«Гуноҳ ба воситаи як одамба дунё омад, ва марг ба воситаи гуноҳ, ва ба ин тариқ марг ба ҳамаи одамон паҳн шуд, зеро ки ҳама гуноҳ карданд – зеро гуноҳ дар ҳақиқат пеш аз дода шудани шариат дар дунё буд, аммо гуноҳ ҳисоб карда намешавад, ки дар он ҷо шариат нест. Бо вуҷуди ин, марг аз Одам то Мусо ҳукмронӣ мекард, ҳатто бар онҳое, ки гуноҳашон мисли гуноҳи Одам набуд, ки намунаи Он ки меомад, буд. «Аммо атои ройгон мисли гуноҳ нест. Зеро агар бисёриҳо ба воситаи гуноҳи як одаммурда бошанд, пас файзи Худо ва атои ройгон ба воситаи файзи як одам Исои Масеҳ барои бисёриҳо фаровонтар шудааст. Ва атои ройгон мисли натиҷаи гуноҳи он як одамнест. Зеро ҳукм пас аз як гуноҳ маҳкумият овард, аммо атои ройгон пас аз бисёр гуноҳҳо сафедкунӣ овард. Зеро агар ба сабаби гуноҳи як одам, марг ба воситаи он як одамҳукмронӣ карда бошад, пас онҳое, ки фаровонии файз ва атои ройгони адолатро қабул мекунанд, ба воситаи як одам Исои Масеҳдар ҳаёт ҳукмронӣ хоҳанд кард. «Аз ин рӯ, чунон ки як гуноҳ барои ҳамаи одамон ба маҳкумият овард, ҳамин тавр як амали адолат ба сафедкунӣ ва ҳаёт барои ҳамаи одамон оварда мерасонад. Зеро чунон ки ба воситаи нофармонии як одам бисёриҳо гуноҳкор шуданд, ҳамин тавр ба воситаи фармонбардории як одам бисёриҳо одилона хоҳанд шуд. Акнун шариат барои афзоиши гуноҳ омад, аммо дар он ҷое ки гуноҳ афзоиш ёфт, файз боз ҳам бештар фаровон шуд, то ки чунон ки гуноҳ дар марг ҳукмронӣ мекард, файз низ ба воситаи адолат, ки ба ҳаёти ҷовидонӣ ба воситаи Исои Масеҳ Худованди мо мерасонад, ҳукмронӣ кунад.» —Румиён 5:12-21 ESV (ҳарфҳои курсив барои таъкид илова карда шудаанд)
Румиён нишон медиҳад, ки Худо нек ва одилона аст, аммо ҳамаи одамон, ба истиснои Масеҳ, ноком шудаанд. «Ҳама гуноҳ кардаанд ва аз ҷалоли Худо маҳруманд» (Румиён 3:23 NKJV). Гуноҳҳои мо (ҷамъ) моро аз Худо ҷудо карданд. Тамоми насли инсонӣ дар назди Ӯ гунаҳкор аст ва ҳеҷ чорае надорад.
Худо ҳамеша ҳақ аст, аз ҷумла вақте ки Ӯ гуноҳкоронро маҳкум мекунад ва вақте ки Ӯ гуноҳкорони тавбакардаро одилона эълон мекунад (оятҳои 10,24). Ӯ ба ноумедии инсон роҳи ҳалро пешниҳод кард, ки Писари Худро фиристод, то «кафорат ба воситаи хуни Ӯ, ба воситаи имон, барои нишон додани адолати Ӯ» бошад (ояти 25). Дар сабри Худ Худо аз гуноҳҳои имондорон, ки пеш аз салиб содир шуда буданд, гузашт ва Ӯ ҳар касеро, ки тавба мекунад ва ҳоло ба Исо имон дорад, сафед мекунад (оятҳои 25-26). Чаро? Зеро Ӯ дар Худованд ва кори анҷомдодаи Ӯ қаноатмандии комилро дар бораи гуноҳҳо ва гуноҳи тамоми насли инсонӣ ёфт.
