Фарз мекунем, ки шумо медонистед, ки зани ман дар беморхона сахт бемор аст ва шумо аз ман пурсидед: «Оё фикр мекунед, ки вай сиҳат мешавад?» Вақте ки ман ҷавоб медиҳам: «Умедворам», калимаи «умед»-и ман бо худ фикрҳои хоҳиш, шубҳа ва нигаронӣ дар бораи ҳолати ӯро дорад. Ман мехоҳам, ки занам сиҳат шавад, аммо умеди ман дар беҳтарин ҳолат нисфи умед аст!
Бештар аз орзуҳои беҳуда
«Умед» дар забони англисии мо як калимаи хеле заиф аст, дар муқоиса бо ғояҳои паси калимаи юнонии Аҳди Ҷадид барои «умед». Дар забони англисӣ на камтар аз ҳашт маънои гуногуни «умед» мавҷуд аст, ки аз «ҳисси хоҳиш ба чизе ва эътимод ба имконияти иҷро» то танҳо «чиз, вазъият ё ҳодисае, ки дилхоҳ аст» ва «чизе, ки орзу карда мешавад» (Луғати англисии Коллинз). Аммо ба гуфтаи Вайн Луғати тафсирии калимаҳои Аҳди Қадим ва Аҳди Ҷадид калимаи юнонии «умед», элпис, маънои «интизории мусоид ва боэътимод»-ро дар робита ба «ноаён ва оянда» дорад.
Агар шумо аз ман пурсед, ки оё Исо боз меояд, то ин ҷаҳон ва мардуми онро ба тартиб дарорад, ман бо умеде ҷавоб медиҳам, ки комилан мутмаин аст. Ман медонам, ки Ӯ ҳатман рӯзе меояд, ҳарчанд ман аниқ намедонам, ки он рӯз кай хоҳад буд. Ҳеҷ шакке нест, хатари рух надодани он вуҷуд надорад. Хоҳиши ман барои фаро расидани он рӯз ба он чизе, ки ман ҳоло бовар дорам ва чӣ гуна имрӯз ва ҳар рӯз зиндагӣ мекунам, ба таври возеҳ таъсир мерасонад.
Умеди масеҳӣ аз хондан ва татбиқи Навиштаҳо бармеояд. «Зеро ҳар чизе ки дар гузашта навишта шуда буд, барои таълим додани мо навишта шуда буд, то ки ба воситаи сабр ва ташвиқи Навиштаҳо мо умед дошта бошем» (Румиён 15:4 NIV).
Бовар кардан бар зидди имкониятҳо
Павлус дар бораи эътимоди бебаҳои Иброҳим ба Худо барои мероси ояндаи ваъдашудаи одамон аз бисёр миллатҳо навиштааст: «бар хилофи ҳама умед, Иброҳим имон овард» (Румиён 4:18). Чунин менамуд, ки Иброҳим дар вазъияти ноумедӣ қарор дошт. Аммо он чизе, ки Иброҳим ба Худо бовар кард, ҳоло рӯй медиҳад, ҳамон тавре ки Худо ваъда дода буд. Масеҳиён оилаи бисёрнажодӣ, бисёрзабонӣ, бисёрмиллатии Худо дар ҷаҳони имрӯза мебошанд, ки ба сӯи лашкари бузурге дар осмон ибодаткунандаи Худои Қодир мегӯянд: «Ба Ӯ, ки бар тахт нишастааст ва ба Барра ҳамду сано ва шараф ва қудрат то абад бод» (Ваҳй 5:13).
Ҷалоли Худо барқарор шуд
Пас аз навиштан дар бораи сафедшавии мо аз гуноҳ дар назди Худои муқаддас ва ҳайрон шудан аз файзи Худо нисбат ба мо, Павлус менависад: «Ва мо аз умеди ҷалоли Худо шодӣ мекунем» (Румиён 5:2). Аз ҳама гуноҳҳо бахшида шуда, қодир ба истодан дар назди Худои Муқаддас ва Қодир, умеди масеҳии мо ба таври назаррас беҳтар аз ҳар гуна пешниҳоди дунявӣ аст.
