Манбаи ҳақиқии рӯҳбаландӣ
Аммо Довуд дар Худованд Худои худ рӯҳбаланд шуд. —1 Самуил 30:6 KJV
Баъзе аз таҷрибаҳои шахсии Довуд ба ӯ маънои рӯҳафтодагиро аз дасти аввал омӯзониданд. Подшоҳ Шоул, душмани бераҳми ӯ, ки ором намешуд ва тағйир намеёфт, таҳдиди доимӣ буд. Барои бехатарии худ Довуд бо 600 нафар пайравони содиқаш аз ватанаш гурехта буд, зеро метарсид, ки дар ниҳоят ҳаёташ ба охир мерасад. Беҳтар менамуд, ки берун аз Исроил дар байни фалиштиён, душманони қадимии Исроил зиндагӣ кунад (27:1-2). Аз ин рӯ, ӯ бо онҳо муносибатҳои дӯстона барқарор кард.
Ҳама чиз муддате хуб менамуд. Охиш, подшоҳи Ҷат, аз нақшаи Довуд фирефта шуд ва мутмаин буд, ки Довуд барои халқи худ нафратовар шудааст (ояти 12). Аммо вазъият тағйир ёфт. Вақте ки Охиш фалиштиён ва мардони Довудро ба ҷанг бар зидди исроилиён бурд, баъзе аз шоҳзодаҳои фалиштӣ ба якпорчагии Довуд шубҳа карданд. Ҳарчанд Охиш мутмаин буд, ки Довуд боэътимод аст, дигарон эҳтимолияти онро ба миён гузоштанд, ки дар ҷанг бар зидди Исроил ӯ метавонад тарафҳоро иваз кунад ва фалиштиёнро тарк кунад. Ягона роҳи Довуд ин буд, ки лашкари фалиштиёнро тарк карда, ба хонаи нави худ дар Сиқлаг дар сарзамини фалиштиён баргардад (29:3-4,11).
Вақте ки Довуд ба Сиқлаг расид, мушкилоти нав ба ӯ рӯбарӯ шуд. Дар набудани ӯ аз шаҳр, амалеқиён ба замин ҳамла карда, Сиқлагро оташ заданд. Занони Довуд ва мардони ӯ, инчунин аъзоёни оилаи онҳо, асир гирифта шуда буданд ва рафта буданд (30:1-3). Ин як ноумедии талх буд! Довуд ва мардони ҳамроҳаш худро комилан аз ҳама чиз холӣ ҳис мекарданд. Онҳо гиря карданд, то даме ки дигар гиря карда натавонистанд (ояти 4). Гӯё ҳамаи ин кофӣ набуд, баъзе аз мардоне, ки ба Довуд содиқона хидмат карда буданд, ӯро барои бадбахтӣ айбдор карданд ва пешниҳод карданд, ки ӯро сангсор кунанд (ояти 6). Дар даст як бӯҳрони воқеӣ буд.
Довуд чӣ кор карда метавонист? Ӯ хонаи худро дар Исроил аз даст дода буд ва ҳоло аъзоёни оилаи бадарғашудаи худро низ аз даст дода буд. Ҷои ӯ дар байни фалиштиён дигар мисли пештара дилхоҳ наметофт. Мардоне, ки ӯ ба онҳо комилан боварӣ дошт, ба муқобили ӯ рӯ мегардонданд. Ӯ бояд худро хеле танҳо ҳис мекард. Ба кӣ муроҷиат карда метавонист? Ҳама чиз комилан ноумед менамуд. Ҷавоби додашуда муҳим аст: «Аммо Довуд дар Худованд Худои худ рӯҳбаланд шуд» (ояти 6). Ӯ дар чунин вақти ноумедӣ ба дигаре муроҷиат карда наметавонист.
