Ояти аввали Ибриён 2 «имон»-ро муаррифӣ мекунад; ояти хотимавии он ба «чизи беҳтаре» ишора мекунад, ки Худо барои мо, ки масеҳӣ ҳастем, дар муқоиса бо муқаддасони замони Аҳди Қадим «пешбинӣ» ё «пешгӯӣ» карда буд. Ин қисмати беҳтаре, ки аз они мост, аз чизҳои ба чашмони табиии мо намоён иборат нест ва аз ин рӯ, имон барои мо зарурати аввалиндараҷа аст.
Оё ҳамаи мо дарк кардаем, ки Ибриён 11 чӣ қадар боби аҷиб аст? Худи калимаи имон дар тамоми Аҳди Қадим танҳо ду маротиба вомехӯрад ва аввалини он инкор аст, зеро Мусо маҷбур буд аз мардум шикоят кунад, ки онҳо «имон надоштанд». Ва ин дар Ибриён 3 ва 4 ишора ва тасдиқ шудааст, ки дар он ҷо нишон дода шудааст, ки нокомии Исроил аз беимонии онҳо сарчашма гирифтааст; каломе, ки ба онҳо расида буд, «бо имон омехта нашуда буд». Аммо дар боби 11, Рӯҳи Худо ба мо ошкор мекунад, ки ҳамаи он чизе, ки дар ин ҷонҳои худотарси замонҳои пеш аз масеҳӣ муҳим буд, самараи имон буд. Он чизе, ки дар замонҳои қаблӣ ба таври васеъ дар зери сатҳ буд, ҳоло ба таври равшан ошкор шудааст.
Табиати имон дар Ибриён 11
Мо муддати тӯлонӣ фикр мекардем, ки ин бобро метавон дар се сарлавҳа ҷамъбаст кард; аввалини он ин аст:
Имон наҷот медиҳад
Қурбоние, ки Ҳобил овард, натиҷаи тахмини хушбахтона набуд, балки самараи имон буд, ки дарк мекард, ки бар ӯ ҳамчун гуноҳкор ҳукми марг қарор дорад ва аз ин рӯ, ба Худо танҳо дар асоси марг наздик шудан мумкин аст. Ҳамин тавр, ӯ одилона ҳисобида шуд ва ӯ инро медонист. Ҳамин тавр, имон ба Ҳанӯх имкон дод, ки бо Худо роҳ равад, гарчанде ки бо бадиҳои даҳшатнок иҳота шуда буд, ва дар ниҳоят ба ӯ имкон дод, ки аз марг тавассути интиқол раҳо ёбад. Ва боз, чӣ чиз ба Нӯҳ имкон дод, ки сол аз сол дар хушкӣ киштии азимро созад?—ки ин ба мардуми замони ӯ хандаовар менамуд. Ин имон буд, ки бовар дошт, ки Худо он чиро, ки гуфта буд, мекунад. Он боиси наҷот гардид, вақте ки ҷаҳони пеш аз тӯфон (ҷаҳони пеш аз обхезӣ) нобуд шуд.
Бале, имон наҷот медиҳад.
Имон мебинад
Аммо баъд мо ба Иброҳим мегузарем ва миёнаи боб ба мо нишон медиҳад, ки
Имон мебинад. Он тасаввуроти рӯҳонии чизҳоеро медиҳад, ки берун аз биниши табиии мо қарор доранд. Иброҳим аз Ури Калдониён, гарчанде ки он шаҳри хурд набуд — чунон ки ҳафриёти муосир исбот кардаанд — ба сӯи номаълум рафт. Имони ӯ ба ӯ имкон дод, ки шаҳреро тасаввур кунад (тасвири зеҳнӣ созад), ки асосҳои онро худи Худо гузошта буд. Ва ҳамин тавр мо аз патриархҳо мегузарем, то ба Мусо мерасем, ки дар он ҷо мардеро меёбем, ки «тоб овард, чунон ки Ӯро, ки ноаён аст, медид». Ҳамин тавр, баръало имон мебинад.
Имон азоб мекашад
Сипас дар қисми охири боб мо мефаҳмем, ки
Имон азоб мекашад. Он касе, ки онро дорад, бо қудрати тобоварӣ муҷаҳҳаз аст. Воқеан, мо метавонем бигӯем, ки имон ҳеҷ гоҳ аз он вақт равшантар намедурахшад, ки бо қудрати мухолиф рӯ ба рӯ мешавад. Мусо «ба ҷои он ки аз лаззатҳои гуноҳ муддате баҳра барад, бо қавми Худо азоб кашиданро» интихоб кард. Ва рӯйхати дарозе аз онҳое, ки дар нерӯи имон таъқибот ва азоб кашиданд, дар пай меояд. Ҳамин тавр Худо ба мо маълум мекунад, ки ҳатто дар ин рӯзҳои қаблӣ, вақте ки он чизе, ки ошкор мешуд, аксар вақт бо чизҳои намоён, шунавоӣ ва ламсшаванда алоқаманд буд, он чизе, ки барои инсон аҳамияти олӣ дошт, имон буд. Ба ҳамин монанд, ҳатто бештар аз ин, барои мо имрӯз низ чунин аст, зеро «чизи беҳтар», ки мо бояд донем ва аз он лаззат барем, берун аз қудратҳои табиии мо қарор дорад.
