МУАЙЯНКУНИИ МАCЕҲ БО ҚАВМИ ХУД
Баъзе аз дарсҳои амиқтарин дар ҳаёти Шимъӯн Петрус, ҳамчун шогирди Масеҳ, дар атрофи моҳидорӣ мечархиданд (ниг. Луқо 5:1-11; Юҳанно 21:1-8). Ӯ аз рӯи касб моҳигир буд, ва Худованд Исо он чиро, ки шогирдаш бо он ошно буд, барои таълим додани ӯ истифода бурд. Дар Матто 17 мо як қиссаи дигари моҳиро мебинем, аммо ин қисса на бо тӯр, балки бо қалмоқ алоқаманд аст, ва таваҷҷӯҳ на ба моҳӣ, балки ба он чизест, ки дар даҳони моҳӣ ёфт мешавад – бо дарси аҷибе дар бораи муайянкунии меҳрубононаи Масеҳ бо қавми Худ.
Нуктаи дигаре, ки мушоҳида хоҳад шуд, ин аст, ки воқеаҳои ин қисса аз саволи душманони Масеҳ ба Шимъӯн Петрус оғоз мешаванд, ки дар натиҷа саволе аз Петрус ба миён меояд, ки ӯ ҳеҷ гоҳ имкони пурсидани онро аз Худованд надошт. Дар посух ба саволи напурсидаи Петрус, балки саволе аз Худованд Исо ба шогирди ошуфтаи Ӯ равона карда мешавад. Медонам, ки ин печида садо медиҳад, аммо вақте ки мо қиссаро мехонем, ҳама чиз равшан мегардад. Ҷолиб аст, ки ҷои бузурге, ки саволҳои Петрус дар Инҷилҳо доранд. Ӯ саволҳои зиёде дорад, ва ҷавобҳои гуногуни Худованд ба саволҳои шогирдаш бисёр ҳақиқатро барои мо ошкор мекунад. Худоро шукр, ки Петрус саволҳои зиёде дод!
Саволҳои Петрус барои Худованд имконият медиҳанд, ки бисёр таълимоти Аҳди Ҷадидро, ҳақиқатеро, ки мо бори аввал мешунавем, муаррифӣ кунад. На танҳо саволҳои Петрус, балки изҳорот, эътирофҳо, нокомиҳо, печидагиҳо ва хатогиҳои импулсивии ӯ низ ҳақиқати Инҷилро муаррифӣ мекунанд. Ин ба ҳеҷ ваҷҳ танқиди ҳаввории бузург нест. Рӯҳи Худо ин тафсилотро дар бораи хизматгори Худованд барои фоидаи мо сабт кардааст. Петрус бояд марди хеле дилсӯз, гармдил ва хушмуомила буда бошад, ки одамон фавран ба ӯ ҷалб мешуданд. Ва, ман мутмаинам, ки ӯ хушҳол мешуд, агар мо аз саволҳо ва хатогиҳои зиёди ӯ дарс мегирифтем.
Оё муаллими шумо пардохт мекунад?
Ҳикояе, ки мо ҳоло онро меомӯзем, дар Матто 17:24-27 оварда шудааст. Биёед лаҳзае барои хондани ин порча (NKJV) сарф кунем.
«Вақте ки онҳо ба Кафарнаҳум омаданд, онҳое, ки андози маъбадро мегирифтанд, назди Петрус омада гуфтанд: «Оё Устоди шумо андози маъбадро намесупорад?» Ӯ гуфт: «Бале». Вақте ки ӯ ба хона даромад, Исо ӯро пешвоз гирифта, гуфт: «Чӣ фикр мекунӣ, Шимъӯн? Подшоҳони замин аз кӣ боҷ ё андоз мегиранд, аз писарони худ ё аз бегонагон?» Петрус ба Ӯ гуфт: «Аз бегонагон». Исо ба ӯ гуфт: «Пас писарон озоданд. Аммо, барои он ки онҳоро хафа накунем, ба баҳр рав, қалмоқ парто, ва моҳии аввалинеро, ки боло меояд, бигир. Вақте ки даҳони онро кушодӣ, як танга пайдо мекунӣ; онро гирифта, ба онҳо барои Ман ва ту бидеҳ» (Матто 17:24-27).
Ин қисса, ки Шимъӯн Петрус қаҳрамони асосии он аст, ба мавзӯи андози маъбад дахл дорад. Масъулони маъбад аз Петрус пурсиданд: «Оё Устоди шумо андози маъбадро намесупорад?» Мақомоти динии Исроил баъзан аз шогирдон саволҳо мепурсиданд, то ба Масеҳ бавосита ҳамла кунанд. Ин яке аз он ҳолатҳо буд.
