«Ва Исо дар рӯ ба рӯи хазина нишаста, медид, ки мардум чӣ гуна пул ба хазина меандозанд; ва бисёре аз сарватмандон бисёр меандохтанд. Ва як бевазани камбағал омада, ду фулус андохт, ки як дирам мешавад. Ва Ӯ шогирдони Худро назди Худ хонда, ба онҳо гуфт: «Ба ростӣ ба шумо мегӯям, ки ин бевазани камбағал аз ҳамаи онҳое, ки ба хазина андохтаанд, бештар андохт; зеро ки ҳамаи онҳо аз фаровонии худ андохтанд; аммо вай аз камбудии худ ҳамаи он чиро, ки дошт, яъне тамоми зиндагии худро андохт». Марқӯс 12:41-44 KJV
Чӣ намунае! Аз назари Худованд Исо, ин бевазани камбағал аз ҳамаи дигарон бештар андохт – зеро ки вай ҳамаи он чиро, ки дошт, дод. Худи Наҷотдиҳанда қариб буд, ки ҳамаи Худро дар салиб диҳад. Чӣ гуна бахшиши ин зани азиз дили Худро шод карда бошад! Мо номи ӯро намедонем, аммо мисли зани дигари беноме, ки Худовандро тадҳин кард (Матто 26:6-13), кори ин бевазан ҳеҷ гоҳ фаромӯш нахоҳад шуд. Амали саховатмандии ӯ дар саҳифаҳои Навиштаҳои Муқаддас абадӣ нигоҳ дошта шудааст.
Оятҳои дар боло овардашуда ва дигар порчаҳои Навиштаҳо ба мо панҷ принсипи муҳимро медиҳанд, ки ҳангоми баррасии мавзӯи бахшиш бояд дар хотир дошта бошем.
1. МАСЪУЛИЯТ
Аввалин чизе, ки мо бояд дар хотир дошта бошем, ин аст, ки бахшиш масъулият аст. Агар мо имондорон бошем, бояд эътироф кунем, ки мо ба Худованд тааллуқ дорем. Ӯ моро бо хуни гаронбаҳои Худаш харидааст. Мо ба Ӯ барои замон ва барои абадият тааллуқ дорем. Агар ман ҳамчун шахс ба Ӯ тааллуқ дошта бошам, пас аз он бармеояд, ки ҳамаи дороиҳои ман низ воқеан аз Ӯст.
Имондорон дар Мақдуния дар давраи хидмати Павлус ба бевазане, ки мо ҳоло дар борааш хондем, хеле монанд буданд. Ҳарчанд онҳо аз ҷиҳати моддӣ камбағал буданд ва «камбизоатии амиқро» аз сар мегузарониданд, онҳо бо хурсандӣ ба кори Худованд ҳадя медоданд. Он чизе, ки дили Павлусро шод кард, ин буд, ки пеш аз додани ҳадя, онҳо аввал худро ба Худованд доданд (2 Қӯринтиён 8:1-5).
Қарнҳо пеш, шоҳ Довуд барои сохтани маъбад дар Ерусалим омодагӣ дида буд. Дарк карда, ки дигарон низ метавонанд ҷалб шаванд, ӯ мардумро даъват кард: «Пас, кӣ имрӯз хидмати худро ба Худованд бахшидан мехоҳад?» (1 Вақоеънома 29:5). Роҳбарон на танҳо бо додани худ мусбат ҷавоб доданд, балки барои кори сохтани маъбад низ аз ҷиҳати моддӣ доданд (1 Вақоеънома 29:6-7).
Мақсади Павлус аз ёдрас кардани Қӯринтиён дар бораи он чизе, ки имондорон дар Мақдуния карда буданд, ин буд, ки онҳоро ба амал водор созад. Онҳо дар бисёр файзҳои масеҳӣ фаровонӣ доштанд; аз ин рӯ, дар бораи бахшиш фикр карда, ӯ онҳоро ташвиқ кард, ки «бубинед, ки шумо дар ин файз низ фаровонӣ доред» (2 Қӯринтиён 8:7). Агар мо файзи Худоро дар наҷоти худ аз сар гузаронида бошем, мо масъулият дорем, ки дар файзи бахшиш шарик бошем.
