Китоби Муқаддас таҳаммулпазириро вобаста ба шароит ҳамчун некӣ ё бадӣ медонад.
Таҳаммулпазирӣ ва таҳаммулнопазирӣ *ҚИСМИ 1*
Таҳаммулпазирӣ калимаест, ки ман ҳар рӯз бо он сарукор дорам. Дар саноати истеҳсолӣ, штампҳои металлӣ ва пластикӣ барои буридани шаклҳо ва андозаҳои муайян истифода мешаванд. Агар таҳаммулпазирӣ ба назар гирифта нашавад, ин маҷмӯаҳои гаронбаҳои штампҳо ҳангоми истифода ё майда мешаванд ё банд мешаванд. Агар таҳаммулпазирӣ дар истеҳсоли тахтаҳои идоракунии барқӣ – назорати миқдори ҷараёни аз ноқилҳо гузаранда ё шиддати барқ – ба назар гирифта нашавад, натиҷаҳо метавонанд фалокатовар бошанд.
Таҳаммулпазирӣ дар андозаҳо ҳангоми истеҳсоли қисмҳои мошин – ба монанди подшипникҳо, болтҳо ва чархҳои фишанг – низ муҳим аст, вагарна соиш ба амал меояд. Дар мошинҳо, соиш боиси аз ҳад зиёд гарм шудан ва банд шудан мегардад, ки одатан аз сабаби таҳаммулпазирии нокифоя дар қисмҳои ҳаракаткунанда ё набудани равғани молиданӣ ба вуҷуд меояд. Сарпӯши радиатор дар мошини автомобилӣ фишорро нигоҳ медорад, ки ба моеъи хунуккунанда имкон медиҳад, ки бидуни ҷӯшидан ба ҳарорати баландтар расад. Мо чӣ қадар фишорро бе ҷӯшидан таҳаммул карда метавонем? Сатҳи таҳаммулпазирии мо пеш аз таҳаммулнопазир шудан чӣ қадар аст? Мо бояд эътироф кунем, ки ҳамаи мо аз ҷиҳати табъ, нуқтаи назар ва сатҳи таҳаммулпазирӣ фарқ мекунем.
Луғат «таҳаммулпазирӣ»-ро ҳамчун «сабр дар доварӣ кардани ақидаҳо, урфу одатҳо ё амалҳои дигарон; озодӣ аз таассуб ё таассуби нажодӣ ё динӣ» муайян мекунад. Сарфи назар аз он ки соли 1995 «соли таҳаммулпазирӣ» буд, даҳ сол пас мо ҳанӯз дар ҷаҳон таҳаммулнопазирӣ дорем: тозакунии этникӣ дар Руанда ва Босния, ҳукмронии тоталитарӣ дар кишварҳои мусалмонӣ ва коммунистӣ, терроризм дар Шарқи Наздик, фаъолияти партизанӣ дар Колумбия. Лавҳае дар як коллеҷи наздик навишта шудааст: «Таҳаммулнопазирии диниро манъ кунед!» Каме таҳаммулпазирӣ ба ҳамаи мо кӯмак мекард.
Баъзе чизҳое ҳастанд, ки ман дар ҳаёти худ таҳаммул намекунам. Аммо, ман кӯшиш намекунам, ки ақидаҳои худро ба дигарон таҳмил кунам, зеро кӯшиши ин кор маро масеҳии хуб намесозад. Ман боварӣ дорам, ки равиши масеҳӣ нисбат ба беимонон ин аст, ки Масеҳро ҳангоми пайдо шудани фурсат муаррифӣ кунад. Дар ҳаёти худ нисбат ба баъзе чизҳо таҳаммулнопазир будан дуруст аст, аммо арзишҳои худро ба дигарон таҳмил накардан, хусусан вақте ки онҳо ҳанӯз Худовандро намешиносанд.
