Оила як таъминоти аҷибест, ки Худо барои некӯаҳволии инсоният таъсис додааст. То даме ки замин боқӣ мемонад, воҳиди оила аз ҷониби Худо тасдиқ ва дастгирӣ карда мешавад (Ҳастӣ 5:1-2, 10:1-5). Худо одамонро ҳамчун мард ва зан офарид ва Ӯ онҳоро баракат дод. Шавҳар ва зани ӯ асоси оила мебошанд. Азбаски Худо воҳиди оиларо таъсис додааст, мо метавонем итминон дошта бошем, ки дастурҳо дар Каломи Ӯ дода шудаанд, то ба мо дар рафтори худ ба тавре ки ба ҳадафи Ӯ барои мо шахсан ҷавобгӯ бошад, кӯмак кунанд.
Маҷмӯи дастурҳои назаррас дар Такрори Шариат 6 дида мешавад, ки дар он Худо ба миллати Исроил муроҷиат мекунад:
«Ту Худованд Худои худро бо тамоми дили худ, бо тамоми ҷони худ ва бо тамоми қуввати худ дӯст хоҳӣ дошт. Ва ин суханон, ки Ман имрӯз ба ту амр мекунам, дар дили ту хоҳанд буд. Ту онҳоро ба фарзандони худ боғайратона таълим хоҳӣ дод, ва дар бораи онҳо сухан хоҳӣ гуфт, вақте ки дар хонаи худ менишинӣ, вақте ки дар роҳ меравӣ, вақте ки мехобӣ, ва вақте ки бармехезӣ. Ту онҳоро ҳамчун аломат ба дасти худ хоҳӣ баст, ва онҳо ҳамчун пешонӣ дар байни чашмони ту хоҳанд буд. Ту онҳоро бар дари хонаи худ ва бар дарвозаҳои худ хоҳӣ навишт» (Такрори Шариат 6:5-9 NKJV).
Ин дастурҳои возеҳ ҳамаи асосҳоро фаро мегиранд. Диққат диҳед, ки дар роҳнамоии хонаи ман чӣ аҳамияти аввалиндараҷа дорад: ин доштани муносибати дуруст бо Худованд аст – муносибати муҳаббат. Дар ин ҷо сирри сулҳ ва хушбахтӣ дар ҳар як хонаи масеҳӣ ниҳон аст. Агар ман аз муошират бо Худованд лаззат барам ва бо Ӯ роҳ равам, ин ба ҳамаи онҳое, ки дар хонаи ман зиндагӣ мекунанд, таъсир хоҳад дошт. Аъзоёни оила дар ин шодӣ шарик хоҳанд шуд. Вақте ки ман дарк мекунам, ки дар ман «чизе некӯ зиндагӣ намекунад» (Румиён 7:18) ва бе Худованд ман ҳеҷ коре карда наметавонам, ман маҷбур мешавам, ки аз худ рӯй гардонам ва ба Ӯ такя кунам. Он гоҳ ман метавонам бигӯям: «Ман ҳама чизро ба воситаи Масеҳ, ки маро қавӣ мегардонад, карда метавонам» (Филиппиён 4:13).
Ба Такрори Шариат баргашта, биёед ҳар як нуқтаро қайд кунем.
1. «Ту онҳоро ба фарзандони худ боғайратона таълим хоҳӣ дод.»
Барои мо ҳамчун волидайн муҳим аст, ки ба оилаи худ, бо тарзи суханронӣ ва рафтори худ дар хона, тарси эҳтиромона ва эътимод ба Худо ва Каломи Ӯ, Китоби Муқаддас, расонем. Дар Ишаъё 66:2 мо мехонем:
«Аммо Ман ба ин як нафар назар хоҳам кард: ба он ки камбағал ва рӯҳи тавбакор дорад, ва аз Каломи Ман меларзад.»
2. «Дар бораи онҳо сухан гӯед, вақте ки дар хонаи худ менишинед, ва вақте ки дар роҳ меравед.»
Фарқиятро дар суханронӣ қайд кунед ба онҳо (кӯдакон) ва суханронӣ дар бораи онҳо (амрҳо) ба фарзандони худ. Ин сӯҳбат кардан бо кӯдакон дар бораи он чизест, ки Китоби Муқаддас таълим медиҳад ва чӣ гуна онро дар муҳити ҳаррӯза татбиқ кардан. Падари осмонии мо медонад, ки мо дар замонҳои хеле душвор зиндагӣ мекунем ва душман, Шайтон, мекӯшад, ки моро аз пайравӣ ба Худованд дар итоат ба Каломи Ӯ дур кунад (2 Тимотиюс 3:1). Барои волидайн муҳим аст, ки ҳар кори имконпазирро кунанд, то дил ва дари кушодаро нигоҳ доранд, барои кӯдак ё наврас дастрас бошанд. Онҳо ба касе ниёз доранд, ки ба ӯ бовар кунанд; шодиҳо, интизориҳо ва ноумедиҳои худро мубодила кунанд; ва ҳангоми мушкилот бо ӯ сӯҳбат кунанд. Фарзандони худро ҳис кунонед, ки онҳоро мехоҳанд ва қадр мекунанд – ки шумо ба онҳо ғамхорӣ мекунед.
