Писари Довуд
Дар Навиштаҳои Муқаддас мо баъзе номҳои хеле хосро меёбем, ки бо Худованд ва Наҷотдиҳандаи мо Исои Масеҳ алоқаманданд. Масалан, «Писари Худо» барои нишон додани он истифода мешавад, ки Худованди мо дар ҳақиқат Худо дар шахсияти Писар аст, ки ба таваҷҷӯҳи махсуси мо асосан дар Инҷили Юҳанно оварда шудааст. «Писари Одам» мардонагии Ӯро таъкид мекунад – тамаркузи Луқо. Ин ду номи Худованд шояд бештар аз дигарон гуфта шудаанд, ки таъкид мекунанд, ки Худованди мо 100% Худо ва 100% Инсон аст. Дигар мисли Ӯ нест!
«Писари Довуд» низ дар Инҷилҳо ба таваҷҷӯҳи мо оварда шудааст. Дер боз, дар замони ҳукмронии шоҳ Довуд, Худо ба Довуд салтанат ва тахтеро ваъда дод, ки то абад давом хоҳад кард (1 Вақоеънома 17:4-15). Ин ваъда таъкид мекард, ки он хонаи Худо ва салтанати Худо хоҳад буд: «Хонаи Ман ва … Салтанати Ман» (ояти 14 NKJV). Аз он ваъда, фаҳмида шуд, ки Масеҳи оянда бояд аз насли Довуд, ё Писари Довуд бошад.
Худованд Исо насли мустақими Довуд аст. Ӯ иҷрокунандаи ин пешгӯӣ аст ва ҳуқуқ дорад, ки дар тахти ба Довуд ваъдашуда нишинад. Ҳамчун Писари Довуд, Ӯ касе хоҳад буд, ки барои иҷрои ваъдаҳо ба фарзандони Исроил ҳамчун Масеҳи оянда, ки қавми Худро наҷот медиҳад, ҷустуҷӯ карда мешавад. Номи «Писари Довуд» барои фарзандони Исроил беназир аст.
«Писари Довуд» бештар аз ҳама дар Матто ёфт мешавад, ки дар он Худованди мо ҳамчун Подшоҳи оянда нишон дода шудааст. Мо калимаҳои воқеии «Писари Довуд»-ро даҳ маротиба дар ин Инҷил, дар ҳафт заминаи мушаххас меёбем. Бо кӯмаки Худованд, мо ин заминаҳоро баррасӣ хоҳем кард ва хоҳем дид, ки аз ин номи Наҷотдиҳандаи худ чӣ метавонем ба даст орем.
Заминаи якум: Эълоншуда «Писари Довуд»
Аз худи аввали Инҷили Матто, Худованди мо «Писари Довуд» эълон шудааст (Матто 1:1). Ин ҳатто пеш аз зикри насли Ӯ аз Иброҳим гуфта шудааст, гарчанде ки насабнома аз Иброҳим оғоз меёбад. Ин насабномаи ба пеш нигариста ишора мекунад, ки Худованди мо дар рӯзи оянда ҳамчун Подшоҳ ба ҷаҳон намоиш дода мешавад. Дар Луқо 3:23-38 насабномаи Ӯ ба қафо нигоҳ мекунад, то мардонагии Ӯро бубинад, ки то Одам ва Худо пайгирӣ шудааст. Ҳоло ҳам, мо ба қафо нигоҳ мекунем, то сабти мардонагии Ӯро, ки дар омадани аввалини Ӯ намоиш дода шудааст, бубинем, ва мо ба рӯзе интизорем, ки Ӯ дар омадани дуюми худ ҳамчун Подшоҳи Подшоҳон ва Худованди Худовандҳо эътироф хоҳад шуд.