Чизҳои «беҳтар»-и барои мо пешбинишуда
Пас, мо чизи беҳтаре дорем. Биёед мушоҳида кунем, ки ин калимаи «беҳтар» чӣ гуна пайдо мешавад, вақте ки мо ба нома назар мекунем. Барои оғоз, мо онро дар Ибриён 1:4 дорем. Писар, ки Офаридгор буд, Ошкоркунанда ва Наҷотдиҳанда шуда буд ва «хеле беҳтар аз фариштагон» эълон шудааст. Ҳоло қонун аз ҷониби «тақсимоти фариштагон» дода шуда буд, чунон ки Истефанус дар сухани охирини худ, ки дар Аъмол 7 сабт шудааст, гуфт ва ин дар номаи мо, вақте ки мо ба Ибриён 2:2 мерасем, ишора шудааст. Аз ин рӯ, ин аввалин тафовути бузург дар нома аст. Қонун баъзе ошкороти ақли Худоро интиқол медод ва он тавассути фариштагон ба онҳо мерасид. Ошкороти пурраи Худо, ки дар асоси чизи беҳтаре, ки ба мо расидааст, қарор дорад, дар Писар ёфт мешавад, ки хеле болотар ва беҳтар аз ҳама фариштагон аст. Калимаи «беҳтар» воқеан то ба Ибриён 7 расидан дубора пайдо намешавад, аммо дар он ҷо се маротиба пайдо мешавад. Дар ҳолати аввал он бо як намуд алоқаманд аст. Коҳинии Масеҳ «мувофиқи тартиби Малкисодек» ва абадӣ аст. Ҳоло Малкисодек Иброҳимро баракат дод, ки аз ӯ коҳинии Ҳорунӣ ба вуҷуд омад ва он ки баракат медиҳад, аз он ки баракат мегирад, беҳтар аст. Коҳинии Масеҳ абадӣ аст ва хеле болотар аз Ҳорун ва оилаи ӯ, ки дар зери қонун таъсис ёфтааст, вуҷуд дорад.
Сипас, чунон ки оятҳои 18 ва 19 ба мо хотиррасон мекунанд, қонун ҳеҷ чизро комил накард ва аз ин рӯ, амри қаблӣ бекор карда мешавад ва умеди беҳтаре оварда мешавад. Ҳоло чаро чизи беҳтар ҳамчун умед гуфта мешавад? Ҷавоби мо ин хоҳад буд, ки, чунон ки дар Ибриён 3:1 гуфта шудааст, даъвати мо «даъвати осмонӣ» аст, ки то ба худи осмон расидан пурра амалӣ нахоҳад шуд. Аз ин рӯ, унсури бузурги умед ба даъвати масеҳӣ дохил мешавад ва дорои хислатест, ки аз ҳар умеде, ки бо даъвати Исроил алоқаманд аст, болотар аст. Аммо гарчанде ки ин ҳолат аст, таъсири ҳозираи он ин аст, ки моро ба Худо наздик мекунад. Пеш аз он ки Масеҳ омад ва кори наҷотбахши худро анҷом дод, роҳ ба сӯи муқаддастарин ошкор нашуда буд. Ҳоло он ошкор аст ва мо ба Худо дастрасии ҷасурона дорем, чунон ки дар Ибриён 1 гуфта шудааст.
Ояти 22 инро ошкор мекунад, зеро «аҳди» ё «паймони» нав барқарор шудааст ва Худованд Исо «кафили» ин паймон аст. Агар дар ин лаҳза хонанда ба Ҳастӣ 43 муроҷиат кунад ва махсусан ба ояти 9 диққат диҳад, қувваи «кафил» равшан хоҳад шуд. Паймони нав эъломияи файзи Худост; ва гӯё Худованди мо гуфт: «Агар он бефано ва абадӣ набошад, бигзор ман гуноҳи онро абадӣ бар дӯш гирам».
Он устувор хоҳад буд, зеро он «паймони абадӣ» аст, чунон ки Ибриён 13 мегӯяд; ва чӣ қадар беҳтар аст он аз паймони кӯҳнаи Сино, ба таври фаровон равшан аст. Ин вақте тасдиқ мешавад, ки мо ба Ибриён 8:6 мерасем, ки дар он ваъдаҳои бо он алоқаманд зикр шудаанд. Умеде, ки бо ин ваъдаҳо алоқаманд аст, мо ҳоло ба он ишора кардем.
