АМОС: Чӯпон барои Худо сухан мегӯяд
Амос марди дорои мақоми баланд набуд, аммо аз баҳодиҳии худаш ва аз муносибати Амазиёи коҳин маълум аст, ки ӯ то андозае нороҳаткунанда буд. Амазиё ба баҳс напардохт, балки ба ӯ гуфт, ки ба Яҳудо биравад. Амос, чӯпон ва ҷамъкунандаи анҷири ваҳшӣ, ҷавоб дод: «Худованд маро ҳангоми пайравӣ аз рама гирифт, ва Худованд ба ман гуфт: “Бирав, ба халқи Ман Исроил нубувват кун”» (Амос 7:12-15 NKJV). Вазифаи ӯ ба салтанати шимолии Исроил буд.
Мисли Иброҳим, Мусо ва Довуд, Амос омӯхт, ки чӣ тавр ба халқи Худо ғамхорӣ кунад, бо ғамхорӣ ба ҳайвонот. Ин омӯзиш ӯро барои ташхиси бемориҳои рӯҳонӣ ва ахлоқии миллати худ ва миллатҳои атроф омода кард ва сипас ҳукми Худоро бар онҳо эълон кард. Ин кори осон буда наметавонист. Аммо Амос аллакай марги шоҳ Еровоамро пешгӯӣ карда буд ва пас аз кӯшиши Амазиё барои аз кор озод кардани ӯ, ӯро аз марги худаш ва шарм дар пеши оилааш огоҳ кард (7:10-11,16-17). Оё мо ҷуръат дорем, ки ҳукуматҳо ва пешвоёнро аз фалокати дарпешистодаи онҳо огоҳ кунем?
Танзимот
Миллатҳои атрофи Исроил ва Яҳудо барои бераҳмӣ ва душмании худ бар зидди халқи Худо сарзаниш карда шуданд. Онҳо Исроил ва Яҳудоро нафрат доштанд, бехабар аз он ки онҳо зери ҳукми Худо буданд. Баъдтар онҳо ҳамроҳи Исроил зери ҳамлаҳои ашшуриён, суриён, бобилиён, форсҳо, юнониён ва румиён азоб кашиданд. Ҳамон тавре ки он вақт, ҳоло ҳам онҳо бехабаранд, ки ба зудӣ зери ҳукми Худо аз ҷониби лашкарҳои якҷояи ҳамаи ин қудратҳо меафтанд, зеро марҳилаи ниҳоии империяи Рум дар харитаи ҷаҳон паҳн мешавад.
Агар бераҳмии хашмгин гуноҳи ҳамсоягони Исроил мебуд, Исроил ва Яҳудо гуноҳи боз ҳам даҳшатноктарро бар зидди Худо ва халқи худ содир карданд. Аз рӯи ақли инсонӣ, беэътиноӣ ба Каломи Худо ҷинояти ҷиддӣ ҳисобида намешавад. Аммо баҳодиҳии Худо тавассути Амос ин буд, ки он боиси ҳамаи гуноҳҳои дигар гардид:
Онҳо Қонуни Худовандро нафрат карданд ва аҳкоми Ӯро риоя накарданд (Амос 2:4).
Исроил зуд пайравӣ кард ва пайғамбаронро хомӯш кард ва нозириёнро водор кард, ки аз назрҳои худ даст кашанд (Амос 2:11-12), онҳо низ Қонуни Худоро ба хотири манфиатҳои худ дар зери шоҳи аввал Еровоам тарк карданд. Вақте ки халқи Худо Қонуни Худоро рад мекунад, гуноҳ паҳн мешавад. Вақте ки халқи Худо тавре зиндагӣ мекунад, ки гӯё Библия муҳим нест, ҳамаи халқҳо зарар мебинанд ва беқонунӣ паҳн мешавад. Намак, ки намаки худро гум кардааст, бефоида мешавад ва фасод ба вуҷуд меояд (Матто 5:13).