Барои мо
Таҷрибаҳои мардону занон дар замонҳои Библия барои манфиати мо сабт шудаанд ва мо бояд аз ҳаёти Довуд дарс гирем. Шояд дар ҳаёти мо вақтҳое бошанд, ки ҳама чиз ба муқобили мо менамояд. Мушкилоти шахсӣ ё мушкилоти оилавӣ метавонанд моро ғарқ кунанд. Саломатии мо метавонад боиси нигаронӣ бошад, ё дар ҷои кор ё дар калисои маҳаллии мо масъалаҳое моро ба ташвиш оранд. Дар миқёси васеътар, нооромиҳои сиёсӣ ва ахлоқӣ дар атрофи мо ҳукмфармост. Арзишҳои библиявӣ қариб аз байн рафтаанд, дар ҳоле ки гуманизм дунявӣ ҷой гирифтааст. Амалҳое, ки барои Худои муқаддас ва халқи мӯъмини Ӯ нафратоваранд, дар бисёр кишварҳо ҷой гирифтаанд ва қабули чунин чизҳо аз мо талаб карда мешавад. Бисёре аз масеҳиёни эътирофкунанда аз шиноварӣ бар зидди ҷараён даст кашида, меъёрҳои худро паст кардаанд. Дар чунин вақтҳо, рӯҳафтодагӣ метавонад пайдо шавад.
Вақте ки мо рӯҳафтода мешавем, мо бояд мисли Довуд бошем. Вақти он расидааст, ки мо рӯй гардонем аз ҳама чизе, ки ноумед мекунад ва худро дар Худованд рӯҳбаланд кунем, чунон ки ӯ кард. Вақте ки ҳама чизи дигар ноком мешавад, Худои мо ноком намешавад. Ӯ барои онҳое, ки ба Ӯ таваккал мекунанд, ноумедӣ нест. Худованд дар шароити Довуд ҳукмронӣ кард, зеро гаравгонҳо ёфт шуданд. Дар муддати кӯтоҳ Довуд дар Исроил подшоҳ таъин шуд. Ҳарчанд озмоишҳои дигар ба миён омаданд, Худованд бо ӯ буд. Агар мо худро маҳрум ва ноумед ҳис кунем, биёед ба Худованд наздик шавем ва рӯҳбаландии худро низ дар Ӯ пайдо кунем.
Дар ин мақолаи кӯтоҳ мо ба мавзӯи рӯҳбаландӣ тамаркуз хоҳем кард. Паём амиқ нест, балки амалӣ аст. Ман умедворам, ки он ба ҳар касе, ки дар ин вақт рӯҳафтода аст, рӯҳбаландӣ меорад. Се сабаби оддӣ барои рӯҳбаланд шудан вуҷуд дорад.
1. Ҳузури Худованд
Бисёр вақт дар Навиштаҳо ба мо ҳузури Худованд бо халқи Ӯ хотиррасон карда мешавад. Мувофиқи Ибриён 13:5, Ӯ ваъда додааст, ки ҳеҷ гоҳ халқи Худро тарк намекунад ва аз онҳо даст намекашад. Агар мо ба Ӯ хидмат кунем, дар Матто 28:20 ба мо итминон дода мешавад, ки Ӯ то охири замон бо мо хоҳад буд. Вазифаҳое, ки дар пеши мо ҳастанд, метавонанд бузург ба назар расанд, аммо ҳузури Ӯ барои ҳар як ниёз кофӣ хоҳад буд. Чӣ қадар вақт хизматгорони Худованд дар ин ваъда рӯҳбаландии бузург пайдо кардаанд. Онҳо дар ҳайрат буданд, ки чӣ тавр метавонанд идома диҳанд, онҳо ҳузури Худовандро ба ёд оварданд. Қуввати онҳо нав шуд ва ба онҳо файз дода шуд, ки идома диҳанд.