2. БАХШИШИ ПИНҲОНӢ
«Дар ин файз низ фаровонӣ доред», навишт Павлус. Аммо ӯ дар назар надошт, ки Қӯринтиён бояд бахшиши худро ба таври оммавӣ намоиш диҳанд. Бахшиш ба Худованд бояд пинҳонӣ бошад. Худованди мо инро дар Матто 6:1-4 таълим додааст. Ӯ гуфт, ки мунофиқон ҳастанд, ки ҳангоми бахшиш «карнай менавозанд». Онҳое, ки мехоҳанд дигарон бидонанд, ки чӣ қадар саховатманд будаанд, аллакай «мукофоти худро» доранд, ба ин маъно, ки мардум ҳоло дар бораи онҳо баланд сухан мегӯянд. Аммо вақте ки онҳо дар назди Худо меистанд, барои онҳо мукофоти дигаре нахоҳад буд. Пинҳонии комили бахшиш дар ин суханон дида мешавад: «Нагузор, ки дасти чапи ту бидонад, ки дасти рости ту чӣ мекунад». Ба дигарон ҳеҷ тасаввуроте надиҳед, ки чӣ қадар ба қуттии ҳадяи калисо мегузоред. Агар шумо метавонед кори Худованд ё хизматгорони Ӯро беном дастгирӣ кунед, ин корро кунед. Ҳеҷ кас дар рӯи замин аз он чизе, ки шумо мекунед, огоҳ набошад, аммо Падари Осмонии шумо, ки дар пинҳонӣ мебинад, медонад, ки шумо чӣ кардаед – ва ин ҳама муҳим аст.
3. МУНТАЗАМ
Бахшиш набояд тасодуфӣ бошад, ё танҳо вақте ки мо хоҳиш дорем. Павлус ба Қӯринтиён гуфт, ки онҳо дар муҳаббат фаровонӣ доштанд (2 Қӯринтиён 8:7). Равшан аст, ки ин чизи тасодуфӣ набуд, балки ҳамеша дида мешуд. Ба ҳамин монанд, фаровонӣ дар файзи бахшиш танҳо маънои мунтазам буданро дорад. Ин дар номаи аввали Павлус ба Қӯринтиён ба таври равшан таълим дода шуда буд, ки дар он принсипи зерин гузошта шуда буд: «Дар рӯзи аввали ҳафта ҳар яке аз шумо чизе ҷудо кунад, то ки ҳар қадар ки муваффақ шавад, захира кунад, то ки вақте ман меоям, ҷамъоварӣ набошад» (1 Қӯринтиён 16:2 NKJV). Дар омади гап, ин оят боз масъулияти инфиродии «ҳар як»-ро барои бахшиш таъкид мекунад. Албатта, эҳтиёҷоти махсусе, ки ба бахшиши иловагӣ даъват мекунанд, метавонанд гоҳ-гоҳ пайдо шаванд. Мо як мисоли инро дар Аҳди Ҷадид дорем, вақте ки як ҳолати муайян боиси он шуд, ки баъзе аз халқи Худо барои кӯмак ба дигарон, ки дар эҳтиёҷ буданд, бахшиш кунанд (Аъмол 11:27-30). Аммо ин принсипи мунтазамро бекор намекунад. Ҳар ҳафта, ё ҳар вақте ки шумо даромад мегиред, як қисми муайянро ҳамчун пул барои Худованд ҷудо кунед.
4. МУТАНАСИБ
Принсипи мунтазамӣ моро табиатан ба баррасии нуқтаи дигар мебарад. Бахшиш бояд мутаносиб бошад: «Чӣ тавре ки Худо ӯро муваффақ гардонидааст» (1 Қӯринтиён 16:2 KJV). Мо дар ин оят акси садои қонуни Аҳди Қадимро меёбем, ки дар он халқи Худо бояд «мувофиқи баракати Худованд Худои ту, ки Ӯ ба ту додааст» (Такрори Шариат 16:17) бахшиш мекарданд. Агар Худованд шахсро аз ҷиҳати моддӣ баракат диҳад, он шахс масъул аст, ки ба Ӯ бештар диҳад.