Огоҳӣ
Ба Каломи Худо бовар кардан имтиёзи бузургест, ки бо худ масъулияти вазнинро низ дорад. Дар охири китоби худ, огоҳии Амос аз асрҳо садо медиҳад ва бори дигар одамонеро, ки худро пайрави Худованд Исо медонанд, маҳкум мекунад:
Инак, рӯзҳо меоянд, мегӯяд Худованд Худо, ки ман ба замин гуруснагӣ мефиристам, на гуруснагии нон, на ташнагии об, балки шунидани суханони Худованд ... Онҳо ба ин тараф ва он тараф давида, Каломи Худовандро меҷӯянд, аммо онро нахоҳанд ёфт (Амос 8:11-12). Мо бояд аз худ бипурсем, ки оё мо аз беэътиноӣ ҳамин корро накардаем ва оқибатҳои онро намекашем.
Амос дар бораи миллатҳои гуногун, ки зери ҳукм қарор доранд, бо забони аҷиб, вале шеърона сухан мегуфт – ва на танҳо барои таъсир. Вақте ки Амос борҳо мегуфт: «Барои се гуноҳ ... ва барои чор» (Амос 1:3,6,9,11,13; 2:1,4,6), воқеияти сахт ва сард вуҷуд дошт. Ин ибораи хоси Амос буд, аммо ин як хусусияти лаҳҷа набуд. Рақамҳо аҳамияти вазнин доранд, ки мо бояд ба онҳо диққат диҳем.
Се рақами пуррагӣ аст. Инчунин рақами шоҳиди фаровон аст. Ҳамин тавр, се гуноҳ барои зери ҳукм қарор додани он миллат кофӣ буд. Онҳо нишон медиҳанд, ки беинсофии онҳо пурра ва ниҳоӣ буд (Такрори Шариат 17:6; 19:15; Матто 18:16; 2 Қӯринтиён 13:1). Чор рақамест, ки ба мо нишон медиҳад, ки чӣ тавр гуноҳ як қувваи фасодкунанда аст, ки ҳамаи дигаронро, ки бо он дар тамос ҳастанд, олуда мекунад. Дар ин ҷо принсипи хамиртурушро ба ёд оред ва чӣ тавр фасод паҳн мешавад, то он даме ки ҳама чиз пӯсида шавад. Вақте ки Ҳавво васваса шуд ва «Қонуни Худовандро нафрат кард», фасод паҳн шудан гирифт. Дар охири давраи пеш аз тӯфон,
Худо дид, ки бадкории инсон дар замин бузург аст, ва ҳар нияти фикрҳои дили ӯ ҳамеша танҳо бадӣ буд (Амос 2:4; Ғалотиён 5:9; Ҳастӣ 6:5).
Татбиқ
Чунин чизҳо ҳеҷ гоҳ тағйир намеёбанд. Гуноҳ фасоди ахлоқӣ, рӯҳӣ, ҷисмонӣ ва иҷтимоӣ меорад. Ҳукуматҳо имрӯз фикр мекунанд, ки танҳо коре, ки онҳо бояд кунанд, ин беҳтар кардани мактабҳо, омӯзонидани бештари кормандони иҷтимоӣ ва полис аст ва ҳама чиз беҳтар хоҳад шуд. Онҳо ин ҳама корҳоро солҳои зиёд кардаанд ва то ҳол гангренаи иҷтимоӣ ва сиёсӣ паҳн мешавад. Ягона вақте ки беҳбудии ахлоқӣ ба амал меояд, вақте ки ҷомеа Каломи Худоро қабул мекунад. Ягона роҳи бунёди ҷомеаи одилона ин аст, ки Қонунҳои Худо дар лавҳаҳои гӯштини дил навишта шаванд ва мардон хоҳиши некӣ кардан ва барои ин кор карданро дошта бошанд (Ҳизқиёл 36:25-27; 2 Қӯринтиён 3:3).
Петрус ин принсипро тасдиқ кард, вақте ки навишт,
Вақти ҳукм фаро расидааст, ки аз хонаи Худо оғоз шавад; ва ... аз мо аввал (1 Петрус 4:17). Мо набояд аз набудани таълими Библия дар мактабҳо шикоят кунем. Мо бояд бештар аз набудани таълими Библия дар калисоҳо мотам гирем.