Мақсади асосии мо дар муносибат бо дигароне, ки ҳанӯз Наҷотдиҳандаро қабул накардаанд, ин нест, ки онҳоро шаҳрвандони беҳтар созем. Чунон ки Исо гуфт: «Вақте ки рӯҳи нопок аз одам берун меояд, вай аз ҷойҳои хушк мегузарад ва истироҳат меҷӯяд; ва чизе наёфта, мегӯяд: «Ба хонаи худ, ки аз он омадаам, бармегардам». Ва вақте ки меояд, онро рӯфта ва ба тартиб оварда меёбад. Он гоҳ меравад ва ҳафт рӯҳи дигарро, ки аз худаш бадтаранд, бо худ мегирад, ва онҳо даромада, дар он ҷо сокин мешаванд; ва ҳолати охирини он одам аз аввал бадтар мешавад» (Луқ. 11:24-26).
Суруди мазҳабӣ, ки мегӯяд: «дилро пок кун», арзиши абадӣ надорад, агар ба Масеҳ иҷозат дода нашавад, ки дилро пур кунад. Одамон ҳуқуқ доранд, ки интихоби худро дошта бошанд, ҳатто агар мо розӣ набошем. Мо метавонем ба одамон ҳақиқатҳои Китоби Муқаддасро омӯзем, аммо кафолате нест, ки онҳо арзиши абадӣ дошта бошанд, агар Масеҳ холигии онҳоро пур накунад.
Шоул ва Довуд Шоҳ Шоул нисбат ба Довуд таҳаммулнопазир буд ва ӯро бо 3000 сарбоз таъқиб мекард, гарчанде ки Довуд танҳо 600 нафар дошт (1 Подш. 23:13; 24:2). Аз тарафи дигар, Довуд нисбат ба Шоул таҳаммулпазир буд ва ҷони ӯро наҷот дод.
Аммо Довуд нисбат ба Ҷолёт, ки душманони Худоро намояндагӣ мекард, таҳаммулпазирӣ надошт. Ин таҳаммулнопазирӣ бародари калонии ӯ Элиобро ба хашм овард, ки пас аз шунидани суханони Довуд, таҳаммулнопазир шуд ва ӯро ба ғурур ва беадабӣ айбдор кард (1 Подш. 17:26-28). Пас аз пирӯзии Довуд бар Ҷолёт, Шоул ба Довуд ҳасад бурд ва кӯшиш кард, ки ӯро бикушад. Таҳаммулнопазирии ӯ идома ёфт, зеро ӯ духтараш Миколро ба ӯ ба занӣ дод, ба ҷои ҷиҳоз, агар ӯ 100 фалиштиро бикушад – бо умеди он ки ӯ дар ҷанг аз ҷониби фалиштиён кушта мешавад (1 Подш. 18:7,11,21). Издивоҷ сурат гирифт. Шоул умед дошт, ки вай ба ӯ дом мешавад, аммо ӯ муҳаббати ӯро ба Довуд нодида гирифт.
Шоул бештар таҳаммулнопазир шуд ва ҳатто аз писараш Юнотон, дӯсти наздики Довуд, хоҳиш кард, ки ӯро бикушад (1 Подш. 19:1). Ин танҳо робитаи байни Довуд ва Юнотонро мустаҳкам кард, ки гуфт: «Худованд байни ман ва ту то абад бошад» (1 Подш. 20:23). Таҳаммулнопазирии Шоул акнун дар хашми ӯ нисбат ба Юнотон низ зоҳир шуд, вақте ки ӯ кӯшиш кард, ки ӯро бикушад (20:30-34).
Пас аз ин Довуд ба назди Аҳималек, коҳин, гурехт, ки ба ӯ нон ва шамшери Ҷолёт дод; сипас ӯ ба ғори Адуллом гурехт (1 Подш. 21). Вақте ки Шоул фаҳмид, ӯ на танҳо Аҳималекро кушт, балки 84 коҳини дигар, занону фарзандони онҳоро низ кушт. Ин буд таҳаммулнопазирии Шоул (1 Подш. 22). Ҷавоби Довуд ин буд, ки аз паи Худо равад ва ҷони Шоулро боз наҷот диҳад, ки ин боиси он шуд, ки Шоул гуноҳи худро бар зидди Худо эътироф кунад (1 Подш. 26). Ин нишон медиҳад, ки Худо лозим аст, ки шахсро аз таҳаммулнопазирӣ ба таҳаммулпазирӣ тағйир диҳад.
