Шахси Шайтонро фаҳмидан: мавҷудият ва табиати ӯ

Шайтон, душмани мо

Ҳавворӣ Павлус ба мо мегӯяд, ки «Шайтон моро фиреб надиҳад. Зеро мо аз найрангҳои ӯ бехабар нестем» (2 Қӯринтиён 2:11 NIV). Аммо мавзӯи Шайтон имрӯз бояд равшан карда шавад, зеро ҳатто дар байни баъзе масеҳиён, Шайтон аксар вақт бо табассум рад карда мешавад, гӯё ки ӯ воқеан вуҷуд надорад.

Ин комилан дуруст аст, ки агар ин савол – «Оё Шайтон, Иблис, шахсияти воқеӣ, айнан, зинда аст?» – имрӯз ба овоздиҳии умумиҷаҳонии масеҳият гузошта мешуд, мо мефаҳмидем, ки ӯ тамоман вуҷуд надорад. Имрӯз, мутаассифона, бисёриҳо бовар доранд, ки на доварӣ, на дӯзах ва на Шайтон вуҷуд надоранд ва онҳо ин воқеиятҳои абадиро рад мекунанд, зеро онҳо бо рӯҳияи осонгир ва айшу ишрати замони мо мухолифат мекунанд.

Аммо, дар Навиштаҳо, шахсияти Иблис ба мисли шахсияти Масеҳ равшан ошкор шудааст. Кам касон оқибатҳои инкори мавҷудияти ӯро дарк мекунанд. Агар Исо ба бадӣ аз берун васваса намешуд, пас он се пешниҳоди бад – сангро ба нон табдил додан, подшоҳии заминро бо ибодати иблис ба даст овардан ва худро аз қуллаи маъбад партофтан (Луқо 4:1-12) – аз ягон ақли зиндаи берун аз Ӯ намеомад, балки аз даруни Ӯ! Чунин куфрро мо бо тамоми дили худ рад ва нафрат мекунем. Пас, Иблис, мувофиқи Навиштаҳо, мавҷуди воқеӣ, зинда ва оқил аст.

Тасаввуроти маъмули нодуруст дар бораи Шайтон

Шайтон, тавре ки баъзан тасвир мешавад, шакли инсонӣ бо чеҳраи хандаовар, ки бо табассуми маккорона, бо шохҳо, сумҳо ва думи душоха, махлуқи комилан нафратовар ва зишт нест. Не, калимаи ибтидоии ибрӣ, ки маъмулан «мор» тарҷума мешавад, эҳтимоли зиёд дорад, ки маънои худро дар маънои дуюми решаи худ – «дурахшидан» дошта бошад. Ҳамин тариқ, таассуроти аввалини инсоният аз ӯ зебоӣ ва ҳайбат буд. Азбаски ӯ баландтарин махлуқ дар ҷаҳони рӯҳонӣ буд, ҳикмати Шайтон, ки ӯ офарида шуда буд, қобили таҳсин буд, аммо ин ҳикмат пас аз суқути ӯ ба нозукӣ ва маккорӣ табдил ёфт.

Шаъну шарафи Шайтон аз рӯи офариниш

Дар Яҳудо мо мебинем, ки шаъну шараф ба Шайтон аз ҷониби фариштаи аршад Микоил дода шудааст, фариштаҳои аршад баландтарин махлуқот, баландтар аз фариштагон мебошанд. Яҳудо мегӯяд: «Ҳатто фариштаи аршад Микоил ... ҷуръат накард, ки ... айбдоркунӣ ба ӯ биёрад, балки гуфт: Худованд туро сарзаниш кунад» (Яҳудо 9). Ҳамин тариқ, Микоил эътироф мекунад, ки Шайтон он қадар баланд аст, ки танҳо Худованд метавонад ӯро сарзаниш кунад, зеро танҳо як олӣ метавонад як поёниро сарзаниш кунад. Чаро Шайтон худро ин қадар нафратовар тасвир мекунад? Ин як роҳи моҳиронаест, ки одамонро водор созад, ки эҳтиёҷ ба эҳтиёткорӣ аз ӯро камтар ҳис кунанд!

Шайтон «мири девҳо» аст (Матто 12:24-26), девҳо фариштагоне мебошанд, ки бо ӯ афтоданд. Ва ӯ ҳамчунин «мири ин ҷаҳон» аст (Юҳанно 12:31). Бояд қайд кард, ки Худованд қобилияти ӯро барои бахшидани «қудрати подшоҳиҳои ҷаҳон» (Луқо 4:5-6) зери шубҳа намегузорад. Аммо инчунин бояд қайд кард, ки Шайтон қудрати ғасбкунандаи ҷаҳон аст; ӯ дар қудрат шоҳзода аст, аммо на аз рӯи унвон!