3. «Вақте ки мехобӣ ва вақте ки бармехезӣ.»
Худо ба назар мегирад, ки мо ба вақти истироҳат ниёз дорем:
«Ба танҳоӣ ба ҷои биёбонӣ биёед ва каме истироҳат кунед» (Марқӯс 6:31).
Исо инро ба шогирдони Худ гуфт, дар ҳоле ки мардум мисли гӯсфандоне, ки чӯпон надоранд, дар гирду атроф мегаштанд. Худованд нагуфт «ба танҳоӣ биравед», балки «ба танҳоӣ биёед» каме. Ӯ фикри танҳо гузоштани онҳоро надошт. Ин чӣ қадар зебост! Вақте ки дар ҳаёти шумо, хонаи шумо ё ҷамъомади қавми Худованд мушкилот ҳастанд, вақтро танҳо бо Худованд Исои Масеҳ гузаронед. Ӯ гуфт,
«Назди Ман оед, ҳамаи шумо, ки меҳнат мекунед ва бори гарон доред, ва Ман ба шумо истироҳат хоҳам дод. Юғи Маро бар худ гиред ва аз Ман омӯзед, зеро ки Ман фурӯтан ва дилсӯзам, ва шумо барои ҷонҳои худ истироҳат хоҳед ёфт. Зеро ки юғи Ман осон аст ва бори Ман сабук аст» (Матто 11:28-30).
4. «Онҳоро ҳамчун аломат ба дасти худ банд ва онҳо ҳамчун пешонӣ дар байни чашмони худ хоҳанд буд.»
Худо ба падарон, сарварони рӯҳонии хонаҳои худ муроҷиат мекунад, аммо ин ба ҳарду волидайн дахл дорад. Онҳо бояд қонунҳо ва амрҳои Ӯро ҳамчун аломат бар дастҳои худ, на дастҳои кӯдакон, банданд ва инчунин онҳо ҳамчун пешонӣ дар байни чашмони худ, на чашмони кӯдакон, хоҳанд буд. Хусусияти чӯпон дар ин ҷо дида мешавад. Чӯпоне, ки гӯсфандонро меронад, ки аз ҷониби онҳо шинохта нашудааст, бармегардад ва дар паси худ касеро намебинад. Аммо чӯпони ҳақиқӣ, ки ба гӯсфандони худ ғамхорӣ мекунад аз ҷониби онҳо шинохта мешавад. Онҳо овози ӯро медонанд ва аз паси ӯ мераванд, зеро асо ва чӯб дар дастҳои ӯ ҳастанд. Асо барои дур кардани гургҳо лозим аст, дар ҳоле ки чӯб барои нигоҳ доштани гӯсфандон дар тамоюли онҳо ба роҳи худ рафтан лозим аст. Волидайн бояд фарзандони худро роҳнамоӣ кунанд, онҳоро мувофиқи амрҳои Худованд бо чашми ягонаи фарқияти рӯҳонӣ роҳбарӣ кунанд.
Иброҳим, ки дӯсти Худо номида мешуд, вақте ки фарёди зидди Садӯм ва Ғамӯра бузург буд ва гуноҳи онҳо хеле вазнин буд – замоне, ки ба ҷаҳони имрӯза хеле монанд аст, ситоиши аҷибе гирифт. Худо гуфт,
«Ман ӯро шинохтаам, то ки ӯ фарзандони худ ва хонаводаи худро пас аз худ амр кунад, ки роҳи Худовандро риоя кунанд» (Ҳастӣ 18:19).
Баъзеҳое, ки инро мехонанд, шояд мубориза мебаранд ва баъзан худро шикастхӯрда ҳис мекунанд, аммо далерӣ гиред; Худованд дар замонҳои мушкилот кӯмаки хеле ҳозир аст (Забур 46:1). Агар мо, аз сабаби беэҳтиётӣ, аз Худованд дур шавем, лозим аст, ки тавба кунем ва ба нуқтаи ибтидоӣ баргардем ва шодии Худовандро барқарор кунем.
5. «Ту онҳоро бар дари хонаи худ ва бар дарвозаҳои худ хоҳӣ навишт.»
