Ҷаноби азизи мо Ҷ. Н. Дарби се мавзӯи барҷастаи бобро чунин нишон дод:
- «Иродаи Худо» (Ибриён 10:1–10),
- «Каломи Масеҳ» (Ибриён 10:11–14) ва
- «Шаҳодати Рӯҳулқудс» (Ибриён 10:15–18). Ҳамаи онҳо якҷоя моро барои наздик шудан омода мекунанд. Дар ояти аввали боб се калима мавҷуд аст, ки бояд баррасӣ шаванд ва ба нишон додани мавзӯи бузурги ин суханронӣ кӯмак мекунанд.
Онҳо инҳоянд: «Соя», «Тасвир» ва «Камолот». Сояро танҳо модда ба вуҷуд оварда метавонад. Тасвир як намоиш аст. Калимаи «камолот» дар ин ҷо воқеан маънои «анҷом»-ро дорад. Тамоми низоми «қонун» танҳо соя буд, на моҳият. Масеҳ ва низоми осмонӣ, ки Ӯ маркази он аст, моҳиятро ташкил медиҳанд. Ин чизҳои рӯҳонии осмонӣ дар тартиботи моддии заминӣ пешниҳод карда намешуданд. Аз ин рӯ, камолотро бо сояи моддии заминӣ ба даст овардан мумкин набуд. Заифии тамоми тартиботи аввал дар ояти ифтитоҳӣ нишон дода шудааст. Агар мо ин се чизро дар хотир дошта бошем, мо омода хоҳем буд, ки фикрҳои худро аз соя ба моҳият, чунон ки дар ояти 7 дида мешавад; аз моддӣ ба рӯҳонӣ, чунон ки дар ояти 9 дида мешавад; ва аз нокомилӣ ба камолот, чунон ки дар ояти 14 дида мешавад, интиқол диҳем.
Иродаи Худо (Ибриён 10:1–10)
Дар бораи таъсиси қурбонии ҳайвонот ва рехтани хун барои ҳалли масъалаи гуноҳ зикр шудааст. Ин, ба мо гуфта мешавад, соя аст. Пас моҳият чист? Ин кори комили Масеҳ аст, ки дар абадият маслиҳат шудааст. Ин дар ояти 7 ба таври возеҳ гуфта шудааст: «Дар ҳаҷми китоб». Мо бояд дар хотир дошта бошем, ки Ӯ на танҳо барои иҷрои намунаҳо мурд. Марги Ӯ дар абадият маслиҳат шуда буд, ки аз ин намунаҳои гуногун соя дар замон буданд. Агар мо фикр кунем, ки марги Ӯ, ки дар абадият маслиҳат шуда буд, аввалиндараҷа буд ва дар натиҷа, дар замон, қурбониҳо дуюмдараҷа оварда мешаванд, мо метавонем ба таври возеҳ фаҳмем, ки чаро тамоми низоми қонун танҳо соя буд! Пас нокомилии тартиботи аввал дар ин далел шаҳодат медиҳад. Ҳар сол такрор шудани он исбот кард, ки онҳое, ки наздик шуданд (Тарҷумаи Ҷ.Н. Дарби) ҳеҷ гоҳ бо ин қурбониҳо комил нашудаанд. Агар онҳо як бор комил мешуданд, дигар ба қурбонӣ ниёз намемонд. Аз ин рӯ, соя шаҳодати нокомилии худро дошт, ки қурбониҳо пайваста такрор мешуданд. Бале, ба ҷои он ки шаҳодат диҳанд, ки гуноҳҳо бартараф шудаанд, онҳо пайваста ба хотир меоварданд, ки гуноҳҳо бартараф нашудаанд. Онҳо пайваста гуноҳҳоро ба хотир меоварданд, чунон ки дар ояти 3 гуфта шудааст. Сабаби ин дар ояти 4 ба таври возеҳ гуфта шудааст:
Зеро хуни барзаговҳо ва бузҳо гуноҳҳоро бартараф карда наметавонад. Ба изҳорот диққат диҳед: «гуноҳҳоро бартараф кунед». Ин кори кафоратро аз ҷониби худи Масеҳ дар бар мегирад! Барои амалӣ кардани ин, лозим буд, ки Он ки моҳияти ҳамаи сояҳо буд, дар инсоният ба ҷаҳон ояд.