Рақамҳои Шайтон

Дар Ҳизқиёл 27-28, подшоҳони Сур ва Бобил, ба таври пешгӯӣ, барои тасвири Шайтон ба мо истифода мешаванд. Паёмбар навишт: «Ту намунаи комилият будӣ, пур аз ҳикмат ва дар зебоӣ комил. Ту дар Адан, боғи Худо будӣ ... Ту дар роҳҳои худ аз рӯзе, ки офарида шудӣ, беайб будӣ, то даме ки дар ту шарорат ёфт шуд ... Дили ту аз сабаби зебоии ту мағрур шуд ва ту ҳикмати худро фосид кардӣ» (Ҳизқиёл 28:12-17 KJV). Кадом фарзанди бечора аз Одамро метавон «намунаи комилият» номид?

Дар Ҳизқиёл 28:17, мо мебинем, ки ғурури Шайтон аввалин гуноҳе буд, ки оромии абадиятро вайрон кард ва тӯфонеро ба вуҷуд овард, ки ҳанӯз ҳам идома дорад. Дар ин ҷо қайд кунед, ки ҳикмати ӯ «фосид» шуд ва дар натиҷа ӯ «маккор» шуд (Ҳастӣ 3:1). Тавре ки Паёмбар Ишаъё навишт, бо истифода аз подшоҳи Бобил ҳамчун намуна: «Чӣ гуна афтодӣ ... эй Лусифер ... Зеро ту дар дили худ гуфтӣ: Ман тахти худро баланд хоҳам кард ... Ман мисли Ҳаққи Таоло хоҳам буд» (Ишаъё 14:12-14). Чунин забон аз даҳони ҳар подшоҳи оддии Бобил бемаънӣ хоҳад буд!

Шайтон, Иблис, аз куҷо пайдо шуд? Худо ӯро чунин наофаридааст. Худо некии мутлақ ва ҳамеша танҳо некӣ аст. Ҳеҷ чизе, ки нек нест, ҳеҷ гоҳ аз Ӯ ҳамчун манбаи худ пайдо нашудааст. Ҳеҷ дурӯғгӯй ё қотил ҳеҷ гоҳ аз иродаи эҷодии Ӯ пайдо нашудааст, аммо Худованди мо Иблисро «қотил», «дурӯғгӯй» ва «падари дурӯғҳо» меномад (Юҳанно 8:44). Ба ӯ ҳангоми офаридани Худо номҳои «Иблис» ва «Шайтон» дода нашуда буд!

Худо бояд ба ӯ ин номҳоро баъдтар дода бошад, то он чиро, ки ӯ пас аз суқути худ ва инсон шуд, ифода кунад. Ӯро Иблис, ки маънояш «Айбдоркунанда» аст, номидан мумкин набуд, то даме ки касе барои айбдор кардан вуҷуд дошт. Ва ӯро Шайтон, ки маънояш «Душман» аст, номидан мумкин набуд, то даме ки касе вуҷуд дошт, ки баракати ӯро муқобилат кунад.

Маҳдудиятҳои Шайтон

Ба таври маъмул ва нодуруст гумон меравад, ки Шайтон ҳамадон аст, зеро ӯ метавонад ҳамзамон дар бисёр қисматҳои гуногуни ҷаҳон амал кунад ва он чиро, ки барои нигоҳ доштани подшоҳии худ лозим аст, иҷро кунад. Ӯ ва рӯҳҳое, ки фармони ӯро иҷро мекунанд, метавонанд дар ҳақиқат дар саросари ҷаҳон фавран муошират кунанд, аммо ӯ ҳамадон нест. Ӯ маҳорати фавқулоддаи инсонӣ дорад, ки андешаҳо ва ангезаҳои моро кашф кунад ва онҳоро барои пешгӯии он чиро, ки мо анҷом медиҳем, истифода барад, аммо ӯ қудрати пешгӯии он чиро, ки мо анҷом медиҳем, надорад, ки ояндаро бехато пешгӯӣ кунад, зеро ин танҳо сифати Худо аст (Ишаъё 41:23).

Душмани мо дар ҳақиқат даҳшатнок аст, аммо ӯ ҳамадон, ҳамақудрат ё ҳамадон нест. Масеҳиёни ҷавони имрӯза набояд аз ӯ битарсанд, зеро онҳо ба мисли ҷавонони замони Юҳанно қодиранд. Тавре ки Юҳанно навишт: «Шумо қавӣ ҳастед, ва каломи Худо дар шумо зиндагӣ мекунад ва шумо бар шарир ғолиб омадаед» (1 Юҳанно 2:14).

ЭЗОҲИ ХОТИМАВӢ