Агар мо ҳоло ба Ибриён 9:23 гузарем, мо изҳоротеро мегирем, ки худи чизҳои осмонӣ бо қурбониҳои беҳтар аз онҳое, ки дар зери қонун барои поксозии намунаҳои он чизҳои осмонӣ пешниҳод шудаанд, пок карда мешаванд. Калима дар ин ҷо ҷамъ аст —> «қурбониҳои беҳтар», зеро, мо доварӣ мекунем, хонандаи ибрӣ ба Ибодат 1–5 баргардонида мешавад, ки дар он қурбониҳои гуногун фармуда шуда буданд, ки ҳамаи онҳо ба Масеҳ ишораи намунавӣ доштанд. Тамоми роҳи Ӯ аз ҷалол бо қурбонии доимӣ қайд карда шуда буд, ки дар як қурбонии бузурги кафоратбахши салиб, ки боқимондаи Ибриён 9 дар бораи он сухан меронад, ба авҷи худ расид. Дар ин ҷо воқеан як қурбонии арзиши бепоён буд, ки аз ҳар қурбонии қаблан маълум хеле дурахшонтар аст.
Қисми аввали Ибриён 10 ин мавзӯъро идома медиҳад ва ба мо нишон медиҳад, ки гуноҳ бо қурбонии Масеҳ бартараф шудааст, мӯъмин имрӯз ба «муқаддастарин» — худи ҳузури Худо — дастрасии ҷасурона дорад. Ва дар оятҳои баъдии он боб мо мефаҳмем, ки дар натиҷа мо дорои «моликият»-и табиати «абадӣ» ҳастем, ки аз ҳар чизе, ки ба Исроил дар зери қонун ваъда дода шуда буд, «беҳтар» аст. Агар онҳо итоаткор мебуданд, дар оилаҳо ва ҳамаи дороиҳои заминии худ обод ва афзун мешуданд. Масеҳии ибрӣ моликияте дошт, ки берун аз чизҳои заминӣ қарор дошт, мувофиқи он ки онҳо ва мо низ «шарикони даъвати осмонӣ» ҳастем, чунон ки Ибриён 3:1 мегӯяд.
Маҳз дарки ин ба ин мӯъминон ибронии аввалия имкон дод, ки «бо шодӣ ғоратшавии» «молу мулки» худро қабул кунанд. Агар вақте ки баъзе аз хонаҳои онҳо аз ҷониби издиҳоми мухолиф вайрон карда шуданд, онҳо бо таслим ва фурӯтанӣ бо талафот рӯ ба рӯ мешуданд, ин як чизи бузург мебуд, аммо онҳо воқеан бо шодӣ бо он рӯ ба рӯ шуданд. Ин ба таъкид кардани он далели пурҷалол дар зеҳни онҳо хидмат кард, ки қисмати воқеии онҳо берун аз замин ва дар осмон, хеле берун аз қудрати ҳамаи мухолифони онҳо қарор дошт.
Ва чӣ чиз қисмати осмониро, ки аз они онҳо буд, барои онҳо ин қадар воқеӣ гардонд? Ҷавоби ин албатта дар ояти аввали Ибриён 11 ёфт мешавад, ки дар тарҷумаи нави Дарби чунин омадааст: «Ҳоло имон асоси чизҳои умедворшуда, боварии чизҳои ноаён аст». Моликияти беҳтар ва пойдор ба масеҳии ибронии аввалия тавассути имон асоснок карда шуд.
Маҳз ҳамин тавр барои мо имрӯз низ чунин аст. Мо, ки масеҳиёни англисзабон ҳастем, ба мардоне монанд ҳастем, ки дар миёни ҷангали чизҳои гуворо ва ҷолиб роҳ мераванд. Каме аз мо, ки метавонем ба шаст ё ҳатто ҳафтод сол қафо нигоҳ кунем, метавонем дарк кунем, ки пешрафт дар ихтирооти гуворо ва фоиданоки инсонӣ чӣ қадар бузург буд. Дар айни замон пул фаровон аст ва ҳар гуна ихтироъ ва таҷҳизот фаровон аст; аксар вақт муфид ва ҳамеша хеле ҷолиб, ва аз ин рӯ, таваҷҷӯҳи моро талаб мекунад. «Молу мулки» муосири мо аз рӯи табиати худ хеле ҷолиб аст ва дар айни замон аз ҷониби мухолифони фаъол «ғоратшавӣ»-и онҳо вуҷуд надорад. Аммо дар бораи он моликияти ноаён, вале беҳтар ва пойдор, ки аз они мо дар осмон аст, чӣ гуфтан мумкин аст? Оё имон бо мо фаъол аст, то ки моликияти ноаён, осмонӣ воқеан фикрҳои моро пур кунад ва ҳаёти моро идора кунад?
«Чизи беҳтаре», пас дар муқоиса бо он чизе, ки ба муқаддасони арзандаи замонҳои пеш аз масеҳӣ ошкор шуда буд, барои мо пешбинӣ шудааст ва дониши он, ки бо имон қабул шудааст, бояд ҳаёти моро идора кунад. Аммо ҳамаи мо ба лаззат бурдан аз қисматҳои мувофиқи худ якҷоя ворид хоҳем шуд. Онҳо бе мо «комил нахоҳанд шуд», ва мо метавонем илова кунем, ки мо низ бе онҳо не; зеро ҳамаи мо дар рӯзи эҳё ва ҷалол, вақте ки Худованд Исо дубора меояд, ба камолоти ниҳоӣ якҷоя хоҳем расид."