Дар Румиён 3:23 мо мехонем, ки аз сабаби гуноҳ ҳар касе, ки то ҳол зиндагӣ кардааст, аз ҷалоли Худо маҳрум мондааст. Аммо дар Румиён 5:2 умеди ҷалоли Худо ба ҳар касе, ки ба воситаи Худованди мо Исои Масеҳ бо Худо сулҳ дорад, баргардонида мешавад. Ягонагии мо бо Худо ва тасвири Худо будани мо ҳарду аз ҷониби гуноҳи мо нобуд шуданд. Аммо Наҷотдиҳандаи мо, Худованд Исои Масеҳ, барои гуноҳи мо мурд, то моро ба Худо баргардонад, фарзандони гумроҳро бо Падари осмонӣ оштӣ диҳад.
Баъзан дар хидмат ман пурсидаам: «Чаро ман кореро мекунам, ки мекунам?» Хидмати масеҳӣ метавонад хастакунанда ва ҳатто рӯҳафтодакунанда бошад. Ман ба дигарон нигоҳ кардам ва бо савол идома додам: «Чаро, Худованд, Ту маро ба тавре роҳнамоӣ кардӣ, ки ба даст овардани рӯзгор ва банақшагирии нафақа барои занам ва барои ман ин қадар душвор аст? Ҷавоби нарм, вале қатъии Худованд ин аст: «Ту ба Ман дар тӯли беш аз 42 соли хидмат бовар кардӣ. Ҳоло ба Ман дар солҳои пирии худ бовар карданро идома деҳ. Ман ҳеҷ гоҳ туро ноумед накардаам ва ҳеҷ гоҳ намекунам.» Дар одамоне, ки медонанд, ки Худои пурҷалоли онҳо ояндаи бузургеро барои онҳо таъмин кардааст, шодии амиқ ва бепоён вуҷуд дорад. Ваъдаҳои Худо кофӣ ҳастанд.
Меваи сохтани хислати масеҳӣ
Вақте ки мо ҳамчун масеҳиён аз замонҳои душвор мегузарем, вақте ки чизҳо бар зидди мо ҳастанд, на барои мо, вақте ки мо мехоҳем, ки натиҷа дигар бошад, инро дар хотир доред: «На танҳо ин, балки мо аз азобҳои худ низ шодӣ мекунем, зеро медонем, ки азоб сабрро ба вуҷуд меорад; сабр, хислат; ва хислат, умед. Ва умед моро ноумед намекунад, зеро Худо муҳаббати Худро ба дилҳои мо ба воситаи Рӯҳи Муқаддас, ки ба мо додааст, рехтааст» (Румиён 5:3-5).
Ман ҳамеша дар ҳаёти масеҳии худ дар замонҳои душвор бештар аз рӯзҳои осон омӯхтаам. Ҳаёти бе мушкилот ҳаёте нест, ки Худо онро истифода барад. Азбаски ба ман гуфтанд, ки саратоне, ки ман доштам, маро дар ду моҳ мекушад, ман бештар аз пештара ба масъалаҳои ҳаёт ва марг тамаркуз кардаам. Дар маросимҳои дафни баъзе аз дӯстони ларингэктомияи худ (бартараф кардани ҷарроҳии қуттии овоз) ҳозир буда, ман фарқияти шадидро байни мурдан дар гуноҳи худ ва мурдан бо Наҷотдиҳанда дидаам. Онҳое, ки дар гуноҳи худ мемиранд, комилан бе умед ба оянда мемиранд. Онҳо бо дӯзах рӯ ба рӯ мешаванд. Онҳое, ки бо Наҷотдиҳанда мемиранд, бо ҳар умед ба шахси дуруст, Худованд Исои Масеҳ, ва аз ин рӯ дар ҷои дуруст, осмон мемиранд. Мушкилоти ҳаёт баъзе одамонро аз Худо дур мекунад, дар ҳоле ки мушкилоти шабеҳ ба дигарон кӯмак мекунад, ки Худо ҳаёти онҳоро барои ҷалоли Ӯ шакл диҳад, мустаҳкам кунад ва истифода барад.