Ҳоло чунин ба назар мерасад, ки ҳамаи қурбониҳо дар зери Қонун ба Худо писанд набуданд (ояти 6). Сабаб ин буд, ки онҳо наметавонистанд инсонро барои омадан ба ҳузури Худо мувофиқ созанд. Аммо вақте ки Ӯ дар ҷисми барои Ӯ омодашуда ба ҷаҳон меояд (Луқо 1:35), мо мехонем,
Инак, ман меоям (дар китоби навиштаҷот дар бораи ман навишта шудааст), то иродаи Туро, эй Худо, иҷро кунам (ояти 7). Омадани Ӯ ба ҷаҳон самараи Маслиҳати Абадӣ буд. Навиштан дар Китоби Муқаддас фикри он чиро, ки тағйирнопазир аст, дар бар мегирад (ниг. Луқо 3:4; Ваҳй 21:27). Ҳеҷ чиз дар он китоб тағйир дода намешавад. Калимаи «китоб» дар ин ҷо низ ҷолиб аст. Ин кефалис аст (ниг. эзоҳ дар Ҷ.Н. Дарби) ва маънои «сарлавҳа» ё «ҷамъбаст»-ро дорад. Ин нишон медиҳад, ки мавзӯи Маслиҳати Абадӣ дар ин ҷамъбаст шудааст: «Инак, ман меоям, то иродаи Туро, эй Худо, иҷро кунам». Ҳар як ҷузъиёти иродаи Худо дар абадият маслиҳат шуда буд ва Масеҳ ба ҷаҳон меояд, то онро ба амал барорад.
Ӯ аввалро мебардорад, то дуюмро барқарор кунад (ояти 9). Соя бартараф карда мешавад, то моҳият боқӣ монад. Дар боби 9 дар бораи ҷои аввал ва дуюм зикр шуда буд, аммо дар ин оят, ин бештар тартиботи аввал ва дуюм аст. Бешубҳа, тартиботи аввал ба инсон имкон дод, ки ба ҷои аввал дохил шавад, аммо тартиботи дуюм инсонро барои ҷои дуюм (яъне, дар дохили парда) мувофиқ сохтааст.
Кори Масеҳ (Ибриён 10:11–14)
Чӣ қадар аҷиб аст, ки минбаъд мехонем: «бо ин ирода мо бо як бор қурбонӣ кардани ҷисми Исои Масеҳ муқаддас шудаем». Ӯ он ҷисмро гирифт, то иродаи Худоро иҷро кунад, ва дар ин ҷо ба мо гуфта мешавад, ки Худо муқаддасшавии моро ирода карда буд. Ҳамин тавр, бо омадан ба ҷаҳон барои иҷрои иродаи Худо, мо дар ин ҷо мехонем, ки Ӯ инро бо муқаддас кардани як гурӯҳи коҳинӣ анҷом додааст, ки ба ин васила барои дохил шудан ба ҳузури Худо мувофиқанд. Ин кори ягона чунон комил буд, ки ҳеҷ гоҳ ба такрор ниёз надошт. Пас аз анҷом додани кор, Ӯ «ба таври доимӣ нишаст» ва дар натиҷа мо «ба таври доимӣ комил шудаем» (оятҳои 12–14). Ин камолот ҳеҷ гоҳ дар ҳоле ки сояҳо ҷараён доштанд, ба амал наомада буд, зеро гуноҳҳо бартараф нашуда буданд. Ӯ бо як қурбонӣ ин масъаларо абадӣ ҳал кардааст. Ин маънои муқаддас кардани як гурӯҳро дорад, ки бо ҳама чизҳое, ки ба онҳо лозим аст, муҷаҳҳаз ё пурра таъмин шудаанд, то онҳоро барои ҳузури Худо мувофиқ созанд.