Дар забони ибрӣ номи «Довуд» бо танҳо се ҳарф – «ДВД» – нишон дода шудааст, ки ҳеҷ садонок надорад. Ҳар яке аз ин се ҳарф арзиши ададӣ дорад, «Д» баробар ба 4 ва «В» баробар ба 6. Вақте ки мо арзиши се ҳарфро (4+6+4) ҷамъ мекунем, ба рақами 14 мерасем. Ин маҳз рақами комил аз Иброҳим то Исо дар рӯйхати Матто 1 аст: се маҷмӯи 14 ном! Худованди мо чӣ қадар ягона, комил ва бенуқсон аст! Се маҷмӯи ҳафтҳои дукарата (ояти 17) нишонае барои яҳудиён буд, то ба онҳо нишон диҳад, ки Ӯ Он Ваъдашудаи оянда аст! Ҳеҷ каси дигар наметавонад ин насабномаи беназирро иҷро кунад.
Дар ҳамин замина, вақте ки Юсуф аз ҷониби фаришта дар хоб гуфта шуд, ки ин Оянда кӣ хоҳад буд, ба ӯ «Юсуф, писари Довуд» муроҷиат карда шуд (ояти 20). Аз ҷиҳати ҷисмонӣ, мо медонем, ки номи падари бевоситаи Юсуф Яъқуб буд (ояти 16). Ин ибора, ки аз ҷониби фариштаи Худованд истифода шудааст, эълони дигари омадани Худованд Исо аз насли шоҳии Довуд буд, ки Юсуф як қисми он буд.
Вақте ки яҳудиён ба Масеҳи оянда интизор буданд, онҳо ваъдаҳои дар Ишаъё ёфтшударо ба ёд меоварданд:
Афзоиши ҳукумат ва сулҳи Ӯ беохир хоҳад буд, бар тахти Довуд ва бар салтанати Ӯ, то онро бо доварӣ ва адолат аз он вақт ба пеш, ҳатто то абад, тартиб диҳад ва мустаҳкам кунад. Ғайрати Худованди лашкарҳо инро иҷро хоҳад кард (Ишаъё 9:7).
Дар қисми аввали Ишаъё 11:1, мо мехонем:
Аз решаи Есой шохае берун хоҳад омад (Ишаъё 11:1).
Инҳо ва дигар пешгӯиҳои Аҳди Қадим нишон доданд, ки Масеҳи ҳақиқӣ бояд аз насли Довуд бошад, ки падари ҷисмонии ӯ Есой буд (Матто 1:6). Мо аз камолоти Ӯ ва омадани Ӯ дар робита бо ин пешгӯиҳои иҷрошуда ҳайрон мешавем.
Заминаи дуюм: Имон ба Писари Довуд
Ду нобино Худованд Исоро пас аз он ки Ӯ духтари як ҳокимро аз мурдагон эҳё кард, пайравӣ карданд (Матто 9:27-31). Онҳо бешубҳа дар бораи мӯъҷиза шунида буданд ва хулоса карданд, ки ин бояд ҳамон касе бошад, ки пайғамбар пешгӯӣ карда буд, ки он чиро, ки дар Ишаъё 35:5-6 навишта шудааст, иҷро хоҳад кард:
Он гоҳ чашмони нобиноён кушода хоҳад шуд, ва гӯшҳои карҳо боз хоҳад шуд. Он гоҳ ланг мисли оҳу ҷаҳида хоҳад шуд, ва забони гунг суруд хоҳад хонд (Ишаъё 35:5-6).
Аз ин рӯ, онҳо фурсатро истифода бурда, ба Худованд фарёд заданд,
Писари Довуд, ба мо раҳм кун! (Матто 9:27).
Ин фарёди имон аст. Онҳо фаҳмиданд, ки кӣ бо онҳост ва Ӯ метавонад онҳоро шифо диҳад. Ин ду ба хонае пайравӣ карданд, ки дар он ҷо, дур аз чашми мардум, Худованд бо онҳо сухан гуфт ва пурсид, ки онҳо дар бораи Ӯ чӣ қадар бовар доранд. Ҳамчун яҳудиён, ин ду мард аллакай бо номидани Худованд «Писари Довуд» андозаи имонро баён карда буданд. Исо, ки мехост онҳо имони худро ба қобилияти Ӯ барои шифо додани онҳо тасдиқ кунанд, пурсид,
«Оё бовар доред, ки Ман метавонам инро кунам?» Онҳо ба Ӯ гуфтанд, «Бале, Худованд» (Матто 9:28).
