Биёед каме дар бораи ганҷҳои гаронбаҳои Навиштаҳо фикр кунем ва ҳамчун истиноди аввалини худ Ҳизқиёл 28:12–19-ро гирем. Дар ин боб Худо тавассути пайғамбар бо шоҳзодаи шарири Тир сухан мегӯяд, аммо аз ояти 12 ба Подшоҳи Тир, шахси дигар, муроҷиат карда мешавад. Дар бораи ин шахс гуфта мешавад:
Ту мӯҳри комилият ҳастӣ, пур аз ҳикмат ва комил дар зебоӣ. Ту дар Адан, боғи Худо, будӣ; ҳар санги гаронбаҳо пӯшиши ту буд. Ин кӣ буд, ки дар боғи Адан буд? На шоҳзодаи Тир, на Одам дар ин ҷо нишон дода шудааст: ин касе ҷуз Шайтон набуд, ки сангҳои гаронбаҳои зикршударо дошт ва дар миёни оташи онҳо қадам мезад, ки дурахши онҳоро ифода мекунад. Ин мавҷуди бузург ҳамчун «Керуби пӯшанда», зеботарин мавҷудоти офаридашуда, бо қудрат бар лашкарҳои фариштагон муроҷиат карда мешавад, аммо аз ғурур баланд шуда, ба тахти Худо орзу кард, аммо Худо ӯро аз баландии худ сарнагун кард ва аз ҷалолаш маҳрум сохт.
Синабанди саркоҳин
Дар пӯшиши ин «Керуби тадҳиншуда» нӯҳ санги гаронбаҳо мавҷуд буд, аммо дар синабанде, ки саркоҳин дошт, дувоздаҳто буд, чунон ки дар Хуруҷ 28:15–21 тасвир шудааст; ва чӣ қадар зебо буд, ҳар як хусусияти он ҷалоли Худовандро ифода мекард. Он аз «кори нозук», бо маҳорат ва зебоии бузург сохта шуда буд, зеро он барои ифодаи хусусиятҳои Ӯ, ки таҷассуми тамоми ҳикмат, зебоӣ ва комилият аст, тарҳрезӣ шуда буд. «Ту онро аз тилло, аз кабуд, аз арғувон, аз қирмиз ва аз катонбофии борик соз». Тилло
Тилло як металли аҷиб, гаронбаҳо ва ҳангоми пок будан аз атмосфера ба осонӣ доғдор намешавад. Пас, чӣ қадар мувофиқ аст, ки тилло барои рамзи он чизе, ки ба Худо тааллуқ дорад, интихоб шудааст. Худованд Исо аз ҳеҷ яке аз тамосҳои худ бо инсон олуда нашуд; новобаста аз он ки дар кадом атмосфера, дар кадом шароит буд, Ӯ беайб, пок ва муқаддас монд.
Кабуд, Қирмиз ва Арғувон
Кабуд ба мо дар бораи хислати осмонӣ будани Писари Худо сухан мегӯяд; қирмиз дар бораи ҷалоли подшоҳии Ӯ; арғувон, омезиши кабуд ва сурх, дар бораи Он ки осмонӣ аст ва ҳамчун Писари Одам ҳукмронӣ хоҳад кард. Чунон ки дар парда, арғувон дар байни кабуд ва қирмиз ҷойгир аст, нишон медиҳад, ки гарчанде ҷалоли Худованд фарқкунанда аст, аммо онҳо омехта ва ҷудонопазиранд.
Катонбофии борик
Монтаж аз катонбофии борик буд, ки дар бораи ҳаёти комили Худованд дар рӯи замин сухан мегӯяд, ки намунаи зебо, пок, сафед ва ҳамвор, бе айб медиҳад. Ӯ Барраи Худо буд, бе айб ва бе доғ, ва Худо бодиққат аст, ки покии Писари маҳбуби Худро дар ҳар рамзе, ки барои муаррифии Ӯ ба мо истифода мешавад, нигоҳ дорад.
