Нонҳои Китоби Муқаддас: Фиреб, Шикоят ва Ҳаёт

Нонҳои Китоби Муқаддас

Нони фиреб

Мо аз фиребе, ки имрӯз дар ҷаҳон пайдо мешавад, ҳайрон нестем. Мо дар замонҳои охири Китоби Муқаддас зиндагӣ мекунем, ки дар он «мардони бад ва фиребгарон бадтар ва бадтар хоҳанд шуд, фиреб медиҳанд ва фиреб мехӯранд» (2 Тимотиюс 3:13 NKJV). Бо пешбинии илҳомбахш Павлуси расул ба Тимотиюс таълим дод, ки зидди фиреб хӯрдан аз ҷониби фиребгарон идома додани хондани Навиштаҳост. Ҳикмат низ ҳамеша муфид аст: «Бо ҳикмат нисбат ба онҳое, ки дар берунанд, рафтор кунед» (Қӯлассиён 4:5).

Волидони аввалини мо ҳадафи фиреб буданд. Ҳавво аз ҷониби махлуқи шайтонӣ, мор, фиреб хӯрд, ки дар зеҳни ӯ шубҳаҳоро дар бораи некии ниҳоии Худо кошт ва ӯро водор кард, ки аз меваи мамнӯъ аз дарахти дар маркази Боғи Адан бигирад. Ҳавво фиреб хӯрд, аммо Одам бо чашмони кушода гуноҳ кард. Тавассути нофармонии онҳо ҳамаи беморӣ, андӯҳ ва гуноҳе, ки то ҳол тамоми насли инсониятро азият додааст, ба вуҷуд омад. Ин як амали фиреб оқибатҳои азим дошт.

Намунаи дигаре, ки таъсири дарозмуддати амали фиребро нишон медиҳад, дар Еҳушаъ 9 оварда шудааст. Ин як ҳикояест, ки дар он нони қолабӣ, нони фиреб воқеан, иштирок дорад. Исроилиён ба Замини Ваъдашуда мувофиқи дастури Худованд кӯчида буданд. Хабари муваффақиятҳои низомии онҳо бар шаҳрҳое чун Ериҳӯ ва Ай боиси нигаронии васеъ дар байни подшоҳони бутпарасти Канъон гардида буд. Баъзеи онҳо барои ҷанг иттиҳодия ташкил карданд, аммо Ҷибъӯниён роҳи маккоронатарро пеш гирифтанд. Онҳо фиристодагонро ба Еҳушаъ ҳамчун сайёҳони хастае, ки сафари тӯлонӣ доштанд, фиристоданд. Ин намояндагон нони қолабӣ, машкҳои дарида, либосҳои кӯҳна ва сандалҳои дӯхташударо нишон доданд. Еҳушаъ ва мардони ӯ, ки комилан аз ин фиреб хӯрда буданд, ҳикояи онҳоро бовар карданд ва ба созишномаи расмии сулҳ бо онҳо розӣ шуданд. Еҳушаъ ҳушёр набуд ва ӯ натавонист аз Худо дастури равшан биҷӯяд. Дере нагузашта ӯ фаҳмид, ки Ҷибъӯниён, бо тамоми нони қолабии худ, масофаи дарозро тай накарда буданд, балки дар се шаҳри наздик зиндагӣ мекарданд. Еҳушаъ аз он чизе, ки ба вуқӯъ омада буд, хиҷолатзада шуда, онҳоро барои беинсофии онҳо сарзаниш кард ва халқро то абад ба ғуломӣ маҳкум кард. Онҳо барои исроилиён ҳезумкаш ва обкаш шуданд. Ҳамон озодие, ки ин Ҷибъӯниёни бутпараст кӯшиш карда буданд, ба даст оранд, аз даст доданд.