Берун аз ин ҳаёти ҳозира
Панҷ маротиба калимаи «умед» дар Румиён 8:18-25 пайдо мешавад ва ҳар дафъа он маънои бовар карданро бо итминони мутлақ дорад. Рӯзе офариниш аз тамоюли пӯсидае, ки ҳоло дорад, озод хоҳад шуд. Сайёра «ба озодии пурҷалоли фарзандони Худо» оварда мешавад (оятҳои 20-21). Ин умед, ки ҳангоми табдили мо ба Масеҳ дода шудааст, моро аз ҳама мушкилоти ҳозираи мо мегузаронад. Ҳарчанд мо далелҳоеро, ки суд талаб карда метавонад, дида наметавонем, мо то ҳол ин умед ва итминонро дорем, ки Худованди мо Исо ба каломи худ содиқ хоҳад буд (оятҳои 24-25). Мо бо итминони мутлақ бовар дорем, ки Он ки ваъда додааст, маҳз он чизеро, ки гуфтааст, иҷро хоҳад кард. «Ман меравам ва барои шумо ҷой тайёр мекунам, ман бармегардам ва шуморо бо худ мебарам, то шумо низ бо Ман дар он ҷое ки ман ҳастам, бошед» (Юҳанно 14:3).
Таъсир ба бештар аз одамон
Масеҳиён «бо шавқ» ва «бо сабр» (Румиён 8:23,25) интизори иҷро шудани ваъдаи Худо ҳастанд. Дар ҳоле ки наҷоти пурраи мо вақте хоҳад буд, ки Исо бармегардад ва моро ба хонаи осмонӣ мебарад, наҷоти ҳозираи мо ба мо ин умеди мушаххасро медиҳад. Мо метавонем ҳама чизро дар ин замин аз даст диҳем, аммо мо наметавонем чизеро, ки дар хонаи осмонӣ ба мо тааллуқ дорад, аз даст диҳем. Ман бояд ҳаёти худро тафтиш кунам, то бубинам, ки оё ман бо интизорӣ ва бо шавқ баргашти Худованди худро орзу мекунам. Мо метавонем аз худ бипурсем: «Оё ман бо интизорӣ ба осмон менигарам ё чашмонам ба чизҳои ин ҷаҳон часпидаанд?»
Ҳамагӣ беш аз ҳафт сол пеш ман қуттии овози худро аз саратон аз даст додам. Худо қуттии овозеро, ки ба ман барои 57 сол қарз дода буд, баргардонд. Баъзе рӯзҳо вақте ки ман гап зада наметавонам, хеле рӯҳафтода мешавам. Вақте ки ман фикр мекунам, ки агар ҳоло овози худро дошта бошам, дар Африқо чӣ кор карда метавонистам, сахт рӯҳафтода мешавам. Аммо ҷавоби рӯҳафтодагӣ ва депрессияи ман равшан аст. Ман бо итминони ором ва боэътимод умедворам, ки дар он издиҳоми осмонӣ бо овози баланд фарёд мезанам (бале, ҳатто як ларингэктомия ба монанди ман он вақт овози нав хоҳад дошт): «Наҷот ба Худои мо, ки бар тахт нишастааст, ва ба Барра тааллуқ дорад» (Ваҳй 7:10). Агар ман ин калимаҳоро бо овози баланд навишта метавонистам, менавиштам! Ман он вақт метавонам бо овози баланд фарёд занам! Дӯстон ва оилаи ман баъзан мегӯянд, ки ман ба ҳаёти худ пас аз марг бо ғамгинӣ менигарам, аммо ман бо онҳо розӣ нестам. Барои ман, мисли Павлус, ин хеле, хеле беҳтар аз ҳама чизе хоҳад буд, ки ман ҳоло дорам (Филиппиён 1:20-23). Шояд ман бояд барои маъюбии худ бештар аз он ки мекунам, ба Худо шукр гӯям, зеро он тамаркузи маро ба сӯи осмон баланд бардоштааст.
