Чиркөө жана Обо
Ыйык Китеп Теңирдин Өз элин издеген улуу сүйүү баяндарына толгон, алар көбүнчө Күйөөсүнө алып келинген Колукту катары символдоштурулат. Ыйык Китептин биринчи бөлүмдөрү дарыя (Башталыш 2:10), дарак (9-аят), адам (8-аят) жана колукту (18-24-аяттар) менен башталат. Ошол сыяктуу эле, Ыйык Китептин акыркы бөлүмдөрү дарыя (Аян 22:1), дарак (2-аят), Козу катары сүрөттөлгөн адам (3-аят) жана колукту (21:9) менен аяктайт. Биринчи баян акыркы жана түбөлүк баяндын сүрөтү же символу. Тагыраак айтканда, биринчи колукту, Обо, Аян 21:9да айтылган Машаяктын Колуктусунун сүрөтү.
Машаяктын Колуктусу ким? Эфестиктерге 5:25-32ден биз Машаяктын Колуктусу Чиркөө экенин билебиз, бул Элүүнчү күн майрамынан баштап Теңир Өз элин Өзүнө алып кеткенге чейинки бардык Машаякка ишенгендер – көбүнчө «уурдалып кетүү» деп аталат. Башталыштагы Обо менен Аяндагы Машаяктын Колуктусунун ортосунда Ыйык Китеп Машаяк менен Чиркөөнүн ортосундагы мамиленин ар кандай аспектилерин берген сүйүү баяндарына толгон. Мисалы, Ребека Ыбрайымдын үй-бүлөсүнөн алынып келинген жана күйөөсү Ыскакты ээрчүү үчүн өз жерин таштап кетүүгө туура келген (Башталыш 24). Тип боюнча, ал ишенгендер дүйнөдөн жана анын адеп-ахлаксыз баалуулуктарынан бөлүнүп, Теңирибизди ээрчип, Ага баш ийиши керектигин айтат. Кошумчалай кетсек, Жусупка Египеттин башкаруучусу катары даңкына кошулган Асенат (Башталыш 41), Чиркөө Теңир Өзүнүн миң жылдык падышалыгында башкарганда Ага кошуларын айтат. Рут Чиркөөнүн ырайым аркылуу биздин Куткаруучубуз Машаякка байланышканын айтат, анткени Бооз Рутту куткарган (Рут 4).
Сүрөттөр көп, бирок бул макалада биз биринчи колукту, Обого көңүл бурабыз.
Ал Анын атын алды
Ыйык Жазма адамзаттын жаралышын мындайча жыйынтыктаган: «Кудай адамды жараткан күнү, Кудайдын окшоштугунда жаратты; эркек жана аял кылып жаратты; жана аларды баталап, алардын атын Адам деп атады» (Башталыш 5:1–2 KJV). «Адам» деген еврей сөзү адам, «адамзат» дегенди билдирет жана ал «Адам» деген туура ат болуп калган. Ошондуктан Ыйык Китептин көптөгөн заманбап котормолору мурунку аятта Адам деген атты адам же адамзат менен алмаштырышат. Кудай эркек менен аялды жаратканда, аларга күйөө үчүн колдонулган бир эле атты бергенин белгилеңиз. Бул Адамдын колуктусу анын атын алганын билдирет. Ошол сыяктуу эле Машаяктын жолдоочулары Анын аты менен таанышат. Алар «христиандар» деп аталган (Элчилер 11:26), Анын аты менен тиленишет (Жакан 14:13-14, 15:21, 16:24,26), жана келечекте «Анын аты алардын чекелеринде болот» (Аян 22:4 ESV).
Ат белгилүү бир адамдын инсандыгы менен байланыштуу. Машаяктын атына ээ болуу биздин инсандыгыбызды Машаяктан алганыбызды көрсөтөт. Биз Анын үй-бүлөсүнө таандыкпыз (Эфестиктерге 3:14-15), биз Анын аркасы менен Кудай тарабынан баталанганбыз (1:3), жана Анын атын алып жүргөндүктөн Анын элчилери катары жашайбыз (2 Корунттуктарга 5:20).