Аммо Худо бо файзи аҷиби Худ баъдтар иҷозат дод, ки хайма дар Ҷибъӯн гузошта шавад (2 Вақоеънома 1:3). Пас аз бадарғаи Яҳудо ба Бобил, баъзе Ҷибъӯниён ба Наҳемё дар барқарор кардани деворҳои Ерусалим кӯмак карданд – кӯмаки онҳо қобили қабул буд (Наҳемё 3:7). Дар ин ҷо як дарси бузург мавҷуд аст. Гарчанде ки гуноҳ оқибатҳои ногузири худро дорад, ки одатан бояд ба роҳи худ гузошта шаванд, файзи Худо на танҳо мебахшад, балки он метавонад баъзе хатогиҳоро низ бекор кунад ва аз нокомиҳо баракатҳо ба вуҷуд орад.

Нони шикоят

Шикоятҳо. Ин буд ҳикояи фарзандони Исроил, вақте ки онҳо дар биёбон саргардон буданд. Ғур-ғурҳо ҳамин ки оҳангҳои суруди пирӯзии Мусо, «Ба Худованд суруд хонед, зеро Ӯ бо шукӯҳ пирӯз шуд, асп ва савораашро ба баҳр партофт,» хомӯш шуданд, оғоз ёфтанд.

Тамоми ҷамъияти фарзандони Исроил бар зидди Мусо ва Ҳорун шикоят карданд. Ва фарзандони Исроил ба онҳо гуфтанд: «Кош мо дар замини Миср, вақте ки дар назди дегҳои гӯшт менишастем ва нонро сер мехӯрдем, аз дасти Худованд мемурдем. Зеро шумо моро ба ин биёбон овардаед, то ин тамоми ҷамъиятро аз гуруснагӣ бикушед» (Хуруҷ 16:2-3).

Хотираҳои гулобӣ дар бораи нонҳо ва дегҳои гӯшт дар Миср ба осонӣ ба хотир меомаданд. Он чизе, ки онҳо ба осонӣ дар хотир надоштанд, вазъияти даҳшатноки онҳо ҳамчун ғуломон дар шароити меҳнати маҷбурӣ буд, ки бояд хишт месохтанд, бе он ки маводи хоми лозима дода шавад. Худованд ба шикоятҳои ғамангези онҳо гӯш дод, ки онҳо воқеан ба Ӯ, на ба Мусо ва Ҳорун, равона шуда буданд.

Субҳи барвақти рӯзи дигар ҷалоли Худованд дар абр пайдо шуд; ва дар замин чизе буд, ки онҳо қаблан ҳеҷ гоҳ надида буданд. Ин як моддаи пурасрор буд, ба монанди тухмиҳои хурди мудаввар, ки метавонистанд майда карда шаванд ва ба вафлиҳои асалдор табдил дода шаванд. Онҳо онро «манна» номиданд, ки маънояш «Ин чист?» аст. Дар посух ба хоҳиши онҳо барои гӯшт, Худованд инчунин дар шом бедонаҳои пастпарвозро таъмин кард. Парҳези комилан мутавозин, ки ба дари онҳо расонида шуд! Худованд шикоятҳои онҳоро шунид ва ҳама чизеро, ки ба онҳо лозим буд, бо нияти он ки «шумо хоҳед донист, ки Ман Худованд Худои шумо ҳастам» (Хуруҷ 16:12) таъмин кард. Ин яке аз изҳороти бузурги «Ман ҳастам» дар Навиштаҳост – нишонаи Худои худмавҷуд ва ҳамачизтаъминкунанда, ки Худованд Исои Масеҳ худаш борҳо даъво кардааст.

Миқдори дукаратаи манна бояд дар рӯзи пеш аз шанбе ҷамъоварӣ мешуд, то дар он рӯзи махсус ҷамъоварӣ лозим набошад. Ба истиснои ин як рӯз, манна набояд шабона нигоҳ дошта мешуд; он чизе, ки нигоҳ дошта мешуд, вайрон мешуд. Халқ бояд бовар мекард, ки манна ҳар субҳ бешубҳа барои онҳо хоҳад буд. Ва ин тавр буд! Худо Худои вафодор аст. Дар ин ҷо барои мо як дарс мавҷуд аст: Хондани мунтазами ҳаррӯзаи Каломи Худо ҳар субҳ, пеш аз он ки гармии фаъолиятҳои рӯз ба энергияи мо таъсир расонад, беҳтарин таъминот барои ҳамаи ниёзҳои биёбонии мост. Каломи зинда тавассути имон дар саҳифаҳои Каломи навишташуда зинда мешавад.