Петрус, ки мехост Худованди ӯ ҳамчун яҳудии хуб дида шавад, ба саволи онҳо бо як «Бале»-и қавӣ саросемавор ҷавоб дод. Аммо, воқеият ин буд, ки ӯ ҷавобро намедонист. Ӯ эҳтимолан бо тасдиқ ҷавоб дод, зеро намехост, ки Худованди ӯ дар нури бад пайдо шавад. Петрус барои ёфтани ҷавоби дуруст муддати дароз интизор нашуд. Масеҳ фикрҳои Петрусро ва он чиро, ки байни ӯ ва пешвоёни динӣ рух дода буд, медонист.
Петрус наметавонист интизор шавад, ки Худовандро танҳо ёбад, то аз Ӯ пурсад, ки оё Ӯ андози маъбадро пардохт кардааст. Аммо вақте ки онҳо якҷоя ба хона даромаданд, ҳатто пеш аз он ки Петрус чизе бигӯяд, Худованд «ӯро пешвоз гирифт», яъне, чунон ки мо дар забони англисӣ мегӯем, «Ӯ Петрусро пеш гирифт». Ҳамчун Худованди ҳамадон Ӯ ҳама чизро медонист. Пеш аз он ки Петрус саволи худро диҳад, Масеҳ онро барои ӯ пурсид: «Подшоҳони замин аз кӣ боҷ ё андоз мегиранд, аз писарони худ ё аз бегонагон?» Петрус дуруст ҷавоб дод: «Аз бегонагон». Умуман, Петрус савол медод, аммо ҳоло Масеҳ савол медод. Шарҳи Худованд ин буд: «Пас писарон озоданд». Аммо барои он ки дигаронро хафа накунад, Худованд Исо тақрибан илова кард: «Петрус, ту бояд ба моҳидорӣ равӣ». Ӯ ба Петрус дастур дод, ки «ба баҳр рав, қалмоқ парто, ва моҳии аввалинеро, ки боло меояд, бигир. Вақте ки даҳони онро кушодӣ, як танга пайдо мекунӣ; онро гирифта, ба онҳо барои Ман ва барои ту бидеҳ».
Писарон озоданд
Маънои ҳамаи ин ҳам равшан ва ҳам амиқ аст. Масеҳ, Писари Подшоҳи бузург (5:35), Петрусро бо Худ ҳамчун писар муайян кард. Он гоҳ Масеҳ, Худованди офариниш, маблағи дақиқро барои андози маъбад аз даҳони моҳӣ таъмин кард. Мо ҳамадонии Худовандро дар он дидем, ки Ӯ фикрҳои Шимъӯн Петрусро медонист (17:25), аммо дар ин ҷо мо қудрати мутлақи Ӯро мебинем, ки Ӯ метавонист моҳиеро бо танга дар даҳонаш таъмин кунад. Дар асл, арзиши танга маҳз ҳамон миқдоре буд, ки ин андозро барои ду нафар пардохт кунад! Ӯ медонист, ки моҳиеро бо пул дар даҳонаш аз куҷо пайдо кунад; миқдори дуруст барои ду нафар; ва аз ин ҳам бештар, Ӯ мӯъҷизакорона моҳиро ба қалмоқи Петрус равона кард.
Масеҳ дар ин қисса ба таври аҷиб ва меҳрубонона худро бо Петрус муайян кард ва гуфт: «барои Ман ва ту» (ояти 27). Ин дарс на танҳо барои Петрус, балки барои мо низ буд. Мо писарон ҳастем (Ғалотиён 3:26) ва мо озодем! Ӯ Писари нахустзода аст ва Ӯ моро ба воситаи Рӯҳи фарзандхондӣ писарон месозад (4:5-6; Эфсӯсиён 1:5; Румиён 8:29-ро баррасӣ кунед). Пас, ҳатто пеш аз он ки Ӯ моро дар эҳё ба сурати Худ табдил диҳад, мо ҳоло бо Ӯ муайян карда шудаем: «Чунон ки Ӯст, мо низ дар ин ҷаҳон ҳастем» (1 Юҳанно 4:17). Ҳақиқати аҷиб!
Боз як дарси муҳим барои мо вуҷуд дорад: мо бояд озодии худро барои ҷалоли Худованд истифода барем. Худованд Исо ба Петрус гуфт, ки «писарон озоданд» (Матто 17:26) аз пардохти андоз. Писарон озоданд, зеро Худо Падари онҳост. Дар монархияҳо подшоҳон аз фарзандони худ андоз намегиранд. Аммо Масеҳ як изҳороти муҳимро илова мекунад: «Барои он ки онҳоро хафа накунем» (ояти 27). Ба ибораи дигар, ҳарчанд мо озодем, бояд эҳтиёткор бошем, ки мақомоти дунёро хафа накунем. Петрус баъдтар дар номаи аввалини худ дар ин бора навишта, гуфт, ки вақте сухан дар бораи мақомоти ин дунё меравад, мо озодӣ дорем, аммо бояд худро «ба ҳар як фармони инсон ба хотири Худованд ... ҳамчун озод, вале озодии худро ҳамчун пӯшиш» барои гуноҳ истифода набарем (1 Петрус 2:13,16; ниг. инчунин Румиён 13:1-7; Титус 3:1).