Шодии ҳайратангез дар мушкилот
Павлус пайравони Масеҳро даъват мекунад, ки «Дар умед шод бошед, дар мусибат сабр кунед ва дар дуо содиқ бошед» (Румиён 12:12). Мо метавонем шароити худро пайваста ба Худо супорем, ба Ӯ бовар кунем, ки сабри моро қавӣ гардонад. Ӯ интихоб мекунад, ки ба мо имтиҳонҳои сахт фиристад, то сабри мо бештар ва бештар такмил ва мустаҳкам шавад.
«Сабр»-и юнонӣ ин аст ҳупомоне, маънои «зиндагӣ дар зери». Сабри масеҳӣ аксар вақт танҳо тавассути истодагарӣ дар озмоишҳо инкишоф меёбад. Яъқуб ин суханони ташвиқро навиштааст: «Эй бародаронам, ҳар гоҳ ки бо озмоишҳои гуногун рӯ ба рӯ шавед, онро шодии холис ҳисоб кунед, зеро медонед, ки озмоиши имони шумо истодагарӣ ба вуҷуд меорад. Истодагарӣ бояд кори худро ба анҷом расонад, то шумо баркамол ва комил бошед, ҳеҷ чизе намерасад» ва «Хушо марде, ки дар озмоиш истодагарӣ мекунад, зеро вақте ки ӯ аз озмоиш гузашт, тоҷи ҳаётро, ки Худо ба онҳое, ки Ӯро дӯст медоранд, ваъда додааст, хоҳад гирифт» (Яъқуб 1:2-4,12).
Он дар худи Худост
Қобили таваҷҷӯҳ аст, ки Павлус номаи Румиёни худро бо ин суханон ба итмом мерасонад: «Худои умед шуморо бо тамоми шодӣ ва сулҳ пур кунад, вақте ки шумо ба Ӯ бовар мекунед, то ки шумо бо қудрати Рӯҳи Муқаддас аз умед лабрез шавед» (Румиён 15:13). «Худои умед» – чӣ ибораи олиҷаноб! Ин маҳз муқобили он суханони фоҷиавӣ ва харобиовар аст, ки мо баъзан мешунавем: «Умед нест.» Ибораи аввал наҷотбахш аст! Ман Худоро барои умеди муайяне, ки ба ман додааст, шукр мегӯям.
Ба дигарон паҳн мешавад
Павлус ба мо гуфта буд: «ба воситаи сабр ва ташвиқи Навиштаҳо мо умед дошта бошем» (Румиён 15:4), Павлус мегӯяд, ки имондорон метавонанд «аз умед лабрез шаванд», вақте ки мо ба Ӯ бовар мекунем. Ҳар қадаре ки мо эътимоди худро ба Худо бештар гузорем, ҳамон қадар Ӯ умеди моро ба оянда – махсусан ба ояндаи абадии мо – мустаҳкам мекунад. Худои умед моро бо шодӣ ва сулҳ дар ҳар таҷрибае, ки аз сар мегузаронем, пур мекунад (ояти 13). Мо аз умед чунон пур ҳастем, ки қатраҳои шодӣ ва сулҳ аз мо ба дигарон, ки дар ҳаёти ҳаррӯзаи худ вомехӯрем, паҳн мешаванд. Мо ҳатто метавонем онҳоро бо Худои умеди худ шинос кунем, вақте ки ин рӯй медиҳад.
