Ҳар як ходими ҳақиқии Масеҳ ва дӯстдори халқи Худо бояд аз набудани садоқати ҳақиқӣ ва самимӣ ба Масеҳ дар ин рӯз дар байни онҳое, ки номи Ӯро эътироф мекунанд, сахт эҳсос кунад. Ин хеле аламовар аст, ки афзоиши нур ва дониши Навиштаҳо таъсири мувофиқи садоқат ба Масеҳ ва ҷудо шудан аз ин ҷаҳонро ба вуҷуд наовардааст. Аксар вақт қайд карда мешуд, ки вақте одамон камтар маърифатнок буданд, садоқати ҳақиқӣ бештар буд. Чӣ қадар одамоне ҳастанд, ки мегӯянд: «Худовандо! Худовандо!» ва аммо он чиро, ки Ӯ мепурсад, иҷро намекунанд.
Ин на танҳо дар бораи эътирофи бузурге, ки номи Масеҳро дорад ва дар ниҳоят аз даҳони Ӯ туф карда мешавад, зеро ба Ӯ бевафоӣ кардааст, балки дар бораи онҳое низ, ки бо нури бузургтарин имтиёз доштаанд, дуруст аст.
«Ҳама чизи худро меҷӯянд, на чизи Исои Масеҳро». Аз ин рӯ, ба Ӯ таслим шудан хеле зарур аст. Дар он ҷое ки садоқат ба Худованд намерасад, дар ин ҷаҳон, ки Ӯ рад карда шуд ва ҳоло ҳам рад карда мешавад, садоқати ҳақиқӣ ва шаҳодати беғаразона ба Ӯ вуҷуд дошта наметавонад.
Сирри садоқати самимӣ
Сирри бузурги садоқати самимӣ ба Масеҳ ин донистан ва лаззат бурдан аз муҳаббати Ӯ ва ба ин васила танҳо бо Худи Ӯ ғарқ шудан аст. Тааҷҷубовар нест, ки Павлус зону зад ва барои муқаддасони Эфсӯс ин қадар самимона дуо кард, то онҳо на танҳо бо қувват аз ҷониби Рӯҳ дар одами ботинӣ тақвият ёбанд ва Масеҳ бо имон дар дилҳои онҳо сокин шавад, балки онҳо низ муҳаббати Масеҳро, ки аз дониш болотар аст, бидонанд ва ба ин васила аз тамоми пуррагии Худо пур шаванд.
Ҳеҷ чиз ҷуз муҳаббати ҳақиқӣ ба Масеҳ моро аз таъсири ин ҷаҳон дур карда наметавонад ё моро аз онҳо нигоҳ дошта наметавонад. Дилҳои мо бояд дар як Объект берун аз худ ва чизҳои дидашуда мутамарказ, қаноатманд ва назорат карда шаванд, агар мо аз ҷараёни даҳшатноки ҷаҳонишавӣ дар атрофи худ ҳифз шавем. Ҳеҷ миқдори зеҳнӣ садоқатро ба вуҷуд оварда наметавонад. Мо метавонем як энсиклопедияи сайёри дониши Библия бошем; мо метавонем тамоми соҳаи адабиёти теологиро кофта бошем; мо метавонем ҳар як ояти Библияро аз ёд карда бошем ва шарҳ дода тавонем; мо метавонем нуқтаҳои душвортаринро дар баҳсҳои теологӣ ба таври муътабартарин муайян ва ҳал кунем; лабҳои мо метавонанд ҳақиқатҳои хеле баланд ва осмониро баён кунанд, ва дар ҳамин ҳол дилҳои мо ба он чизе ки Худованд дар ин лаҳза мехоҳад, сард ва бепарво бошанд. Ғайр аз ин, мавқеи калисои мо метавонад бебаҳс бошад. Мо метавонем замини дурустро нигоҳ дорем, чунон ки одамон мегӯянд, ва Худованд дар бораи мо чунон ки дар бораи Эфсӯс гуфт, бигӯяд,
«Ман аъмоли туро, ва меҳнати туро, ва сабри туро медонам, ва чӣ тавр ту ба бадкорон тоқат карда наметавонӣ: ва ту онҳоеро, ки мегӯянд ҳаввориён ҳастанд, ва нестанд, озмудаӣ, ва онҳоро дурӯғгӯ ёфтаӣ: ва тоқат кардаӣ, ва сабр дорӣ, ва ба хотири Номи Ман меҳнат кардаӣ, ва хаста нашудаӣ. Аммо, Ман инро бар зидди ту дорам, ки ту муҳаббати аввалини худро тарк кардаӣ». (Ваҳй 2:2–4, R.V.)