Ин охирин маротиба набуд, ки исроилиён аз норасоии ғизо шикоят карданд, чунон ки мо дар Қодеш-Барнеа дар Ададҳо 11 мебинем. Онҳо дар тамоми саргардонии худ дар биёбон манна доштанд, аммо онҳо аз таъминоти файзбахши Худо барои ниёзҳои худ хаста шуда буданд. Боз ҳам онҳо бо ҳасрат ба таъминоти фаровони ғизо дар Миср фикр мекарданд, ки ҳамаи чизҳои ногувореро, ки бо он ҳамроҳ буданд, ба осонӣ фаромӯш карданд. Дар мавридҳои қаблӣ, бо файз, Худо саховатмандона ва мӯъҷизавӣ ба онҳо нон ва гӯшт – ҳама чизеро, ки ба онҳо лозим буд, овард. Ҳоло дар зери Қонун, пас аз додани Даҳ Аҳком ва ӯҳдадории худсаронаи онҳо ба онҳо, доварӣ буд. Хашми Худованд барангехта шуд, ва ҳатто Мусо ба Ӯ дар бораи вазъият шикоят кард.

Боз ҳам дар наздикии охири ҳаёти Мусо шикоятҳо идома ёфтанд (Ададҳо 21). Халқ на танҳо бар зидди Мусо, балки ҳоло мустақиман бар зидди Худои Худаш сухан гуфтанд. Ҳарчанд онҳо ба Замини Ваъдашуда хеле наздик буданд – як насли дигари исроилиён, писарон ва духтарони онҳое, ки Мисрро тарк карданд – ҳамон чизҳоро бо ибораҳои боз ҳам саркашонатар мегуфтанд:

Ва халқ бар зидди Худо ва бар зидди Мусо сухан гуфтанд: «Чаро шумо моро аз Миср баровардаед, то дар биёбон бимирем? Зеро на хӯрок ҳаст ва на об, ва ҷони мо ин нони беарзишро нафрат дорад» (Ададҳо 21:5).

Ин як тасвири равшани тақлиди кӯдакон ба волидони худ аст – ки ҳатто камтар қадршиносии ҳамаи таъминоти файзбахши Худоро нишон медиҳад. Нони беарзиш воқеан! Ҷавонон ва волидон огоҳ бошед!

Нони ҳаёт

Мисли таърихи Аҳди Қадими исроилиён, порчаи дар бораи нон дар Юҳанно 6 дар заминаи беимонӣ ва баҳси яҳудӣ оварда шудааст. Исо танҳо як мӯъҷизаи аҷиберо дар ғизо додани панҷ ҳазор мард ва шумораи номаълуми занон ва кӯдакон анҷом дода буд. Манбаи мӯъҷиза панҷ нон ва ду моҳии хурд буд, ки аз ҷониби як писарбачае пешниҳод шуда буд, ки хӯроки нисфирӯзии худро ба шогирдон дастрас кард. Пас аз мӯъҷиза дувоздаҳ сабади калони боқимондаҳо буданд. Албатта, Худо ба фаровонӣ таъмин карданро идома медиҳад, ҳамон тавре ки Ӯ дар биёбон кард.