Ҳангоми баррасии мавзӯи бахшиш, аксар вақт савол дода мешавад, ки оё даҳяк (додани даҳяки Худованд) чизест, ки имрӯз бояд амалӣ шавад. Барои додани ҷавоби пурра ва дуруст ба ин савол, мо аз доираи ин мақола хеле дур меравем. Бисёре аз масеҳиёне, ки даҳяк медиҳанд, ин амалро ҳамчун муфид ҳимоя мекунанд, зеро он ба онҳо имкон медиҳад, ки як қисми муайяни даромади худро ба Худованд диҳанд. Пас аз он ки онҳо худро ба принсипи додани қисми Худованд бахшидаанд, онҳо ба шумо мегӯянд, ки Худованд ба ҳамаи эҳтиёҷоти онҳо содиқона ҷавоб додааст. Дигарон бар ин назаранд, ки даҳяк як амали Аҳди Қадим аст, ки имрӯз татбиқ намешавад. Албатта, бояд қайд кард, ки баъзеҳо даҳякро ҳамчун як амали Аҳди Қадим «аз байн бурдан»-ро қулай медонанд, зеро он ба онҳо баҳонае медиҳад, ки на камтар аз даҳяки даромади худро ба Худованд надиҳанд.
Мо бояд дар ин лаҳза худро ҷиддӣ зери шубҳа гузорем ва шояд савол дар бораи даҳяк бояд тағир дода шавад. Ба ҷои он ки пурсам, ки оё ман бояд ба Худованд даҳяк диҳам, шояд ман бояд пурсам, ки чӣ қадар пулро барои худ нигоҳ дорам. Аксар вақт мо гунаҳкори захира кардани захираҳои бузурги нақдӣ ҳастем, ки ҳамааш рӯзе паси сар хоҳад шуд. Бисёре аз халқи Худо дар миллатҳои сарватманди ҷаҳон имрӯз метавонистанд хеле бештар аз даҳяк диҳанд. Баъзеҳо шояд ҳатто метавонистанд аз даҳяк зиндагӣ кунанд ва нӯҳ даҳяки боқимондаро ба Худованд диҳанд.
5. САХОВАТМАНДӢ
Як принсипи дигаре низ бо бахшиши мутаносиб алоқаманд аст, ва он принсипи саховатмандӣ аст. Бахшиш набояд хасисона бошад, ва набояд аз маҷбурӣ анҷом дода шавад: «Бигзор ӯ диҳад; на бо норозигӣ, ё аз зарурат: зеро Худо бахшандаи шодро дӯст медорад» (2 Қӯринтиён 9:7). Калимаи юнонии «шод» дар ин ҷо истифодашуда, ба мо калимаи англисии «hilarious»-ро медиҳад. Он дар бораи шодмоние сухан меронад, ки барои анҷом додани ҳар коре омода аст. Ҳеҷ гуна нохоҳӣ нест. Оё Худо худаш ин тавр намедиҳад?
Ӯ, ки Писари Худро дареғ надошт, балки Ӯро барои ҳамаи мо таслим кард, чӣ гуна бо Ӯ ҳама чизро ба мо озодона нахоҳад дод? (Румиён 8:32) Боз ҳам, мо муҳаббат ва бахшишро ба ҳамдигар наздик меёбем. Бахшиши мо ба Худо аз муҳаббати мо ба Худо сарчашма мегирад. Он бояд бо шодмонӣ анҷом дода шавад.
Боз дар бораи бевазане фикр кунед, ки «ду фулуси» худро дод. Вай танҳо ду тангаи хурд дошт ва метавонист яке аз онҳоро барои эҳтиёҷоти худ нигоҳ дорад. Вай камбағал буд. Ҳамчун бевазан, кӣ ӯро таъмин мекард? Додани як танга, дар шароити ӯ, хеле саховатмандона мебуд – аммо вай ҳардуи онҳоро дод. Чӣ намунаи саховатмандӣ – ҳеҷ чизро нигоҳ надоштан!
ДАР НАЗДИ ХАЗИНА НИШАСТАН
Он ки дар рӯ ба рӯи хазина нишаста буд, ҳоло ҳам дар он ҷо нишастааст. Худованд ва Устоди мо ҳамёнҳои моро месанҷад. Кадом китоб дар ҳаёти шумо бузургтарин қудрат дорад – китоби Худо, Библия, ё китоби бонкии худи шумо? Боз дар бораи Он ки ҳамаи Худро барои мо дод, фикр кунед. Биёед бо хурсандӣ барои Ӯ, ки ба Ӯ ҳама чизро қарздорем, сарф кунем ва сарф шавем.
Дар бораи бахшиши мо чӣ? Биёед насиҳати Павлусро дар хотир дорем: «Бубинед, ки шумо дар ин файз низ фаровонӣ доред» (2 Қӯринтиён 8:7).
