Офариниш ва идҳои Худованд
Офаридгори бузурги мо Худо аз замон ва фазо болотар аст, аз абадият то абадият (Забур 90:2). Ҳамаи одамон дар назди Ӯ масъуланд, зеро Ӯ, ҳамчун Офаридгор-Наҷотдиҳанда, бар онҳо ҳуқуқҳои бебаҳс дорад. Аммо, ба истиснои Худованд Исои Масеҳ – ки бегуноҳ буд, гуноҳ накард, аз гуноҳ дур буд ва гуноҳ карда наметавонист – ҳама гуноҳ кардаанд ва аз ҷалоли Худо маҳрум шудаанд (Румиён 3:22-23). Ҳоло онҳо даъват карда мешаванд, ки бо тавбаи ҳақиқӣ ба Ӯ рӯ оваранд (Аъмол 17:24-31). Онҳое, ки ин корро кардаанд, ҳар як имондор, бояд дар фикрҳои Худо таълим гиранд, ҳамон тавре ки Павлус писари рӯҳонии худ Тимотиюсро таълим додааст (2 Тимотиюс 1:13, 2:15, 3:14-17). Ҳарчанд Каломи Худо дар ҷаҳоне, ки мо зиндагӣ мекунем, рад карда мешавад, чунин таълим барои ҳамаи имондорон ниҳоят муҳим аст.
Аз моҳи январ то июни соли 2017 дар Маҷаллаҳои «Файз ва Ҳақиқат» мо ба таври муфассал ба пешгӯиҳо дар Навиштаҳо дар бораи Исроил, халқҳо ва эътирофи масеҳӣ назар кардем. Калисо, Ҷамъияти Худои зинда (Матто 16:18; 1 Тимотиюс 3:15), мавзӯи ин пешгӯиҳо нест. Баръакс, Худованд худаш умеди Калисо аст ва вай Ӯро – Домоди худро – интизор аст, ки биёяд (Юҳанно 14:3). Ҳодисаҳои пайғамбарӣ қисми умеди мо нестанд, аммо тафсилот барои таълими мо дода шудаанд, зеро мо, ҳамчун шогирдони Худованд Исо, аксар вақт ба хато, фиреб, мухолифат ва тамасхур дучор мешавем. Мо бояд ҳушёр бошем, ба Маҳбуби худ тамаркуз кунем, аз Пайрави худ пайравӣ кунем ва аз баҳсҳои беҳуда худдорӣ кунем. Таълим дар мактаби Худо ба мо кӯмак мекунад, ки ҳақиқати Ӯро дар сухан ва амал нигоҳ дорем (Яъқуб 1:22).
Тартиби Худо
Ҷаҳони Худо («космос » дар юнонӣ, маънои «хуб тартибдодашуда»)-ро тартиби зебое нишон медиҳад. Ин тартиб, сарфи назар аз ҳама бесарусомониҳое, ки гуноҳ, афтиш ва обхезӣ ба вуҷуд овардаанд (Ҳастӣ 3-8), хеле равшан аст. Дар ҳама соҳаҳои офариниш – хоҳ галактикаҳои васеи ин коиноти бузург ё сохтори мураккаби рамзҳои генетикии ДНК ва РНК – мо далелҳои аҷиби тартиб, назорат, мақсад ва зебоиро мушоҳида мекунем.
Ба ҳамин монанд, мо нақшаи муназзамеро дар робита ба «замонҳо» ё даврҳо мушоҳида мекунем. Ҳама чиз таҳти назорати пурраи Худост, бидуни бекор кардани масъулияти инсон, чунон ки Павлус ҳангоми суханронӣ ба атиниҳо шарҳ додааст (Аъмол 17:26-31). Ҳафт рӯзи офариниш (Ҳастӣ 1:1-2:3) аввалин намунаест, ки мо дар Библия аз чунин тартиб ва пешрафт пайдо мекунем.
