҳама, сардори зиёфат ба домод дар бораи шароб шикоят кард: «Ҳар кас аввал шароби беҳтаринро меорад ва баъд аз он ки меҳмонон аз ҳад зиёд нӯшиданд, шароби арзонтарро меорад; аммо шумо беҳтаринро то ҳол нигоҳ доштед» (ояти 10). Ин ваъдаест, ки Масеҳ ба издивоҷ меорад.
Мӯъҷизаи №2: Шифо додани писари афсар (Юҳанно 4:43-54)
Захираи имони падар
Ин мӯъҷиза аҳамияти имони падарро дар баланд бардоштани фарзандонаш ба Худованд дар ҳар синну сол, марҳила ва ҳолати ҳаёти оилавӣ таъкид мекунад. Ин ҷо «афсари шоҳӣ» (ояти 46) буд, ки барои некӯаҳволии фарзандаш фурӯтанона аз Худованд кӯмак хост. Шаҳодати ин падар – ки аз Худованд барои писараш «ки ба марг наздик буд» (ояти 47) илтимос кард ва баъд «Исоро ба каломи Ӯ қабул кард» (ояти 50) вақте ки Ӯ гуфт: «Писари ту зинда хоҳад монд» (ояти 53) – ба қудрати имон ва захираҳои дар Масеҳ мавҷудбуда шаҳодат медиҳад. Таъсири мавҷнокӣ ин буд, ки «ӯ ва тамоми хонаводааш имон оварданд» (ояти 53). Имони ин падар ба канале табдил ёфт, ки тавассути он тамоми хонаводааш имон оварданд ва ба ин тариқ ӯ нақш ва рисолати худро ҳамчун пешвои рӯҳонии оилааш иҷро кард.
Мӯъҷизаи №3: Шифо додани бемор (Юҳанно 5:5-15)
Захираҳои оила ва дӯстон метавонанд ноком шаванд, аммо Масеҳ не
Ин мӯъҷиза ба марде дахл дорад, ки бемор буд ва аз ҳама нишонаҳо захираҳои оилавӣ ё ҷамъиятӣ надошт. Ӯ бенаво ва ноумед буд. Ҷавоби ӯ ба саволи Масеҳ: «Оё мехоҳӣ шифо ёбӣ?» (ояти 6) умқи ноумедиро, ки баъзан ба ҳамаи мо фаро мерасад, нишон медиҳад. Ӯ мегӯяд: «Ман касе надорам, ки ба ман кӯмак кунад» (ояти 7). Баъзан сарфи назар аз издивоҷ, фарзандон, волидон, оила, дӯстон, ҳамкорон ё иттиҳоди калисо, мо метавонем худро комилан танҳо ва бе захира ҳис кунем. Дар ин лаҳза саволи Масеҳ муҳим мегардад. Ӯ мепурсад: «Оё мехоҳӣ шифо ёбӣ?» Вақте ки мо ҷавоб медиҳем, ҳатто агар он бо баҳонае барои нотавонии мо дар амал бошад, Ӯ ҷавоб хоҳад дод – на танҳо бо самт, балки бо захираҳо. Ӯ ваъдаи Забур 27:10-ро исбот хоҳад кард: «Гарчанде ки падару модарам маро тарк кунанд, Худованд маро қабул хоҳад кард». Ин мӯъҷиза ва ин мард шаҳодат медиҳанд, ки ҳеҷ ҳолате нест, ки мо ҳангоми имон ба Масеҳ бе захира бошем.
Мӯъҷизаи №4: Хӯрондани 5000 нафар (Юҳанно 6:1-14)
Захираи модари боимон
Шояд шумо ҳайрон шавед, ки чаро ман ин мӯъҷизаро «захираи модари боимон» номгузорӣ кардам. Аксаран он дар бораи калонсолон аст, ки – дар ҳаяҷон, кунҷковӣ ва шавқу завқи худ – Масеҳро ба биёбон пайравӣ карданд, бе он ки дар бораи ниёзи эҳтимолии худ ба ғизо фикр кунанд. Ман аксар вақт мисли 5000 нафар будам, ки худро дар муборизаҳои зиндагӣ ё пайи худ аз ҳад зиёд сарф кардаам ва худро, аз ҷиҳати рӯҳонӣ, «бе хӯроки нисфирӯзӣ» ёфтаам. Аммо, ин ҳолати як писарбачаи ҷавон нест. Ӯ омода буд. Ӯ хӯроки нисфирӯзии худро бо худ дошт. Ҳоло шумо фикр мекунед, ки кӣ ба ӯ хӯроки нисфирӯзии «панҷ нони ҷави хурд ва ду моҳии хурд» (ояти 10) бастааст? Тахмини ман модараш аст. Ва бо ин кор, ӯ ӯро омода кард, ки захираҳои ночизи худро ба Худованд пешниҳод кунад, то ба зиёфати мӯъҷизавӣ табдил ёбад.