Таҳаммулпазирӣ чист? Таҳаммулпазирӣ се унсурро дар бар мегирад: ихтилоф, набудани маҷбурӣ ва вақт. Дар бораи ихтилоф: мо ҳеҷ гоҳ чизеро, ки бо он розӣ ҳастем, дӯст медорем ё тасдиқ мекунем, таҳаммул намекунем. Мо танҳо чизҳоеро таҳаммул мекунем, ки ба мо маъқул нестанд. Масалан, ман занамро таҳаммул намекунам; ман ӯро дӯст медорам. Аммо ман саги ҳамсояамро таҳаммул мекунам. Пас, мо чизеро таҳаммул мекунем, ки ба мо маъқул нест. Дар бораи набудани маҷбурӣ: гарчанде ки ба мо маъқул нест, таҳаммулпазирӣ маънои онро дорад, ки мо онро аз рӯй додан боз намедорем. Дар бораи вақт: мо барои муддате таҳаммул мекунем. Мо метавонем чизеро барои муддати кӯтоҳе таҳаммул кунем, аммо агар вақт дарозтар шавад, таҳаммулпазирии мо тамом мешавад. Мо сабр мекунем; мо тоқат мекунем.
Худо кай таҳаммулпазир аст? Китоби Муқаддас таҳаммулпазириро вобаста ба шароит ҳамчун некӣ ё бадӣ медонад. Аз ҷиҳати мусбат, Забур 86:15 мегӯяд, ки Худованд «пур аз шафқат, ва меҳрубон, сабур ва фаровон дар раҳмат» аст. Худо ба бадӣ бо роҳи иҷозат додан ба одамон, ки он чизеро, ки мехоҳанд, иҷро кунанд, ҷавоб медиҳад; Ӯ онҳоро ба оқибатҳои рафтори худ «супурд» (Рум. 1:24,26,28). Ӯ ба мо иҷозат медиҳад, ки корҳоеро, ки Ӯ нафрат дорад, идома диҳем, гарчанде ки Ӯ метавонад моро дар як лаҳза нобуд кунад. Ба ин маъно, Худо ба бадӣ дар ҷаҳон таҳаммулпазир аст. Аммо Ӯ чӣ қадар бадиро таҳаммул карда метавонад?
Худо инчунин сабур аст: «Оё шумо ба сарвати некӣ, таҳаммулпазирӣ ва сабри Ӯ беэҳтиромӣ мекунед, бе он ки дарк кунед, ки меҳрубонии Худо шуморо ба тавба мебарад?» (Рум. 2:4). Юҳанно навишт: «Ин паёмест, ки мо аз Ӯ шунидаем ва ба шумо эълон мекунем, ки Худо нур аст ва дар Ӯ ҳеҷ торикӣ нест» (1 Юҳ. 1:5). Аз матн фавран маълум нест, ки «нур» ва «торикӣ» чӣ маъно доранд. Дониш ва ҷаҳолат? Ҳаёт ва марг? Покӣ ва бадӣ? «Ҳеҷ торикӣ нест» таҳаммулнопазирии амиқро дар Худо нишон медиҳад. Ин чунин таҳаммулнопазирист, ки «Агар гӯем, ки бо Ӯ муошират дорем, ва дар торикӣ роҳ меравем, дурӯғ мегӯем» (1 Юҳ. 1:6).