Ҳоло таъсири хона ба ҷамъият мерасад. Он чизе ки Исроилро дар шабе, ки фариштаи Худованд нахустзодагонро дар Миср кушт, муҳофизат кард, хуни барра дар дари дарвоза ва дар болои дарвоза буд. Худо хунро дид ва донист, ки адолат қаноатманд шудааст. Ҳамин тариқ, дар ҳоле ки фариштаи Худованд мегузашт, исроилӣ бо оилаи худ дар сари дастархон буд ва аз барраи бирён лаззат мебурд. Чӣ иди бузурге барои ҳамаи онҳо! Кӯдаки хурдӣ як қисми хурд, як пораи нармро мегирифт, дар ҳоле ки калонсол як қисми калонтарро мегирифт. Барои ҳама кофӣ буд. Он чизе ки онҳо дар дохили хона лаззат бурданд, шаҳодати зиндаи ғизо гирифтан аз Масеҳ (Барраи Худо) гардид. Такрори Шариат ба мо мегӯяд, ки «онҳоро бар дари хонаи худ ва бар дарвозаҳои худ нависед». Шаҳодат аз дари хона барои дидани ҷамъият берун меравад. Оё хусусиятҳои зебои Масеҳ аз хонаҳои мо паҳн мешаванд? Ё дар хонаҳои мо норозигӣ, кина, ҷанҷол, рӯҳи ҳизбӣ, суханони бад ва ғайра ҳастанд? Ин барои номи Худованд Исо беэҳтиромии бузург хоҳад буд. Шаҳодати мо ба монанди хонае хоҳад буд, ки бар рег сохта шудааст. Вақте ки боронҳо бориданд ва обхезӣ баланд шуд, хонаи бар рег сохташуда афтод (Матто 7:24-27).
Биёед ба як мисоли дигари Аҳди Қадим назар кунем. Маноҳ аз Худованд пурсид (Доварон 13:12): «Қоидаи зиндагии писар ва кори ӯ чӣ хоҳад буд?» Ҳам Маноҳ ва ҳам зани бефарзанди ӯ аз паёме, ки аз фариштаи Худованд гирифта буданд, фаҳмиданд, ки вай ҳомиладор шуда, писаре ба дунё меорад ва ӯ кӯдаки хеле махсус хоҳад буд. Ҳар як кӯдак дар назари Худо махсус аст. Агар волидайн аз Худованд пурсанд, ки чӣ гуна кӯдакро тарбия кунанд, ин қобили ситоиш аст. Умуман, вақте ки мо ҷавон ҳастем, мо худбовар ҳастем ва барои қабули маслиҳат сустем. Аз тарафи дигар, онҳое, ки дар додани маслиҳат зуд ҳастанд, на ҳамеша дар маслиҳате, ки пешниҳод мекунанд ва на дар тарзи пешниҳоди он доно ҳастанд. Аммо як чиз муайян аст: Маслиҳате, ки Худо медиҳад, нарм ва меҳрубон аст, на хашмгин. Он хеле самаранок ва боэътимод аст.
«Ба Худованд бо тамоми дили худ таваккал кун, ва ба фаҳмиши худ такя накун. Дар ҳамаи роҳҳои худ Ӯро эътироф кун, ва Ӯ роҳҳои туро рост хоҳад кард» (Масалҳо 3:5-6).
Дар тарбияи кӯдакон, мисли қариб ҳама чизи дигар, мо аз фарҳанге, ки дар он ба воя расидаем, сахт таъсир мерасонем. Каломи Худо дар ҳама фарҳангҳо пул месозад ё татбиқ мешавад. Ин як далели исботшуда аст, ки дар ҳар ҷое ки масеҳият дар тӯли асрҳо таъсири худро паҳн кардааст, бисёр тағйироти мусоид ба амал омадаанд. Имрӯз мавҷ тағйир ёфтааст ва, бе тарси Худо, мо шоҳиди вайроншавии тартиботи иҷтимоӣ ҳастем, зеро он бо фасоди ахлоқӣ, зӯроварӣ ва таҳрифи озодии масеҳӣ иваз карда мешавад (2 Петрус 2:19-22-ро хонед). Хатари бузург барои волидайни масеҳӣ ин аст, ки бо мавҷ ҳамроҳ шаванд!
Бисёр овозҳои мухолиф сигналҳои худро мефиристанд, ки ҳар яке таваҷҷӯҳро талаб мекунад. Аммо овози ором ва хурд кам шунида мешавад. Чӣ маслиҳате дода метавонад, ки боэътимод бошад? Ҳавворӣ Павлус муқаддасони Қӯринтро ҳушдор дод,
«Аммо метарсам, ки мабодо, чунон ки мор Ҳавворо бо маккории худ фиреб дод, ақли шумо аз соддагии дар Масеҳ буда фасод шавад» (2 Қӯринтиён 11:3).
Вақте ки мо дар бораи стандарти баланде, ки Худо пеши мо мегузорад, фикр мекунем, ҳеҷ яке аз мо ҷуръат намекунад, ки бигӯяд, ки ба ин ҳадаф расидаем. Аммо стандарти Худо тағйир намеёбад. Меъёр, нуқтаи истиноди Ӯ, Масеҳ аст, ва Ӯ тағйир намеёбад! Ин мушкилоти ҳаррӯзаест, ки мо бо он рӯ ба рӯ мешавем:
«На ин ки ман аллакай ба даст овардаам, ё аллакай комил шудаам; балки ман пеш меравам, то ки он чизеро, ки Масеҳ Исо низ маро барои он ба даст овардааст, ба даст орам» (Филиппиён 3:12).