Ин шарҳи ҷолиби сохтор ва тарҳ чаҳорчӯбаи даврҳо ва барномаи пайғамбарии Худоро ифода мекунад. Баъдтар мо умедворем, ки ба ҳафт «иди Худованд» (Ибодат 23), ки онҳоро «замонҳои таъиншудаи Ӯ» низ меноманд, назар хоҳем кард. Ҳоло танҳо ба робитае, ки байни ин ду силсилаи ҳафтгона вуҷуд дорад, диққат диҳед: ҳамон решаи ибрӣ дар истилоҳҳои « фасл » (Ҳастӣ 1:14), « идҳо » (Ибодат 23) ва хаймаи « мулоқот » (Ибодат 1:1). Хаймаи мулоқот ҷое буд, ки Худо барои мулоқот бо халқи худ, Исроил, « таъин » карда буд. Илова бар ин решаи муштарак, мо параллелҳои аҷиберо дар сохтор ва ташкили рӯзҳои ҳафтаи офариниш ва ҳафт иди Худованд, инчунин дар дигар силсилаҳои ҳафтгона дар Библия пайдо мекунем.
Давр дар Навиштаҳо чист?
Давр, ё «аср», як давраи замонест, ки дар он Худо одамонро аз рӯи итоаткории онҳо дар робита ба ваҳйи мушаххаси иродаи Ӯ месанҷад. Ин якҷояшавии якчанд унсурҳоро дар назар дорад:
Дахолат ва ваҳйи Худо дар додани имтиёзҳо ба одамон ё гурӯҳи одамон, ва
- Масъулияти инсон барои итоат ба талаботи Худо, ки аз ин ваҳй бармеояд.
- Худо одатан вақте ки давр бо аҳд алоқаманд буд, аломате медод, ба монанди рангинкамон (Ҳастӣ 9:16).
Пешрафт дар ваҳйи роҳҳои Худо бо насли инсон, бахусус бо Исроил, бо пайдарпайии даврҳо нишон дода мешавад. Ин пешрафт нишон медиҳад, ки Худо нақша дорад, ҳамон тавре ки бо ҳафт рӯзи офариниш ва бо ҳафт иди Худованд, инчунин бо дигар силсилаҳои ҳафтгона ба монанди масалҳо дар Матто 13 ва паёмҳои Худованд дар Ваҳй 2-3.
Калимаи юнонӣ барои «давр» аслан маънои «қонуни хона» ё «иқтисод»-ро дорад ва ба идоракунии хона ишора мекунад. Ҳавворӣ Павлус ин истилоҳро барои он чизе, ки Худо ба ӯ ошкор карда буд, истифода бурд, ки вазифаи махсусеро барои ӯ дар бар мегирифт. Павлус «барои равшан кардани он чизе, ки идоракунии сиррест, ки аз асрҳо дар Худо, ки ҳама чизро офаридааст, пинҳон буд» (Эфсӯсиён 3:9 NASB).
Давраи ҳозирае, ки мо дар он зиндагӣ мекунем, баъзан «даври файз» номида мешавад. Ин ба замон аз Аъмол 2 то рабуда шудани Калисо (1 Таслӯникиён 4:13-18; 1 Қӯринтиён 15:51-55) ишора мекунад. Пас аз он, Худо халқи худро Исроилро ҳамчун миллат ба худ бармегардонад, то онҳо пас аз он барои ҳамаи халқҳо баракат бошанд – бо ҳама таҳти ҳукмронии Ӯ.
Оё байни наҷоти Худо ва даврҳо робитае ҳаст?
