Бисёре аз мо имтиёзи дар хонаводаҳои масеҳӣ таваллуд ва тарбия ёфтанро доштем. Мо ба вохӯриҳои масеҳӣ меравем, Китоби Муқаддасро мехонем ва сурудҳои мазҳабӣ месароем. Мо ҳис мекунем, ки дар ҷои дуруст корҳои дурустро анҷом медиҳем – ва аммо, чизе намерасад. Баъзан, дар лаҳзаҳои худшиносӣ, мо аз эҳсоси бемаззае, ки ҳаёти масеҳии моро ҳамроҳӣ мекунад, хавотир мешавем. Ин аз ҳаяҷон ва қаноатмандие, ки ҳангоми пешрафт дар таҳсили мактабӣ ё баромадан аз зинапояи ширкат моро фаро мегирад, хеле фарқ мекунад. Ин аз он тароват ва интизорие, ки ҳангоми фармоиш додани таътили навбатӣ ё ба хона омадан бо гаҷети электронии нав моро фаро мегирад, хеле фарқ мекунад. Оё кундигии масеҳии мо муқаррарӣ аст? Оё нусхаи масеҳии мо аслӣ аст? Оё мо дар номидани худ «шогирдони» Исои Масеҳ дуруст ҳастем?
Шогирди Исо кист?
Шогирд омӯзандаест, ки аз муаллим пайравӣ мекунад ва ба таълимоти ӯ итоат мекунад. Дар Аҳди Ҷадид истилоҳи «шогирд» тақрибан 270 маротиба истифода шудааст. Он бо «наҷотёфта» ё «аз нав таваллудшуда» масеҳӣ ивазшаванда нест. Ба маънои васеъ, он барои ишора ба онҳое истифода мешавад, ки бо Исо роҳ мерафтанд ё ба Ӯ мусбат майл доштанд (Юҳанно 6:66; 19:38). Баъзан он танҳо барои 12 пайрави Ӯ истифода мешавад (Луқо 22:11). Он инчунин барои муайян кардани онҳое, ки ба Масеҳ садоқати бештар доранд, истифода мешавад. Мо ҳам шогирдони мард ва ҳам занро пайдо мекунем (Аъмол 9:10,36). Эҳтимол бо тамасхур, шогирдон бори аввал тақрибан соли 44-и милодӣ «масеҳиён» номида шуданд (Аъмол 11:26) – истилоҳе, ки дар Аҳди Ҷадид танҳо се маротиба истифода шудааст. Танҳо аз асри дуюм ба баъд номи «масеҳӣ» аз ҷониби имондорон ҳамчун унвони шараф қабул карда шуд. Дар навиштаҳои худ, Павлус ҳеҷ гоҳ калимаҳои «шогирд» ё «масеҳӣ»-ро истифода накардааст.
Луқо ҳодисаеро нақл мекунад, ки дар он Исо шарҳ медиҳад, ки Ӯ аз шогирдони худ чӣ интизор аст (Луқо 14:25-35). Он рӯз, бисёриҳо кор ва шуғли худро барои омӯхтан ва дастгирии таълимоти Худованд як сӯ гузошта буданд. Оё онҳо воқеан шогирд буданд? Дараҷаи садоқати онҳо чӣ қадар буд? Исо ба ин издиҳоми пайравони осон рӯ меорад ва онҳоро ба ҳайрат меорад, зеро Ӯ се шарти асосиро дар назди онҳо мегузорад.
1. Исо – касе, ки ман бештар дӯст медорам
«Агар касе назди Ман ояд ва падару модар, зану фарзандон, бародарону хоҳарони худро – бале, ҳатто ҷони худро – нафрат накунад, вай наметавонад шогирди Ман бошад» (Луқо 14:26 NIV).
Навиштаҳо арзишҳои оилавиро тарғиб мекунанд. Аён аст, ки мо даъват нашудаем, ки аъзоёни оилаи худро нафрат кунем. Дар ин ҷо истилоҳи «нафрат» ба таври нисбӣ истифода шудааст (Матто 10:37). Дар байни одамони гуногуне, ки мо мешиносем, мо табиатан баъзеҳоро бештар аз дигарон дӯст медорем. Он чизе ки Исо мегӯяд, ин аст, ки агар мо Ӯро аз ҳама дигарон амиқтар ва қавитар дӯст надорем, мо наметавонем шогирди Ӯ бошем. Исо он ҷои олиро дар дили мо талаб мекунад. Ӯ дар дили шумо чӣ ҷой дорад?
