Ҷамъи пайғамбарон ба Элишоъ гуфтанд: «Инак, ҷое ки мо бо ту вомехӯрем, барои мо хеле хурд аст. Биёед ба Урдун равем ... ва дар он ҷо барои худ ҷое бисозем, ки зиндагӣ кунем». Ва ӯ гуфт: «Биравед». Он гоҳ яке аз онҳо гуфт: «Оё лутфан бо хизматгорони худ намеоед?» «Меоям», — ҷавоб дод Элишоъ. Ва ӯ бо онҳо рафт. Онҳо ба Урдун рафта, ба буридани дарахтон шурӯъ карданд. Вақте ки яке аз онҳо дарахтро мебурид, табарчаи оҳанин ба об афтод. «Оҳ, хоҷаи ман», — фарёд зад ӯ, «он қарзӣ буд!» Марди Худо пурсид: «Куҷо афтод?» Вақте ки ӯ ҷойро ба ӯ нишон дод, Элишоъ чӯберо бурида, ба он ҷо партофт ва оҳанро шино кард. «Онро берун кун», — гуфт ӯ. Он гоҳ мард дасташро дароз карда, онро гирифт. 2 Подшоҳон 6:1-7 NIV
Дар тӯли 2000 соли охир, Масеҳ калисои Худро месозад. Ӯ гуфт, ки ин корро мекунад (Матто 16:18) ва имрӯз низ ин корро идома медиҳад. Ба мо гуфтаанд, ки имрӯз шумораи масеҳиён нисбат ба ҳарвақтаи таърих бештар аст! Ҳамчун имондорони аз нав таваллудшуда, мо як қисми ин бино ҳастем, аммо оё Масеҳ моро дар раванди сохтмон истифода мебарад? Оё Ӯ моро «ҳамкорони» худ мешуморад (1 Қӯринтиён 3:9)? Пас аз он ки ҳамаи кӯшишҳои зиёди калисосозии мо кайҳо фаромӯш шудаанд, оё чизе аз арзиши абадӣ боқӣ мемонад? Оё мо энергияи худро барои нигоҳ доштани маҷмӯи расмиёти динӣ сарф кардаем? Оё мо захираҳои худро барои иҷрои нақшаи динии худ истифода мебарем?
Оё имкон дорад, ки дар «он рӯз» ҳақиқати ғамангез ошкор шавад, ки мо вонамуд мекардем – калисобозӣ мекардем, манфиатҳои инсониро ҳифз мекардем, бе муҳаббати ҳақиқӣ хизмат мекардем? Вақте ки сухан дар бораи сохтмон меравад, ман мутмаинам, ки ҳамаи мо мехоҳем хуб созем. Ҳодисаҳои атрофи лоиҳаи сохтмонии Элишоъ ва пайғамбарон, дар 2 Подшоҳон 6:1-7, махсусан омӯзандаанд.
1. ВОБАСТАГӢ – донистани чӣ ва кай тағир додан
Ҳодисаҳои дар ҳикояи «Элишоъ ва табарчаи шинокунанда» дар заминаи баракат ва рушд ҷойгиранд. Худованд ҷавонони бештарро даъват мекард, ки худро ба Ӯ ва хидмати пайғамбарӣ бахшанд. Онҳо ҷавоб медоданд ва ҷое, ки ҷамъи пайғамбарон вомехӯрданд, хеле хурд ҳис мешуд. Баъзеҳо ҳис мекарданд, ки вақти он расидааст, ки иншооти зисти калонтар сохта шавад, то рушди аз ҷониби Худо додашударо ҷойгир кунад ва худро дар ҳолате қарор диҳад, ки Худо метавонад баракат диҳад ва илова кунад.
Оё он ҳоло ҳам самаранок аст? Далелҳои равшане буданд, ки Худо ҷамъи пайғамбаронро дар макони кунунии он баракат дода буд. Чаро ҳоло тағир диҳем? Зеро чизҳое, ки дирӯз самаранок ё зарурӣ буданд, имрӯз шояд самаранок ё зарурӣ набошанд. Ин далелро, ки онҳо як вақтҳо самаранок ё зарурӣ буданд, инкор намекунад. Ин танқиди хизматгорони гузашта ё усулҳо нест. Ин махсусан бо усулҳои евангелистӣ дар майдони миссионерӣ равшан аст. Ҳамчун писари миссионер дар Колумбия, ман дар ёд дорам, ки падарам филмҳои калони 16 мм «Ҳаёти Масеҳ»-ро дар муҳити кушод истифода мебурд, то издиҳоми зиёдеро барои дидан ва шунидани Инҷил ҷалб кунад. Бо тавсеаи шабакаи барқ ба минтақаҳои дурдасти кӯҳӣ, пайдоиши телевизиони ранга ва кабелӣ, дастрасии видеоҳо ва Интернет, истифодаи филмҳои 16 мм хеле камтар самаранок шудааст. Вақти он расидааст, ки пеш равем ва асбобҳои навро барои пешниҳоди ҳамон паёми Инҷил истифода барем.