Синабанд чоркунҷа буд, ки дар бораи қудрати умумиҷаҳонии Масеҳ сухан мегӯяд; он дучандон буд, ки қувват ва қудратеро, ки дар паси қудрати Ӯ буд, нишон медод; андозаи он як ваҷаб буд — андозаи инсон, зеро Исо Худованди мо Инсони комил буд, гарчанде ки Худои ҳақиқӣ буд. Сангҳои гаронбаҳо дар чаҳорчӯбаҳои тиллои холис гузошта шуда буданд, зеро ҳар як ҷалоли Масеҳ дар робита бо он чизе, ки Ӯ ҳамчун Худои моҳиятӣ аст, таъмин карда шудааст. Акнун биёед сангҳои гаронбаҳои синабандро, ки ҷалоли гуногуни Масеҳро нишон медиҳанд, баррасӣ кунем. Сардиус
Сардиус санги сурх аст, ки Худовандро ба мо ҳамчун «Шоҳзодаи шодӣ» муаррифӣ мекунад. Дар омадани Ӯ ба ин ҷаҳон шодӣ буд, фариштагон аз осмон таваллуди Ӯро ҳамчун «Хушхабари шодии бузург» эълон карданд. Ва чӣ қадар бузург аст шодие, ки ба мардуме, ки Ӯро ҳамчун Наҷотдиҳанда ва Худованд шинохтаанд, оварда шудааст! Ӯ ба шогирдонаш гуфт: «Ин чизҳоро ба шумо гуфтам, то ки шодии Ман дар шумо боқӣ монад ва шодии шумо комил бошад».
Топаз
Топаз санги дурахши зард аст. Ранги зард, ё шуои натрий, ҳадди аксар нурро инъикос мекунад ва шуои ҳаётбахш аст, ки дар бораи Ӯ, ки гуфт: «Ман нури ҷаҳон ҳастам», ва дар бораи Ӯ, ки Юҳанно навишт, сухан мегӯяд:
Нури ҳақиқӣ он буд, ки ба ҷаҳон омада, ҳар як инсонро равшан мекунад. Маънои номи ин санг «мукофот» аст; ва чӣ қадар мукофот барои Падар буд, ки Писари Худро аз паҳлӯи худ дареғ надошт, то Ӯро комилан иҷрокунандаи иродаи худ ёбад, то Ӯ осмонро кушояд ва эълон кунад:
Ин Писари маҳбуби Ман аст, ки аз Ӯ розиям. Карбункул
Карбункул санги сурхи дурахшон аст, ки дар бораи ҷалоли ахлоқӣ, ки дар ҳаёти Худованд Исо дар рӯи замин ошкор шуда буд ва дар салтанати ҳазорсолаи Ӯ намоиш дода хоҳад шуд, сухан мегӯяд. Маънои номи карбункул «сокин будан» аст; ва оё хусусиятҳои ахлоқии Масеҳ дар онҳое, ки Ӯ дар онҳо сокин аст, ёфт намешаванд?
Зумрад
Зумрад санги сабзи себӣ аст, ки дар Ваҳй 4 зикр шудааст, ки дар он камонвари атрофи тахт «ба назар мисли зумрад» аст. Дар миёни ҷалоли илоҳии он саҳнаи осмонӣ ёдоварии аҳди Худо бо замин вуҷуд дорад. Вақте ки Худованд Исо аз осмон меояд, Ӯ на танҳо дар ҷалоли Падари худ намоиш дода мешавад, балки ҳамчун Писари Довуд ва Подшоҳи подшоҳон ва Худованди худовандон дида мешавад; тамоми ҷалоли салтанатҳои замин аз они Ӯ хоҳад буд. Номи санг «фарогир» аст; ва ҷалоли Ӯ он гоҳ тамоми коинотро фаро хоҳад гирифт.