Волидон чорае надоранд, ҷуз ин ки фарзандони худро ба дунё фиристанд, аммо онҳо метавонанд онҳоро барои биёбони дунё омода созанд, боварӣ ҳосил кунанд, ки онҳо дар хона ғизои рӯҳонӣ доранд, ки ҳар гуна гуруснагиро барои дунё иваз мекунад ва ба онҳо «хӯроки нисфирӯзии рӯҳонӣ»-и солимро ҳангоми ба биёбон рафтан таъмин кунанд. Нуктаи муҳим ин аст, ки Худованд низ дар биёбон аст ва Ӯ он чиро, ки фарзандони мо меоранд, истифода хоҳад кард ва онро ба чизи бештар табдил хоҳад дод (ояти 13).
Мӯъҷизаи №5: Ором кардани тӯфон (Юҳанно 6:16-24)
Захира дар тӯфонҳои ҳаёт
Ин мӯъҷиза ба яке аз воқеиятҳои асосии ҳаёт дахл дорад. Вақтҳое ҳастанд, ки мо худро дар тӯфон зиндагӣ мекунем – баъзан аз ҷиҳати эмотсионалӣ, баъзан аз ҷиҳати ҷисмонӣ, баъзан аз ҷиҳати рӯҳӣ ва баъзан дар ҳар се якбора. Сарфи назар аз он ки ба мо итминон дода шудааст, ки ҳеҷ тӯфоне нахоҳад буд, ки мо онро таҳаммул карда натавонем – ва ба мо ҳамеша захираҳое дода мешаванд, ки барои таҳаммул кардан, мубориза бурдан ё пешрафт дар онҳо лозиманд (1 Қӯринтиён 10:13) – мо аксар вақт худро мисли он шогирдон дар қаиқ дар миёнаи тӯфон ҳис мекунем. Баъзан мо метавонем худро мисли Петрус ҳис кунем, ки кӯшиш мекард, ки чашмашро ба Худованд нигоҳ дорад, дар ҳоле ки дар миёнаи тӯфон дар об роҳ мерафт (Матто 14:28-31). Аммо инчунин мисли Петрус мо метавонем ҳис кунем, ки вақте ки наҷотдиҳанда таъмин шудааст, ғарқ мешудем. Дасти ноаён дароз шуда, моро бардоштааст, моро дар миёнаи тӯфон ҳифз кардааст ё тӯфонро ором кардааст, то мо сафари худро идома диҳем.
Баъзан ин аз сабаби фарёди ноумедонаи мо барои кӯмак рӯй дод, баъзан аз сабаби он ки Масеҳ дар қаиқи мо буд ва баъзан аз сабаби он ки Ӯ дар тӯфони мо роҳ мерафт. Калиди ин мӯъҷиза ҳузури Ӯст. Яке аз саволҳое, ки ин саҳна ба миён меорад, ин аст, ки оё мо омодаем Ӯро ба ҳаёти худ ҳамчун шахс, шарик ва волидайн даъват кунем ва оё мо дар тӯфонҳои ҳаёти шахсӣ, оилавӣ ва издивоҷ ба Ӯ назар хоҳем кард. Сарфи назар аз тӯфонҳо – мушкилот, душвориҳо ё чолишҳо – Худованд фарёд мезанад: «Ин Ман ҳастам, натарсед» (ояти 20). Вақте ки мо гӯш мекунем, мешунавем ва ба он ҷавоб медиҳем, мо хоҳем ёфт, ки дар «соҳил» бехатар ва солим ҳастем. Исо оромӣ дар миёнаи тӯфонҳои мост.