2. Исо – афзалияти аввалиндараҷаи ман
«Ҳар кӣ салиби худро барнадорад ва аз Ман пайравӣ накунад, наметавонад шогирди Ман бошад» (Луқо 14:27).
Дар он рӯзҳо, дар зери ишғоли Рум, онҳое, ки салиби худро мебардоштанд, танҳо чанд соат умр доштанд. Чӣ чиз аз зеҳни марде мегузашт, ки салиби худро мебардошт? Ӯ тағироти амиқеро дар афзалиятҳо эҳсос мекард. Он баҳси оилавӣ дар бораи мерос ҳоло хеле беаҳамият менамуд. Дипломҳо, суратҳисобҳои бонкӣ ва мавқеи иҷтимоии ӯ хеле беарзиш мешуданд. Ҳосили интизорӣ, пешгӯиҳои тиҷоратӣ ва нақшаҳои нафақаи ӯ хеле беалоқа мешуданд.
Салиби худро бардоштан маънои ҳар рӯз бо огоҳӣ аз марг ва абадият зиндагӣ карданро дорад. Салиби худро ихтиёран бардоштан маънои таслим кардани ҳуқуқҳои даркшудаи моро дорад. Салиб арзишҳо ва афзалиятҳои моро тағир медиҳад. Нақшакашӣ, орзу кардан ва орзу кардан хато нест. Он чизе ки Исо мегӯяд, ин аст, ки агар Ӯ афзалияти аввалиндараҷаи мо набошад, болотар аз орзуҳо ва орзуҳои шахсии мо, мо наметавонем шогирди Ӯ бошем. Кадом орзу ё қувва ҳаёти шуморо пеш мебарад?
3. Исо – гаронбаҳотарин моликияти ман
«Ба ҳамин тариқ, ҳар касе аз шумо, ки аз ҳама чизе, ки дорад, даст накашад, наметавонад шогирди Ман бошад» (Луқо 14:33).
Ин изҳорот моликияти хусусиро маҳкум намекунад. Масъала муносибати мо ба он чизест, ки мо дорем. Мо мудирони муваққатии баракатҳои Худо ҳастем, на ҳеҷ гоҳ соҳибони мутлақ. Мо урён таваллуд мешавем ва ҳангоми рафтан чизе бо худ намебарем. Аммо дар ин чанд даҳсолаи ҳаёт, аҷиб аст, ки чӣ қадар сахт мо метавонем ба чизҳои моддӣ часпида гирем. Барои баъзеҳо ин мошин, хона ё портфели сармоягузорӣ аст. Барои дигарон ин ноутбук, либоси махсус ё коллексияи мусиқӣ аст. Шумо чӣ доред, ки ба шумо қаноатмандии бузург меорад? Исо мегӯяд, ки агар мо Ӯро аз ҳама дороиҳои худ болотар нагузорем, мо наметавонем шогирдони Ӯ бошем.
Шӯрӣ
Мо медонем, ки наҷоти мо тӯҳфаи Худост. Мо онро ба даст оварда наметавонем. Мо онро бо фурӯтанӣ ва шукргузорӣ қабул мекунем. Исо шартҳои наҷотро муқаррар намекунад. Ӯ ба таври возеҳ муносибати заруриро барои ҳаёти муқаррарии масеҳӣ нишон медиҳад. Ибораи «вай наметавонад шогирди Ман бошад» – ки аз ҷониби Худованди мо се маротиба тасдиқ шудааст – ба ин стандарт қувваи бузург мебахшад. Масеҳияти муосир барои чандирии бештар имкон медиҳад. Бисёре аз мо қаноатманд ба назар мерасем, зеро мо анъанаҳои калисоро риоя мекунем, таъмид гирифтаем ва азбаски мо он чизеро, ки доктринаи дуруст мешуморем, риоя мекунем. Аммо оё тарзи ҳаёти мо аз тарзи ҳаёти моддигароён, гуманистҳо ва айшу ишратпарастони атрофи мо ба таври назаррас фарқ мекунад?
Дар эҷоди сарват, кӯмак ба ҳамватанон ё каме фароғат ҳеҷ бадӣ нест. Аммо стандарте, ки Исо талаб мекунад, назари комилан дигарро ба ҳаёт ба вуҷуд меорад: «Намак хуб аст, аммо агар шӯрии худро гум кунад, чӣ тавр онро дубора шӯр кардан мумкин аст?» (Луқо 14:34). Даъват на ба намуди намак, балки ба намак будан аст – мазза доштан, таъсир расонидан, тағир додан, шӯрӣ доштан. Ин садоқат ба Худованд бояд худро дар тафсилоти тарзи зиндагии мо ифода кунад. Ва агар мо ноком шавем? Мутаассифона, мо ноком мешавем! Мо ҳеҷ гоҳ файзи Худоро фаромӯш накунем. Ҳамчун масеҳиёни аз нав таваллудшуда, мо ҳоло фарзандони Худо ҳастем. Мо аз ҷониби Худованд қабул ва амиқ ва бечунучаро дӯст дошта мешавем. Муваффақиятҳо ва нокомиҳои мо Ӯро бештар ё камтар дӯст намедоранд. Муҳаббати Ӯ ба мо доимӣ аст ва наҷоти мо бехатар аст. Пас чаро Ӯ чунин стандарти баланди садоқатро талаб мекунад?