Мақсади ҳар як давр ин аст, ки инсонро таҳти қоидаи мушаххаси рафтор қарор диҳад, аммо чунин тартиб наҷотро дар худ ифода намекунад. Аз ин рӯ, Худо дар ҳар давр чӣ талаб кунад, « одамон ба воситаи имон наҷот меёбанд», ба номи Худованд даъват мекунанд (Ҳастӣ 4:26; Аъмол 2:21; Ваҳй 14:6-7-ро баррасӣ кунед). Ҳадафи ниҳоии даврҳои гуногун муаррифии «ҷаҳони оянда» аст, вақте ки Масеҳ бо қудрат ва ҷалол ҳукмронӣ мекунад ва ҳамаи ҳадафҳои Худоро барои Исроил ва халқҳо иҷро мекунад (Эфсӯсиён 1:10).
Консепсия ва нақшаҳои Худо барои Калисо ба машваратҳои Ӯ тааллуқ доранд, ки «дар Худо пинҳон» буданд, аз пеш аз бунёди ҷаҳон (3:9; Қӯлассиён 3:3). Ин нақшаҳо нокомӣ надоранд, зеро онҳо дар Масеҳ Исо ва ба воситаи Ӯ ҳастанд. Худо давраи ҳозираи файзро, пас аз рад кардани Масеҳ аз ҷониби халқи худ то рабуда шудан, ҳамчун қавс ё чизе «дар байни» гузошт. Қатъи Павлус дар номаи худ ба Эфсӯсиён (3:1-4:1) чунин фосилаеро нишон медиҳад, ки Худо пешбинӣ карда буд (Румиён 11:33-36): Калисо аз даврҳое, ки Худо барои ин замин нақша гирифта буд, ҷудо аст.
Аммо, аз нуқтаи назари масъулияти инсонӣ мо метавонем давраи ҳозираи файзро давр номид, зеро Худо инсонро дар робита ба нури махсусе, ки онҳо гирифтаанд, месанҷад. Мутаассифона, ин замонест, ки нокомӣ низ вуҷуд дорад. Кас метавонад омӯзад, ки чӣ тавр даврҳо ва аҳдҳо бо ҳам алоқаманданд, аммо мо бояд бори дигар қайд кунем, ки Калисо дар асл қисми ҳеҷ давр нест (ба Эфсӯсиён 1:4-5; 3:9-11 нигаред) ва бо ҳеҷ аҳд алоқаманд нест, ҳарчанд аз баракатҳои муайяне, ки бо аҳди нав алоқаманданд, баҳра мебарад.
Муқоисаи силсилаи аввал ва дуюми ҳафтгонаи Худо
Дар Ҳастӣ 1:3-2:3 ва Ибодат 23 пайдо шуда, ду силсилаи аввали ҳафтгона нақшаи нақшаҳои Худоро барои Исроил ва ин ҷаҳон, аз ҷумла асри калисо, пешниҳод мекунанд. Ҳар як бахш дар ин силсилаҳоро метавон хеле бештар тафсилот дод, аммо мо худро бо шарҳи мухтасар маҳдуд мекунем:
1. Рӯзи аввали офариниш
бо «Бигзор нур шавад» (Ҳастӣ 1:3) қайд карда шуд. Онро метавон бо даври бегуноҳӣ ва он чизе, ки фавран пас аз он омад, алоқаманд кард, зеро Худо нур дод (2 Қӯринтиён 4:1-6; 1 Юҳанно 1:5, 2:8-ро баррасӣ кунед). Идҳои Худованд бо барраи Фисҳ оғоз ёфтанд, ки ба манзилҳои хоксоронаи исроилиён нур овард, дар ҳоле ки торикии мутлақ бар Миср ҳукмронӣ мекард (Хуруҷ 10:23). Хуни барраи қурбонӣ аз доварии Худо паноҳгоҳ фароҳам овард – зеро бе рехтани хун наҷот нест – ва ғизо барои оила. Ҳамон тавре ки нур аз торикӣ ҷудо мешавад, хун ҷудоиро аз ҳама чизе, ки ба Миср тааллуқ дошт, ки таҳти доварии Худо буд, дар назар дошт. Аз ин рӯ, хамиртуруш, рамзи бадӣ (1 Қӯринтиён 5:6-8), бояд пеш аз Фисҳ ва иди пас аз он аз хонаҳо хориҷ карда мешуд (Луқо 22:1).