Мӯъҷизаи №6: Шифо додани марди нобино таваллудшуда (Юҳанно 9:1-34)
Захираи имон дар мушкилот
Дар ҳоле ки дар сатҳи зоҳирӣ ин мӯъҷиза дар бораи биниши ҷисмонӣ аст, он дар асл дар бораи фаҳмиш ба динамикаи оила ва таъсири заминаи оила ба он чизест, ки мо мебинем, мушоҳида мекунем, тафсир мекунем ва таҷриба мекунем. Саволе, ки шогирдон мепурсанд, саволи оилавӣ аст: «Кӣ гуноҳ кард, ин мард ё волидонаш?» (ояти 1). Онҳо эҳтимол дар бораи Хуруҷ 20:5 фикр мекарданд – ки гуноҳҳои падар ба фарзандон то наслҳои сеюм ва чорум мерасанд – вақте ки саволи худро доданд. Шарикони издивоҷ аксар вақт ҳайрон мешаванд: «Оё шарики ман дар ҳақиқат чунин аст, ё ин аз сабаби он аст, ки волидонаш ӯро чӣ гуна тарбия кардаанд?» Волидон низ ҳайрон мешаванд, ки онҳо дар куҷо хато кардаанд, вақте ки фарзанд роҳи ҳаётеро интихоб мекунад, ки бо тарбияи онҳо мувофиқ нест. Динамикаи оила ва имон аксар вақт дар солҳои наврасӣ ва ҷавонии ҳаёти оилавӣ бархӯрд мекунанд ва ин мӯъҷиза ин воқеиятро инъикос мекунад.
Ин мӯъҷиза на танҳо ба ҷавон биниш бахшид, балки ӯ ва оилаашро бо мақомот ба мушкилот дучор кард. Ҳикоя пурра мешавад: он чизе ки ҳамчун савол дар бораи оилаи мард оғоз шуд, дар ниҳоят онҳоро дар бар мегирад. Азбаски мӯъҷиза дар рӯзи шанбе рух дод, фарисиён тафтиш карданд. Ин беимонон маълумотеро, ки аз ҷавон гирифтанд, дӯст надоштанд, аз ин рӯ аз волидонаш хоҳиш карданд, ки онро шарҳ диҳанд (ояти 18). Маънои онро дорад, ки волидонаш диндор буданд, писарашонро дар анъанаҳои динӣ тарбия карда буданд ва ба мақомоти яҳудӣ эҳтиром ва тарсу ҳарос доштанд. Дар ҳолати дифоъ аз писарашон қарор гирифта, онҳо ба мақоми калонсолии ӯ такя карданд, на ин ки барои ӯ ҷавоб диҳанд: «Аз ӯ пурсед. Ӯ ба синни балоғат расидааст; ӯ барои худ сухан хоҳад гуфт» (ояти 21). Ин изҳорот на танҳо мақоми калонсолии ӯро тасдиқ кард, балки ба яке аз равшантарин шаҳодатҳо дар бораи кӣ будани Масеҳ оварда расонд: «Оё Ӯ гуноҳкор аст ё не, ман намедонам. Як чизро ман медонам. Ман нобино будам, аммо ҳоло мебинам ... Ин аҷиб аст! Шумо намедонед, ки Ӯ аз куҷост, аммо Ӯ чашмони маро кушод. Мо медонем, ки Худо ба гуноҳкорон гӯш намедиҳад. Ӯ ба марди парҳезгор, ки иродаи Ӯро иҷро мекунад, гӯш медиҳад. Ҳеҷ кас ҳеҷ гоҳ дар бораи кушодани чашмони марди нобино таваллудшуда нашунидааст. Агар ин мард аз Худо намебуд, Ӯ ҳеҷ коре карда наметавонист» (оятҳои 25,30-33).
Чӣ қадар эътимод ин ҷавон баён кард. Таҷрибаи ӯ бо Исо имони ӯро ба вуҷуд овард ва имони ӯ ӯро дар муқобили мушкилот дастгирӣ кард, ки шахсияти ӯро боз ҳам мустаҳкам кард ва ба ӯ қудрати шаҳодат дод. Имон ба Масеҳ чунин кор мекунад - шумо метавонед ба он такя кунед.