Ин мавзӯи гуноҳҳои Исроил, айшу ишрат ва фаъолиятҳои лаззатбахши он, тавассути бобҳои се ва чор идома меёбад:
Ман идҳои шуморо нафрат дорам, ман онҳоро нафрат дорам, ва ман аз маҷлисҳои муқаддаси шумо лаззат намебарам. Ҳарчанд шумо ба Ман қурбониҳои сӯхтанӣ ва қурбониҳои ғаллаи худро пешниҳод кунед, ман онҳоро қабул нахоҳам кард (Амос 5:21-22). Оё «ҳукм мисли об ва адолат мисли ҷӯи пурқувват» (Амос 5:24) дар калисоҳои мо ҷорӣ мешавад? Агар не, пас он бешубҳа дар толорҳои ҳукумат нахоҳад буд. Ва кадоме аз инҳо, хонаҳои дуо ё ҳукумат, дар назди Худо бештар масъуланд?
Амос сабади меваҳои тобистонаро дид, ва Худо ба ӯ гуфт:
«Охир ба халқи Ман Исроил омадааст; Ман дигар аз онҳо нахоҳам гузашт. Ва сурудҳои маъбад дар он рӯз нола хоҳанд буд», мегӯяд Худованд Худо (Амос 8:1-3). Гиряи ғамгин ва андӯҳгини Ирмиё барои ҳамон халқи хиёнаткор ва саркаш суханони Худоро ба Амос такрор кард:Дарав гузашт, тобистон ба охир расид, ва мо наҷот наёфтем ... Ман мотам дорам; ҳайрат маро фаро гирифтааст. Оё дар Ҷилъод малҳаме нест? Оё дар он ҷо табибе нест? (Ирмиё 8:20-22).
Нубуввати Амос як далели мантиқӣ ва бодиққат асоснок аст. Боби охирин ба мо мегӯяд, ки чӣ тавр ҳукмҳои Худо ба ҷудокунӣ оварда мерасонанд, то дар ниҳоят Худо давраи баракат ва сулҳро меорад. Ҷудо кардани одилон аз бадкорон хоҳад буд, то миллати Исроил ваъдаҳои Худоро дарк кунад. «Хаймаи Довуд» бардошта мешавад, зеро «дар ин вақт боқимондае мувофиқи интихоби файз» вуҷуд дорад (Амос 9:8-9,11; Румиён 11:5; Аъмол 15:13-18). Инҳо наҷотёфтагони Исроил мебошанд, ки аъзои бадани Масеҳ мешаванд.
Оянда
Пас аз он ки Калисо барои бо Худованд будан гирифта мешавад, боз як боқимондае хоҳад буд, ки аз мусибати бузург наҷот ёфтааст. Он гоҳ
кӯҳи Хонаи Худованд дар қуллаи кӯҳҳо барпо хоҳад шуд, ва аз теппаҳо баландтар хоҳад шуд; ва ҳамаи миллатҳо ба он ҷорӣ хоҳанд шуд (Ишаъё 2:2). Дар он рӯз шоҳе бо адолат ҳукмронӣ хоҳад кард (Ишаъё 32:1). Замони сулҳу хушбахтӣ, ки дер боз орзу мешуд, ниҳоят фаро хоҳад расид, вақте ки Исроил ниҳоят барои Ӯ, ки онҳоро сӯрох карданд, мотам мегирад (Закарё 12:10).
Ин нубувватҳо беш аз як татбиқ доранд, аммо танҳо як иҷрои ниҳоӣ дар он рӯзҳои охир. Оятҳои Амос 9:11-15 боз ҳам бошукӯҳтар иҷро хоҳанд шуд, вақте ки Худованд Исо ниҳоят ба кӯҳи Зайтун ва ба Ерусалим бармегардад, вақте ки «дигар ҳеҷ гоҳ харобии комил нахоҳад буд, балки Ерусалим бехатар маскун хоҳад шуд». Дар ин миён, дар ҳоле ки интизори зуҳури пурҷалоли Ӯ ҳастем, мо бояд ҳамчун посбонон дар девор амал кунем ва аз ҳукми дарпешистода огоҳ кунем, хоҳ онҳо бишнаванд ё на (Закарё 14:11; Ҳизқиёл 3:17-21; 33:1-9).