Сохтани бурҷ, ҷанг кардан
Ҳангоме ки Ӯ се шарти худро барои шогирдии ҳақиқӣ муқаррар кард, Исо дар зеҳни шунавандагони худ ду тасвирро кашид: тасвири бинокоре, ки мехоҳад бурҷе созад (14:28-30), ва тасвири подшоҳе, ки ҷангро бар зидди подшоҳи дигар баррасӣ мекунад (14:31-32). Бинокор ва подшоҳ бояд ба ҳадафи худ назар андозанд ва баррасӣ кунанд, ки барои расидан ба он чӣ лозим аст. Мо метавонем ин тасвирҳоро ҳамчун даъват барои баррасӣ кардани арзиши шогирди Исои Масеҳ будан дарк кунем. Наҷот тӯҳфаи ройгон аз Худост, аммо он шикастани ғурур ва иродаи саркаши моро дар бар мегирад. Оё мо омодаем чунин нархро пардохт кунем? Оё мо нусхаи осонтари масеҳиятро меҷӯем?
Шояд мо метавонем ба ин тасвирҳо аз кунҷи дигар низ назар андозем. Мо медонем, ки Худованди мо ҳоло ҳадафе дорад: сохтани Калисои худ. Мо «сангҳои зинда ... ба хонаи рӯҳонӣ сохта мешавем» (1 Петрус 2:5). Дар изҳори ин шартҳо, Худованд ба сифати дилхоҳи блокҳои сохтмонии худ ишора мекунад. Мо медонем, ки мо ҳоло дар ҷанги рӯҳонӣ машғулем. Се шарти дар боло зикршуда дараҷаи садоқатеро, ки Исо аз сарбозони худ талаб мекунад, инъикос мекунанд. Агар Ӯ касе набошад, ки мо бештар дӯст медорем, дар як лаҳзаи муҳим мо Ӯро инкор мекунем, то дигареро хушнуд созем. Агар Ӯ афзалияти аввалиндараҷаи мо набошад, дар як лаҳзаи муҳим мо роҳнамоии Ӯро рад мекунем ва аз орзуи худ пайравӣ мекунем. Агар Ӯ гаронбаҳотарин моликияти мо набошад, дар як лаҳза мо сабаби Ӯро барои ҳифзи сармоягузории худ рад мекунем.
Бигир ё бигузор!
Худованди мо он чизе нест, ки мо имрӯз онро «аз ҷиҳати сиёсӣ дуруст» меномем. Дар асл, Ӯ баъзан радикалӣ, иғвоангез ва муқовиматкунанда аст. Ӯ ҳамроҳони хӯрокхӯрии худро тағир намедод ё мӯъҷизаеро ба таъхир намеандохт, то аз хафа кардани диндорон канорагирӣ кунад. Ӯ дар бораи душманон, зино, талоқ ва риёкории динӣ ошкоро сухан мегуфт. Ӯ суханони худро барои қонеъ кардани шунавандагони худ ё барои афзоиши шумораи пайравони худ об намекард. Дар Юҳанно 6 мо мебинем, ки Исо ҳаракатро аз сатҳӣ ба сӯи муносибати амиқтар ва садоқат ташвиқ мекунад. Ҳангоми шунидани Ӯ, бисёриҳо фарёд заданд: «Ин таълими сахт аст. Кӣ метавонад онро қабул кунад?» (Юҳанно 6:60).
