Ваҳй 1 – Ҳавворӣ Юҳанно бузургии Масеҳро мебинад
«Ваҳй» маънои «ошкор кардан»-ро дорад. Барои бисёриҳо китоби Ваҳй «мӯҳршуда» боқӣ мемонад, ба ин маъно, ки рӯйдодҳои ояндаи доварии наздик ба ин замин барои онҳо хеле зиёд аст, ки онҳоро дарк кунанд. Баъзе одамон фикр мекунанд, ки одамон аслан хубанд, ҳатто агар онҳо ба мавҷудияти Худо бовар накунанд. Онҳо боварӣ доранд, ки ҷаҳон беҳтар мешавад ва инсоният метавонад ҳама гуна мушкилотеро, ки бо он рӯ ба рӯ мешавад, ҳал кунад. Ғайримуъминон Навиштаҳои Муқаддас ва шаҳодатеро, ки дар бораи Худованд Исои Масеҳ, Писари Абадии Худо, ки аз осмон омадааст, то Наҷотдиҳандаи ҳамаи онҳое бошад, ки ба Ӯ ва кори наҷотбахши Ӯ дар салиби Ҷолҷото боварӣ доранд, рад кардаанд. Ин одамон намехоҳанд эътироф кунанд, ки Ӯ боз меояд, то тамоми заминро бо адолат доварӣ кунад.
Мутаассифона, ин китоб имрӯз, ҳатто барои бисёре аз имондорони ҳақиқӣ, мӯҳршуда – нофаҳмо – боқӣ мемонад. Худо намехоҳад, ки ин китоб мӯҳр карда шавад! Писари Худо, Худованд Исои Масеҳ, ба Юҳанно дастур дод, ки он чиро, ки ба ӯ дар ҷазираи Патмос нишон дода шуда буд, дар китобе нависад (Ваҳй 1:9). Сипас ӯ бояд китобро ба ҳафт ҷамъомад ё калисо (ояти 11) дар наздикии Патмос мефиристод, то онҳоро аз он чи ки ба қарибӣ рӯй медиҳад, огоҳ созад.
Ин калисоҳо калисои умумиро дар ин замони файз муаррифӣ мекунанд ва гузаштани китоб ба ҳар як аз ҳафт калисо нишон дод, ки Калисои Худо як ҷисм аст. Он чи ки Худо ба як калисои маҳаллӣ гуфтааст, барои ҳамаи калисоҳои дигар, ҳатто онҳое, ки дар ҷойҳои дигар ва дар рӯзҳои баъдӣ ҷамъ омадаанд, дуруст аст. Ҳар як ҷамъомад бо дигар ҷамъомадҳо алоқаманд аст.
Ваҳй ба зуҳури Худованд ҳангоми доварӣ кардани Ӯ бар замин тамаркуз мекунад. Биёед ин ҳодисаро бо омадани Худованд барои имондорони ҳақиқӣ, ки қисми Калисо мебошанд, омехта накунем. Пеш аз он ки Худованд дар доварӣ зоҳир шавад, Ӯ ҳамаи имондорони ҳақиқӣ – арӯси Худро – мерабояд ё мегирад (ниг. 1 Таслӯникиён 4:13-18). Ин ба мо тасаллӣ медиҳад. Ин омадани Масеҳ аст барои муқаддасони Ӯ.
Замони доварӣ бар ин замин, ки дар Ваҳй тасвир шудааст, пас аз он меояд, ки ҳадди аққал ҳафт сол давом мекунад ва давраи мусибат номида мешавад. Дар охири он, Масеҳ бо мо, муқаддасони Ӯ, зоҳир мешавад ва салтанати Худро бар замин барпо мекунад. Ӯ ҳамаи душманони Худро мағлуб мекунад ва ҳамчун Подшоҳи подшоҳон ва Худованди худовандҳо 1000 сол ҳукмронӣ мекунад (Ваҳй 19–20).
