САВОЛ:
Оё мо бояд дуоҳои худро ба номи Исо, ба номи Худованд, ба номи Исои Носирӣ ё чӣ гуна хотима диҳем?
ҶАВОБ:
Бар хилофи бисёре аз динҳои бутпарастӣ, Каломи Худо ба мо ягон формулаи муқарраршударо барои истифода ҳангоми дуо додан намедиҳад. Дар асл, дар Матто 6:7 Худованд Исо ба пайравонаш ба таври возеҳ гуфт, ки ҳангоми дуо такрорҳои беҳударо истифода набаранд. Бисёре аз масеҳиён ё он чиро, ки Ӯ ба таври возеҳ баён кардааст, нодида мегиранд ё зоҳиран ҳеҷ гоҳ нафаҳмидаанд, зеро онҳо аксар вақт калима ба калима нақша ё намунаеро, ки Ӯ барои дуоҳои мо дар Матто 6:9-13 медиҳад, такрор мекунанд ва инро «Дуои Худованд» меноманд. Ва оё шумо ҳеҷ гоҳ пайхас кардаед, ки ин намуна барои дуоҳои мо бо калимаҳои «ба номи Исо» ё ягон ибораи дигари дар саволи боло зикршуда хотима намеёбад?
Дар аввали хидмати Исо, агар шогирдонаш мушкилот ё ниёзе доштанд, онҳо мустақиман ба Ӯ муроҷиат мекарданд. Ба номи Ӯ дуо кардан лозим набуд, зеро онҳо метавонистанд мустақиман ба Ӯ муроҷиат кунанд. Вақте ки мо Инҷилҳоро мехонем, мефаҳмем, ки ҳеҷ чиз барои ба Ӯ овардан хеле душвор набуд.
Шаби пеш аз маслуб шуданаш Ӯ ба шогирдонаш гуфт, ки Ӯ меравад ва онҳо дигар наметавонанд ба Ӯ муроҷиат кунанд, чунон ки қаблан мекарданд. Аммо Ӯ ба онҳо итминон дод, ки онҳо метавонанд ба Худои Падар ба номи Ӯ сухан гӯянд: «Ҳар чизе ки аз Падар ба номи Ман талаб кунед, Ӯ ба шумо хоҳад дод.» Ӯ ба онҳо гуфт, ки Падар онҳоро дӯст медорад, зеро онҳо Ӯро дӯст доштанд ва бовар доштанд, ки Ӯ аз Худо омадааст (Юҳанно 16:23-27). Пештар дар ҳамон шом Ӯ ваъда дод, ки ҳар чизе ки онҳо ба номи Ӯ талаб кунанд, Ӯ иҷро хоҳад кард (Юҳанно 14:13-14).
Дар хотир доред, ки Исо дар ҳеҷ яке аз ин порчаҳо нагуфт, ки шогирдонаш бояд дуоҳои худро бо калимаҳои «ба номи Исо» ё бо ибораи шабеҳ хотима диҳанд. Дар ҳеҷ куҷо Ӯ афзалият, камтар аз он фармонро, дар бораи он ки мо бояд дар дуоҳои худ чӣ калимаҳоро истифода барем, нишон намедиҳад. Дар ҳоле ки инсон ба калимаҳо гӯш медиҳад, Худо ба дил менигарад (1 Самуил 16:7). Ӯ муносибати дили моро ҳангоми дуо медонад. Оё дуои мо танҳо як маросимест, ки мо омӯхтаем ва қироат мекунем, ё як навъи муқаррарии илтиҷост? Оё мо ҳис мекунем, ки ҳақ дорем Худоро ба чизе ёдоварӣ кунем? Оё мо Худоро шукр мегӯем, Ӯро ситоиш мекунем, Ӯро ибодат мекунем, барои касе шафоат мекунем? Мо бо дуои худ чӣ кор кардан мехоҳем?
Чаро Худо бояд ба дуоҳои мо гӯш диҳад? Мо, махлуқоти ночизи хок, чӣ ҳақ дорем, ки ба Ӯ, Офаридгори мутлақи коинот, наздик шавем? Мо ба номи Писари Ӯ меоем. Мо бешубҳа имтиёз дорем, ки ин номро ба Ӯ зикр кунем, зеро Ӯ аз шунидани он шод мешавад, аммо азбаски Ӯ дилҳои моро медонад, чунин зикр ба Ӯ махсус лозим нест.
Ҳикояе нақл карда мешавад, ки як сарбоз ба дидани падари дӯсташ, ки дар ҷанг кушта шуда буд, рафт. Падар сарватманд буд ва дар қаср зиндагӣ мекард. Хизматгорон омода буданд, ки сарбози пора-пораро дур кунанд, аммо зикри номи дӯсташ ҳама чизро дар ҷаҳон тағйир дод. Истиқболи бузурге ба ӯ дода шуд! Ҳеҷ чиз барои ин дӯсти писаре, ки падар ин қадар дӯст медошт, хеле хуб набуд. Ва ҳеҷ аҳамияте надошт, ки ӯ дар куҷои ҷумлаҳояш дӯсташро зикр кард. Ҳар як ёдоварии писараш барои гӯшҳои ин падар ширин буд.
Ва бо Худо ва Падари мо низ ҳамин тавр аст. Ҳар як зикри Писари маҳбуби Ӯ барои гӯшҳои Ӯ ширин аст. Табиист, ки мо наметавонем он номи гаронбаҳоро бо ҳар чизи бад, нопок ё номувофиқ бо шахсияти мубораки Ӯ алоқаманд кунем! Аммо оё мо номи Ӯро дар аввал, миёна ё охири дуои худ зикр мекунем – ё оё мо танҳо дар ҳузури Худо дар арзиши он ном бе зикри он ҳастем – воқеан аҳамият надорад. Ва он ном як мантра нест, ки ҳар дафъае ки мо дар дуо ба Худо наздик мешавем, ба таври дақиқ такрор шавад. Не, ин тарзи талаффузи он номро аз он чи ки он ифода мекунад, арзишмандтар мегардонад.
Бисёре аз масеҳиён одатан дуоҳои худро ба Худои Падар ба номи Худованд Исо хотима медиҳанд. Ин нодуруст нест, новобаста аз он ки мо чӣ калимаҳоро истифода мебарем. Аммо биёед дар хотир дорем, ки ин номи кӣ аст ва ин номи муқаддас чӣ маъно дорад. Ин як формулаи ҷодугарӣ нест, ки агар дуруст талаффуз шавад, кафолат медиҳад, ки дуои мо шунида ва иҷро хоҳад шуд. Ва вақте ки мо мустақиман ба Худованди мо Исо сухан мегӯем, мо аз имтиёзи мубораки дастрасии фаврӣ ба Ӯ истифода мебарем. Оё ба Ӯ гуфтан лозим аст, ки мо ба номи Ӯ дуо мекунем? Ин нодуруст нест, аммо бешубҳа лозим ҳам нест.
