ДОВУД Шуморидани мардум
«Ва Довуд ба Худо гуфт: «Магар ман нестам, ки ба шуморидани мардум фармон додам? Ман ҳастам, ки гуноҳ кардам ва бадӣ намудам; аммо ин гӯсфандон чӣ кардаанд? Илтимос мекунам, эй Худованд Худои ман, дасти Ту бар ман ва бар хонадони падарам бод; аммо на бар қавми Ту, то ки онҳо азоб кашанд».» —1 Вақоеънома 21:17 KJV
Умуман, китобҳои Самуил ва Подшоҳон ба подшоҳон ва мардум ҳамчун тобеъи масъулияти Худо менигаранд, дар ҳоле ки Вақоеънома машваратҳо, ё нақшаҳои файзи Худоро таъкид мекунад. Ин аст сабабе, ки Вақоеънома таърихи Шоулро танҳо дар чанд оят зикр мекунад, дар муқоиса бо тафсилоти дар 1 Самуил овардашуда. Ӯ интихоби мардум буд, аммо на марди машваратҳои Худо.
Довуд марде буд, ки ба дили Худо писанд омад (1 Самуил 13:14). Аммо ӯ ба Худованд масъул буд, ва 1 ва 2 Самуил ин ҷанбаи таърихи ӯро ба мо нишон медиҳанд. Бар хилофи Шоул, файзи Худо дар барқароршавии Довуд аз нокомиҳои мухталифаш дида мешавад. Чӣ қадар мо ҳамчун имондорон метавонем барои ин файзи якхела, ки рӯз аз рӯз дар ҳаёти мо ин қадар бузург мешавад, шукргузор бошем!
Мо ин чизҳоро зикр мекунем, зеро бисёре аз масеҳиён ҳайрон мешаванд, ки оё Вақоеънома танҳо такрори Самуил ва Подшоҳон аст. Бо он чизе ки мо гуфтем, умедворем, ки хонандагони мо чизи бештареро аз нақшаи бузурги китоби аҷиби Худо: Библияи мо хоҳанд дид.
Хусусияти фарқкунандаи ин китобҳо шарҳ медиҳад, ки чаро нокомии Довуд дар гурехтан ба назди подшоҳи фалиштиён аз Шоул (1 Самуил 27) ва гуноҳҳои бузурги зино ва куштори ӯ (2 Самуил 11) дар 1 Вақоеънома хомӯш гузаштаанд. Аммо, гуноҳи бузурги дигари ӯ дар шуморидани мардум дар ин китоб сабт шудааст, ва мо метавонем дуруст пурсем, «Чаро?»
Кӣ ба шуморидан ташвиқ кард?
Саволи аввалини мо табиатан метавонад ин бошад, «Кӣ Довудро ба шуморидани мардум водор кард?» Дар 2 Самуил 24:1 ба мо гуфта шудааст, ки Худованд Довудро ба шуморидани мардум водор кард, аммо 1 Вақоеънома 21:1 ба мо мегӯяд, ки Шайтон Довудро ба ин кор водор кард. Оё зиддият вуҷуд дорад? Не, ҳарду ҳикоя, албатта, дурустанд.
Мувофиқи 2 Самуил, дар байни мардум нокомии нав буд, ки хашми Худовандро бар онҳо афрӯхт. Ӯ Довудро ба шуморидани мардум водор кард, то ки ҳукм бар онҳо афтад. Ин ҳамчунин ғурури Довудро дар хоҳиши донистани он ки салтанате, ки ӯ бар он ҳукмронӣ мекард, чӣ қадар бузург буд, ошкор кард. Ҳам Довуд ва ҳам мардуми ӯ дар ҳолате буданд, ки интизоми Худовандро талаб мекард.
2 Вақоеънома ба мо мегӯяд, ки Шайтон буд, ки Довудро ба шуморидани мардум таҳрик дод. Шайтон абзоре буд, ки барои иҷрои мақсади Худованд истифода шуд, гарчанде ки бешубҳа ӯ дар таҳрики Довуд нияти бади худро дошт. Шайтон кӯшиш кард, ки мақсадҳои баракати Худоро халалдор кунад. Мо ҳикояи шабеҳро дар 1 Подшоҳон 22:19-23 пайдо мекунем, ки дар он Худованд рӯҳи дурӯғгӯйро дар даҳони пайғамбарони Аҳоб истифода бурд, то он подшоҳи шарирро ба ҳалокат расонад.