Ин хатои бузург аст, ки фикр кунем, ки садоқат танҳо бо корҳои бузурги хидмат нишон дода мешавад. На ин ки хидматро кам арзёбӣ кунанд, балки шахс метавонад дар хидмат хеле фаъол бошад ва ба назар хеле пурқувват бошад, ва дар ҳамин ҳол ба Масеҳ самимона содиқ набошад. Агар Шоул фикр мекард, ки ӯ хидмати бузургеро анҷом медиҳад, вақте ки ӯ беҳтарин гӯсфандон ва говҳоро барои қурбонӣ ба Худованд Худои худ дар Ҷилҷол нигоҳ дошт, Самуил гуфт,
«Итоат кардан аз қурбонӣ беҳтар аст, ва гӯш додан аз чарбуи қӯчқорҳо».
Марто намунаи ин аст, инчунин ҷамъомади Эфсӯс, ки пеш аз мо омадааст.
«Вай дар бораи бисёр чизҳо ғамгин ва ташвиш дошт», ва ба Худованд гуфт,
«Оё ту парво надорӣ, ки хоҳарам маро танҳо гузоштааст, то хидмат кунам?» Вай аён аст, ки мехост Марям лаҳзае аз паноҳгоҳи ширини худ берун ояд ва ба ӯ кӯмак кунад. Аммо Худованд гуфт,
«Марям он қисми некро интихоб кардааст, ки аз вай гирифта намешавад». Марям дар пойҳои Худованд нишаст ва ақли Ӯро омӯхт ва ба ин васила донист, ки чӣ ба Ӯ мувофиқ аст. Инро Худованд бештар қадр кард ва ситоиш кард, ва аз ин ҷо ҳама хидмати ҳақиқӣ ва муассир бояд ҳамеша ҷорӣ шавад.
Бешубҳа, дар он ҷое ки садоқат ба Худованд ҳақиқӣ ва воқеӣ аст, он дар шакли хидмат дида мешавад. Аммо он метавонад чунин хислат надошта бошад, ки одамон онро қадр кунанд ё арзиш диҳанд. Масалан, вақте ки Марями Байт-Ҳинӣ садоқати худро ба Худованд бо овардани як фунт равғани хеле гаронбаҳо ва молидани пойҳои Ӯ ва пок кардани онҳо бо мӯи худ нишон дод, Яҳудо гуфт,
«Чаро ин равған ба сесад динор фурӯхта нашуд ва ба камбағалон дода нашуд?» Ӯ фикр мекард, ки садоқати Марям ҳама беҳуда аст. Одамон бешубҳа он чиро, ки сарватмандон ба хазина андохтанд, аз он чиро, ки бевазани камбағал андохт, хеле баландтар арзёбӣ мекарданд. Худованд ин тавр нест -
«Он чи дар назди одамон хеле қадр карда мешавад, дар назари Худо нафратовар аст»; «Аввалинҳо охирин хоҳанд буд, ва охиринҳо аввалин».
Рашки Худованд ба муҳаббати дили мо
Ҳеҷ чизе нест, ки Худованди муборак ба он қадар рашк кунад, ба мисли муҳаббати дили мо. Ӯ аз мо талаб намекунад, ки Ӯро дӯст дорем, бе он ки ба мо ангезаи ин корро диҳад — муҳаббати амиқ, бепоён ва тағйирнопазири Худи Ӯ, ки мо ҳамеша мавзӯи он будем, ки дар додани Худро барои мо пурра ифода ёфтааст. Чунон ки Павлус мегӯяд,
Ӯ маро дӯст дошт ва Худро барои ман дод.
Ва инчунин,
Муҳаббати Масеҳ моро маҷбур мекунад; зеро мо чунин доварӣ мекунем, ки агар Яке барои ҳама мурд, пас ҳама мурда буданд; ва Ӯ барои ҳама мурд, то онҳое, ки зиндаанд, аз ин пас барои худ зиндагӣ накунанд, балки барои Ӯ, ки барои онҳо мурд ва дубора эҳё шуд.