2. Дар рӯзи дуюми офариниш
Худо ҷудоиро байни обҳои боло ва обҳои зери фалак ҷорӣ кард (Ҳастӣ 1:6-8). Ин ягона рӯз дар Ҳастӣ 1 буд, ки барои он ибораи «Худо дид, ки ин хуб аст» зикр нашудааст . Даври виҷдон, аз афтиш то обхезӣ (Ҳастӣ 3-8), ба ин замон мувофиқат мекунад. Дар робита ба идҳои Худованд, ин марҳилаи дуюм ба иди нони бехамиртуруш параллел аст.
3. Рӯзи сеюми офариниш
муҳитеро барои мевадиҳӣ фароҳам овард (Ҳастӣ 1:9-13). Он ба асри ҳукумати инсонӣ ва иди сеюм, вақте ки меваи аввалини замин дар рӯзи аввали ҳафта пас аз барраи Фисҳ пешниҳод карда шуд, параллел аст (Ибодат 23:9-14).
Қайд кардан хуб аст, ки ин се иди аввал якҷоя омадани аввалини Худованд Исоро дар камолоти бегуноҳӣ – бе хамиртуруш – ифода мекунанд ва қурбонӣ, марг, дафн, эҳё ва сууд ба осмони Ӯро дар бар мегиранд.
4. Рӯзи чоруми офариниш
ба офтоб, моҳ ва ситорагон тамаркуз дошт (Ҳастӣ 1:14-19). Калимаи «фаслҳо» дар ояти 14 ҳамон решаи ибриро дорад, ки истилоҳи «идҳои таъиншуда» (Ибодат 23:2,4,37,44). Назорати Худо дар рӯзи чоруми офариниш зоҳир мешавад, зеро Ӯ чароғҳоро дар осмон барои ҳукмронӣ бар замин гузошт (Ҳастӣ 1:16-17). Имрӯз Худованд Исо дар осмон дар дасти рости Худо ҷалол дода шудааст ва тамоми қудратро дар осмон ва замин гирифтааст (Матто 28:18). Ӯ бо ҷалол ва шараф тоҷдор шудааст (Ибриён 2:9) – шукӯҳе, ки аз дурахши офтоб бартарӣ дорад (Аъмол 26:13). Ин маънои онро дорад, ки ҷалоли ҳозираи Ӯ аз ҷалоле, ки Ӯ дар ҳукмронии ояндаи сулҳ зоҳир хоҳад кард, бузургтар аст.
Ҳоло аз осмон Ӯ ҳукмронии худро дар файз ба воситаи адолат амалӣ мекунад (Румиён 5:21). Дар ҳамин ҳол, моҳ нури офтобро инъикос мекунад, ҳамон тавре ки Калисо, ки аз ҳамаи имондорони ҳақиқӣ аз Пантикост то рабуда шудан дар ҳар лаҳзаи ин аср иборат аст, Масеҳ ва ҷалоли Ӯро дар давоми «шаб», ки Ӯ дар ин ҷаҳон рад карда мешавад, инъикос мекунад. Ситорагон, ки ҳар яке гуногун аст, имондорони инфиродиро ҳамчун нурбарандагон барои Худо ифода мекунанд (Филиппиён 2:14-16).
Ин ба давраи байни се иди аввал ва се иди охир, ки дар иди чорум (Ибодат 23:15-22), ки иди Ҳафтаҳо (Хуруҷ 34:22) ё Пантикост номида мешавад, ба авҷи худ мерасад, параллел аст. Он барои камбағалон ва ғарибон (Ибодат 23:22) муқаррарот дошт, ки пас аз он давраи «байни» тақрибан чор моҳ буд (ба Юҳанно 4:35 нигаред). Ҳамаи ин рӯзи файзро ифода мекунад, ки дар он Худо ба «камбағалон»-и Исроил, ки худро хоксор мекунанд, даст дароз мекунад, дар ҳоле ки Ӯ «ғарибонро» аз байни халқҳо мегирад. Худоро ҳамд кунед!