Ҳарду мард Ӯро «Худованд» номиданд. Онҳо андозаи имони худро ба таври инфиродӣ гирифтанд ва фавран бо ламс кардани Ӯ шифо ёфтанд. Ин барои ин ду нобино чӣ қадар шодӣ будааст! Аввалин шахсе, ки онҳо диданд, Худованд Исо буд! Ин мардон имони комилро ба Писари Довуд нишон доданд – дарсе барои ҳамаи мо. Баракат аз эътироф кардани Ӯ барои он ки Ӯ кист ва эътироф кардани Ӯ ҳамчун Он касе, ки Худо пешгӯӣ карда буд, ки меояд, бармеояд. Бигзор ҳамаи мо бо имон бигӯем, «Бале, Худованд»!
Заминаи сеюм: Ҳайрат ва радкунӣ
Баъдан мо мебинем, ки Худованд Исо марди девзада, нобино ва гунгро, ки ба назди Ӯ оварда шуда буд, шифо медиҳад (Матто 12:22-30). Онҳое, ки дар он ҷо буданд, вақте ки Худованд қудрати илоҳии Худро бар Шайтон ва бадии ӯ ба ин мард нишон дод, ҳайрон шуданд. Кӣ метавонад касеро дар ин ҳолат шифо диҳад? Онҳо ҳайрон шуданд, «Оё ин метавонад Писари Довуд бошад?» Ин як мисоли дигари таъсири кори Худованди мо ба онҳое, ки онро диданд, аст. Мардум дуруст хулоса карданд, ки Он касе, ки шифо дод, метавонад Писари Довуд бошад. Шояд баъзеи онҳо имондорони ҳақиқӣ шуданд, гарчанде ки Навиштаҳо инро ба мо ошкор намекунанд.
Аммо, мо аксуламали беимониро бо фарисиён мебинем. Онҳо қудрати илоҳии Писари Довудро ба Шайтон нисбат доданд. Ин гуноҳи нобахшиданӣ аст, зеро он куфр бар зидди Рӯҳи Муқаддас аст. Рӯҳи Муқаддас бо нишон додани қудрати илоҳии Ӯ нишон медод, ки Худованд Исои Масеҳ кист! Ҳар касе, ки ин ваҳйро рад мекунад, бахшида намешавад. Дарси имрӯза барои мо ин аст, ки мо бояд ба Худованд Исои Масеҳ, ки қудрати Худоро нишон дод, имон оварем.
Хонандаи азиз, лутфан фаҳмед, ки ҳайрон шудан кофӣ нест. Барои наҷот бояд имони худро ба Масеҳ гузошт. Ӯ эълон кард, ки он чиро, ки Ӯ бо шифо додани ин шахс кард, ваҳйе буд, ки Малакути Худо омадааст! Ин Малакут аст, ки дар он Худо ҳукмронӣ мекунад ва бадиро бо некӣ мағлуб мекунад, ки дар он рӯз ошкор шуд ва огоҳӣ ба мо бар зидди беимонӣ. Беимонӣ оқибатҳои абадӣ дорад, ки пас аз рафтани касе аз ин зиндагӣ тағйир дода намешавад.
Ҳоло рӯзи наҷот аст (2 Қӯринтиён 6:2).
Ҳоло ба Худованд Исои Масеҳ таваккал кунед,
дар ҳоле ки Ӯро ёфтан мумкин аст (Ишаъё 55:6).
Заминаи чорум: Номи беназир барои Исроил
Дар Матто 15:21-28 мо достони зани канъонии ғайрияҳудиро мехонем, ки аз Худованд хоҳиш кард, ки духтарашро аз девзадагӣ наҷот диҳад. Вақте ки ӯ бо Худованд сухан гуфт, ӯ ба Ӯ ҳамчун «Писари Довуд» муроҷиат кард ва барои духтараш раҳмати Ӯро хоҳиш кард (ояти 22). Дар зоҳир ин дархости хеле мувофиқ ба назар мерасид, зеро зан эҳтиром нишон дод ва ба ягона касе, ки метавонист духтарашро шифо диҳад, имон зоҳир кард. Аммо, азбаски ӯ аз фарзандони Исроил набуд, барои зан нодуруст буд, ки «Писари Довуд»-ро фарёд занад, зеро танҳо наслҳои Исроил метавонистанд ин номро барои муроҷиат ба Ӯ дуруст истифода баранд. Худованд «ба ӯ як калима ҳам ҷавоб надод» (ояти 23). Зан фарёд заданро давом дод, аз ин рӯ шогирдон аз Худованд хоҳиш карданд, ки ӯро фиристад.