Йоаб шоҳ Довудро сарзаниш мекунад
Довуд ба Йоаб ва ҳокимони мардум дастур дод, ки рафта Исроилро бишуморанд, то ӯ андозаи лашкари худро донад (1 Вақоеънома 21:2-3,5). Гарчанде ки гуноҳҳои дигари ӯ бештар бо шаҳвати чашм ва шаҳвати ҷисм алоқаманд буданд, дар ин ҷо мо ғурури ҳаётро мебинем (1 Юҳанно 2:16). То он вақт, Довуд ҳамеша фурӯтан буд. Аз ин мисол биёед омӯзем, ки мо ҳеҷ гоҳ ба худ эътимод карда наметавонем.
Вақте ки мо дар Худованд рушд мекунем, мо соҳаҳои заъфро кашф мекунем, ки дар онҳо ба гуноҳ бештар майл дорем, ва мо бояд дар онҳо худро дуруст муҳофизат кунем. Аммо биёед ҳеҷ гоҳ дар соҳаҳои дигар, ки дар онҳо худро бехатар меҳисобем, муҳофизати худро паст нагузорем, зеро маҳз дар он лаҳзаи беэҳтиётӣ мо метавонем афтем. «Касе ки гумон мекунад, ки истодааст, эҳтиёт кунад, ки наафтад» (1 Қӯринтиён 10:12).
Мо бояд инчунин қайд кунем, ки гарчанде Йоаб марди дунявӣ ва худхоҳ буд, ӯ Довудро дар бораи ин нақша дуруст сарзаниш кард: «Худованд қавми Худро сад маротиба зиёдтар аз он ки ҳастанд, гардонад: аммо, эй хоҷаи ман, подшоҳ, оё онҳо ҳама хизматгорони хоҷаи ман нестанд? Пас чаро хоҷаи ман ин корро талаб мекунад? Чаро ӯ сабаби гуноҳ барои Исроил мешавад?» (1 Вақоеънома 21:3). Ин бояд Довудро водор мекард, ки таваққуф кунад ва дар бораи он чизе ки ӯ қасд дошт, фикр кунад! Аммо мутаассифона, мо мехонем: «Аммо сухани подшоҳ бар Йоаб ғолиб омад» (ояти 4).
Иқрори Довуд ва интихоби ӯ
Мо дар Хуруҷ 30:12-16 мехонем, ки ҳар гоҳ мардумро мешумориданд, пули кафорати нуқра ҷамъоварӣ мешуд – ёдрас кардани зарурати наҷот барои ҳар як фарде, ки дар байни қавми Худо ҳисоб мешуд. Довуд ин пули кафоратро ҷамъ накард. Мо мехонем, ки «Худо аз ин кор норозӣ буд» (1 Вақоеънома 21:7), ва ба таври номуайян Довуд бояд дарк карда бошад, ки Худо буд, ки ба задан, ё зарба задан ба Исроил оғоз кард.
Довуд фавран гуноҳи худро шинохт ва иқрор шуд. Чӣ қадар аксар вақт асои ҷазо чашмони моро ба гуноҳҳоямон мекушояд! На ҳама озмоишҳо ва душвориҳо дар ҳаёти мо аз сабаби гуноҳанд, аммо мо боварӣ дорем, ки, чунон ки бо Аюб, Худованд дар ҳар озмоиш ва боре, ки мо дучор мешавем, чизе барои омӯзонидан дорад. Мо хуб мекунем, ки гӯши шунаво дошта бошем, то бишнавем, ки Ӯ дар чунин вақтҳо ба мо чӣ мегӯяд. «Бигӯ, Худованд, зеро бандаи Ту мешунавад» (1 Самуил 3:9) бояд ҳамеша муносибати мо бошад.
Худованд, тавассути пайғамбар Ҷод, се имконияти эҳтимолиро ба Довуд барои гуноҳаш пешниҳод кард: се соли қаҳтӣ, се моҳи гурехтан аз душманонаш ё се рӯзи вабо дар замин, дар ҳоле ки фариштаи Худованд мардумро мезад (1 Вақоеънома 21:9-12). Мо дар посухи Довуд мебинем, ки ӯ дили Худоро медонист: «Бигзор ҳоло ба дасти Худованд афтам; зеро раҳматҳои Ӯ хеле бузурганд: аммо маро ба дасти инсон нагузор» (ояти 13). Беҳтар аст, ки ба дасти Худо афтем, на ба дасти инсон!