Инчунин, вақте ки Павлус кӯшиш кард, ки Қӯринтиёнро ба садоқати ҳақиқӣ ва саховатмандии бештар дар додани ба дигарон водор кунад, ӯ қавитарин фишанги имконпазирро барои ҳаракат додани дилҳои онҳо истифода бурд, вақте ки ӯ гуфт,
Зеро шумо файзи Худованди мо Исои Масеҳро медонед, ки гарчанде Ӯ сарватманд буд, аммо ба хотири шумо камбағал шуд, то шумо ба воситаи камбизоатии Ӯ сарватманд шавед.
Ҳеҷ чиз ба мисли муҳаббати ҳақиқӣ рашк намекунад: он рақобатро таҳаммул карда наметавонад. Аммо, афсӯс! Худованди муборак бо мо чӣ қадар бояд таҳаммул кунад; зеро оё Ӯ аксар вақт дар дилҳои мо рақобат намекунад? «Кӯдакони хурдсол, худро аз бутҳо нигоҳ доред», ин суханест, ки аксар вақт фаромӯш мешавад ва хеле нодида гирифта мешавад. Ҳар чизе, ки Масеҳро дар дили масеҳӣ иваз мекунад, бут аст ва бояд доварӣ карда шавад ва аз мо дур карда шавад. Дидани дур шудан аз муҳаббати аввал ва шоҳиди пастравӣ шудани онҳое, ки замоне дар шаҳодат барои Масеҳ сӯзон ва дурахшон буданд, хеле ғамгин аст. Аз қадим, Худо дар бораи Исроил гуфт,
«Халқи Ман ду бадӣ кардаанд: онҳо Маро, чашмаи обҳои зиндаро тарк кардаанд, ва барои худ обанборҳо, обанборҳои шикастаро кандаанд, ки обро нигоҳ дошта наметавонанд».
Ва пайғамбар Ҳаггай ба асирони баргаштаи замони Эзро ва Наҳемё гуфт, ки дар онҳо пастравӣ ба зудӣ зоҳир шуд,
«Пас, акнун Худованд лашкарҳо чунин мегӯяд: Роҳҳои худро мулоҳиза кунед. Шумо бисёр кишт кардаед, ва кам меоваред… шумо менӯшед, аммо аз нӯшидан сер намешавед; шумо худро мепӯшед, аммо гармӣ нест; ва он ки музд мегирад, музд мегирад, то онро дар халтаи сӯрохдор гузорад… Шумо бисёрро интизор будед, ва инак, он кам шуд; ва вақте ки шумо онро ба хона овардед, Ман бар он дамидам. Чаро? Худованд лашкарҳо мегӯяд. Барои хонаи Ман, ки хароб аст, ва шумо ҳар кас ба хонаи худ давидед».
Чӣ пастравӣ ғамгин!
Қайд карда шуд, ки
«пастравӣ аз дари утоқ оғоз мешавад», ки ин комилан дуруст аст. Аз ин рӯ, ҳар яки мо бояд ба оғози корҳо диққат диҳем. Новобаста аз он ки мо то чӣ андоза пешрафта ба назар мерасем, ё чӣ қадар ҳақиқатро медонем, агар мо кӯшиш накунем, ки дар утоқҳои худ бо Худо танҳо бошем, онро бо қудрати илоҳӣ нигоҳ доштан мумкин нест. Ман ҳеҷ гоҳ сухани ходими Масеҳро фаромӯш намекунам, ки гуфт,
«агар мо худро барои ним соати дилгиркунанда доварӣ мекардем, ҳеҷ гоҳ намеафтодем». Агар дилгиркунандагии мо аз чизе бармеояд, ки мо шояд дар рафтор ва тарзи ҳаёти худ иҷозат дода бошем, ки Рӯҳи Муқаддасро ғамгин кунад, ин чӣ қадар дуруст аст. Аммо агар мо худро доварӣ кунем ва бо иқрор ба Худованд рӯй орем,
«мо доварӣ нахоҳем шуд». Ҳоло пастравӣ дар рӯҳ хеле бештар аз он аст, ки бисёриҳо гумон мекунанд. Чӣ қадар одамоне ҳастанд, ки гарчанде ошкоро пастравӣ намекунанд, аммо дар дил ҳастанд. Онҳо шояд ҳеҷ гоҳ вохӯриро аз даст надиҳанд; онҳо метавонанд дар рафтори худ хеле дуруст ва ростқавл бошанд; онҳо метавонанд рафтори зоҳирии комилро нигоҳ доранд; аммо дар ҳамин ҳол онҳо метавонанд барои Масеҳ ё манфиатҳои Ӯ хеле кам дил нишон диҳанд. Дар бораи чунин одамон Навиштаҳо мегӯянд: «Онҳо аз роҳҳои худ пур хоҳанд шуд», на роҳҳои Масеҳ, ё он чизе ки Ӯро шод мекунад. Мо метавонем чунин одамонро масеҳиёни рӯҳ-лоғар номид — мисли онҳое, ки дар қадим буданд, ки дар бораи онҳо навишта шудааст: «Ӯ хоҳиши онҳоро дод, аммо лоғарӣ ба рӯҳи онҳо фиристод». Худованд халқи Худро аз чунин ҳолати бад наҷот диҳад!