Оғози ошкоршавӣ дар Ваҳй бо Худованд Исо оғоз меёбад (1:1). Ӯ дар тамоми китоб маркази таваҷҷӯҳ аст. Қудрат ва тавоноии Худованд дар довариҳо зоҳир хоҳад шуд. Адолати Ӯ ҳангоми ҷуброн кардан ё ҳалли бадӣ зоҳир хоҳад шуд. Барои ошкор кардани ин чизҳо, Худо хизматгори Худро, ҳавворӣ Юҳанноро бархезонд. Ӯ «ба каломи Худо ва ба шаҳодати Исои Масеҳ шаҳодат дод» (ояти 2 NKJV). Бигзор ҳамаи мо Худованд Исоро ҷалол диҳем ва ба Каломи Худо часпем.
Ба ҳамаи онҳое, ки ин китобро мехонанд, ваъдаи баракат дода шудааст. Ваҳй 1:3 мегӯяд: «Хушо касе ки мехонад ва онҳое ки суханони ин нубувватро мешунаванд ва он чиро ки дар он навишта шудааст, риоя мекунанд; зеро вақт наздик аст». Чӣ қадар аҷиб аст, ки пеш аз он ки Худо довариҳоро эълон кунад, Ӯ баракат пешниҳод кард. Ин баракат дар охири китоб такрор мешавад (ниг. Ваҳй 22:7). Бигзор мо ин китобро бихонем ва риоя кунем! Бо риоя кардани он, мо эътироф мекунем, ки он ҳақиқӣ аст. Мо бояд ҳавасманд бошем, ки ин ҳақиқатҳоро эълон кунем ва гунаҳкоронро аз доварии наздик бар замин огоҳ созем. Паҳншавии Инҷил он чизест, ки лозим аст, чунон ки 2 Қӯринтиён 5:11 мегӯяд: «Пас, аз тарси Худованд огоҳ буда, мо одамонро бовар мекунонем».
Ҳафт калисо
Пас аз он ки муқаддимаи китобро мехонем (Ваҳй 1:1-3), мо саломи ҳавворӣ Юҳанно ва тавзеҳи онро мешунавем. Ӯ шароитеро, ки дар он ҳангоми гирифтани ин ваҳйи илоҳӣ қарор дошт, шарҳ дод. Дар ин ҷо Худои сегона дида мешавад: Худои Падар, Худои Писар ва Худои Рӯҳулқудс, бо таваҷҷӯҳ ба Худои Падар. Мо дар бораи бузургии Ӯ, ки бахшандаи сулҳ аст, Он ки «ҳасту буд ва хоҳад омад» (ояти 4), Худованд Исои Масеҳ дар хислати Яҳува, «МАН ҲАСТАМ КИ ҲАСТАМ»-и бузург (ниг. Хуруҷ 3:14) меомӯзем.
Пас аз он зикри Рӯҳи Худо бо ибораи «аз ҳафт Рӯҳе, ки дар пеши тахти Ӯ ҳастанд» (ояти 4) меояд. Мо медонем, ки Рӯҳи Худо як аст (ниг. Эфсӯсиён 4:4; 1 Қӯринтиён 12:13), аммо Рӯҳ дар ин ҷо дар пуррагии комил ва фаъолиятҳои гуногуни худ дида мешавад. Мо дар Ишаъё 11:2 ҳафт ифодаи Рӯҳро мехонем; яъне «Рӯҳи Худованд», «ҳикмат», «фаҳмиш», «машварат», «қудрат», «дониш» ва «тарси Худованд». Рақами ҳафт дар Навиштаҳо комилият ва пуррагиро ифода мекунад.
