Ва ба ин дунё мувофиқат накунед, балки бо нав кардани ақли худ дигаргун шавед, то бидонед, ки иродаи нек, писандида ва комили Худо чист. – Румиён 12:2 NKJV
Иродаи Худоро донистан ва иҷро кардан Қисми 3
Дар Қисми 1-и ин Силсила мо дидем, ки иродаи соҳибихтиёри Худо нақшаи пинҳонии Ӯст, ки ҳама чизеро, ки рӯй медиҳад – гузашта, ҳозира ва ояндаро муайян мекунад. Дар Қисми 2 мо иродаи ошкоршудаи Худоро барои ҳар яки мо дида баромадем. Мо бо дидани он, ки иродаи соҳибихтиёри Худо ва иродаи ошкоршудаи Ӯ ба ҳамдигар ва ба мо чӣ гуна алоқаманданд, ба хулоса меоем.
БАЪЗЕ МАҲДУДИЯТҲОИ МУҚАРРАРШУДА ...
Иродаи соҳибихтиёри Худо ва иродаи ошкоршуда ё тарзи ҳаёти Ӯ дар амал чӣ гуна алоқаманд ва бо ҳам мувофиқат мекунанд? Дар ин расм (Расми 1, рост) доираи калон иродаи соҳибихтиёри Худоро ифода мекунад ва доираи хурдтар иродаи тарзи ҳаёти Ӯро ифода мекунад. Минтақаи бо ҳам мувофиқаткунанда дар дохили доираи хурд ва калон амалеро нишон медиҳад, ки мувофиқи нақшаи илоҳии Ӯ анҷом дода шудааст, ки фармони Ӯро риоя мекунад ва аз ҷониби касе итоат карда мешавад. Инҳо ду мисоли амалҳое мебошанд, ки ба ин минтақа дохил мешаванд.
Даъвати Иброҳим:
Худованд ба Иброҳим гуфта буд: «Аз кишвари худ, аз оилаи худ ва аз хонаи падари худ ба замине, ки Ман ба ту нишон медиҳам, берун шав. Ман туро халқи бузург хоҳам кард; Ман туро баракат хоҳам дод ва номи туро бузург хоҳам кард; ва ту баракат хоҳӣ буд. Ман онҳоеро, ки туро баракат медиҳанд, баракат хоҳам дод ва онҳоеро, ки туро лаънат мекунанд, лаънат хоҳам кард; ва дар ту ҳамаи қабилаҳои замин баракат хоҳанд ёфт». Ва Иброҳим чунон ки Худованд ба ӯ гуфта буд, рафт» (Ҳастӣ 12:1-4).
Қурбонии Масеҳ:
Бинобар ин, вақте ки Ӯ ба дунё омад, гуфт: «Қурбонӣ ва ҳадияро Ту нахостӣ, балки баданро барои Ман омода кардӣ. Аз қурбониҳои сӯхтанӣ ва қурбониҳои гуноҳ Ту хурсанд набудӣ. Он гоҳ гуфтам: «Инак, Ман омадам – дар китоб дар бораи Ман навишта шудааст – то иродаи Туро, эй Худо, ба ҷо оварам» (Ибриён 10:5-7).
Дар ҳар ду ҳолат, нақшаи илоҳии Худо ошкор шуд ва Иброҳим ва Исо бар он амал карданд ва содиқона итоат карданд. Дар мавриди Иброҳим, шояд пас аз таваққуфи кӯтоҳ дар Ҳарон то марги падари пираш Тераҳ бошад, аммо ӯ бо имони аҷиб ва устувор итоат кард. Ва ҳаёти комили итоаткории Исо, ҳатто то марги даҳшатноктарин бо салиб, дар Аҳди Қадим ба таври возеҳ пешгӯӣ шуда буд (Забур 40:6-8). Ӯ Худоро бо иҷрои иродаи комили Ӯ ба қаноатмандии комили Падараш ҷалол дод. Дар ду маврид осмон инро эълон кард: «Ин Писари маҳбуби Ман аст, ки аз Ӯ хеле хушнудам» (Матто 17:5; 3:17).
Дар Расми 1, минтақаи дигари ҳилолшакл дар тарафи рост амалеро ифода мекунад, ки бар хилофи иродаи ошкоршудаи Худо (тарзи ҳаёт) анҷом дода шудааст, аммо ба ҳар ҳол нақшаи соҳибихтиёри Ӯро иҷро мекунад. Инҳо ду мисол мебошанд.