Шаҳодати Рӯҳулқудс (Ибриён 10:15–18)
Рӯҳулқудс ба ин кори комил, ки як бор ва барои ҳама анҷом дода шудааст, шаҳодат медиҳад. Чӣ қадар тафовут дар ду низом. Аввал гуноҳҳоро ба хотир меорад, аммо дуюм мегӯяд, ки онҳо дигар ба хотир оварда намешаванд. Дар аввал ба хотир оварда шуданд, зеро онҳо бартараф нашуда буданд. Дар дуюм дигар ба хотир оварда намешаванд, зеро онҳо бартараф шудаанд (ояти 17). Вақте ки сол аз паси сол дар тартиботи кӯҳна мегузашт, шумораи гуноҳҳо меафзуд, зеро гуноҳҳои соли гузашта бартараф нашуда буданд. Ҳар сол аз нав ба хотир оварда мешуданд, зеро шумораи умумӣ меафзуд, то дар ниҳоят маҷмӯи умумӣ бори охир дар сари Масеҳ дар Салиб ба хотир оварда шуд, аммо ин дафъа онҳо бартараф шуданд. Ҳоло, дар натиҷа, онҳо дигар ба хотир оварда намешаванд. Рӯҳулқудс ба ин далел шаҳодат медиҳад, ки пас аз кори комили Масеҳ дар Салиб. Ин «иродаи Худо» буд, ки онҳо бартараф карда шаванд. «Кори Масеҳ» онҳоро бартараф кардааст. «Шаҳодати Рӯҳулқудс» ба мо қабули онро бо имон дар назар дорад. Имон аз ҷониби мо қадами аввал барои наздик шудан ба ҳузури Худост (ояти 22).
Насиҳат барои наздик шудан
Ҳоло мо ба насиҳат барои «наздик шудан» меоем (ояти 22). Чаро мо бояд дур истем? Ҳама чизе, ки моро аз Худо дур мекард, бо марги Масеҳ бартараф карда шудааст, то ки бо ҷасорати муқаддас, мо ба ҳузури Худо наздик шавем. Аз як тараф хуни Ӯ моро барои дохил шудан мувофиқ сохтааст, ва аз тарафи дигар, он талаботи Худоро қонеъ кардааст. Мо барои рафтан ба он ҷо мувофиқем, ва Худо дар хислати одилона ва муқаддаси худ метавонад моро дар он ҷо дошта бошад. Масеҳ ин роҳро барои мо бо дохил шудан бахшидааст, ки бо хуни худ коҳин шудааст. Гуфта мешавад, ки роҳ «аз парда, яъне ҷисми Ӯ» аст, ки ба инсонияти Ӯ ишора мекунад. Бо инсон шудан Ӯ роҳро барои мо ба ҳузури Худо кушодааст. Ҳам ваҳй ва ҳам наздикшавӣ дар Ӯ комил аст. Худо дар Ӯ ошкор шуд ва дар натиҷа, мо дар нури он ваҳй, дар Ӯ ба Худо меравем. Ӯ Расул ва Саркоҳини эътирофи мост. Худое, ки дар Ӯ ошкор мешавад, ба таври намунавӣ дар пора шудани пардаи маъбад ҳангоми марги Ӯ дида мешавад. Дохил шудани мо ба Худо бештар дар пардаи Хаймаи Ҷамъомад дида мешавад (Ибриён 9:3). Ин биноест, ки дар ин нома дар пеши мост, на маъбад. Мо ҳеҷ гуна сабти пора шудани пардаи Хаймаи Ҷамъомадро надорем! Ин Масеҳ дар инсоният аст, хоҳ аз Худо ҳамчун Расул ояд, хоҳ ба Худо ҳамчун Саркоҳин равад. Мо бояд албатта ақли худро аз моддӣ озод кунем ва маънои рӯҳониро, ки дар худи Масеҳ дида мешавад, дарк кунем. Дохил шудан ба Муқаддастарин маънои онро дорад, ки мо дар имони ҷонҳои худ дар ҳузури Худо ҳастем — дар ҳузури Худое, ки дар Писари худ ба таври комил ошкор шудааст. Вақте ки мо ба он ҷо мерасем, худро дар ширкати Коҳини Бузург бар Хонаи Худо меёбем. Дар ҷавоб ба Ҳорун ва писаронаш дар рӯзи тақдис, мо Масеҳ ва Ҷамъомадро дар баракати «Даъвати Осмонӣ» ва дар вазифа ҳамчун ширкати нави рӯҳонӣ, дар дохили парда дорем. Коҳини баланд ё Саркоҳин, нисбат ба ширкат хоҳад буд, аммо Коҳини Бузург, мутлақ хоҳад буд, зеро Ӯ кист. Аввал ба мо дар бораи файзи бепоёни Ӯ дар ҳамроҳ кардани мо бо худ нақл мекунад, аммо дуюм шаъну шарафи шахсии Ӯро ҳифз мекунад, зеро Ӯ «Писар аст, ки то абад комил шудааст».