Исои Масеҳ дар ояти мо баъд зикр шудааст: Ӯ «шоҳиди содиқ» аст (ояти 5). Ин ҳаёти муқаддас ва комили Ӯро дар ин ҷо дар замин тасвир мекунад. Ӯ ҳамеша дар иҷрои иродаи Падар бо комилият содиқ буд. Ибораи «нахустзода аз мурдагон» (ояти 5) ба мо хотиррасон мекунад, ки Масеҳ барои гуноҳҳои мо дар салиб марги нангин мурд. Ӯ кореро, ки Худои Падар ба Ӯ дода буд, ба анҷом расонд (Юҳанно 17:4). Ӯ маргро мағлуб кард ва аз байни мурдагон бо пирӯзӣ эҳё шуд. Ӯ нахустзода ва инчунин нахустмева аст (1 Қӯринтиён 15). Исои Масеҳ «ҳоким бар подшоҳони замин» аст (Ваҳй 1:5). Ин дар ҷалоли ояндаи Ӯ ҳангоми ҳукмронӣ дар салтанати Худо бар тамоми замин зоҳир хоҳад шуд. Чӣ бузургие дар Ӯ дида мешавад!
Як таркиши ситоиш!
Чунон ки дар Навиштаҳо ҳангоми мулоҳиза дар бораи Худованд маъмул аст, пас аз он доксология – ифодаи кӯтоҳи ситоиш меояд. Дар Ваҳй 1:5-6 Юҳанно аз ифодаҳои ситоиш ба Ӯ, ки моро дӯст медорад, лабрез шуд. Ин ибодат мувофиқ аст ва бояд барои ҳар як имондор муқаррарӣ бошад. Худованд на танҳо «моро аз гуноҳҳоямон дар хуни Худаш шуст», балки Ӯ имондоронро «коҳинон» сохт, то ибодат кунанд. Ибриён 13:15 ба мо мегӯяд: «Пас, ба воситаи Ӯ бигзор мо доимо қурбонии ситоишро ба Худо пешкаш кунем, яъне меваи лабони худро, ки ба номи Ӯ шукр мегӯянд». Бигзор мо ибодаткунандагон бошем ва ситоишҳои худро ба Худо ва Писари азизаш ба таври шифоҳӣ баён кунем!
Рӯҳулқудс Юҳанноро водор кард, ки дар бораи муҳаббати Масеҳ ба мо нависад (Ваҳй 1:5). Чӣ мавзӯъе! Бузургии Ӯ дар миқёси муҳаббати Ӯ нишон дода шудааст. Он Ӯро водор кард, ки осмонро тарк карда, ба замин ояд. Муҳаббат он чизест, ки Ӯро ҳатто ба салиб бурд. Муҳаббати Ӯ чунон бузург аст, ки мо онро пурра дарк карда наметавонем. Ӯ муҳаббати Худро дар гузашта нишон дод ва Ӯ ҳар лаҳзаи ҳар рӯз барои ҳар як имондор муҳаббати Худро нишон медиҳад. Ӯ моро чунон дӯст медорад ва ғамхорӣ мекунад, ки Ӯ ҳамчун Саркоҳини бузурги мо дар осмон барои мо шафоат карданро идома медиҳад (ниг. Ибриён 4:14, 7:25). Ӯ моро чунон дӯст медорад, ки ваъда додааст, ки боз бармегардад ва моро бо Худаш дар осмон мебарад (Юҳанно 14:2-3). Оҳ, чӣ рӯзе хоҳад буд, вақте ки мо Исоро мебинем ва ба суруди абадии ситоиш ҳамроҳ мешавем!