Барои Ман ва ту
Ин қиссаи танга дар даҳони моҳӣ танҳо ба Матто хос аст. Як мавзӯи ҷолиби Матто ин аст, ки чӣ тавр Худованд мехоҳад худро бо мо муайян кунад. Дар ин Инҷил мо Масеҳро мебинем «бо мо» ҳамчун Худо (1:23), якҷоя бо мо ҳамчун Муаллим (11:29-30), дар «миёни мо» ҳангоми ҷамъомад ба номи Ӯ (18:20), ва «ҳамеша бо шумо ... то охири замон» ҳамчун Худованди эҳёшуда (28:20). Ин таъкид дар порчае, ки мо баррасӣ кардем, ба таври равшан дида мешавад, вақте ки мо суханони Масеҳро ба Петрус ба ёд меорем: «барои Ман ва ту» (17:27).
Ҷамъбасти ин таҷрибаи беназир ва ҷолиб дар ҳаёти Петрусро бо тағйири шакли Худованд дар кӯҳ (оятҳои 1-8) ба анҷом мерасонем. Дар он ҷо мо Мусо ва Илёсро мебинем, ки бо Худованд дар ҷалол пайдо мешаванд. Чӣ тасвири ояндаи имондор, вақте ки мо бо Худованд дар ҷалоли Малакути Ӯ пайдо хоҳем шуд (2 Петрус 1:16-18; Қӯлассиён 3:4). Ҳамин тавр, бо якҷоя кардани ду ҳикоя мо мефаҳмем, ки Худованд моро бо Худ дар ҷалол алоқаманд хоҳад кард, ва бо қиссаи танга дар даҳони моҳӣ, мо мебинем, ки Худованд худро бо мо дар вазъияти мо дар ин ҷо муайян мекунад. Хоҳ ҳоло ё дар ҷалоли оянда, Худованд Исо моро бо Худ алоқаманд мекунад – чӣ файз! Барои Ман ва ту!
ЭЗОҲ
- Ин андозе набуд, ки ба Рум пардохт мешуд, балки пули хироҷе буд, ки ҳар яҳудии аз 20-сола боло бояд мепардохт. Ин «нимшекел» буд, ки онро метавон ба Хуруҷ 30:13-14, пули «фидия» ё «шекели муқаддас» пайгирӣ кард. Он дар замони Масеҳ барои нигоҳдории маъбад истифода мешуд. Тангаи ягонае, ки дар даҳони моҳӣ ёфт шуд, мувофиқи Китоби Муқаддаси Дарби, ба ду дидрахма ё як статер баробар буд. Он ба як шекел баробар буд, ва азбаски андози маъбад барои як нафар нимшекел буд, пас танга андозро барои ду нафар пӯшонд.
Ҳарчанд Худованд Исо аз ҳуқуқҳои худ даст кашидааст – Ӯ, ки аз рӯи ҳақ бениҳоят бузург аст – шогирдон дар хоҳиши баъзе ҳуқуқҳо аз дигарон дар Малакут муносибати муқобилро нишон доданд. Ин дар саволи онҳо дар бораи кӣ дар Малакут бузургтар аст (Матто 18:1) аён аст. Ҳамаи онҳо ба дарси амалие, ки Худованд ба онҳо дод, ниёз доштанд. Бо даъват кардани кӯдаки хурдсол, ки бо итоат омад, Ӯ ба онҳо гуфт, ки касе, ки бузургиро мехоҳад, ҳатто ба Малакут дохил намешавад, чӣ расад ба он ки дар он бузург бошад. Онҳо бояд табдил ёбанд, муносибати онҳо аз худхоҳӣ ба вобастагии фурӯтанӣ тағйир ёбад, чунон ки кӯдаки хурдсол ба волидонаш такя мекунад, на ин ки кӯшиш кунад, ки ба волидонаш ҳукмронӣ кунад.
Аз ин рӯ, муносибати ихтиёрии фурӯтанӣ ҳамчун кӯдаки хурдсол касеро дар Малакути Осмон бузургтар мегардонад. Ин он гуна бузургие нест, ки онҳо дар назар доштанд, балки он чизест, ки Худо бузургӣ дар хислати рӯҳонӣ мешуморад. Ӯ ба ин илова кард, ки ҳар кӣ чунин кӯдаки хурдсолро ба номи Ӯ қабул кунад, Ӯро қабул хоҳад кард (ояти 5). Ин баррасии заифон ва вобастагон нишондиҳандаи он аст, ки фикрҳои ҳақиқии шахс нисбат ба Масеҳ чӣ гунаанд. —Лесли Грант, Шарҳҳо дар бораи Матто, мутобиқшуда.