Ёқут
Ёқут ранги кабуди шадид дорад, ки ҷалоли осмонии Масеҳро нишон медиҳад. Навиштаҳо ба мо мегӯянд, ки
Инсони дуюм Худованд аз осмон аст,
ва
Чунон ки осмонӣ аст, онҳое низ, ки осмонӣ ҳастанд, чунинанд (1 Қӯринтиён 15:47, 48),
зеро муқаддасон хислатро аз Худованд Исо мегиранд. Ба банӣ-Исроил фармуда шуд, ки
лентаи кабуд дар канори либосҳои худ, ки маънои онро дорад, ки муқаддасон бояд дар ҳар қадами худ, вақте ки аз ин ҷаҳон мегузаранд, бо хусусиятҳои осмонии ҳаёти Масеҳ нишон дода шаванд. Маънои номи ёқут «ҷудошуда» аст, ва чӣ қадар муборак дар бораи Худованд Исо сухан мегӯяд, ки комилан барои иродаи Падари худ ҷудо карда шудааст, дар ҳоле ки дар ин ҷо дар рӯи замин ва инчунин ҳоло дар осмон. Дар муроҷиат ба Падар дар Юҳанно 17, Писар гуфт:
Ман худро тақдис мекунам, то ки онҳо низ ба воситаи ростӣ тақдис шаванд.
Олмос
Олмос санги шаффоф аст, ки дурахши худро ба сифати интиқол ва инъикоси нур ҳангоми буридан ва сайқал додан қарздор аст ва дар бораи Ӯ сухан мегӯяд, ки дар Ӯ нури Худо беғубор медурахшид, нури шаффофе, ки Худоро дар табиати муҳаббати Ӯ комилан ошкор кард. Номи ин санг «лашкар» ё «ширкати бузург»-ро дорад; ва тавассути марг ва эҳёи Худованд Исо як ширкати бузург таъмин ва ба рӯшноӣ оварда шудааст, ки барои худ ҳамчун арӯси дили Ӯ харида шудааст.
Лигур
Лигур (ё опал) номи «меваи дучандон»-ро дошт. Чӣ қадар бой ва гуногунранг рангҳое, ки дар ин санги гаронбаҳо дида мешаванд; ва чӣ қадар бой ва гуногун буданд хислатҳои ҳаёти осмонӣ, ки дар Писари Худо дар инсоният зоҳир шуданд, ва чӣ қадар бой ва фаровон ҷалоли Ӯ аз ҷое, ки Худо Ӯро ҷалол додааст, медурахшад.
Меваи бисёр тавассути марги Масеҳ ба даст оварда шудааст (Юҳанно 12:24); мева барои Худо ва Падари Ӯ, дар онҳое, ки ба худи Ӯ монанданд, писарони бисёр; ва барои худ Ӯ арӯсе дорад, ки ба зудӣ дар паҳлӯи Ӯ дида мешавад, ҳама ҷалолнок, бе доғ ё чин ё ягон чизи дигар.
Агат
Агат санги гуногунранг аст, ки дарҳол моро ба Юсуф ва куртаи рангоранги ӯ ёд меорад. Юсуф намунаи зебои Худованд Исо буд, ва номи Фиръавн ба ӯ додашуда чунин тафсир шудааст:
ошкоркунандаи асрор, ва
наҷотдиҳандаи ҷаҳон. Дар Исо ҳама хусусиятҳои зебои табиати илоҳӣ ва ҳама асрори аҷиби дили Худо зоҳир шудаанд. Номи ин санг «фаромӯшӣ» аст, ки боз моро ба Юсуф ёд меорад, ки писарашро Манашше номид:
Зеро Худо, гуфт ӯ,
ҳамаи меҳнати маро ва тамоми хонаи падарамро ба ман фаромӯш кунонд. Ва чӣ қадар аҷиб аст ҷуброн барои Масеҳ, ки дар айни замон аз халқи заминии худ, Исроил, ҷудо шудааст, калисоро аз Падар ҳамчун тӯҳфаи муҳаббати худ қабул мекунад.
Аметист
Аметист санги аввал дар қатори сеюм аст, яъне дар тарафи чап, зеро тартиби ибрӣ аз рост ба чап аст. Ҳеҷ яке аз сангҳои ин қатор дар ороиши подшоҳи Тир дохил карда нашуда буданд. Аметист арғувон аст ва ба мо ёд меорад, ки мардум, бо масхара, Писари Одамро бо арғувон пӯшониданд. Аммо Писари Одам ба зудӣ дар ҷалоле, ки дар арғувон нишон дода шудааст, зоҳир хоҳад шуд, ва ҳар зону дар пеши Ӯ хам хоҳад шуд, ва ҳар забон иқрор хоҳад кард, ки Ӯ Худованд аст. «Тӯҳфа» маънои номи ин санг аст, ки ба мо ёд меорад, ки Ӯ Он буд, ки Худо барои наҷоти одамон дод. Аммо Ӯ аз Падар тӯҳфае гирифтааст ва дар бораи худ ҳамчун
онҳое, ки Ту ба ман додаӣ, сухан мегӯяд.