Дар Ваҳй, Юҳанно идома дод ва гуфт, ки Ӯ «моро подшоҳон ва коҳинон барои Худо ва Падари Худаш сохтааст» (1:6). Ин он чизест, ки Масеҳ барои мо дар рӯзи оянда дар назар дорад, вақте ки Ӯ бар замин ҳукмронӣ мекунад. Ӯ моро бо Худаш ҳукмронӣ хоҳад кард. Он чизе ки дар ин ифодаи «подшоҳон ва коҳинон барои Худои Ӯ» дар назар дошта шудааст, иттиҳоди шаъну шавкати подшоҳӣ бо файзи коҳинӣ аст, ки ба мо имкон медиҳад, ки бо Масеҳ дар хислати коҳинӣ ҳукмронӣ кунем. Рӯзе меояд, ки тамоми замин 1000 сол ҳукумати одилона ва файзнокро таҳти подшоҳии Масеҳ ва нақши тобеи мо бо Ӯ таҷриба хоҳад кард. Чӣ замони муборак хоҳад буд! Ин чизест, ки ҷаҳон қаблан ҳеҷ гоҳ таҷриба накардааст ва дарк карда наметавонад.
Доксология бо «ба Ӯ ҷалол ва ҳукмронӣ то абад. Омин» (ояти 6) ба охир мерасад. Бузургӣ ва ҷалоли Масеҳ на танҳо имрӯз, балки то абад эътироф карда мешавад. Солҳои оянда, ки Ӯ ҳукмронӣ хоҳад кард, охири бузургии Ӯ нест. Мо метавонем ба ҳамаи асрҳои замон, ки ченакҳои муайян доранд, назар кунем ва бубинем, ки ҷалоли Ӯ ба ҳеҷ яке аз он давраҳо маҳдуд нест. Не, бузургӣ ва ҷалоли Ӯ аз замон, чунон ки мо медонем, ҳатто аз ҳукмронии ҳазорсолаи Масеҳ дар салтанати Ӯ ва ба офариниши нави осмони нав ва замини нав фаротар аст. Бале, то абад Масеҳ бо қудрат дида хоҳад шуд. Ӯ ҷалол, ибодат, шараф, ситоиш, баракат ва ибодати беохирро то абад хоҳад гирифт, чунон ки танҳо Ӯ сазовор аст. «Омин» (ояти 6) ҳамчун тасдиқи ҷиддии ҳақиқати баёншуда дохил карда шудааст, на ин ки дар он ягон номуайянӣ вуҷуд дорад, ки он чунин хоҳад буд, балки изҳороти равшанест, ки он хоҳад буд! Мо аз ин фикрҳо мафтун шудаем!
Зуҳури Масеҳ
Юҳанно, дар Ваҳй 1, пас аз он зуҳури Худовандро тасвир кард. «Инак, Ӯ меояд» (ояти 7). Ин омадани Ӯ барои муқаддасон нест, ки моро дар ҳаво вохӯрад, балки омадани Ӯ ба замин барои овардани доварӣ аст. Муқоисаи ин оят бо Аъмол 1:9-11, Матто 24:30, Дониёл 7:13 ва Закарё 12:9-14 муфид хоҳад буд. Чунон ки мо қаблан дар ин мақола гуфтем, рабудан омадани Масеҳ аст барои мо (ниг. Юҳанно 14:3; Филиппиён 3:20; 1 Таслӯникиён 4:13-18; 1 Қӯринтиён 15:23). Зуҳури Масеҳ омадани Масеҳ барои мост (ниг. Яҳудо 14; Закарё 14:5; Қӯлассиён 3:4; Ваҳй 19:11-14). Ғайр аз ин, ибораи навбатии Ваҳй 1:7 нишон медиҳад, ки Ӯ «бо абрҳо меояд, ва ҳар чашм Ӯро хоҳад дид». Ин тавзеҳ медиҳад, ки Юҳанно ба таври равшан дар бораи зуҳури Масеҳ сухан меронад, зеро «ҳар чашм» Исои Масеҳро хоҳад дид.