Ин як лаҳзаи омӯзишӣ шуд. Худованд фаҳмонд, ки Ӯ фиристода шудааст
ба гӯсфандони гумшудаи хонадони Исроил (Матто 15:24).
Зан аз ин гурӯҳ набуд. Ҳеҷ миқдори илтимос ба ҷавоб намеовард, то он даме ки ӯ худро дар назди Худованд фурӯтан кард. Ниҳоят, мо дар ояти 25 мехонем, ки «ӯ омада, Ӯро ибодат кард ва гуфт, ‘Худованд, ба ман кӯмак кун.’» Чӣ қадар аҷиб. Ӯ ҷои дурусти худро ҳамчун гӯсфанди гумшуда аз байни ғайрияҳудиён гирифт. Худованд ҷавоб дод, ки афзалияти Ӯ барои онҳое аз Исроил буд. Сипас ӯ бо қабули дастуроти Ӯ ва гирифтани ҷои хеле паст, худро ҳамчун саге, ки нонрезаҳоеро, ки аз дастархони Устод афтода буданд, мехӯрад, ҳатто бештар фурӯтанӣ ва имон зоҳир кард (ниг. оятҳои 26-27).
Худованд вақте ки иқрори ӯро шунид, бо раҳм ламс шуд ва дархости ӯро иҷро кард. Ӯ ӯро аз «саг» тавсиф шудан ба «Эй зан» номидан баланд бардошт, ҳатто эълон кард, ки имони ӯ «бузург» аст (ояти 28). Бигзор мо намунаи ӯро ба назар гирем ва ҳамеша бо дили фурӯтан ба Худованд наздик шавем, ки Ӯ кист, бе омехта кардани мақсадҳои Ӯ барои Исроил ва ҷои мо бо Ӯ ҳамчун як қисми Калисо.
Заминаи панҷум: Ду нобинои дигар шифо ёфтанд
Дар Матто 20:29-34 мо мебинем, ки Худованд аз Ериҳӯ ба Ерусалим сафар мекунад. Мо наметавонем, ки шабоҳати ин ҳодисаро бо достони Худованд дар бораи Самарии нек дар Луқо 10:30-37 набинем. Дар он достон онҳое, ки метавонистанд ба марди дар изтироб буда кӯмак кунанд, намехостанд коре кунанд. Дар асл, онҳо – як коҳини динӣ ва левит – аз иштирок худдорӣ карданд. Сипас, Худованд Самарии некро, ки Ӯро тасвир мекард, таъкид кард! Самарии нек раҳм нишон дод ва ба мард кӯмак кард, ки аз он чи аксарият мехостанд кунанд, зиёдтар кард, ҳатто барои манзил ва ғизои марди маҷрӯҳ то пурра шифо ёфтани ӯ пардохт кард.
Дар Матто 20 Худованд дар ҳамон роҳ байни Ериҳӯ ва Ерусалим сафар мекард, вақте ки ду нобино дар роҳ аз гузаштани Ӯ шуниданд ва фарёд заданро оғоз карданд,
Ба мо раҳм кун, эй Худованд, Писари Довуд (Матто 20:30).
Мардум онҳоро сарзаниш карданд ва ба онҳо гуфтанд, ки хомӯш бошанд. Бо вуҷуди ин, онҳо бо ҳамон ибора боз ҳам бештар фарёд заданд. Худованд фарёди онҳоро шунид ва истод. Бешубҳа, онҳо аз хонадони Исроил буданд ва барои онҳо мувофиқ буд, ки Худовандро «Писари Довуд» номанд. Ӯ аз онҳо пурсид, ки чӣ мехоҳанд. Фавран, Худованд ба онҳо раҳм нишон дод ва дархости онҳоро иҷро кард, онҳоро ба таври мӯъҷизавӣ бо ламс кардани чашмони онҳо шифо дод (ояти 34).