Берил ранги сабзи баҳрӣ дорад ва андешаҳои моро ба чарогоҳҳо, истироҳат ва сулҳ мебарад. Вақте ки мо дар бораи Худованд ҳамчун Чӯпони нек фикр мекунем, ки гӯсфандони худро ба чарогоҳҳои сабз мебарад, ки дар он ҷо онҳо дар сулҳ нишаста, зери ҳимояи Ӯ истироҳат мекунанд, мо чизеро, ки дар берил нишон дода шудааст, дарк мекунем. Номи санг «тобеъкунанда» аст, ва Он ки мо Ӯро ҳамчун Чӯпони нек мешиносем, ҳанӯз ҳам
ҳамаи халқҳоро бо асои оҳанин чӯпонӣ хоҳад кард (Ваҳй 12:5),
ҳамаи бадиро тобеъ карда, сулҳро барқарор хоҳад кард, чунон ки дар бораи Ӯ навишта шудааст:
Подшоҳ дар адолат ҳукмронӣ хоҳад кард, ва шоҳзодаҳо дар доварӣ ҳукмронӣ хоҳанд кард. Оникс
Оникс санги гаронбаҳоест, ки дар он рангҳои гуногун ҳамчун қабатҳо пайдо мешаванд, ки ҳар яке ҷолибияти хоси худро дорад, аммо бо дигарон омехта мешавад. Ва оё бо ҷалоли Масеҳ чунин нест? Новобаста аз он ки мо чунин Навиштаҳоро ба монанди Юҳанно 1, Қӯлассиён 1 ё Ибриён 1 мехонем, дар ҳама ҷо муаррифии аҷиби ҷалоли хоси Писари Худо мавҷуд аст, аммо ҳама барои муаррифии Шахси ҷалолманди Ӯ, дар бузургӣ, азамат ва аълои Ӯ омехта мешаванд. Маънои ин санг «дурахши дурахшон» аст, ва вақте ки мо Навиштаҳои зикршударо мехонем, оё мо дурахши ҷалоли Масеҳро намебинем?
Яшм
Яшм моро ба Навиштаҳо дар Ваҳй равона мекунад, ки дар он барои нишон додани ҷалоли илоҳӣ истифода мешавад. Дар Ваҳй 4 рӯъёи тахти Худо мавҷуд аст, ва Ӯ
ки нишаста буд, ба назар мисли яшм буд; ва дар Ваҳй 22, ҷалоли Худо, ки дар шаҳри осмонӣ медурахшад,
мисли санги яшм, шаффоф мисли булӯр аст. Чӣ қадар аҷиб аст имтиёзе, ки ба калисо дода шудааст, ки ҷалоли илоҳии асри ҳазорсоларо намоиш диҳад. Маънои номи яшм «қувват» аст; ва чӣ қадар бузург аст қуввати Ӯ, ки бар тахт нишастааст; ки ҳама чизро бо каломи қудрати худ нигоҳ медорад, ва ки ҳама чизро дар салтанати оянда нигоҳ хоҳад дошт.
Хулоса: Дувоздаҳ санг ва Урим ва Туммим
Дар маҷмӯъ, дар синабанд дувоздаҳ санг мавҷуд аст, ки ин рақам маъмурияти бузургеро, ки ба Писари Худо дода шудааст, рамзӣ мекунад. Бо синабанд Урим ва Туммим алоқаманд буданд, ки маънои
Нурҳо ва Комилиятҳо; ва ки комилиятҳои мубораки Ӯро ифода мекунанд, ки дар Ӯ ақл ва иродаи Худо ёфт мешавад, ки даъвоҳои Худоро дар ҳаёт ва марг дастгирӣ кард, ва ки ҳама ҳукмрониро дар ҳукумати умумиҷаҳонии худ дар рӯзи оянда дастгирӣ хоҳад кард.