Мо дар бораи стандарти баланде, ки Исо муқаррар кардааст, чӣ ҳис мекунем? Бисёриҳо ба шахсияти гарми Ӯ ҷалб шуданд. Бисёриҳо барои манфиатҳои моддӣ ё барои мӯъҷизаи зарурӣ аз Ӯ пайравӣ карданд. Аммо вақте ки Исо ба иштироки амиқтар даъват кард, бисёриҳо «баргаштанд ва дигар аз Ӯ пайравӣ накарданд» (6:66). Пешвоён вақте ки пайравонашон аз онҳо дур мешаванд, чӣ ҳис мекунанд? Оё Исо низ нусхаи арзонтар ва камталабтари масеҳиятро пешниҳод мекунад? Оё Ӯ ҳоло омода аст, ки бо дӯстони наздиктарини худ созиши махсус кунад, то онҳо Ӯро тарк накунанд? Ҳангоме ки Исо ба пушти онҳое, ки дур мешаванд, менигарад, Ӯ ба 12 нафари боқимонда рӯ меорад ва мепурсад: «Шумо ҳам намехоҳед равед, ҳамин тавр не?» (6:67). Онҳо низ озод буданд, ки рӯ гардонанд ва бираванд. Ҳарчанд онҳо дӯстони наздиктарини Ӯ буданд, Исо стандартро барои нигоҳ доштани онҳо паст намекард. Биёед хато накунем, ки он стандарти баланди садоқат ба Исо имрӯз ҳам зарур аст.
Алтернатива чист?
Дар дохили ҳар яки мо муҳаррике ҳаст, ки моро пеш мебарад, ки моро субҳ аз хоб мехезонад, ки моро ба омӯзиш ва меҳнати сахт ташвиқ мекунад. Он эҷодкориро илҳом мебахшад ва моро ба қурбонӣ кардан омода месозад. Муҳаррик метавонад кӯшиш барои роҳат, амният ё муваффақият бошад. Он метавонад гурехтан аз тарс, беаҳамиятӣ ё холӣ бошад. Қувваи пешбарандаи шумо чист? Петрус имконоти худро баррасӣ кард. Оё Исо аз ҳад зиёд талаб мекард? Оё ӯ низ бояд Исоро тарк кунад ва аз издиҳоми рафтаистода пайравӣ кунад? Ӯ ба Исо нигарист ва ҷавоб дод: «Худовандо, назди кӣ равем? Ту суханони ҳаёти абадӣ дорӣ. Мо имон дорем ва медонем, ки Ту Қуддуси Худо ҳастӣ» (6:68-69). Имрӯз кӣ дигар сазовори он ҷои марказӣ дар дилҳо ва ҳаёти мост?
Исо масеҳиёнро даъват намекунад, ки аз муоширати муқаррарии иҷтимоӣ ҷудо шаванд ва дар дайрҳо пинҳон шаванд. Аммо Ӯ ба тағироти радикалии дохилӣ даъват мекунад. Шумо дигар худро ҳамчун модар, муҳандис ё ҳамшираи шафқат, ки тасодуфан масеҳӣ аст, нахоҳед дид. Шумо худро ҳамчун масеҳӣ хоҳед дид, ки тасодуфан модар, муҳандис ё ҳамшираи шафқат аст. Ин садоқат ба Исо одамонро аҷиб ё аз ҷаҳон ҷудо намекунад. Вақте ки Исо шавқи дилҳои мост, ҳаёт дурнамои дурусти худро мегирад. Мо донишҷӯёни беҳтар, коргарон, ҳамсоягон, фарзандон, волидон, масеҳиён мешавем. Танҳо марказияти Исо ба ҳаёти солим ва мутавозин оварда мерасонад.
Хулоса
Исо ҷони худро барои наҷот додани халқе дод, ки баъдан ба Ӯ тааллуқ дошт. Наҷот ҳоло ба ҳар касе, ки тавба мекунад, имон меорад ва ҳаёти худро ба Ӯ мебахшад, пешниҳод карда мешавад. Наҷот тӯҳфа аст; ҳаёти масеҳӣ мушкилот аст. Агар мо ба Устоди худ муфид бошем, агар мо шогирдони ҳақиқии Худованди худ бошем, чизе дар дохили мо бояд шикаст хӯрад. Вақте ки Иброҳим нишон дод, ки ӯ ба Худо бештар аз писараш содиқ аст, писарашро баргардонд. Аммо дар ин раванд, Худованд чизеро дар дохили Иброҳим шикаст.
Оё шумо пеш аз Худо ба шикаст расидаед? Оё шумо то ҳол чизеро нигоҳ медоред? Мо бояд қасдан нақшаҳо ва орзуҳои худро таслим кунем – мо бояд салиби худро бардорем ва Исоро дар маркази дилҳои худ гузорем. Чӣ тавр Павлус тавонист дар чунин шароити номусоид бо шодӣ идома диҳад? Ӯ ба Масеҳ содиқ буд: «Зеро барои ман, зиндагӣ Масеҳ аст» (Филиппиён 1:21). Албатта, Ӯ то ҳол арзанда аст!
Аз ҷониби Филип Нанн