Баъзе аз зеботарин суханоне, ки ба ҳузури Худованд бо халқи Ӯ дахл доранд, дар Ишаъё 43 оварда шудаанд. «>Худованд чунин мегӯяд… ‘Натарс, зеро ки Ман туро харидаам, Ман туро бо номи ту хондаам; ту аз они Ман ҳастӣ. Вақте ки аз обҳо мегузарӣ, Ман бо ту хоҳам буд; ва аз дарёҳо, онҳо туро ғарқ нахоҳанд кард: вақте ки аз оташ мегузарӣ, ту намесӯзӣ; ва аланга туро намегирад’» (оятҳои 1-2). Мо бояд ин суханонро аз нуқтаи назари Аҳди Ҷадид бодиққат мулоҳиза кунем. Агар мо аз гуноҳ рӯй гардонда, ба Худованд Исо ҳамчун Наҷотдиҳандаи худ бовар карда бошем, медонем, ки Ӯ моро бо хуни гаронбаҳои худ харидааст. Мо эътироф мекунем, ки Ӯ моро ба худ хондааст ва номҳои моро медонад (Юҳанно 10:3). Қурбоние, ки Ӯ барои мо кард, нишон медиҳад, ки Ӯ моро чӣ қадар дӯст медорад. Мо дар назари Ӯ гаронбаҳоем.
Дар он суханони зебо аз Ишаъё 43 қайд кунед, ки дар бораи гузаштан аз обҳои амиқ ё аз оташ «агар» вуҷуд надорад. Калимаи истифодашуда дар ҳарду замина «вақте ки» аст. Пайравӣ аз Худованд дар ҷаҳони бехудо ҳеҷ гоҳ осон нахоҳад буд. Шояд вақтҳое бошанд, ки мо ҳис мекунем, ки аз обҳои амиқ мегузарем; ғамҳои зиндагӣ метавонанд аз он чизе, ки мо тоқат карда метавонем, бештар ба назар расанд. Дар чунин таҷрибаҳо ду рӯҳбаландии мушаххас вуҷуд дорад. Аввал ин аст, ки Худованд бо мо хоҳад буд. Рӯҳбаландии дуюм ин аст, ки Ӯ моро аз таҷрибаи дарднок мегузаронад. Ҳарчанд мо метавонем худро дар он дарёҳое, ки моро бо бузург будан таҳдид мекунанд, аз ҳад зиёд ҳис кунем, ба мо итминон дода мешавад, ки мо аз обҳо ғарқ нахоҳем шуд. Худованд тамоми дастгирии лозимаро барои бехатар ба тарафи дигари озмоиш бурдани мо таъмин хоҳад кард.
Унсури дигар – «оташ» – низ ба таври маҷозӣ истифода мешавад. Таҷрибаро метавон ба гирифтор шудан дар оташе монанд кард, ки аз он мо бояд гурезем. Ягона роҳи халосӣ «аз» алангаҳои сӯзон менамояд, ки бешубҳа ба мо зарар ва осеб мерасонанд. Дар чунин ҳолатҳо Худованд ба фарзандони худ итминон медиҳад, ки онҳо намесӯзанд ва аланга либоси онҳоро оташ намезанад, то баъдтар осеб расонад.
Вақте ки – на агар! – чунин ҳолатҳои таҳдидкунанда ба ҳаёти мо ҳамла мекунанд, мо бояд ҳузури ваъдашудаи Худовандро ба ёд орем. Диққати худро ба бузургии мушкилоте, ки метавонанд моро ғарқ кунанд ё боиси сӯхтани мо аз алангаи оташ шаванд, осон аст. Ба ҷои ин, мо бояд ба Худованд тамаркуз кунем, ки ба мо итминон додааст, ки Ӯ дар чунин вақтҳо бо мо хоҳад буд. Мо бояд худро дар Ӯ рӯҳбаланд кунем. Ҳикояи се дӯсти Дониёл (Дониёл 3) дар кӯраи оташ ин ваъдаро комилан тасвир мекунад. Онҳо на танҳо аз аланга безарар баромаданд, балки Худованд худаш дар кӯраи оташ бо онҳо буд.
2. Ваъдаҳои рӯҳбаландӣ
Ваъдаҳои Худо барои мустаҳкам кардани мо пешбинӣ шудаанд. Дар вақти рӯҳафтодагӣ дар Исроил, пайғамбар Азариё ба пешвози Осо, подшоҳ, бо паёми рӯҳбаландӣ баромад. Ӯ гуфт: «>Пас, қавӣ бошед ва дастҳои шумо суст нашаванд, зеро ки кори шумо мукофотонида хоҳад шуд» (2 Вақоеънома 15:7). Осо аз он чизе, ки шунид, рӯҳбаланд шуд ва баракати рӯҳонӣ ба вуҷуд омад, зеро мардум худро аз нав ба Худованд бахшиданд.