5. Рӯзи панҷуми офариниш
бо ҳаёти фаровон дар ҳаво, дар баҳр ва дар замин қайд карда шуд (Ҳастӣ 1:20-23). Он ба даврае параллел аст, ки Худо дар рӯ ба рӯи мухолифатҳои зиёд ҳаёти фаровонро дар соҳаҳо ва ширкатҳои гуногун ба вуҷуд меорад (барои намуна, ба Юнус 3:1-10 нигаред). Ҳамаи ин пас аз рабуда шудани Калисо (1 Таслӯникиён 4:13-18; 1 Қӯринтиён 15:51-57) ва пеш аз оғози ҳукмронии оммавии 1000-солаи Масеҳ (Ваҳй 19:11-21, 20:1-3; 2 Таслӯникиён 1:10) рӯй медиҳад. Ҳам Аҳди Қадим ва ҳам Аҳди Ҷадид тафсилоти зиёдеро дар бораи ин давра тасвир мекунанд, ба монанди Забур 42-46 ва Ваҳй 6-19.
Идҳои Худованд бо Исроил, халқи Масеҳ, алоқаманданд ва иди карнайҳои онҳо пас аз рабуда шудан меояд. Он даъват ба тавбаро ифода мекунад, ҳамон тавре ки дар хидмати Яҳёи Таъмиддиҳанда (Луқо 3:1-20), бо мақсади тавба кардани Исроил ва ба Худо баргаштан. Аммо, халқи Ӯ хабардиҳандаи Подшоҳро рад карданд ва сипас Подшоҳро берун карданд (лутфан Матто 21-23-ро хонед). Аммо бозгашт дар тавба, дар марҳилаҳо, сарфи назар аз нооромиҳо дар обҳои баҳр, дар ҳаво ва дар замин, рӯй хоҳад дод. Худо нақшаҳои худро амалӣ хоҳад кард ва дар ниҳоят ҳукмронии сулҳро ба вуҷуд меорад. Дар рӯзҳои мо мо шояд аллакай баъзе аз омодагиҳои илоҳии Худоро барои иди панҷум мушоҳида кунем.
6. Рӯзи шашуми офариниш
ҳайвоноти заминиро ҷорӣ кард ва ҳама чизро таҳти назорати Одам ва Ҳавво гузошт (Ҳастӣ 1:24-31, тафсилоти зиёд дар боби 2). Он ба таври зебо ҳукмронии ҳазорсолаи ояндаро пешгӯӣ мекунад, вақте ки Худованд Исо бармегардад – ҳамроҳ бо арӯси худ (1 Таслӯникиён 4:14) – то бар Исроил ва замин, ҳатто тамоми коинот ҳукмронӣ кунад (Забур 8; Ибриён 2:5-10; Ваҳй 19-20). Худованди мо Исо «офтоби адолат» хоҳад буд ва бар тамоми замин медурахшад. Ӯ бар халқи худ Исроил ҳукмронӣ хоҳад кард ва онҳоро баракат барои халқҳо хоҳад кард, ки бар онҳо низ ҳукмронӣ хоҳад кард (Забур 2, 72; Ишаъё 2:1-4; Малокӣ 4:2).
Пеш аз он ки ҳукмронии бошукӯҳи Масеҳ барқарор шавад, Исроил бояд ба иди шашум, Рӯзи бузурги кафорат, ки умуман бо номи Йом Киппур маълум аст, биёяд. Дар он ҷо онҳо гуноҳи худро дар рад кардани Масеҳи худ эътироф хоҳанд кард (ба Ишаъё 52:13-53:12; Закарё 12:10; Матто 23:39 нигаред). Ду қабила дар замине, ки Ӯро рад карданд, барқарор карда мешаванд, дар ҳоле ки даҳ қабила, ки дар рад кардани Масеҳ гунаҳкор нестанд, аммо дар бутпарастӣ гунаҳкоранд, баъдтар баргардонида мешаванд (Дониёл 12; Ишаъё 49; Ҳизқиёл 36-37).