Идома дода, мо ҳадди аққал се нуктаро кашф мекунем, ки Инҷили файзи Худоро тасвир мекунанд.
Файзи мутлақи Худо барои наҷот додани Ерусалим
1 Вақоеънома 21:15 мегӯяд: «Ва Худо фариштаеро ба Ерусалим фиристод, то онро нобуд кунад: ва ҳангоме ки ӯ нобуд мекард, Худованд нигоҳ кард, ва Ӯ аз бадӣ пушаймон шуд, ва ба фариштае, ки нобуд мекард, гуфт: «Бас аст, ҳоло дасти худро боздор». Ва фариштаи Худованд дар назди хирмани Орнон Ебусӣ истода буд.» Ҳамчун нуктаи аввалини мо, мо мебинем, ки файзи мутлақи Худо барои наҷот додани Ерусалим дахолат кард. Дигаре гуфтааст, Худо ҳамеша ба он чизе ки Ӯ ҳаст, ва он файз аст, бармегардад. Файз ин аст, ки Худо мувофиқи он чизе ки Ӯ ҳаст ва он чизе ки дар дили Ӯст, амал мекунад, на мувофиқи он чизе ки мо ҳастем ва он чизе ки дар дили мост. Ин аст, ки Худо дар илтифоти бесазо ва ғайричашмдошт амал мекунад. Ҳамин тавр барои мо имрӯз, «зеро файзи Худо, ки наҷотро барои ҳамаи одамон бо худ меорад, зоҳир шудааст» (Тит 2:11 JND).
Ин файз кай омад? Оё вақте ки мо онро хостем ё сазовори он будем? Не. Румиён 5:8 ба мо мегӯяд, ки «дар ҳоле ки мо ҳанӯз гуноҳкорон будем, Масеҳ барои мо мурд» (KJV). Ба ҳамин монанд, вақте ки фаришта қасд дошт Ерусалим, шаҳри шоҳии Довудро нобуд кунад, Худо, дар файз ва раҳмати мутлақи худ, дахолат кард, то дасти фариштаро боздорад.
Довуд миёнарав
Нуктаи дуюм ин аст, ки мо Довудро дар ин ҳодисаҳо ҳамчун миёнарав мебинем. Ӯ шамшерро бар Ерусалим дарозшуда дид ва гӯё дар байни Худо ва мардум истода, хоҳиш кард, ки дасти Худо бар ӯ бошад ва мардум наҷот ёбанд. 1 Вақоеънома 21:16-17-ро бихонед: «Ва Довуд чашмони худро бардошт ва фариштаи Яҳуваро дид, ки дар байни замин ва осмон истодааст, ва шамшери ӯ дар дасташ кашида шуда, бар Ерусалим дароз шудааст. Ва Довуд ва пирон, ки либоси палос пӯшида буданд, ба рӯи худ афтоданд. Ва Довуд ба Худо гуфт: «Магар ман нестам, ки ба шуморидани мардум фармон додам? Ман ҳастам, ки гуноҳ кардам ва бадӣ намудам; аммо ин гӯсфандон чӣ кардаанд? Илтимос мекунам, эй Яҳува Худои ман, дасти Ту бар ман ва бар хонадони падарам бод; аммо на бар қавми Ту, то ки онҳо зада шаванд» (JND).
Довуд яке аз ду нафар дар Аҳди Қадим аст, ки худро барои доварӣ ба ҷои мардум пешниҳод карданд. Дигаре Мусо дар Хуруҷ 32:31-32 аст. Аммо, на Довуд ва на Мусо Миёнарави бегуноҳ набуданд, ки Худо талаб мекард: «Бигзор дасти Ту бар ман бошад.» Танҳо як Шахси муборак, Худованди мо Исои Масеҳ, метавонист он чизеро, ки маънои онро дошт, ки дасти Худо бар Ӯ ҳамчун Ҷойгузин барои қавми Ӯ бошад, таҳаммул кунад. Ӯ Миёнарави комил мувофиқи фикрҳои Худост. «Зеро як Худо ҳаст, ва як Миёнарав дар байни Худо ва одамон, Инсон Исои Масеҳ; ки Худро фидия барои ҳама дод» (1 Тимотиюс 2:5-6 KJV). Ӯ «Миёнарави» ҳақиқӣ аст – калимаи дигар барои «Миёнарав» ё «Ҳакам» – ки Аюб интизор буд, ки дасти Худро ҳам бар Худо ва ҳам бар инсон гузорад (Аюб 9:33).