Ҷиддияти пастравӣ ношинохта
Шояд ҳеҷ ҳолати рӯҳӣ дар ҳеҷ муқаддасе ба мисли дар ҳолати пастравӣ будан ва надонистани он, ё бепарво будан ба он, ҷиддӣ нест. Худо дар бораи Эфроим, ки пастравӣ карда буд, гуфт,
«Бегонагон қуввати ӯро хӯрдаанд, ва ӯ намедонад; бале, мӯйҳои хокистарӣ дар ин ҷо ва он ҷо бар ӯ ҳастанд, ва ӯ намедонад».
Аммо дар бораи дили меҳрубони Худо фикр кунед, ки мегӯяд,
«Чӣ тавр туро таслим кунам, Эфроим? Чӣ тавр туро наҷот диҳам, Исроил? Чӣ тавр туро мисли Адма кунам? Чӣ тавр туро мисли Зобоим гузорам? Дили Ман дар даруни Ман тағйир ёфтааст, пушаймониҳои Ман якҷоя аланга гирифтаанд». (Ҳушаъ 11:8.)
Чӣ қадар тасаллӣбахш аст, ки аз он далел итминон дошта бошем, ки гарчанде Худованд ба мо иҷозат диҳад, ки меваи роҳҳои худро дарав кунем ва талхии дур шудан аз Ӯро эҳсос кунем, аммо муҳаббати Ӯ нисбат ба мо ҳеҷ гоҳ тағйир намеёбад:
«Худро, ки дар ҷаҳон буданд, дӯст дошта, онҳоро то охир дӯст дошт».
Ҳеҷ чиз наметавонад Ӯро водор кунад, ки моро тарк кунад, гарчанде ки мо, дар аблаҳии худ, метавонем ба тарк кардани Ӯ васваса шавем.
Гарчанде ки Петрус Ӯро инкор кард, аммо дили Худованд нисбат ба Петрус бетағйир монд. Бо нигоҳе, ки бояд муҳаббати амиқтаринро ба Петрус ифода мекард, Худованд дили Петрусро шикаст ва баъдтар ӯро пурра барқарор кард. Чӣ файзи аҷибе! Ин чӣ қадар ба Худованд монанд аст!
Бигзор Худованд дилҳои моро бештар ба Худаш, дар ҷое ки Ӯст, берун аз ин ҷаҳон пайваст кунад. Бигзор мо ҳамон рӯҳияи Рут дошта бошем, вақте ки ӯ гуфт: «Маро маҷбур накун, ки туро тарк кунам, ё аз паи ту рафтан бозгардам: зеро ба ҳар куҷое ки ту равӣ, ман хоҳам рафт; ва дар ҳар куҷое ки ту иқомат кунӣ, ман хоҳам иқомат кард: халқи ту халқи ман хоҳад буд, ва Худои ту Худои ман; дар ҳар куҷое ки ту бимирӣ, ман хоҳам мурд, ва дар он ҷо дафн хоҳам шуд: Худованд ба ман чунин кунад, ва бештар аз он, агар чизе ҷуз марг туро ва маро ҷудо кунад».