Тағир? Чӣ? Кай? Элишоъ марди калонии Худо дар ҷамъи пайғамбарон буд, аммо ӯ ба ягон тарз зарурати тағиротро пайхас накард. Ташаббус аз пайғамбарони ҷавонтар омад. Бо гузашти вақт, ҳамаи мо ба ҳолати кунунии корҳо одат мекунем. Мо метавонем бо намунаҳои рафтор дар ҷамъомади маҳаллии худ роҳат шавем, ҳарчанд баъзеи онҳо ба дигарон аҷиб ба назар расанд. Мо метавонем дар бораи таълими нодурусти Китоби Муқаддас бепарво шавем. Мо метавонем дар таблиғи евангелистии худ ғайрифаъол шавем ва бигӯем: «Бигзор гуноҳкорон биёянд!» Ба ягон тарз мо дигар аз он нигарон нестем, ки дар тӯли 5 соли охир ба Масеҳ «хуни тоза» наомадааст ва ба иттиҳоди мо ҳамроҳ нашудааст.
Одатан насли ҷавон ва имондорони нав эҳтиёҷотро пайхас мекунанд, саволҳои душвор медиҳанд ва тағиротро пешниҳод мекунанд. Элишоъ метавонист ба осонӣ пайғамбарони ҷавонро танқид кунад. Иншооти кунунӣ солҳо хуб хизмат карда буданд; чаро тағир диҳем? Шояд соли оянда пайғамбарон камтар шаванд. Ӯ метавонист ниятҳои онҳоро доварӣ кунад ва бигӯяд: «Оё шумо барои Худо омода нестед, ки нороҳат бошед?» ё «Кӣ дар ин ҷо пешво аст?» ё «Шумо танҳо ҷои калонтарро барои писанди ҷисм, барои баланд бардоштани мақоми худ ҳамчун пайғамбарон мехоҳед». Ба ҷои ин, Элишоъ танҳо гуфт: «Биравед».
Тағирот ба вобастагӣ даъват мекунад. Худи он бетараф аст – на хуб ва на бад. Мо бояд сабаби тағиротро бодиққат тафтиш кунем. Оё он Худовандро эҳтиром мекунад? Оё он Навиштаҳоро вайрон мекунад? Оё он амалӣ аст? Шакл ва мундариҷа яксон нестанд, аммо ҳарду муҳиманд. Маънои Навиштаҳо бетағйир мемонад, гарчанде ки татбиқи он дар фарҳангҳои гуногун ва тағйирёбанда метавонад фарқ кунад. Стратегияи Худо барои фардо метавонад аз стратегияи Ӯ барои имрӯз фарқ кунад. Пас аз пирӯзӣ дар Ериҳӯ, Еҳушаъ метавонист ба хулосае ояд: «Ман ҳоло медонам, ки Худо чӣ гуна деворҳоро меафтонад». Он гоҳ ӯ метавонист ба гирди деворҳои дигар шаҳрҳо роҳпаймоӣ кунад. Аммо Худо нақшаҳои дигар дошт. Барои ҳамқадам бо Худо кор кардан, мо наметавонем танҳо гузаштаро такрор кунем. Мо бояд ба чизи нав, ба роҳнамоии Худованд, ба тағирот кушода бошем.
2. РОҲНАМОӢ – хоҳиши қабули хатар
Ҳамчун узви калонӣ, Элишоъ қобили таҳсин аст. Дар ҳамроҳ шудан ба ин пайғамбарони ҷавони дилгарм хатар вуҷуд дошт. Чизе метавонист хато кунад. Агар онҳо дар ҷои худ мемонданд, Элишоъ худро бехатартар ва дар назорат ҳис мекард. Дар гузаштан ба чизи нав, хатари аз даст додани он чизе, ки дар гузашта баракат буд, вуҷуд дошт. Агар корҳо хато мешуданд, Элишоъ, ҳамчун шарики калонӣ, ҳадафи асосии танқид мешуд. Аммо Элишоъ омода буд, ки ин хатарро ба дӯш гирад. Ӯ на танҳо гуфт: «Меоям», балки «бо онҳо рафт» (2 Подшоҳон 6:3-4). Ӯ даъвати пайғамбарони ҷавонро бе ягон рӯйхати шартҳои пешакӣ қабул кард. Ӯ худро бо ин ташаббуси нав муаррифӣ кард.