Қурбонгоҳ ва қурбонӣ
1 Вақоеънома 21:18,26 моро ба нуктаи сеюми мо меорад: таъмини қурбонгоҳ ва қурбонӣ. Оят мегӯяд: «Он гоҳ фариштаи Худованд ба Ҷод фармон дод, ки ба Довуд бигӯяд, ки Довуд бояд баромада, қурбонгоҳе барои Худованд дар хирмани Орнон Ебусӣ бисозад ... Ва Довуд дар он ҷо қурбонгоҳе барои Худованд сохт, ва қурбониҳои сӯхтанӣ ва қурбониҳои саломатӣ пешкаш кард, ва Худовандро даъват кард; ва Ӯ аз осмон бо оташ бар қурбонгоҳи қурбонии сӯхтанӣ ба ӯ ҷавоб дод.»
Ҳам қурбонгоҳ ва ҳам қурбонӣ аз Худованди мубораки мо Исои Масеҳ сухан мегӯянд. Дар Матто 23:19 Худованд Исо қайд мекунад, ки қурбонгоҳ аз қурбонӣ бузургтар буд. Вақте ки мо қурбонгоҳҳоро дар Библия, бахусус қурбонгоҳҳоеро, ки бо хаймаи муқаддас алоқаманданд, меомӯзем, мо мефаҳмем, ки онҳо махсусан аз шахсияти Масеҳ сухан мегӯянд, дар ҳоле ки қурбониҳо аз кори Ӯ дар салиб сухан мегӯянд.
Пайғамбар Ҷод ба Довуд гуфт, ки дар хирмани Орнон Ебусӣ, ҷое ки коҳ аз гандум ҷудо карда мешуд ва партофта мешуд, қурбонгоҳе бисозад. Ин аз ҳукми табъизӣ сухан мегӯяд. Танҳо як Шахси аҷибе ҳаст, ки метавонист дар ҷои ҳукме, ки мо сазовори он будем, истад: Худованди мо Исои Масеҳ!
Он гоҳ мо мехонем, ки Довуд қурбониҳои сӯхтанӣ ва қурбониҳои саломатӣ бар қурбонгоҳ пешкаш кард. Қурбонии сӯхтанӣ комилан барои Худо буд ва комилан бар қурбонгоҳ пешкаш карда мешуд (Ибодат 1:1-17). Он Худованди моро Исоро ҳамчун Касе тасвир мекунад, ки ҳамеша он чиро, ки ба Падар писанд буд, мекард, ва Худро «барои мо қурбонӣ ва ҳадия ба Худо барои бӯи хуш» пешкаш кард (Эфсӯсиён 5:2).
Қурбонии саломатӣ баъзан «қурбонии шарикӣ» номида мешавад. Он кори Худованд Исоро ҳамчун он чизе, ки моро ба муошират бо Худо овардааст, тасвир мекунад (1 Юҳанно 1:3). Мисли Мефибошет, мо ба сари дастархони Подшоҳ ҳамчун яке аз писарони Подшоҳ оварда шудаем (2 Самуил 9:11). Дар қурбонии саломатӣ як қисм барои Худо, коҳин, марде, ки қурбониро овард ва тамоми оилаи ӯ буд. Ҳамаи онҳое, ки пок буданд, метавонистанд аз он баҳра баранд (Ибодат 3:11, 7:11-34).
Ба фаришта дастур дода шуд, ки шамшери худро ҳангоме ки Довуд қурбониҳоро пешкаш кард, дур кунад. Ба таври рамзӣ, ҳукм бар қурбонӣ афтодааст, на бар мардум. Барои мо, мо на ба қурбонии ҳайвонӣ, балки ба қурбонии якбораи Худованд Исои Масеҳ бар салиб такя мекунем. «Зеро бо як қурбонӣ Ӯ онҳоеро, ки муқаддас шудаанд, то абад комил кардааст» (Ибриён 10:14).