Аҳди Ҷадид имрӯз ба халқи Худо рӯҳбаландии шабеҳро пешниҳод мекунад. Павлус ба Қӯринтиён «ғалаба тавассути Худованди мо Исои Масеҳ»-ро хотиррасон кард ва сипас ҳақиқатро ба ҳаёти онҳо бо насиҳати зерин татбиқ кард: «Бинобар ин, эй бародарони маҳбуби ман, устувор бошед, беҳаракат бошед, ҳамеша дар кори Худованд фаровон бошед, зеро ки медонед, ки меҳнати шумо дар Худованд беҳуда нест» (1 Қӯринтиён 15:57–58). Дар кори Худо хаста шудан осон аст. Хизматгорони Худованд як умр заҳмат кашидаанд ва қариб ки ҳеҷ самаре аз меҳнати худ надидаанд. Вақте ки қувват кам мешавад ва мушкилот ба миён меоянд, рӯҳафтодагӣ метавонад пайдо шавад. Коргар метавонад ҳис кунад, ки «кофӣ аст» ва вақти нафақа гирифтан расидааст. Ин ваъда ба мо хотиррасон мекунад, ки хидмати ҳақиқӣ барои Худованд ҳеҷ гоҳ «беҳуда» нест. Худованд аз мо талаб намекунад, ки натиҷаҳоро ба даст орем. Дар асл, донистани он ки мо метавонем мағрур шавем, Ӯ метавонад ба мо иҷозат надиҳад, ки ягон нишонаи баракатро бубинем. Аммо, ҳарчанд Худованд он чизеро, ки мо дар хидмат муваффақият мешуморем, намеҷӯяд, Ӯ вафодориромеҷӯяд. Оё мо дар коре, ки Ӯ ба мо супурдааст, вафодорем? Биёед дар хотир дорем, ки меҳнати мо беҳуда нест – ва биёед меҳнат кунем! Мо бояд дар мақсад устувор бошем, аз роҳи хидмат дур нашавем. Инчунин, ба ҷои каме кор кардан, мо бояд дар хидмати Ӯ фаровон бошем – онро лаззатбахш ёбем.
Кор барои Худованд мукофотонида хоҳад шуд – чунон ки ба Осо гуфта шуд. Дар паёми шабеҳ ба Ғалотиён, Павлус навишт: «>Ва биёед дар некӯкорӣ хаста нашавем, зеро ки дар вақти муносиб дарав хоҳем кард, агар суст нашавем» (Ғалотиён 6:9). Мо бояд омода бошем, ки сабру тоқат кунем, то «вақти муносиб» фаро расад. Дарав танҳо вақте анҷом дода мешавад, ки ҳосил омода бошад. Ин ҳавасмандкунӣ барои рӯҳбаланд кардани мо пешбинӣ шудааст. Аммо мо бояд аз ду хатар – хастагӣ ва сустӣ эҳтиёт бошем. Мо набояд дар кор хаста шавем, вагарна метавонем ҳосилро бо зуд қатъ кардан аз даст диҳем. Сустӣ метавонад пайдо шавад, вақте ки мо барои ғизо ё истироҳат вақт нагирифтаем, аз ин рӯ мо бояд «ба Худованд интизор шавем» ва аз Каломи Ӯ ғизо гирем, то аз суст шудан пешгирӣ кунем. Бисёре аз оятҳо моро ба идомаи зиндагӣ барои Худованд ва хидмат ба Ӯ рӯҳбаланд мекунанд. Биёед, бо қуввати Ӯ идома диҳем. Ҳарчанд мо сазовори мукофот нестем, Устоди мо меҳрубон аст ва рӯзе хизматгорони Худро мукофотонида хоҳад кард.