Мо наметавонем бо Худо муошират кунем ва дар торикӣ бошем, зеро дар Худо ҳеҷ торикӣ нест, зеро Ӯ нур аст. Барои мо имконнопазир аст, ки бо Худо ягон намуди муносибат дошта бошем, агар мо дар торикӣ бошем. Таҳаммулпазирӣ нест, Худо меъёрҳои Худро ба меъёрҳои мо паст намекунад. Ӯ наметавонад бо торикӣ муошират кунад. Бо кӣ Ӯ метавонад муошират кунад? Кӣ метавонад Ӯ таҳаммул кунад? Бо онҳое, ки иддао доранд, ки бегуноҳанд? Онҳо кистанд? Худро фиребхӯрдаҳо, ки дар онҳо ҳақиқат нест (1 Юҳ. 1:8). «Агар гӯем, ки гуноҳ накардаем, Ӯро дурӯғгӯ месозем, ва Каломи Ӯ дар мо нест» (1 Юҳ. 1:10).
Пас, ё Худо бо ҳеҷ кас муошират намекунад, зеро ҳеҷ кас ба меъёри комили Ӯ расида наметавонад, ё роҳи дигаре ба Худо вуҷуд дорад, на аз тариқи ахлоқи мо. Ин Инҷил аст, хабари бузург! Мо метавонем бо Худо муошират кунем, аммо мо наметавонем онро ба амал орем, танҳо Худо метавонад. Он чизе ки барои инсон имконнопазир аст, барои Худо имконпазир аст. Чӣ тавр? На бо паст кардани меъёрҳои Ӯ ё созиш бо хислати Ӯ. На бо роҳи иҷозат додани торикӣ ба ҳузури Ӯ, зеро дар Ӯ ҳеҷ торикӣ нест. Чӣ тавр Худои таҳаммулнопазир моро таҳаммул карда метавонад? Ҷавоб ин аст, ки ба воситаи Писари Ӯ: «Хуни Исои Масеҳ, Писари Ӯ, моро аз ҳар гуноҳ пок мекунад... Агар гуноҳҳои худро эътироф кунем, Ӯ содиқ ва одилона аст, ки гуноҳҳои моро бахшад ва моро аз ҳар беадолатӣ пок кунад» (1 Юҳ. 1:7,9). «Ва агар касе гуноҳ кунад, мо назди Падар Шафоатгар дорем, Исои Масеҳ, Одил. Ва Ӯ худаш кафорати гуноҳҳои мост, ва на танҳо барои мо, балки барои тамоми ҷаҳон» (1 Юҳ. 2:1-2).
Ба калимаи «ҳама» дар 1 Юҳанно 1:7, 9 диққат диҳед; на танҳо баъзе гуноҳҳо, балки «ҳама» гуноҳҳо. Ӯ на танҳо мебахшад, балки моро ба воситаи марги Масеҳ пок ва тоза мекунад. Ин маънои онро надорад, ки Ӯ гуноҳҳои моро фаромӯш мекунад. Ӯ барои гуноҳҳои мо бо қурбонии Писари ягонаи худ пардохт кард. Исо ҳоло дар байни мо – айбдоршавандагон ва довари мо – истодааст ва мегӯяд: «Падар, ман барои онҳо мурдам, ман ҷазои гуноҳи онҳоро пардохт кардам». Худо метавонад гуноҳ ва гуноҳкоронро бо пардохти гуноҳҳои онҳо ба воситаи марги Писари ягонаи худ таҳаммул кунад ва гуноҳкоронро аз гуноҳ ва ҷазои онҳо наҷот диҳад. Ӯ гуноҳи моро нодида намегирад, Ӯ бо он дар салиб мубориза бурд. Ин қисми Худост. Қисми мо ин аст, ки бо имони оддӣ ҷавоб диҳем.
ДАР БОРАИ МУАЛЛИФ: Алан Ҳоман ва ҳамсараш дар Сидней, Австралия зиндагӣ мекунанд. Онҳо се фарзанд ва шаш набера доранд ва дар калисои маҳаллии худ фаъолона иштирок мекунанд.
Қисми 2-и ин силсиларо моҳи оянда интизор шавед.