Мӯъҷизаи №7: Лаъзор аз мурдагон эҳё шуд (Юҳанно 11)
Захираи ҳаёти ҷовидонӣ
Ин мӯъҷиза дар бораи ҳаёт аст, на зиндагӣ. Исо бо эҳё кардани Лаъзор аз мурдагон (ояти 43) қудрат ва ҳокимияти худро бар ҳаёт ва марг дар рӯи замин нишон медиҳад. Ин бешубҳа мӯъҷизаест, ки он вақт диққати ҳамаро ва ҳоло диққати моро ба худ ҷалб кард. Аммо, ин танҳо як дарси дигар дар барномаи таълимӣ аст, ки Исо тавассути мӯъҷизаҳои худ таълим дод. Ин мӯъҷиза маргро боздошт накард, он танҳо натиҷаи онро муваққатан баргардонд. Лаъзор дар ниҳоят боз мурд. Танҳо пас аз марг ва эҳёи худи Исо пирӯзии ниҳоӣ бар марг ба даст омад ва атои ҳаёти ҷовидонӣ ба ҳамаи онҳое дода шуд, ки ба исми Ӯ имон доранд (1 Юҳанно 5:13). Имон ба Исои Масеҳ тавассути мӯъҷизаи таваллуди нав ба ҳар касе, ки имон дорад, ҳаёти ҷовидонӣ медиҳад. Ман ин мӯъҷизаро талаб кардам. Шумо чӣ? Агар не, шумо бояд аз он ҷо оғоз кунед. Исо гуфт: «Ман эҳё ва ҳаёт ҳастам. Ҳар кӣ ба Ман имон оварад, ҳарчанд бимирад, зинда хоҳад монд; ва ҳар кӣ зинда бошад ва ба Ман имон оварад, ҳеҷ гоҳ нахоҳад мурд. Оё шумо ба ин бовар доред?» (ояти 25). Ин саволи Ӯ ба шумост.
Нуқтаи асосӣ
Ҳоло ба нуқтаи асосии ин мақола мерасем. Агар шумо имондор бошед, шумо ба ҳамаи захираҳои шаш мӯъҷизаи аввал дастрасӣ доред, зеро шумо ҳафтумро талаб кардед. Агар не, шумо надоред ва бояд аввал аз рақами ҳафт оғоз кунед.
Ва ин ба ҳаёт дар маҷмӯъ ва ба ҳаёти издивоҷ ва оилавӣ ба таври хос чӣ гуна алоқаманд аст? Вақте ки сухан дар бораи шахсият, издивоҷ ва оила меравад, Китоби Муқаддас беҳтарин китоби психологияест, ки шумо метавонед хонед. Он дастур, роҳнамоӣ, ислоҳ, умед, рӯҳбаландӣ ва хирадро таъмин мекунад (2 Тимотиюс 3:16). Захираҳои он барои саломатии рӯҳӣ ҳамчун шахс, саломатии муносибатҳо ҳамчун ҷуфт ва саломатии функсионалӣ ҳамчун оила таъмин мекунанд. Ҳамчун имондор шумо ба ҳамаи захираҳое, ки Худо ба шумо ҳамчун шахс, шарик ва волидайн медиҳад, дастрасӣ доред.
Агар шумо имондор набошед, шумо ба ҳар ҳол аз хиради аслии Каломи Худо баҳра хоҳед бурд, аммо дар беҳтарин ҳолат он танҳо психологияи хуб, ақли солим ё беҳтарин дониш ва хиради инсонӣ хоҳад буд. Шумо метавонед аз фоидаи амалии иттилоот ба таври ғайримустақим баҳра баред, аммо аз қудрати тағирдиҳандаи хиради Худо, роҳнамоии Рӯҳи Муқаддаси Ӯ ва дастгирии Худованд ва Наҷотдиҳандае, ки ҳамеша ҳузур дорад ва ҳамеша аз номи шумо шафоат мекунад, баҳра нахоҳед бурд (Ибриён 4:14-16; 7:22-25). Дуо ва хоҳиши ман ин аст, ки шумо аз манфиатҳои имон ба Масеҳ ҳамчун шахс, шарик ва волидайн баҳра баред ва ба ин васила ҳамчун шахс, ҷуфт ва оила бо мӯҳри тасдиқи Худо шинохта шавед (Юҳанно 6:27).