Таваллуди Исмоил:
Нақшаи Иброҳим ва Соро барои доштани фарзанд аз канизаш Ҳоҷар намунаи амалест, ки ба ин минтақа дохил мешавад. Он чизе ки онҳо карданд, нодуруст буд ва норасоии имонро нишон медод. Мутаассифона, оқибатҳои он имрӯз бо таниш байни арабҳо ва яҳудиён дар Фаластин бо антагонизми байни Исмоил ва Исҳоқ, ки натиҷаи рафтори нодурусти дар Ҳастӣ 16 сабтшуда буд, боқӣ мондаанд. Амалҳое, ки ба ин минтақа дохил мешаванд, оқибатҳои дарозмуддат доранд.
Марги Масеҳ:
Марги Масеҳ – бо хиёнати Яҳудо, мурофиаи ғайриқонунӣ ва беадолатона ва салибкушӣ дар теппаи бесамар берун аз деворҳои Ерусалим – натиҷаи амалҳои ғайриқонунӣ ва гуноҳ буд. Бо вуҷуди ин, онҳо аз ҷониби Худо пешакӣ муайян ва иҷозат дода шуда буданд, то мақсадҳои комили Ӯро иҷро кунанд. Онҳо ба Ӯ ҷалол оварданд ва ба мо баракат. Ин суханони Петрусро бихонед:
«Эй мардони Исроил, ин суханонро бишнавед: Исои Носирӣ, Марде, ки Худо ба воситаи Ӯ дар миёни шумо мӯъҷизаҳо, аломатҳо ва нишонаҳо кард, чунон ки худатон низ медонед – Ӯро, ки бо қасди муайян ва пешбинии Худо таслим карда шуд, шумо бо дастҳои беқонун гирифта, салиб кашида, ба қатл расонидед; Ӯро Худо эҳё кард, дардҳои маргро кушода, зеро имкон надошт, ки Ӯ аз он нигоҳ дошта шавад» (Аъмол 2:22-24).
... БО ҶОЙИ ҲАРАКАТ
Баъзе дастурҳо барои қабули қарорҳо мавҷуданд, ки аз ин таҳлил бармеоянд ва аз принсипи амалкунандаи ҳикмат истифода мебаранд. Ин зеҳни инсонӣ нест, балки ҳикмати илоҳӣ аст, ки ба имондорон аз Худои боло меояд (Яъқуб 3:17).
Азбаски мо иродаи соҳибихтиёри Худоро пешакӣ намедонем (ва наметавонем донем), он наметавонад ба амалҳои мо таъсир расонад, аммо метавонад (ва бояд) ба муносибати мо таъсир расонад. Чунон ки Яъқуб ба тоҷирони сахтгири замони худ мегӯяд:
«Ҳоло биёед, шумо, ки мегӯед: «Имрӯз ё фардо ба фалон шаҳр меравем, як сол дар он ҷо мемонем, мехарем ва мефурӯшем ва фоида мегирем»; дар ҳоле ки шумо намедонед, ки фардо чӣ мешавад. Зеро ҳаёти шумо чист? Он ҳатто буғест, ки барои муддати кӯтоҳ пайдо мешавад ва сипас нопадид мешавад. Ба ҷои ин, шумо бояд бигӯед: «Агар Худованд хоҳад, мо зиндагӣ мекунем ва ин ё онро мекунем». Аммо ҳоло шумо дар такаббури худ фахр мекунед» (Яъқуб 4:13-16).
Нақшагирии пешакӣ хуб аст, ҳам дар муддати кӯтоҳ ва ҳам дар муддати дароз (Павлус онро зуд-зуд мекард), аммо он бояд бо забони муваққатӣ, бидуни такаббур ё худхоҳӣ, бо нишон додани итоати фурӯтанона ба иҷрои нақшаи Худо барои ҳаёти мо баён карда шавад.
Дар соҳаҳое, ки Китоби Муқаддас фармони муайян медиҳад, иродаи тарзи ҳаёти Ӯ барои мо гӯш кардан ва итоат кардан аст. Каломи Ӯ дастури мост, ки ба мо ҳамаи дастурҳои лозимаро медиҳад. Барои ахлоқи вазъиятӣ ҷой нест, ки бар асоси он, ки вазъиятҳои гуногун равишҳои гуногунро талаб мекунанд ва он чизе ки дар як вазъият аз ҷиҳати ахлоқӣ нодуруст аст, дар дигар вазъият дуруст бошад. Фармони худдорӣ аз зино як мутлақ аст ва ба чизҳое, ба монанди сатҳи ӯҳдадории шарикон дар муносибати берун аз издивоҷ, масалан, вобаста нест.
Ва аз ҳад зиёд истеъмол кардан (аз ҳад зиёд) аз ҳар гуна тавсиф истисно карда мешавад, агар мо хоҳем, ки иродаи Худоро барои ҳаёти худ дар ҳақиқат фаҳмем.