Пас аз шифо ёфтан, онҳо ба Ӯ пайравӣ карданд. Ин хеле муҳим аст! Пас аз он ки Худованд моро бо наҷот додани мо ба муносибат бо Худаш меорад, мо бояд чашмони худро ба Ӯ гардонем ва тамоми умри худро ба Ӯ пайравӣ кунем. Бо шифо ёфтани ду нобино дар Матто 9, мо мехонем, ки онҳо бо дигарон он чиро, ки Худованд барои онҳо карда буд, мубодила карданд. Онҳо инро аз шодӣ карданд, ва мо низ бояд ҳамин тавр кунем. Пайравӣ ба Масеҳ ва мубодилаи хушхабар бояд натиҷаи гирифтани биниши рӯҳонии мо аз Худованд Исо бошад!
Заминаи шашум: Вуруди пирӯзмандона
Он чи ки «Вуруди пирӯзмандона» номида мешавад, ки дар Матто 21:1-17 сабт шудааст, дар ҳафтаи охир пеш аз он ки Худованд ба салиби Ҷолҷота рафт, то барои мо бимирад, рух дод. Дар ин, Ӯ пешгӯии дар Закарё 9:9 ёфтшударо иҷро хоҳад кард. Худованд ба шаҳри Ерусалим савор бар як хари ҷавон, ки ҳеҷ кас бар он савор нашуда буд, дохил шуд. Ӯ худро ҳамчун Подшоҳи оянда нишон дод, ва мардум Ӯро ситоиш карда, фарёд заданд,
Ҳусанна ба Писари Довуд! Муборак аст Он ки ба номи Худованд меояд! Ҳусанна дар баландтарин! (Матто 21:9).
Ифодаҳои ситоиш он чизест, ки Худованд аз мо, қавми Ӯ, мехоҳад. Мо бояд ибодаткунандагон бошем ва ба Ӯ ҷалол диҳем. Ӯ «Ҳусанна»-ро, ки маънояш «Ҳоло наҷот деҳ» аст, бо пешниҳоди Худаш дар салиб иҷро кард. Ин ягона роҳи иҷрои наҷот ва мақсади омадани аввалини Ӯ буд. Инро карда,
Худо низ Ӯро хеле баланд бардошт ва ба Ӯ номе дод, ки аз ҳар ном болотар аст, то ки ба номи Исо ҳар зону хам шавад … ва ҳар забон иқрор шавад, ки Исои Масеҳ Худованд аст, ба ҷалоли Худои Падар (Филиппиён 2:9-11).
Дар ҳамин замина мо дар Матто 21:14-16 мехонем, ки пас аз дохил шудан ба маъбад Худованд нобиноён ва лангҳоеро, ки дар он ҷо буданд, шифо дод. Ба мо гуфта шудааст, ки кӯдакони хурдсол ба такрор кардани ибораи қаблан дар роҳ ба Ерусалим шунидашуда оғоз карданд,
Ҳусанна ба Писари Довуд (Матто 21:15).
Ин дар иҷрои пешгӯӣ буд,
Аз даҳони кӯдакон ва ширхорагон Ту ситоишро комил кардаӣ (Матто 21:16, ниг. Забур 8:2).
Ҳамаи ин ба роҳбарияти динии беимон – саркоҳинон ва китобдонон писанд наомад. Онҳо дар Ӯ ҳеҷ саҳме надоштанд ва барои беимонии худ доварӣ хоҳанд шуд. Мо метавонем дарси муҳимро омӯзем: Худованд ситоиши моро ҳатто дар синни хеле ҷавони рӯҳонӣ мехоҳад, ва мо бояд ба Ӯ ибодати худро новобаста аз ҳар гуна мухолифат пешниҳод кунем. Беимонон аз ибодати Худованд худдорӣ мекунанд, ва ин воқеияти ҳолати рӯҳонии онҳоро нишон медиҳад.