Машваратҳои Худо – Ҷои маъбади оянда
Ҳоло мо ба саволе бармегардем, ки қаблан дар мақолаи худ пурсида будем. Агар китобҳои Вақоеънома машваратҳои файзи Худоро таъкид кунанд ва аз ин рӯ аксари нокомиҳои Довудро тарк кунанд, чаро гуноҳи ӯ дар шуморидани мардум дар ин китоб дохил карда шудааст? Вақте ки мо ба ҳукмронии Сулаймон мерасем, ҷавобро пайдо мекунем: «Он гоҳ Сулаймон ба сохтани хонаи Худованд дар Ерусалим дар кӯҳи Мория оғоз кард, дар ҷое ки Худованд ба падараш Довуд зоҳир шуда буд, дар ҷое ки Довуд дар хирмани Орнон Ебусӣ омода карда буд» (2 Вақоеънома 3:1).
Маъбад, хонаи Худованд, бояд дар кӯҳи Мория дар ҳамон ҷое сохта мешуд, ки Довуд қаблан пас аз шуморидани мардум қурбонгоҳ сохта буд. Ин ҷой тавассути он қурбонӣ нишон дода шуда буд. Мо метавонем аз роҳҳои Худои худ ҳайрон шавем, аммо чунон ки як нависандаи гимн гуфтааст, «Ӯ аз ҳама гуноҳҳои мо бузургтар аст.» Ӯ метавонад ҳама чизро барои иҷрои мақсади худ истифода барад.
Ин албатта гуноҳи моро сафед намекунад. Ҳафтод ҳазор исроилӣ аз сабаби гуноҳи Довуд дар шуморидани мардум мурданд. Биёед ҳеҷ гоҳ гуноҳро сабук нагирем! Барои худамон, мо бояд аксар вақт исбот кунем, ки он чиро ки мекорем, медаравем (Ғалотиён 6:7-8), ва ин бо таҷрибаи талх. Аммо, биёед аз бузургии Худои худ шодӣ кунем ва ҳайрон шавем, ки Ӯ аз харобии гуноҳи мо метавонад мақсади Худро иҷро кунад. Мо инро дар пуррагии он дар салиби Ҷолҷота мебинем. Гуноҳи инсон кай бо чунин роҳи даҳшатнок – салиб кардани Писари Худо – ошкор карда шуд?
Аммо, чӣ натиҷаҳои пурҷалоле Худои мо аз ҳамон салиб ба даст овард. Ӯ, бешубҳа, эълон кардааст, ки Ӯ муҳаббат аст (Румиён 5:8). Мо дар бахшидани Худро барои мо дар Масеҳ бахшида ва сафед карда шудаем (Эфсӯсиён 1:7). «Дар ин муҳаббати Худо нисбат ба мо зоҳир шуд, зеро Худо Писари ягонаи Худро ба ҷаҳон фиристод, то ки мо ба воситаи Ӯ зиндагӣ кунем. Дар ин муҳаббат аст, на ин ки мо Худоро дӯст доштем, балки ин ки Ӯ моро дӯст дошт, ва Писари Худро фиристод, то ки кафорат [қаноатмандӣ] барои гуноҳҳои мо бошад» (1 Юҳанно 4:9-10).
Худо мақсадҳои Худро иҷро хоҳад кард
Биёед рӯҳбаланд шавем, ки мақсадҳои Худо аз гуноҳ халалдор намешаванд ва нахоҳанд шуд. Хоҳ мо мақсади бузурги Ӯро барои ҷалол додани Писари Худро дар ин ҷаҳон ҳангоми ҳукмронии Ӯ баррасӣ кунем ё дар бораи хоҳишҳои Ӯ барои ҳар яки мо алоҳида фикр кунем, чӣ қадар мо метавонем шукргузор бошем, ки Ӯ фикрҳо ва нақшаҳои Худро иҷро хоҳад кард. «Машварати Худованд то абад меистад, фикрҳои дили Ӯ ба ҳама наслҳо» (Забур 33:11).
Чунон ки дидем, ин гуноҳи моро сафед намекунад, ва 2 Самуил ба мо нишон медиҳад, ки Довуд худаш оқибатҳои гуноҳҳои худро дар давоми боқимондаи ҳаёташ чӣ гуна даравид. Аммо, Худо аз ҳама гуноҳҳо ва нокомиҳои мо болотар аст. Мақсадҳои баракати Ӯ иҷро хоҳанд шуд.