Ба шарофати хуни рехтаи Масеҳ Худо дар файзи Худ барои ҳар касе, ки имон меорад, тавба мекунад ва гуноҳҳои худро эътироф мекунад, бахшиш ё омурзиш медиҳад. Худо чунин шахсро «одилона» ё бо Ӯ рост эълон мекунад (4:16-25), «ҳоло ба воситаи хуни Ӯ сафед шуда» (5:9). Иброҳим, падари ҳамаи имондорон, як мисол аст, зеро Худо ӯро одилона эълон кард, чунки ӯ ба Ӯ имон овард (4:3; Ҳастӣ 15:3-6; нигаред ба Забур 32:1-2). Ин хабари аҷиб аст! Румиён 5:1-11 бар ин нуқтаҳо асос ёфта, нишон медиҳад, ки чӣ тавр ҳар як имондор баракат ёфтааст, ки сарфи назар аз андӯҳҳо ва озмоишҳо дар ин дунё ояндаи дурахшон дорад.
Мушкилоти амиқтар
Мушкилот аз гуноҳҳои мо берунтар аст. Мо табиати кӯҳна ё гуноҳи дохилӣ дорем, ки Навиштаҳо онро «гуноҳ» (танҳо) муайян мекунанд. Он бо одами кӯҳнаи гуноҳ алоқаманд аст, зеро табиати кӯҳна ба амалҳои ӯ хислат медод, мисли дарахте, ки танҳо меваи бад медиҳад. Табиати гуноҳро беҳтар кардан, худро тағйир додан ё коре нек кардан мумкин нест.
Чораи Худо ҳукм буд, зеро Ӯ табиати гуноҳкорро бахшида наметавонад; он бояд бартараф карда шавад. Ӯ, Худои муқаддас ва одилона ин корро кард, онро дар Масеҳ, Ҷонишини мо, дар азобҳои Ӯ дар давоми се соати торик дар салиб ҳукм кард (Матто 27:45-46). Худо, дар назари Худ, онро дар марг ва дафни Исо, Он ки гуноҳро намедонист ва ҳеҷ гуноҳе накарда буд, бартараф кард (2 Қӯринтиён 5:21; 1 Юҳанно 3:5; 1 Петрус 3:18; Забур 22; Ишаъё 53). Файзи Худо пирӯз шуд, як ғалабаи аҷиб!
Аз нуқтаи назари мо, ин ғалаба ҳанӯз пурра амалӣ нашудааст. Дар ҳоле ки одами кӯҳна ҳукм шуда ва ба қатл расонида шудааст, табиати кӯҳна дар мо боқӣ мемонад, то даме ки мо бо Худованд Исо бошем. Танҳо он вақт мо ғалабаи Ӯро барои мо дар Масеҳ пурра эътироф хоҳем кард.
Ҳолати нав
Инро васеъ карда, расул дар бораи сафедкунӣ ва ҳолати нав навишт (Румиён 5:12-8:39). Худо на танҳо моро одилона эълон мекунад, амалҳои гуноҳкоронаи мо – гузашта, ҳозира ва оянда – ҳоло бахшида шудаанд, балки мо инчунин як ҳолати нав дар назди Ӯ дорем. Ин ба сабаби муайяншавии
Ғайр аз ин, Румиён 6 интиқолро аз сардори кӯҳна Шайтон, ки моро ба воситаи гуноҳ дар ғуломӣ нигоҳ медошт, ба Сарвари нав, Худованди мо Исои Масеҳ, ки мо метавонем бо муҳаббат ба Ӯ хидмат кунем, таълим медиҳад. Румиён 7 тасвир мекунад, ки чӣ тавр Худо моро бо Исо ҳамчун Шавҳари нав муайян кард ва мо мефаҳмем, ки ҳамаи захираҳои мо дар Ӯ ҳастанд, на дар худамон ё кӯшишҳои худамон. Мо ба воситаи имон меомӯзем, ки худро ба Ӯ дар муҳаббат ва фармонбардорӣсупорем, ин корро дар қудрати Рӯҳи Муқаддасанҷом диҳем, ки моро ба Масеҳ ва танҳо ба Ӯ мепайвандад. Рӯҳ ба мо кӯмак мекунад, ки аз ҳамаи захираҳое, ки дар Ӯ дорем, ба таври хуб истифода барем (Румиён 8).
Ивазкунӣ кори Масеҳ аст барои мо, муайянкунӣ кори Худоро таъкид мекунад бо мо. Муқаддаскунӣ дар Румиён 8 ёфт мешавад, зеро Худо моро барои Худ ҷудо кардааст, ки ин кори Ӯро дар назар дорад дар мо барои табдил додани мо (12:1-2). Ин табдил дар соҳаҳои гуногун сурат мегирад (Румиён 12–16). Румиён имондоронро на ҳамчун эҳёшуда, балки ҳамчун бо Эҳёшуда муайяншуда нишон медиҳад, дар ҳоле ки мо дар ҷисм ҳастем – дар бадане, ки метавонад ва гуноҳ мекунад.