Оё мо метавонем бе хатар итоат кунем? Таслим шудан ба ҳокимияти Масеҳ хатарнок аст. Оё мо ҳангоми табдил додани ҳаёти худ ба Исо назорат намедиҳем? Оё Ӯ моро танҳо дар роҳҳои хуб истифодашуда, ки дар он ҷо худро роҳат ҳис мекунем, роҳнамоӣ мекунад? Оё Масеҳ ваъда додааст, ки ҳар як талаботи Худро шарҳ медиҳад? Дар солҳои донишҷӯиям ман дар хонаи хобам плакате доштам, ки дар он навишта шуда буд: «Киштиҳо дар бандар бехатаранд. Аммо киштиҳо барои ин сохта нашудаанд». Мо барои «бехатар бозӣ кардан» офарида, даъват ва наҷот дода нашудаем. Ҳар як қадами нави имон, ҳар як ташаббуси нав дараҷаи муайяни шубҳа дорад. Агар мо хидмати худро ба «минтақаи роҳати» худ маҳдуд кунем, агар мо хидмати худро ба «он чизе ки қаблан анҷом дода шудааст» маҳдуд кунем, бисёре аз муқаддасон рисолати аз ҷониби Худо додашудаи худро аз даст медиҳанд.
Нӯҳ киштӣ намесохт. Мусо асои худро бар Баҳри Сурх дароз намекард. Петрус хатари боздид аз Корнилёсро ба дӯш намегирифт. Мартин Лютер сарашро берун намекард. Вилям Кэри Инҷилро ба Ҳиндустон намебурд. Ҳудсон Тейлор усулҳои ғайримуқаррарии миссионериро дар Чин пешбарӣ намекард. Ҷим Эллиот ҳангоми кӯшиши таблиғи Инҷил ба Авкаҳои Эквадор намемурд. Гарчанде ки ҳар яке аз ин мардон дар мувофиқат бо Худованд амал мекарданд, ҳар яке омода буд, ки хатари «нокомии зоҳирӣ»-ро ба дӯш гирад. Такрор кардани гузашта баъзан иродаи Худованд аст, аммо он метавонад сипари муҳофизатӣ аз танқиди эҳтимолӣ низ бошад. Мисли Элишоъ, агар мо хуб созем, мо бояд омода бошем, ки «хатари» итоатро ба дӯш гирем. Худованд танҳо онҳоеро роҳнамоӣ мекунад, ки омодаанд хатари итоатро қабул кунанд. Ин як қисми роҳ рафтан бо имон аст. Оё мо омодаем?
3. КОРИ ДАСТҶАМЪӢ – афзалияти илоҳӣ
Худованди мо соҳибихтиёр аст. Гарчанде ки намунаҳои корбарии Ӯ вуҷуд доранд, Ӯ ба ин намунаҳо бастагӣ надорад. Баъзан Худо шахсро барои вазифаи муайян даъват мекунад. Мисли Ишаъё ё Яҳёи Таъмиддиҳанда, Худованд метавонад аз мо талаб кунад, ки танҳо истода, даъвати худро содиқона иҷро кунем. Аммо дар Навиштаҳо ва таърих мо мушоҳида мекунем, ки Худованд аз кор тавассути дастаҳо лаззат мебарад. Ман пешниҳод мекунам, ки масеҳие, ки танҳо ба Худованд хидмат карданро афзал медонад, ки аз хидмати даста худдорӣ мекунад, он чиро, ки Худо метавонад тавассути ӯ ё вай анҷом диҳад, маҳдуд мекунад. Биёед дар бораи баъзе динамикаи байни Элишои хирадманд ва ҷамъи пайғамбарони ҷавонтар мулоҳиза кунем.
Ҳикмати ҷавонтар:
Тавре ки қаблан зикр гардид, насли ҷавон одатан аввалин шуда зарурати тағиротро пайхас мекунад. Шояд пайғамбарони ҷавон истифодаи бесамари вақтро ҳангоми ҳамроҳ шудан ба навбатҳои дароз барои ҳоҷатхона дар субҳ мушоҳида карданд. Шояд онҳо аз сабаби шароити серодам ва нороҳати хоб бад хобиданд. Мо метавонем сабабҳои қонунӣ барои тағирот дошта бошем; ниятҳои мо метавонанд рӯҳонӣ бошанд; мо ҳатто метавонем ақли Масеҳро барои ҳадафи дар пеш истода дошта бошем. Аммо агар мо эҳтиёткор набошем, мо метавонем бо муносибати танқидии худ ё тарзи худхоҳонаи татбиқи тағирот гуноҳ кунем. Диққат диҳед, ки пайғамбарон пешниҳодро бо Элишоъ муҳокима карданд. Онҳо самимона дастгирии ӯро мехостанд. Ман тасаввур карда наметавонам, ки онҳо мегӯянд: «Мо аз ин ҷои кӯҳна сер шудем. Бо Элиё ё бе Элиё, мо як кампуси нав месозем!» Фишори ин гуна ба кори дастаҷамъонаи хуб оварда намерасонад!