Пас, инҳо ангезаҳое мебошанд, ки мо дорем, то моро ба наздик шудан ба Худо ташвиқ кунанд. Хуни Исо талаботи Худоро қонеъ кардааст ва гуноҳҳои моро бартараф кардааст. Ӯ дар натиҷа бо дохил шудан ба Худо роҳи нав ва зиндаеро кушодааст. Бо инсон шудан, Ӯ Худоро ҳамчун Расул ба таври комил ошкор кардааст ва, ҳанӯз дар инсоният, Ӯ ҳамчун Саркоҳин ба Худо рафтааст. Тавассути он ваҳй мо метавонем Худоро бишносем, ва ҳоло дар Ӯ ҳамчун самараи кори Ӯ мо метавонем ба Худо равем. Пас вақте ки мо бо имони ҷонҳои худ наздик мешавем, мо аз ҳузури Ӯ ҳамчун Коҳини Бузург бар Хонаи Худо огоҳ мешавем. Мо дар он ҷо ба Ӯ ҳамчун Ходими Маъбад ҳамроҳ мешавем ва Ӯ моро дастгирӣ мекунад ва дар ибодати Худо роҳбарӣ мекунад.
Наздикшавӣ бо дили рост
Ҳоло мо насиҳат дорем,
«Биёед бо дили рост, бо итминони комили имон, дилҳои мо аз виҷдони бад пошидашуда ва ҷисми мо бо оби пок шусташуда наздик шавем». Бори дигар ба Ҳорун ва писаронаш ишора карда, мо мефаҳмем, ки онҳо бо об шуста шуда, сипас бо хун пошида шуданд (Хуруҷ 29:4, 29). Об барои поксозӣ ва хун барои кафорат. Шустани бо об ба мо «дили рост» медиҳад, ки бо ҳолати мо сарукор дорад. Пошидани бо хун ба мо «итминони комили имон» медиҳад, ки бо гуноҳи мо сарукор дорад. Калимаи дар ин ҷо «пок» тарҷумашуда katharos аст ва воқеан маънои тозаро дорад. Мувофиқат нишон медиҳад, ки калимаи «пок кардан» дар Ибриён 9:14; 10:2, ҳамон калимаест, ки дар ин ҷо барои «пок» истифода шудааст. Дар ҳар як ҳолат он маънои «тоза»-ро дорад. Натиҷаи дугона ин аст, ки мо дили пок ва виҷдони пок дорем. Аввал ба мо ҳолати навро ҳамчун натиҷаи шустани бо об, яъне аз ҷиҳати ахлоқӣ бо калом покшуда медиҳад. Дуюм ба мо виҷдони пок медиҳад, зеро ба хуни гаронбаҳои Масеҳ имон дорем. Роҳ аз ҷониби илоҳӣ бо Масеҳ кушода шудааст, ки Худоро маълум кардааст ва ба Худо дохил шудааст. Мо аз ҷониби худ барои истифодаи имтиёз ҳамчун доштани дили пок ва виҷдони пок мувофиқем. Ҳама чиз барои Худо ва барои мо аз ҷониби Масеҳ анҷом дода шудааст, ки ба ин васила иродаи Худоро дар таъмини як гурӯҳ барои наздик шудан ба маъбад барои ситоиш ва ибодати Ӯ иҷро кардааст.
Бигзор мо бидонем, ки ҳамроҳ шудан ба Масеҳ ҳамчун Коҳини Бузург бар Хонаи Худо ва ҳамчун Ходими Маъбад чист, то ки таҳти роҳбарии Ӯ, ҳамчун бо Ӯ дар ҳузури Худо ҳамроҳшуда, Ӯ дилҳои моро дар ситоиш ва ибодат барои хушнудии Худо ва Падари Ӯ роҳбарӣ кунад.
