«Дар ибтидо Калом буд, ва Калом назди Худо буд, ва Калом Худо буд». Юҳанно 1:1 NKJV
Забон ҷолиб аст! Мувофиқи Луғати Вебстер он «воситаи мунтазами ифодаи ғояҳо ё эҳсосот тавассути истифодаи аломатҳо, садоҳо, имову ишораҳо ё нишонаҳои маънои фаҳмидашуда мебошад. Худи калимаҳои се қисми Юҳанно 1:1 аз ҷониби Рӯҳулқудс интихоб шудаанд, то ба мо бифаҳмонанд, ки Худо кист. Дар ҷумлаи аввали Инҷили худ, Юҳанно шарҳ медиҳад, ки Худо интихоб кардааст, ки Худро тавассути «Калом» ифода кунад.
«Дар ибтидо Калом буд»
«Калом» дар юнонӣ логосаст, ва он аз феъле гирифта шудааст, ки маънои «интихоб кардан ё баргузидан»-ро дорад. Он ба интихоби калимаҳо барои ифодаи андешаҳои худ, инчунин ба мафҳум ё ғояе, ки ин калимаҳо ифода мекунанд, ишора мекунад. Вақте ки Юҳанно Исоро ҳамчун Логос ишора мекунад, мо бояд фаҳмем, ки Исо мафҳуми куллии Худост. Илоҳият тавассути Писари Худо сухан мегӯяд, на дар қисмҳои нутқ, чунон ки дар ҷумлае, ки аз калимаҳо иборат аст, балки дар ҳаёти инсонии як Шахси илоҳӣ.1 «Калом» масъулияти равшан ифода кардани Худоро аз абадияти гузашта то абадияти оянда дорад. Исо на танҳо вақте ки ба дунё омад, Калом буд, балки Ӯ ифодаи Худо пеш аз офарида шудани чизе буд (Юҳанно 1:2-3).2 Диққат диҳед, ки «Калом» пеш аз «Калом» меояд. Исо на танҳо яке аз мафҳумҳои зиёди Худост, балки Ӯ мафҳуми Худост, «Ягона ва Танҳо» (Юҳанно 1:18 NIV) ё «Писари ягонаи таваллудшуда» (Юҳанно 1:18).
«Таваллудшуда» як фаҳмиши дигарро ба беназирии Калом илова мекунад. Калимаи тарҷумашудаи «таваллудшуда» танҳо дар бораи Исо истифода мешавад. Ӯ на танҳо Писари ягонаи Худост, балки ҳамчун Худои Писар Ӯ ягонаи навъи худ, беназир ва дар иттиҳоди абадӣ бо Падар дар Худост. Исои Масеҳ тавассути наслгирии абадӣ аз Падар ҳамчун Писар мебарояд, ва азбаски абадӣ аст, таваллуд ҳеҷ гоҳ ба амал наомадааст. Исо ҳеҷ гоҳ Писари ягонаи Худо шуданро оғоз накардааст – Ӯ ҳамеша Писари Ӯ дар вуҷуди абадӣ бо Ӯ буд (Юҳанно 1:2).3
«Ва Калом назди (Худо) буд»
Маънои аслии калимаи юнонии «назди» «наздик, рӯ ба рӯ» аст. Вақте ки бо шахсон истифода мешавад, он на танҳо наздикии мавқеъ, балки ҳамчунин муоширати наздик, ҳамроҳӣ ва наздикии мутақобиларо ифода мекунад. Илова бар ин, «Худо» пеш аз калимаи «Худо» дар юнонӣ меояд, ки нишон медиҳад, ки муошират бо Падар аст. Ҳамон тавре ки сифати «таваллудшуда» фикри муносибати амиқтаринро ифода мекунад (Юҳанно 1:18), ҳамин тавр пешоянди «назди» низ муносибати наздиктаринро байни Худои Калом ва Худои Падар ифода мекунад. Кӣ метавонад ҳама чизеро, ки Падар аст, беҳтар аз Писари Ӯ, Каломи Абадӣ, маълум кунад? 4
«Ва Калом Худо буд»
Дар ин ҷо калимаи «Худо» дар юнонӣ пеш аз «Худо» намеояд. Ин сохтори ҷумла ба сифат ё хислат таъкид мекунад. Ба ибораи дигар, Юҳанно ба мо меомӯзонад, ки Калом ҳамон табиатро бо Худои Падар дорад. Исои Носирӣ, дуредгар, муаллим, бо Худои Падар дар сифатҳо ва хислатҳои худ як аст – Ӯ Худои ҳақиқӣ аст.5 Забоне, ки Худо барои ифодаи худ ба инсон интихоб кардааст, дар Шахси Писари ягонаи Ӯ, Каломи Худо, ёфт мешавад. Чӣ қадар файз аз Худо, ки барои тавсифи худ ба мо тавзеҳоти тӯлонӣ, муфассал ва мушаххаси теологӣ ва фалсафӣ истифода накардааст, балки ба ҷои ин, ки Ӯ кист, тавассути як Калом – ҳаёти абадии Писари Ӯ, Исои Масеҳ, ифода кардааст. «Ва Калом ҷисм шуд ва дар миёни мо сокин шуд, ва мо ҷалоли Ӯро дидем, ҷалоле чун аз Писари ягонаи Падар, пур аз файз ва ростӣ» (Юҳанно 1:14).
ЭЗОҲҲОИ ХОТИМАВӢ
- Кеннет Вуест, Наггетҳои тиллоӣ, Eerdmans Publishing, Гранд Рапидс, Мичиган, 1940, саҳ. 50.
- Ҷ. Н. Дарби, Навиштаҳои ҷамъовардашуда, Caps Printing, Лондон, Англия, 1962, ҷ. 21, саҳ. 95.
- Вуест, саҳ. 85.
- Вуест, саҳ. 51.
- Вуест, саҳ. 52.