Диққат диҳед, ки пайғамбарон аз ризоияти Элишоъ қаноатманд набуданд, онҳо инчунин мехостанд, ки ӯ «дар қаиқ» бошад. Яке аз пайғамбарон аз ӯ пурсид: «Оё лутфан бо хизматгорони худ намеоед?» Шояд Элишоъ дар буридани дарахтон чандон моҳир набуд. Шояд ӯ дар тарроҳии кампус чандон моҳир набуд. Шояд ӯ роҳро ба дарёи Урдун суст мекард. Аммо онҳо ба ҳар ҳол ӯро бо худ мехостанд. Ҷавонон хирадманданд, вақте ки онҳо кӯшиш мекунанд, ки калонсолонро ҷалб кунанд. Бародарон ва хоҳарони калонсоли баркамол ва рӯҳонӣ дар ҳар як даста дороӣ мебошанд.
Ҳикмати калонтар:
Тағирот одатан таҳдидовар аст, махсусан барои баъзе табъҳо ва махсусан барои насли калонсол. Одамони калонсол бештар ба ранг кардани девор майл доранд, на ба вайрон кардани он. Одамони калонсол хеле кам корхонаҳои нави тиҷоратӣ оғоз мекунанд. Агар дар солҳо пешрафта бошад, имкон дорад, ки Элишоъ махсусан энергия ё биниш барои лоиҳаи нави сохтмон надошт. Қатъ кардани ташаббус осон мебуд. Ӯ метавонист баҳс кунад: «Макони кунунӣ ба мо хуб хизмат кардааст. Шумо рӯҳияи носипосиро нисбат ба таъминоти кунунии Худованд нишон медиҳед». Ё ӯ метавонист баҳс кунад: «Мо пайғамбарон даъват шудаем, ки худро ба сохтмони рӯҳонии Исроил бахшем, на ба биноҳои моддӣ».
Ба ҷои ин, Элиё ба пайғамбарон гӯш дод. Ӯ лоиҳаро ба таври хусусӣ дастгирӣ кард ва гуфт: «Биравед». Ӯ нагуфт: «Ман лоиҳаро назорат мекунам». Ҳар як лоиҳаи сохтмонӣ мушкилоти худро дорад. Аммо Элишоъ ба ҷамъи пайғамбарон эътимод нишон дод. Ӯ ба онҳо бовар кард. Вақте ки аз ӯ хоҳиш карданд, ки ба онҳо ҳамроҳ шавад, ӯ ҷавоб дод: «Меоям» ва бо онҳо рафт. Бародару хоҳари азизи калонсол, ҳузури ҷисмонии шумо хеле муҳим аст. На он қадар барои назорат ё идора кардан, балки барои рӯҳбаланд кардан ва илҳом бахшидан ба онҳое, ки биниш ва энергияи бештар доранд.
Ҳикмат дар замони бӯҳрон:
Аксари кӯшишҳо дар хидмати Худованд бӯҳронҳои худро доранд. Шояд аз сабаби бетаҷрибагӣ, аз ҳад зиёд дилгармӣ ё ҳатто беэҳтиётӣ, як пайғамбари ҷавон табарчаи худро дар об гум кард, эҳтимолан дар ҷое дар қаъри дарё. Дар замони бӯҳрон мо худро нороҳат ҳис мекунем ва табиист, ки касеро барои айбдор кардан ҷустуҷӯ кунем. «Кош ӯ эҳтиёткортар мебуд. Кош ӯ чизҳои қарзиро истифода намебурд. Табарчаи парвозкунанда метавонист ба осонӣ як пайғамбари дигарро кушад! Оё ин нишонаи илоҳӣ буд, ки мо бояд корро қатъ кунем?» Ман мутмаинам, ки Элишоъ бояд баъзе аз ин фикрҳоро дошта бошад, аммо ӯ ҳеҷ сухани сарзаниш нагуфт. «Куҷо афтод?» — пурсид ӯ. Ва баъд, бо кӯмаки Худо, ӯ роҳи ҳалли бӯҳронро ёфт.
Бӯҳрон дар калисои маҳаллӣ, дар хидмати шумо, дар оилаи шумо хоҳад омад. Замони бӯҳрон метавонад дастаи шуморо ҷудо ё муттаҳид кунад, заиф ё қавӣ гардонад. Онҳо замони имконият мебошанд. Дар бӯҳронҳо ором бошед, рӯҳонӣ бимонед ва хирадманд бошед.