Ал башка жаратуу
Кудай Адамды топурактан жараткан (Башталыш 2:7). Бирок, Обо уникалдуу болгон, анткени ал Адамдын кабыргасынан жаратылган (21-22-аяттар); ал жаңы жаратуу болгон. Ошол сыяктуу эле, Машаякка ишенгендердин баары – Чиркөө – жаңы жаратуу (2 Корунттуктарга 5:17; Галатиялыктарга 6:15). Биз ар дайым бул маанилүү окууну эске алышыбыз керек: биз башка жаратуубуз, бул Теңир биздин дүйнө менен болгон байланышыбызды үзгөнүн билдирет. Биз жашаган коомдун маданиятын жана адеп-ахлагын ээрчүүгө муктаж эмеспиз жана ээрчибешибиз керек. Тескерисинче, биз Ыйык Жазманын жарыгында бардык нерсени сурашыбыз керек.
Обо адамдан жаратылгандыктан, ал анын уландысы жана анын ДНКсын алып жүрөт. Ыйык Китеп биз Кудайдан төрөлгөнүбүздү (1 Петир 1:23; 1 Жакан 3:9) жана Ал бизге «кудайлык табиятка катышуучу болуу» артыкчылыгын бергенин айтат (2 Петир 1:4). Кудайдын ар бир ишенген адам үчүн планы – Теңир Исанын уландысы болуу, Анын атрибуттарын алып жүрүү жана Анын мүнөзүн күнүмдүк жашообузда чагылдыруу.
Обо Адамдын уландысы гана эмес, ал анын аялы да болгон, дүйнөнү анын бейнеси менен толтуруу үчүн арналган: анын балдары. Бул Кудайдын Адам менен Обо үчүн планы болгон (Башталыш 1:28) жана бул Чиркөө үчүн Теңирдин планы (Матай 28:19). Биз Анын түбөлүк өмүрүн бардык элдерден шакирттерди жасоо аркылуу жайылтууга чакырылганбыз.
Ал өз адамына берилген болчу
Обо Адамды сүйүүгө аргасыз болгон деп айта аласыз, анткени ал жалгыз адам болгон. Бирок Чиркөөнүн сүрөтү катары ал Машаяктан башка эч кандай кожоюнду көрбөгөн ишенгендерди билдирет. Ал суктана турган жана сүйө турган Жалгыз. Бирок Шайтан дүйнөнүн ар кандай азгырыктарын колдонуп, бизди Машаяктан алыстатат. Алгачкы Чиркөөдө Пабыл корунттуктарга жазганда ушундай тынчсыздануу болгон: «Анткени мен силер үчүн кудайлык кызганычты сезем, анткени мен силерди бир күйөөгө, Машаякка таза кыз катары тартуулоо үчүн кудалаштыргам» (2 Корунттуктарга 11:2). Теңир Исаны даңктоо үчүн жашообузду таза сактайлы.
Ал кемчиликсиз болчу
Кудай Обону Адамга алып келген учурду карап көрүңүз. Бул күнөө алардын жашоосуна кире электе жана өлүм каргышына чейин болгон. Ал абдан сулуу болсо керек, бырыштары же карылыктын белгилери жок, анткени өлүм жок болчу. Башка жагынан алганда, эгер биз Чиркөө жөнүндө ойлонсок, бир туугандарыбызда көптөгөн көйгөйлөрдү таба алабыз: кызматта жалкоолук, Теңирге берилгендиктин жоктугу, ал тургай жашоосунда олуттуу күнөөлөр. Бирок, Машаяк Чиркөө үчүн Өзүн берген, «аны өзүнө даңктуу Чиркөө катары көрсөтүү үчүн, таксыз же бырышсыз же ушундай нерсесиз, ал ыйык жана кемчиликсиз болушу үчүн» (Эфестиктерге 5:27). Кудайдын көз алдында биздин «кемчиликсиз» экенибизди билүү кандай укмуштуудай факт! Бул Чиркөөгө топ катары, ал тургай ар бир жеке ишенген адамга да тиешелүү (Колосалыктарга 1:22; Римдиктерге 8:1).
Ал Кудайдан белек болчу
Адам аял издеген эмес же Обону өзү тапкан эмес; Обону Кудай жаратып, аны Адамга алып келген (Башталыш 2:22). Обонун Адамга алып келиниши аны Адам үчүн абдан баалуу кылган.
Биринчиден, Адам Обону алуу үчүн капталынан жаракат алышы керек болчу (22-аят). Салыштырмалуу, Теңир Иса Чиркөөнү алуу үчүн өлүп, капталынан тешилиши керек болчу (Жакан 19:34).