«Бинобар ин, беақл набошед, балки бифаҳмед, ки иродаи Худованд чист. Ва аз шароб маст нашавед, ки дар он исрофкорӣ аст; балки аз Рӯҳ пур шавед» (Эфсӯсиён 5:17-18). Аҷиб аст, ки ягона ишора дар Аҳди Ҷадид дар бораи пур шудан аз Рӯҳ дар ин ҷо дар робита ба ин шакли аз ҳад зиёд, ки дар бисёр ҷомеаҳо паҳн шудааст ва дар тӯли асрҳо вуҷуд дорад, рух медиҳад.
Вақте ки Юҳанно мегӯяд
«Эй фарзандони хурдсол, худро аз бутҳо нигоҳ доред» (1 Юҳанно 5:21),
ӯ дар назар дошт, ки донистани Худо дар дунёи афтода ва гуноҳкор маънои онро дорад, ки дар ҳаёти мо амали ҷудокунанда лозим аст; ин танҳо масъалаи он нест, ки мо дар бораи Ӯ чӣ медонем. Ин масъалаи он аст, ки мо бо назардошти ин дониш чӣ гуна рафтор мекунем ва чӣ чизҳоеро иҷозат медиҳем, ки Ӯро дар муҳаббати мо иваз кунанд.
Дар соҳаҳое, ки фармони мушаххаси библиявӣ дода нашудааст, мо дар қабули қарорҳои худ «ҷои ҳаракат» дорем. Боз ҳам, принсипи ҳикмат бояд татбиқ карда шавад. Баъзе интихобҳое, ки мо мекунем, метавонанд бад бошанд ва баъзе интихобҳои хуб аз дигарон беҳтаранд. Мо бояд бо фаҳмидани он оғоз кунем, ки
«Тарси Худованд ибтидои ҳикмат аст» (Масалҳо 9:10).
Дар оғози қарорҳои мо, хоҳ калон бошад, хоҳ хурд, мо бояд дарк кунем, ки эҳсоси эҳтиром ба Худои Офаридгори мо бояд асоси ҳама чиз бошад. Ва чунон ки Яъқуб мегӯяд,
«Агар касе аз шумо ҳикмат надошта бошад, бигзор аз Худо талаб кунад, ки ба ҳама саховатмандона ва бе маломат медиҳад, ва ба ӯ дода хоҳад шуд. Аммо бигзор ӯ бо имон талаб кунад, бе ҳеҷ шакку шубҳа» (Яъқуб 1:5-6).
Имон боварӣ доштан аст, ки Худо ҳеҷ гоҳ ба мо чизе намедиҳад, ки ба мо зарар расонад. Масеҳиён Рӯҳи Муқаддаси сокин доранд, ки мехоҳад моро ба эътиқоди дуруст ва амалҳои мувофиқ роҳнамоӣ кунад:
«Вақте ки Ӯ, Рӯҳи ростӣ, ояд, Ӯ шуморо ба тамоми ростӣ роҳнамоӣ хоҳад кард» (Юҳанно 16:13).
Ин «ҷои ҳаракат» махсусан дар ҳолатҳои ҳаррӯза, ки оқибатҳои фаврии рӯҳонӣ надоранд, ба монанди интихоби либос, хариди мебел ва асбобҳо ва фаъолиятҳои гуногуни фароғатӣ татбиқ мешавад. Дар ин ҷо имконоти зиёде мавҷуданд, ки метавонанд қабул ё рад карда шаванд. Дуо, Каломи Худо, маслиҳати дӯстон ва ҳолатҳои мавҷуда, ҳама метавонанд ба чунин қабули қарорҳо таъсир расонанд.
Аммо ҳамеша принсипи асосӣ бояд ҳикмат бошад. Ҳикмат бештар аз иттилоот аст; он ҳатто бештар аз дониш аст, ки худ метавонад моро такаббур кунад. Ҳикмати Худо аз таҷрибаи шахсӣ бо Ӯ меояд. Ва аз ин рӯ, байзавии дорои калимаҳои «Амалҳои ман» (Расми 2, чап) бояд дар доираи дугона дар тарафи чап устуворона нигоҳ дошта шавад ва ба минтақаи ҳилолшакл дар тарафи рост (Расми 3, рост) набарояд. Ин танҳо метавонад эҳсоси пушаймониро ба бор орад, ки ҳаёти мо он чизе набуд, ки агар мо бештар дуогӯ, бофаҳм, содиқ ва доно мебудем.
Бигзор Худо дар ҳама қарорҳои мо ба мо кӯмак кунад, ки принсипи ҳикматро татбиқ кунем, то ҳам иродаи Худоро бидонем ва ҳам иҷро кунем. Мисли шогирдони аввалия, мо бояд ба ҷаҳони берунӣ нишон диҳем, ки мо «бо Исо будем» (Аъмол 4:13).