Пас аз ин мо мехонем: «ҳатто онҳое ки Ӯро сӯрох карданд» (ояти 7). Ин чӣ маъно дошта метавонад? Оё шахсони воқеие, ки дар марги Масеҳ даст доштанд, ҳоло мурда нестанд? Чӣ тавр чунин одамон метавонанд Ӯро дар зуҳури Ӯ пас аз асрҳо бубинанд? Дар ин замина, ибораи «ки Ӯро сӯрох карданд» тамоми насли инсонии беимон – яҳудиёни беимон ва ғайрияҳудиёни беимонро дар бар мегирад. Дилҳои бади онҳо, ки ҳангоми ҷон додани Масеҳ барои мо зоҳир шуда буданд, аз ҷониби ҳамон Касе, ки онҳо рад карда буданд ва дар тӯли солҳои тӯлонии набудани ҷисмонии Масеҳ аз ин замин рад карданро идома додаанд, доварӣ хоҳанд шуд. Ҳамаи беимонон дар замони зуҳури Масеҳ дар ин ибораи «ҳатто онҳое ки Ӯро сӯрох карданд» дохил карда шудаанд. Худованд Исо дигар мурда нест, балки Ӯ зинда аст ва бармегардад, то онҳоеро, ки Ӯро рад кардаанд, доварӣ кунад.
Ин боиси мотам хоҳад шуд. Вақте ки Масеҳ маслуб шуд, ба ғайр аз чанд шогирди хеле тарсончак, мардум барои марги Ӯ мотам нагирифтанд. Ӯ аз ҷониби мақомот ва миллати Исроил ҳамчун ҷинояткори оддӣ муносибат карда шуд. Барои Ӯ маросими дафн гузаронида нашуд. Ду шогирд ҷони худро барои дафн кардани Худованд, бо муҳаббат ва меҳрубонии нарм ба Ӯ, зери хатар гузоштанд, аммо барои андӯҳгинии марги Ӯ ҷамъомади бузурге баргузор нашуд. Ҳеҷ кас ба дафни Ӯ наомад. Ҳеҷ гуна суханронӣ карда нашуд. Онҳое, ки Худовандро маслуб карда буданд, мотам нагирифтанд. Аммо ҳоло, дар Ваҳй 1:7, ҳамаи беимонон мотам хоҳанд гирифт. Барои онҳо, ин на аз он сабаб аст, ки онҳо ногаҳон аз марги Ӯ ғамгин шудаанд (муқоиса кунед Закарё 12:10-14), балки аз он сабаб аст, ки онҳо ҳоло эътироф мекунанд, ки Ӯ барои доварӣ кардани онҳо меояд. «Ҳамаи қабилаҳои замин» дохил карда шудаанд. Вой бар ҳоли онҳое, ки Худованд Исои Масеҳро рад мекунанд!
Ва аммо, Худованд ба имондорони ҳақиқӣ роҳи махсуси ёдбудро ҳатто пеш аз он ки Ӯ дар салиб мурд ва дафн шуд, дод (ниг. Луқо 22:14-20). Гарчанде ки Худованд дафн нашуд, ҳоло дар тамоми ҷаҳон имондорони ҳақиқӣ таваққуф мекунанд, то Ӯро ёд кунанд ва марги Ӯро дар шикастани нон (рамзи ҷисми муқаддаси Ӯ) ва нӯшидани коса (тасвири хуни гаронбаҳои Ӯ) нишон диҳанд. Ин ёдбуд бояд ҳар ҳафта, дар «рӯзи аввали ҳафта» (Аъмол 20:7), ки рӯзи эҳёшавӣ аст (Матто 28:1-6), инчунин «Рӯзи Худованд» номида мешавад (Ваҳй 1:10), сурат гирад. Ӯ ин ёдбуд ва ибодатро ба хотири марги қурбонии Худаш барои онҳое, ки ба Ӯ боварӣ доранд, қабул мекунад. Мо марги Ӯро ёд мекунем ва мотам мегирем, аммо мо инчунин аз донистани он ки азоби Ӯ ба охир расидааст, шодӣ мекунем. Мо ба Ӯ барои мурдан ба ҷои мо шукр мегӯем. Ӯ гуноҳ, марг, ҷаҳон ва Иблисро мағлуб кардааст. Ӯ Ғолиб аст ва мо Ӯро ҳамчун Офаридгор ва Наҷотдиҳандаи худ ибодат мекунем. Ӯ чунон бузург ва чунон сазовори ҳамаи эҳтиром ва ситоиш аст. Бигзор ҳамаи наҷотёфтагон Ӯро ситоиш кунанд!