7. Рӯзи ҳафтуми офариниш
рӯзи истироҳат ва баракат буд (Ҳастӣ 2:1-3). Ин тасвири зебои ҳукмронии ояндаи сулҳ, давраи баракатҳои бузург аст, вақте ки ҳама чиз бо Худо мувофиқ хоҳад буд ва таҳти ҳукмронии Худованди мо Исо, Масеҳ, Подшоҳи коинот қарор хоҳад гирифт. Ҳар зону дар назди Ӯ хам хоҳад шуд ва ҳар забон Ӯро ҳамчун Худованд эътироф хоҳад кард (Филиппиён 2:10-11)!
Ҳазорсола
Ҳам рӯзи шашум ва ҳам рӯзи ҳафтуми ҳафтаи офариниш ҷанбаҳои гуногуни ҳукмронии ҳазорсолаи ояндаи Худованди моро ифода мекунанд. Ин ҳукмронии осоиштаи Шалом бо иди ҳафтуми Худованд, иди хаймаҳо ё суккот (Ибодат 23:33-43) тасвир шудааст. Ҷолиб он аст, ки ҳар рӯз дар давоми ҳафт рӯзи ин ид, як барзагов камтар аз рӯзи пеш қурбонӣ карда мешуд (Ададҳо 29:13-34). Ин метавонад коҳиши ғайратро барои Худованд нишон диҳад. Он бо шӯриши умумӣ ба охир мерасад, вақте ки Шайтон аз зиндон озод карда мешавад ва халқҳоро ба муқобили Ерусалим бармеангезад, ки ба доварии ниҳоии Худо оварда мерасонад (Ваҳй 20:7-10).
Аммо рӯзи ҳаштуми иди ҳафтум ҳолати тағйирнопазири баракатро нишон медиҳад, ки ҳазорсоларо тавсиф хоҳад кард (Ададҳо 29:35-38), ва он баракатҳоро то абад таҳти ҳукмронии абадии Худо пешгӯӣ мекунад (ба Ваҳй 22:5 нигаред). Як фарқият байни ҳазорсола ва осмони нав ва замини нав дар он хоҳад буд, ки иҷрои адолат дар давоми ҳукмронии асои оҳанӣ (Забур 2:9). Он дар ҳолати абадӣ дигар лозим нахоҳад буд, зеро адолат « сокин хоҳад шуд » ба ҷои « ҳукмронӣ кардан » (2 Петрус 3:13; Ваҳй 21:1-5). Дар айни замон ин ҳолати ахлоқиеро тасвир мекунад, ки Худои мо имрӯз дар мо дидан мехоҳад, зеро мо аллакай ба офариниши нав тааллуқ дорем (Қӯлассиён 3:10-12; Эфсӯсиён 4:24).
Хулоса
Мо ин шарҳро бо хулосаи мухтасари се силсила ба анҷом мерасонем (ба поён нигаред). Тавсия дода мешавад, ки ҳафт масали Матто 13, инчунин паёмҳои Худованд ба ҳафт калисо дар Ваҳй 2-3-ро омӯзед. Мо умедворем, ки ин корро дар шумораҳои ояндаи « Маҷаллаи Файз ва Ҳақиқат », ҳамроҳ бо шарҳи мухтасари даврҳо, анҷом диҳем.
ЭЗОҲИ НИҲОӢ
- Даъвати имрӯза ба тавба ба « шахсони алоҳида» нигаронида шудааст. Роҳҳои Худо бо Исроил ба тавбаи « миллии » онҳо оварда мерасонанд (Ишаъё 66:8; Ҳизқиёл 37:21-28).