Кафолат
Умеди масеҳӣ ин интизорӣ ва итминони мутлақ аст, ки он чизе ки Худованд кардааст, иштироки моро дар нақшаҳои ояндаи Худо кафолат медиҳад. Қудрати ин ҳаёти моро аз васвасаҳои ноумедӣ ё таслим шудан ба ҳодисаҳои ғайричашмдошт муҳофизат мекунад. Худо ҳеҷ гоҳ моро ноумед намекунад.
Ҳама чизе, ки ба мо барои таҷриба кардани ин умед лозим аст, дар шинохтани Худованди мо Исо беҳтар аст. Бигзор ҳар яки мо ба Худои умед содиқ бошем. Вақте ки мо ба Ӯ бовар мекунем, Ӯ ба мо кӯмак мекунад, ки шодӣ, сулҳ ва умеди масеҳии худро ба ҳаёти ҳаррӯза паҳн кунем, ки ба ҳамаи атрофиён таъсир расонад. Он гоҳ мо метавонем якҷоя ба ояндаи воқеан бузург умед бандем!
Таҳқиқоти пешниҳодшуда
Ман ин таҳқиқотро ба номаи Павлус ба Румиён маҳдуд кардам. Бо ёрии мувофиқати Библия, ҷустуҷӯи «умед» дар боқимондаи Библия муфид аст.
Дар Аҳди Қадим, Аюб, Забур ва Масалҳо чандин маротиба пайдо мешаванд. Танҳо дар Забур 31 чунин дуои зебо мавҷуд аст: «Бигзор муҳаббати бепоёни Ту бар мо бошад, эй Худованд, ҳатто вақте ки мо умеди худро ба Ту мегузорем» (Забур 33:22). Агар мувофиқат мавҷуд набошад, таҳқиқоти худро бо дидани Забур 25, 33, 42 ва 119 оғоз кунед.
Ҷолиб он аст, ки ягона истинод, ки калимаи «умед»-ро дар чаҳор Инҷил дар бар мегирад, вобаста ба тарҷумаи шумо, иқтибос аз Ишаъё 42 аст, ки дар Матто 12:21 ёфт шудааст.
Баъдтар дар Аҳди Ҷадид, Аъмол чандин истинод ба «умед» дорад, вақте ки Павлус шаҳодати худро медиҳад (Аъмол 23:6, 24:15, 26:6-7, 28:20). «Умед»-е, ки мо дар Румиён навишта шуда дидем, дар суханрониҳои Павлус низ намоён буд. Қӯлассиён 1 се истинод дорад, дар ҳоле ки Тимотиюс дар якҷоягӣ бо Титус нӯҳ истинод доранд (NIV), аз ҷумла ибораи зебои дастаҷамъии «Исои Масеҳ умеди мо» (1 Тимотиюс 1:1). Нависандаи Ибриён ба мо ҳафт истиноди дигар медиҳад ва Петрус панҷ истинод медиҳад.
Мо калимаи охиринро ба Юҳанно медиҳем. Ӯ дар бораи муҳаббати Худо дар сохтани моро фарзандони худ ва дар ваъда додани он, ки мо дар ниҳоят ба Исо монанд хоҳем шуд, вақте ки Ӯ бори дуюм меояд, менависад. Аввалин Юҳанно 3:3 мегӯяд: «Ҳар касе, ки ин умедро дар Ӯ дорад, худро пок мекунад, ҳамон тавре ки Ӯ пок аст.» Албатта, ҳеҷ изҳороти равшантаре дар бораи арзиши ин умед барои ҳар як шогирди ҳақиқии масеҳӣ вуҷуд дошта наметавонад. Умед ҳамеша ба пеш менигарад; он ҳеҷ гоҳ ба қафо наменигарад. Барои масеҳӣ, ҳаёти «пур аз умед» ҳаёти муқаддас аст. Ман мехоҳам, ки ҳаёти ман чунин бошад. Шумо чӣ? Ҳар қадаре ки мо худро пок кунем, ҳамон қадар «умеди муқаддас» дар ҳаёти худ хоҳем дошт.