Обо пайда болгонго чейин Адамда жашырылган болчу. Кудай эркек менен аялды жаратууну пландаган, бирок Ал Адамдан баштаган, жана Кудай андан – анын кабыргасынан – аял жаратаарын билген. Ичинде Эфестиктерге кат, биз «Машаякта» же «Анда» деген сөздү кеминде 20 жолу окуйбуз. Кудайдын бизге болгон сүйүүсү Анын Машаякка болгон сүйүүсүнө негизделген, жана биз ээ болгон бардык баталар Анда экенибизге негизделген.
Обо толугу менен адам, Адам үчүн жаратылган. Кудай Адамдын жалгыз болушу жакшы эмес экенин көрдү (Башталыш 2:18), ошондуктан Кудай Обону жаратты. Биз өзүбүздүн жашообуздун максаты Машаяктын даңкы экенин эстен чыгарбашыбыз керек. Биз Машаяк менен Аны даңктоо жана Ага кызмат кылуу үчүн байланышканбыз, жөн гана түбөлүк каргыштан кутулуу үчүн эмес. Машаяктын Колуктусу катары биз Анын сүйүүсүнүн объектисибиз, Обо Адамдын сүйүүсүнүн объектиси болгондой.
Кудайдын Обону Адамга алып келиши аны Адамдын көз алдында абдан баалуу кылган, анткени ал Кудайдын белеги болгон. Теңир Иса Атасына шакирттери жөнүндө тиленип: «Алар Сеники болчу, жана Сен аларды Мага бердиң» (Жакан 17:6) деген. Ар кандай белектин баасы берүүчүнүн берешендиги менен байланыштуу; бул биздин алсыздыгыбызга карабастан Кудай бизди канчалык баалаарын билүүгө бизди сыймыктандырат.
Кайталанган сүрөт
Никенин акыркы максаты – Машаяк менен Чиркөөнүн ортосундагы мамилени моделдөө (Башталыш 2:24; Эфестиктерге 5:31-32 салыштыр). Шайтан бул сүрөттү жок кылууга тынымсыз умтулат, анткени бул Кудайдын сүйүү баянынын улуу эскертүүсү. Ар бир күйөө Чиркөө үчүн өлгөн Машаяктын сүрөтү, ошондуктан ал аялын сүйүүгө жана ал үчүн өлүүгө даяр болууга буйрук кылынган; бул абдан жогорку стандарт. Ар бир аял күйөөсүн урматтоого жана ага баш ийүүгө чакырылган, Чиркөө Машаякка баш ийүүгө чакырылгандай. Кудайдын улуу планын билүү ар кандай никеге тереңирээк маани берип, үй-бүлөлөрүбүздө Кудайды даңктоого түрткү берет.
Үйлөнүү тоюнда айтылган сөздөр
«Теңирде гана» деген сөз 1 Корунттуктарга 7:39да (KJV) никеге карата жазылган. Бул христиан эркек христиан аялды аялдыкка, ал эми христиан аял христиан эркекти күйөөгө тандоосу керек дегенди билдирет.
«Теңирде» деген сөз сиз таандыксыз дегенди билдирет, сиз ишенгенге, жана сиз Анын сизге болгон талаптарын тааныйсыз. Сиз Аныкысыз, сатып алуу укугу менен; Ал сизди ээлик кылуу үчүн куткаруунун чоң баасын төлөгөн. Сиз азыр өмүр бою бири-бириңизге таандыксыз; сиз ээлик кылуунун жана ээлик кылынуунун кубанычын билишиңиз керек, бирок бири-бириңизди тааныганга чейин сиз Теңир Иса Куткаруучуңузга таандык болгонсуз, жана сиз Ага ээлик кылуу кубанычын тана албайсыз. Анын талабы ар дайым биринчи орунда турушу керек. Ал кудайлык, рухий жана түбөлүктүү. Ал сизди бири-бириңизге берген, бирок Ал сизге болгон укуктарынан баш тарткан эмес жана баш тарта албайт; алар сиздин Кудайыңыздын жана Куткаруучуңуздун укуктары. Теңирдин талабын биринчи орунга коюу менен сиз өз бактыңызды курмандыкка чалбайсыз, тескерисинче, аны ыйыктайсыз жана узартасыз, жана биз баарыбыз жакын болгон жана аны буза турган өзүмчүлдүктөн коргойсуз. —«Теңир жана үй» китебинен ылайыкташтырылган, STEM Publishing.