Ман Ҳастам
Дар Ваҳй 1:8 мо мебинем, ки Юҳанно Худовандро иқтибос меорад: «Ман Алфа ва Омега ҳастам». Ин калимаҳо ҳарфҳои аввал ва охири алифбои юнонӣ мебошанд. Ин баъдтар дар ояти 11 бо иловаи «Аввал ва Охир» такрор мешавад. «Ман Алфа ва Омега ҳастам» боз дар наздикии охири Ваҳй (21:6, 22:13) такрор мешавад. Дуюми ин оятҳо илова мекунад: «Ибтидо ва Инҷом, Аввал ва Охир». Пас мо мебинем, ки Масеҳ дар оғози Ваҳй ва дар охири китоб «Алфа ва Омега» аст. Мо ин ифодаҳоро барои нишон додани бузургии илоҳият ва мавҷудияти абадии Масеҳ дарк мекунем. Ин ифодаи дукарата, дугона инчунин нишон медиҳад, ки Ӯ ҳеҷ гоҳ тағйир намеёбад. Ӯ дар оғоз ва дар охир як хел аст. Исои Масеҳ ҳамеша буд, ва ҳаст, ва то абад як хел хоҳад буд! Инҳо танҳо чанд сабаби дигар барои таҳсин кардани бузургии Ӯ ва ситоиш кардани номи Ӯ мебошанд!
Баъзан аз мо мепурсанд: «Дар Библия дар куҷо нишон дода шудааст, ки Исо мегӯяд, ки Ӯ Худо аст?» Ваҳй 1:8,11, 21:6 ва 22:13 чаҳор намунаи хуб мебошанд. Бисёр оятҳои дигар мавҷуданд, ки метавон ба онҳо муроҷиат кард, аммо инҳо кофӣ мебошанд. Чӣ қадар муҳим аст, ки бузургии Писари Абадии Худо, Худованд Исои Масеҳро эътироф кунем!
Ваҳй 1:8 бо суханони Худованд дар бораи Худаш ба охир мерасад: «Ки ҳасту буд ва хоҳад омад, Қодири Мутлақ». Оҳ, чӣ қадар бузург аст Худованд Исои Масеҳ! Ҳеҷ кас мисли Ӯ нест. Ӯ Абадӣ аст. Ӯ як хел мемонад. Мо метавонем ба Ӯ на танҳо барои наҷоти худ, балки барои ҳама чиз дар зиндагӣ боварӣ дошта бошем. Ва вақте ки мо, имондорони ҳақиқӣ, ин ҷаҳонро тарк мекунем, мо медонем, ки бузургии Ӯ барои мо ва нисбат ба мо то абад зоҳир хоҳад шуд. Мо Ӯро бо ҳамаи наҷотёфтагон то абад ибодат хоҳем кард!
Бисёр оятҳои дигар дар ин боби аввали Ваҳй мавҷуданд. Ҳар қадаре ки мо дар бораи оятҳое, ки пас аз ҳашт ояти баррасишуда меоянд, мулоҳиза мекунем, беҳтар ва беҳтар мешавад. Бигзор мо ташвиқ шавем, ки ин суханонро бихонем, бишунавем ва риоя кунем; онҳоро ба дигарон расонем; ва файзи Худоро дар иҷозат додани мо барои донистани каме аз оянда қадр кунем. Бигзор мо Худовандро барои бузургии Ӯ ибодат кунем! Омин!