Заминаи ҳафтум: Охирин маврид
Дар Матто 22:41-46 мо заминаи ҳафтум ва охирин мавридро дорем, ки ибораи «Писари Довуд» дар ин Инҷил истифода шудааст. Худованд дар ҳузури фарисиёни динӣ буд, як гурӯҳи роҳбарон, ки Навиштаҳои Аҳди Қадимро хеле хуб медонистанд. Онҳо аз дониши худ фахр мекарданд ва ҳамеша хушҳол буданд, ки ба дигарон он чиро, ки аз онҳо талаб карда мешуд, мувофиқи тафсири онҳо аз шариати Мусо, бигӯянд. Худованд ин лаҳзаро истифода бурд, то аз фарисиён саволҳои оддӣ пурсад: «Дар бораи Масеҳ чӣ фикр доред? Писари кӣст Ӯ?» Онҳо дуруст ҷавоб доданд, «Писари Довуд» (ояти 42). Он чи ки мо дар ин ҷо мебинем, ин аст, ки дониш доштан ва ба саволҳо дар бораи Худованд Исои Масеҳ дуруст ҷавоб додан як чиз аст; тавассути ҳикмат фаҳмидани оқибатҳои чунин дониш чизи дигар аст.
Худованд ба мубодилаи порчае, ки дар Забур 110:1 ёфт шудааст, идома дод. Писари Довуд пас аз Довуд меомад; аммо, Довуд, дар навиштани ин забур, Ӯро «Худованди ман» номид, ки маънои онро дорад, ки Писари Довуд аз Довуд дар замон пеш буд ва Худованди Довуд буд. Ин чӣ гуна метавонист бошад? Ҷавоб, албатта, ин аст, ки Писари Довуд Писари Худост! Масеҳ, Масҳшуда, Масеҳ ҳам Худованди Довуд аст, зеро Ӯ ҳамеша вуҷуд доштааст, ва ҳам Писари Довуд, насли ӯ.
Ин фарисиёнро хомӯш кард. Онҳо наметавонистанд ба Ӯ ҷавоб диҳанд ва ҷуръат накарданд, ки аз Ӯ саволҳои дигар пурсанд. Ин боиси маҳкум кардани онҳо аз ҷониби Худованд дар Матто 23 шуд. Инҳо ҳамонҳое буданд, ки Худованд Исоро дар Матто 12 рад карданд. Вой бар ҳар касе, ки бузургии Писари Довудро эътироф намекунад! Дарс барои ҳамаи мо ин аст, ки барои наҷот ва баракати худ ба Худованд Исои Масеҳ таваккал кунем. Агар мо инро накунем, мо дар рӯзи оянда доварӣ ва маҳкум хоҳем шуд, ҳамон тавре ки фарисиён.
Хулосаҳо
Мо заминаҳо ва дарсҳои гуногунро дар бораи ифодаи «Писари Довуд» дидем. Ӯ эълон шуд, ки Он касест, ки пешгӯӣ шуда буд. Бо ин ном Ӯ бисёриҳоро шифо дод ва раҳмати чӯпонии Худро нишон дод, ҳамон тавре ки Довуд чӯпон буд. Худованд илоҳияти Худро ҳамчун Писари Довуд бо шифо додани беморон тасдиқ кард. Пеш аз рафтан ба салиб Ӯ аз ҷониби мардум, ки Ӯро бо он ном, «Писари Довуд» номиданд, эҳтиром карда шуд.
Дар рӯзи оянда Ӯ дар тахти Худаш барои тамошо ва ҳайрати коинот ҳамчун Подшоҳи Подшоҳон ва Худованди Худовандҳо намоиш дода мешавад. Мо шодӣ мекунем, ки мо метавонем Ӯро ҳоло бо имон эътироф кунем ва ба зуҳури Ӯ интизор бошем, вақте ки Ӯ ҷои дурусти Худро дар салтанати Худаш дар ин замин мегирад.
Худовандро ситоиш кунед! Худованд Исо, биё!