3. Хонаи осмонӣ
Аҳди Ҷадид ба мо таълим медиҳад, ки масеҳиёни ҳақиқӣ ба замин тааллуқ надоранд, балки онҳо дар ин ҷо мусофирон ва шаҳрвандони осмон ҳастанд (Ибриён 11:13; Филиппиён 3:20). Ин ҷаҳон мувофиқи таълимоти Навиштаҳо бадтар мешавад. Худованд Исо Домод аст; Калисои Ӯ Арӯс аст. Рӯзе Ӯ аз осмон бармегардад ва бо фарёди ҷамъоварӣ Арӯси Худро даъват мекунад, ки дар ҳаво бо Ӯ вохӯрад. «>Ҳамин тавр мо ҳамеша бо Худованд хоҳем буд» (1 Таслӯникиён 4:17). Худованд Исо моро бо ваъдаи муайяни худ шубҳанок нагузоштааст: «>Ман боз меоям ва шуморо ба назди Худам қабул мекунам» (Юҳанно 14:3). Ин ҳамеша умеди мӯъмини ҳақиқӣ буд. Мо медонем, ки ин ҷаҳон хонаи мо нест; мо дар ҷои хеле беҳтар зиндагӣ хоҳем кард!
Дар ин мақола мо ҷустуҷӯи ҷавоб барои рӯҳафтодагӣ будем. Бисёр чизҳо метавонанд моро дар айни замон ғарқ кунанд. Таҷрибаҳои ташвишовар, ноумедиҳо ва бемориҳои ҷисмонӣ метавонанд ба бори зиндагӣ илова кунанд ва боиси рӯҳафтодагӣ шаванд. Инро дониста, Худованд моро рӯҳбаланд мекунад, ки ба боло нигоҳ кунем ва ба пеш нигоҳ кунем. Осмон хеле фарқ хоҳад дошт! «Худо ҳама ашкҳоро аз чашмони онҳо пок хоҳад кард; ва дигар марг нахоҳад буд, на ғам, на гиря, на дигар дард нахоҳад буд, зеро ки чизҳои пешина гузаштанд» (Ваҳй 21:4). Марг, ғам, гиря ва дард – ҳама ба рӯҳафтодагӣ мусоидат кардаанд. Боз ба боло нигоҳ кунед! Вақте ки Худованд меояд, онҳо абадӣ аз байн хоҳанд рафт!
«Довуд дар Худованд Худои худ рӯҳбаланд шуд» (1 Самуил 30:6). Хоҳандаи азиз, биёед мо низ ҳамин тавр кунем.
Эй Худованд, Туи абадӣ, ки ҳеҷ гоҳ тағйир намеёбӣ, Дилҳои мо аз фикри Ту шод мешаванд; Муҳаббати Ту, ки абадӣ яксон аст, Мавзӯи ҳамду санои беохири мо хоҳад буд.
Аз ҳар як найи заминӣ рӯй мегардонем, Ба Ту такя мекунем, то истироҳати худро пайдо кунем; Ва дар дониши муҳаббати Ту Комилан ва абадӣ баракат ёфтаем. —Г. де Маттос (1636–1696)
Оҳ! хонандаи азизи масеҳӣ, мо чистем? Махлуқоти камбағал, ноком, пешпохӯрда; дар ҳар гардиши роҳи худ ба хатогӣ ва бадӣ саргардон шудан – ба тарк кардани Санги Асрҳо ва такя кардан ба найҳои шикастаи ҷаҳон – ба тарк кардани чашмаи обҳои зинда ва барои худ ҳавзҳои шикаста сохтан, ки обро нигоҳ дошта наметавонанд. Воқеан, мо ниёз дорем, ниёзи амиқ, ки фурӯтанона, бодиққат ва бо дуо дар пеши Худои худ роҳ равем – ниёзи амиқ, ки дуои худи Довудро пайваста бигӯем: «>Маро мувофиқи каломи Худ дастгирӣ кун, то зиндагӣ кунам; ва аз умеди худ шарм надорам. Ту маро дастгирӣ кун, ва ман бехатар хоҳам буд; ва ман ҳамеша ба қонунҳои Ту эҳтиром хоҳам гузошт» (Забур 119:116-117 JND). —Чарлз Ҳ. Макинтош (Ҳаёт ва замонҳои Довуд)