Тасвири «нон» дар зеҳни шунавандагони яҳудии Худованд дар ҷои аввал мебуд. Халқ аз Исо пурсиданд: «Пас шумо чӣ нишонае нишон медиҳед, ки мо онро бубинем ва ба шумо имон оварем? Шумо чӣ кор мекунед?» (Юҳанно 6:30). Онҳо боз чӣ мехостанд? Сипас мубодилаи зерин ба амал омад:

«Падарони мо дар биёбон манна хӯрданд; чунон ки навишта шудааст: «Ӯ ба онҳо нон аз осмон дод, то бихӯранд.» >Он гоҳ Исо ба онҳо гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям, Мусо ба шумо нон аз осмон надод, балки Падари Ман ба шумо нони ҳақиқӣ аз осмон медиҳад. Зеро нони Худо Ӯст, ки аз осмон фуруд меояд ва ба ҷаҳон ҳаёт медиҳад.» Он гоҳ онҳо ба Ӯ гуфтанд: «Худованд, ин нонро ҳамеша ба мо деҳ.» Ва Исо ба онҳо гуфт: «Ман нони ҳаёт ҳастам. Ҳар кӣ назди Ман ояд, ҳеҷ гоҳ гурусна нахоҳад шуд, ва ҳар кӣ ба Ман имон оварад, ҳеҷ гоҳ ташна нахоҳад шуд. Аммо Ман ба шумо гуфтам, ки шумо Маро дидаед ва ҳанӯз имон намеоваред» (Юҳанно 6:31-36).

Исо ба таври комил равшан кард, ки Мусо ба онҳо манна надодааст, балки Худои Худаш, ки Ӯро ҳамчун Падари Худ тасвир мекунад. Ғайр аз ин, манна як таъминоти муваққатии ғизои аслӣ буд, ки барои қонеъ кардани ниёзи мушаххаси биёбон дода шуда буд. Он чизе, ки Исо пешниҳод кард, ғизои рӯҳонӣ буд, ки дар он ҷо ва он вақт барои шунавандагони Ӯ дастрас буд. Он ба халқи яҳудӣ маҳдуд набуд, балки барои додани ҳаёт ба ҳамаи халқҳои ҷаҳон дастрас буд. Он нон худи Ӯ буд – Нони Ҳаёт, ки қодир аст онҳоеро, ки бо имон ба Ӯ меоянд, абадӣ қаноатманд кунад.

Калимаҳои «Ман нони ҳаёт ҳастам» даъвои дуюмро ба илоҳият, ки аз ҷониби Худованд карда шудааст, дар бар мегиранд. Ӯ аллакай чунин даъворо оромона муаррифӣ карда буд, вақте ки Ӯ касеро, ки ба онҳо манна дода буд, ҳамчун «Падари Ман» тасвир кард. Ҳоло Ӯ ин изҳоротро бо истифода аз калимаҳои «Ман ҳастам» тақвият медиҳад, ки ба таври равшан баробарӣ бо Яҳуваро даъво мекунад. Ҳеҷ як марди оддӣ наметавонист инро бигӯяд. Ва на як марди оддӣ метавонист бигӯяд: «Ҳар кӣ назди ман ояд, ҳеҷ гоҳ гурусна нахоҳад шуд.» Аммо беимонӣ зеҳни шунавандагони яҳудии Ӯро фаро гирифт. Дар назди онҳо Марди Комил, нишонаи илоҳӣ, ки аз осмон фуруд омада буд, то иродаи Падарро иҷро кунад, истода буд. Агар ин нишона нокифоя мебуд, онҳо барои бовар кардан боз чӣ лозим мебуд?

Саволҳои бештар [саволҳое, ки бо шубҳа дода шудаанд] дар бораи волидони заминии Исо, ки онҳо даъво мекарданд, ки мешиносанд, ба миён омаданд. Таҷассум ҳамеша як сирр хоҳад монд, ки танҳо бо имон қадр карда мешавад. Чӣ тавр Исо ҳамчун кӯдак дар охури Байт-Лаҳм таваллуд шуд ва дар айни замон бо Падари осмонии Худ муносибати абадӣ дошт, ҳамеша аз ақли мо болотар хоҳад буд, ҳамон тавре ки онҳое, ки Исоро дар ин ҷо савол медоданд. Аммо ҳузури Нони Ҳаёт барои ғизо додан ва қавӣ гардонидани мо дар роҳи ҳаррӯзаи масеҳии мо як воқеиятест, ки ба тавзеҳот ниёз надорад.

Мо наметавонем бештар аз такрор кардани суханони Павлуси расул кунем: