Эҳёи бадан
«Эҳё» маънои аз нав зинда шудан ё аз нав бархостани баданро дорад. Бадан – на рӯҳ ё ҷон – мемирад ва мисли санг беҳаракат мехобад. Аз ин рӯ, вақте ки мо дар бораи эҳё сухан меронем, мо дар бораи аз нав бархостани бадан пас аз марг сухан меронем.
Ду эҳё
Худованд Исо дар бораи ду эҳёи алоҳида сухан гуфт. Ӯ гуфт: «Аз ин тааҷҷуб накунед: зеро соате меояд, ки дар он ҳамаи онҳое, ки дар қабрҳо ҳастанд, овози Ӯро хоҳанд шунид ва берун хоҳанд омад; онҳое, ки некӣ кардаанд, барои эҳёи ҳаёт; ва онҳое, ки бадӣ кардаанд, барои эҳёи маҳкумият» (Юҳанно 5:28-29 KJV). Ӯ якеро «эҳёи ҳаёт» ва дигареро «эҳёи маҳкумият» номид.
Ҳавворӣ Павлус дар Аъмол 24:14-15 дар бораи ин ду эҳё сухан гуфт: «Аммо инро ба ту иқрор мекунам, ки ба тариқи онҳое, ки онро бидъат меноманд, ман Худои падаронамро ибодат мекунам, ба ҳама чизҳое, ки дар қонун ва дар пайғамбарон навишта шудаанд, бовар дорам: ва ба Худо умед дорам, ки онҳо худашон низ иҷозат медиҳанд, ки эҳёи мурдагон, ҳам одилон ва ҳам беадолатон хоҳад буд.» Дар ин ҷо ҳавворӣ ба ду эҳё ҳамчун «одилон» ва «беадолатон» ишора кард.
Сипас дар Ваҳй 20:4-6 мебинем, ки онҳое, ки дар эҳёи ҳаёт, ки эҳёи одилон ва «эҳёи аввал» аст, иштирок карданд, бо Масеҳ 1,000 сол зиндагӣ карданд ва ҳукмронӣ карданд. Аммо, боқимондаи мурдагон то ба охир расидани ҳазор сол дубора зинда нашуданд. Ҳамин тавр, мо мебинем, ки ду эҳё ҳадди аққал 1,000 сол аз ҳам ҷудо шудаанд.
Эҳёи аввал
Эҳёи аввал як рӯз нест, балки як давраи васеъро дар бар мегирад. Он бо эҳёи Худованд Исои Масеҳ оғоз ёфт. Дар 1 Қӯринтиён 15:22-23 мехонем: «Зеро чунон ки дар Одам ҳама мемиранд, ҳамон тавр дар Масеҳ ҳама зинда хоҳанд шуд. Аммо ҳар кас бо тартиби худ: Масеҳ меваҳои аввал; баъд онҳое, ки ҳангоми омадани Ӯ аз Масеҳ ҳастанд.» Масеҳ «меваҳои аввал» номида мешавад. Дигар одамон пеш аз Масеҳ аз мурдагон эҳё шуданд, аммо ҳеҷ кас пас аз тартиби Масеҳ.
Ҳамаи дигарон барои идомаи зиндагӣ аз он ҷое, ки монда буданд, даъват карда шуданд, ҳеҷ кас бо бадани ҷалолнок баргашт. Баръакс, Масеҳ бо бадани ҷалолнок баргашт – бадане, ки ҳеҷ гоҳ фасодро аз сар намегузаронад, аммо дидан, ҳис кардан ва ламс кардан мумкин аст. Дар он, Ӯ нӯшид ва хӯрд, гарчанде ки фазо, вақт, ҷозиба ва чизҳои моддӣ барои Ӯ ҳеҷ гуна маҳдудият надоштанд.
Дар Қӯлассиён 1:18 Худованд Исо ҳамчун «сарвари бадан, Калисо: ки ибтидо аст, нахустзода аз мурдагон; то ки дар ҳама чиз Ӯ бартарӣ дошта бошад» пешниҳод шудааст. Дар ин порча, нахустзода ба мартаба дахл дорад. Ҳамин тавр, мо мебинем, ки эҳёи аввал бо Масеҳ оғоз ёфт. Бо вуҷуди ин, он ҳамаи муқаддасони Аҳди Қадим, онҳоеро, ки аз рӯзи Пантикост то замони рабудан ва муқаддасони мусибат (1 Қӯринтиён 15:23; 1 Таслӯникиён 4:16-17; Ваҳй 11:7-12, 20:5-6) дар бар мегирад.
Қудрати эҳё
Худованд Исо қудрати мутлақи Худро барои гузоштани ҷони худ ва дубора гирифтани он эълон кард: «Ҳеҷ кас онро аз Ман намегирад, балки Ман онро аз Худам мегузорам. Ман қудрат дорам, ки онро гузорам, ва Ман қудрат дорам, ки онро дубора гирам. Ин фармонро Ман аз Падари Худ гирифтаам» (Юҳанно 10:18).
Дар дуои ҳавворӣ Павлус дар Эфсӯсиён 1:15-21 ин суханонро дорем: «Ва бузургии бениҳояти қудрати Ӯ ба мо, ки имон дорем, мувофиқи кори қудрати бузурги Ӯ, ки Ӯ дар Масеҳ ба амал овард, вақте ки Ӯро аз мурдагон эҳё кард ва Ӯро дар дасти рости Худ дар ҷойҳои осмонӣ нишонд, хеле болотар аз ҳар як сарварӣ, ва қудрат, ва зӯрӣ, ва ҳукмронӣ, ва ҳар номе, ки номида мешавад, на танҳо дар ин ҷаҳон, балки дар он ҷаҳоне, ки меояд» (оятҳои 19-21). Худованд Исо бо қудрати мутлақи Худаш (Юҳанно 10:18), бо қудрати мутлақи Худои Падар (Аъмол 13:37) ва бо қудрати мутлақи Рӯҳи Муқаддас (1 Петрус 3:18) эҳё шуд.
Далелҳо барои эҳё
Дар 1 Қӯринтиён 15:3-8 мехонем: «Зеро ман ба шумо пеш аз ҳама он чизеро, ки худам низ гирифта будам, расонидам, ки Масеҳ барои гуноҳҳои мо мувофиқи Навиштаҳо мурд; ва ки Ӯ дафн шуд, ва ки Ӯ дар рӯзи сеюм мувофиқи Навиштаҳо дубора эҳё шуд: ва ки Ӯро Кифос дид, сипас дувоздаҳ нафар: пас аз он, Ӯро беш аз панҷсад бародар якбора диданд; ки қисми зиёди онҳо то ҳол боқӣ мондаанд, аммо баъзеҳо хоб рафтаанд. Пас аз он, Ӯро Яъқуб дид; сипас ҳамаи ҳаввориён. Ва охирин Ӯро ман низ дидам, мисли касе, ки пеш аз вақт таваллуд шудааст.» Барои беш аз 500 бародар хеле душвор мебуд, ки ин қадар сахт хато кунанд, ки онҳо фикр мекарданд, ки Исоро дидаанд, агар Ӯ набуд.
Ғайр аз ин, Инҷили Матто ба мо мегӯяд, ки қабре, ки дар он ҷасади Исо гузошта шуда буд, бо мӯҳр задани санг ва гузоштани посбон мустаҳкам карда шуд (Матто 27:66). Аммо дар он рӯзи аввали Худованд, рӯзи аввали ҳафта, Худованди ҳаёт ва ҷалол бархост, истод, он либосҳои қабрро кашид, аз қабр берун омад ва ба назди худ зоҳир шуд. Нависандагони Инҷил – Матто, Марқӯс, Луқо ва Юҳанно – ҳама ба таври возеҳ нишон медиҳанд, ки қабр холӣ монда буд, бе ҷасади Исо. Дӯстон, аз қабр дуд ё рӯҳ берун наомад, балки ҷасади гӯшт ва устухонҳо буд, ки фасодро надид. Баъд аз он, Ӯ бо шогирдонаш хӯрд ва нӯшид.
Лутфан қайд кунед, ки онҳо омада, Ӯро аз пойҳояш доштанд (Матто 28:9); кас рӯҳро дошта наметавонад. Эҳёи Худованд Исо эҳёи рӯҳонӣ набуд, балки эҳёи хеле ҷисмонӣ буд. Дар Луқо Худованд Исо аз шогирдонаш пурсид: «Чаро фикрҳо дар дилҳои шумо пайдо мешаванд? Ба дастҳо ва пойҳои Ман нигоҳ кунед, ки ин худи Ман ҳастам: Маро ламс кунед ва бубинед; зеро рӯҳ гӯшт ва устухон надорад, чунон ки шумо мебинед, ки Ман дорам. Ва вақте ки Ӯ инро гуфт, дастҳо ва пойҳои Худро ба онҳо нишон дод. Ва дар ҳоле ки онҳо аз шодӣ ҳанӯз бовар намекарданд ва ҳайрон буданд, Ӯ ба онҳо гуфт: Оё шумо дар ин ҷо ягон гӯшт доред? Ва онҳо ба Ӯ як порча моҳии бирёншуда ва як шонаи асал доданд. Ва Ӯ онро гирифт ва дар пеши онҳо хӯрд» (Луқо 24:38-43).
Инак, дӯстон. Ӯ рӯҳ нест, зеро рӯҳ гӯшт ва устухон надорад, чунон ки Масеҳи эҳёшуда дорад. Ҳамон бадане, ки ба салиб мехкӯб шуда буд, ҳамон бадане буд, ки дар қабр гузошта шуд, ва ин ҳамон бадане аст, ки дар рӯзи сеюм эҳё шуд ва дар он Ӯ ҳоло дар осмон дар дасти рости Падар нишастааст. Имрӯз дар ҷалол як мард ҳаст, Мард, Исои Масеҳ!
Мо инчунин суханони мутмаини фариштаро дар Матто 28:5-6 сабтшуда дорем: «Ва фаришта ҷавоб дод ва ба занон гуфт: Натарсед: зеро ман медонам, ки шумо Исоро, ки маслуб шуда буд, меҷӯед. Ӯ дар ин ҷо нест: зеро Ӯ эҳё шудааст, чунон ки гуфт. Биёед, ҷоеро, ки Худованд хобида буд, бубинед.»
Пас аз эҳё
Дар бораи Петрус ва дигар шогирдон, ки Худованд Исоро тарк карданд ва аз тарси ҷони худ гурехтанд, вақте ки Худованд Исо дастгир шуд, чӣ гӯем? Ба онҳо дар рӯзи Пантикост ва баъд аз он нигоҳ кунед, ки чӣ қадар далерона шуданд, ҳатто ҷони худро барои имони Масеҳи эҳёшуда гузоштанд. Дар бораи Томас чӣ, ки шубҳа дошт ва ба ҳамшогирдонаш гуфт, ки то даме ки Ӯро худаш набинад, бовар намекунад (Юҳанно 20:24-25)? Пас аз он ки Худованд Исо ба ҳуҷра даромад, дар ҳоле ки дар ҳанӯз баста буд, Томас дар пеши Ӯ афтод ва эълон кард: «Худованди ман ва Худои ман» (ояти 28).
Исо ба ӯ гуфт: «Томас, азбаски Маро дидӣ, имон овардӣ: хушбахтанд онҳое, ки надидаанд, вале имон овардаанд» (ояти 29). Томас метавонист худаш бубинад ва ҳис кунад, ва бидонад, ва иқрор шавад, ки ин афсона набуд, балки ҳама воқеӣ буд. Масеҳ зинда аст; бадани Ӯ фасодро надид, ва ӯ Ӯро ҳамчун Худованд ва Худои худ иқрор кард. Ман инро дӯст медорам. Оё Ӯ Худованд ва Худои шумост?
Луқо, дар навиштани худ ба Теофилус дар Аъмол 1:3, нақл мекунад, ки чӣ тавр Худованд «Худро пас аз азоби худ бо далелҳои зиёди бешубҳа зинда нишон дод, ки чил рӯз аз ҷониби онҳо дида шуд ва дар бораи чизҳои марбут ба Малакути Худо сухан гуфт.» Оятҳои 9-11 мегӯянд: «Вақте ки Ӯ ин суханонро гуфт, дар ҳоле ки онҳо нигоҳ мекарданд, Ӯ баланд шуд; ва абр Ӯро аз назари онҳо гирифт. Ва дар ҳоле ки онҳо ба осмон устуворона нигоҳ мекарданд, вақте ки Ӯ баланд шуд, инак, ду мард дар либоси сафед дар назди онҳо истоданд; ки онҳо низ гуфтанд: Эй мардони Ҷалил, чаро шумо ба осмон нигоҳ мекунед? Ин ҳамон Исо, ки аз шумо ба осмон гирифта шудааст, ба ҳамон тавре ки шумо Ӯро ба осмон рафта дидед, бармегардад.» Ӯ ба таври ҷисмонӣ ва намоён баланд шуд, ва Ӯ ба ҳамон тавре ки ба осмон рафт, бармегардад, то бар тамоми замин ҳукмронӣ кунад.
Дӯстон, оё шумо ба ин чизҳо бовар доред? Фазо барои ман барои нақл кардани баракатҳо, ғалаба ва ҷалоли эҳё кофӣ нахоҳад буд.
Ба ман хонандаи азиз бигӯед, оё шумо ба эҳёи ҷисмонии Худованди мо Исо бовар доред? Каломи Худо мегӯяд: «Агар бо даҳони худ Худованд Исоро [яъне Исоро ҳамчун Худованд] иқрор кунӣ, ва дар дили худ бовар кунӣ, ки Худо Ӯро аз мурдагон эҳё кардааст, наҷот хоҳӣ ёфт» (Румиён 10:9). Ман шуморо, ба номи Худованд Исои Масеҳ, даъват мекунам, ки ҳоло барои наҷот ба Ӯ эътимод кунед, пеш аз он ки абадӣ дер шавад.