Интиқол лозим буд
Павлус ҳолати гунаҳкории моро тавсиф кард ва ҳалли Худоро, яъне маргро нишон дод: «...чунон ки гуноҳ ба воситаи як одам ба ҷаҳон омад... ва ба ин тариқ марг ба ҳамаи одамон паҳн шуд, зеро ҳама гуноҳ карданд» (5:12 esv). Ишора ба Одам аст, на ба одами пеш аз таърихӣ, чунон ки дар назарияҳои маъмулӣ, балки ба Одами таърихӣ, ки Худо офаридааст ва Одами аввал номида шудааст (Ҳастӣ 1-2; 1 Қӯринтиён 15:45). Павлус тамоми насли инсониятро «аз як одам» (Аъмол 17:26) номид ва таълим дод, ки ба воситаи ӯ гуноҳ ба ҷаҳон дохил шуд (Ҳастӣ 2:17; 3:1-6). Нофармонӣ ва исёни Одам маргро дар се ҷиҳат овард:
Ахлоқӣ. Дар лаҳзае ки Одам ва Ҳавво аз меваи дарахти дониши неку бад гирифта хӯрданд, онҳо аз ҷиҳати ахлоқӣ мурданд ва аз Худо ҷудо шуданд. Муносибати онҳо ба сабаби қурбоние, ки Худо пешниҳод кард ва ба воситаи имони онҳо барқарор шуд (Ҳастӣ 3:20-21). Ба сабаби ин як гуноҳи Одам, аз лаҳзаи таваллуди кӯдак он ба олами марг тааллуқ дорад. Имон аз марг наҷот медиҳад.
Ҷисмонӣ. Одам ва Ҳавво солҳои зиёд пас аз он мурданд (5:5), ки ин ҷанбаи дуюми марг аст. Вақте ки касе ҳамчун беимон мемирад, ӯ ба домени марг дар ҷои истиқомати муваққатӣ (Ҳодис) бидуни ҳеҷ гуна наҷот дохил мешавад, аммо имондорон ба Биҳишт мераванд (Луқо 23:43).
Абадӣ. Марҳилаи ниҳоӣ ва натиҷаи ниҳоии нофармонии беимон ҷудоии абадӣ аз Худо аст, ки «марги дуюм» номида мешавад (Ваҳй 20:14). Ин оқибати як гуноҳест, ки ба ҷаҳон дохил шуд (Румиён 5:12). Аммо, имондорон ҳамеша бо Худованд хоҳанд буд (1 Таслӯникиён 4:17). Кӯдаконе, ки мемиранд, низ дар ҳузури Ӯ хоҳанд буд (2 Подшоҳон 12:23-ро баррасӣ кунед).
Мо тафовутҳои азимро мебинем. Масалан, вақте ки Худованд Исо ба ин ҷаҳон омад, Ӯ барои иҷрои иродаи Худо омад (Забур 40; Юҳанно 4:34), дар ҳоле ки Одам дере нагузашта пас аз офарида шудан, иродаи худро иҷро карда, гуноҳ кард. Инчунин, байни оилаҳо Одами аввал ва Одами охирин, Худованди мо Исо, Одами дуюм баъзе мувозинатҳо мавҷуданд, аммо муҳимтар аз ҳама, тафовутҳои зиёде дар пайдоиш, амалҳо ва натиҷаҳо мавҷуданд.
Ҳукми Худо
Худо ҳамаи инсонҳоро дар одами аввал, Одам, ки гуноҳ кард, мебинад. Ба сабаби як гуноҳи нофармонии ӯ, ё гуноҳ марг ба ҷаҳон дохил шуд ва аз он насл ҳукмронӣ кард. Вақте ки кӯдак мемирад, ӯ ба сабаби насли Одам буданаш мемирад ва ҳар як шахс дар ин нур дида мешавад. Худо гуфт: «Ҳама гуноҳ карданд» (Румиён 5:12), зеро аз замони афтидан (Ҳастӣ 3) Худо тамоми насли инсониятро гунаҳкор дидааст – онҳоро дар Одам дидааст, ки дар ӯ ҳама мемиранд (1 Қӯринтиён 15:22).
Замони феълии юнонии «ҳама гуноҳ карданд» аорист аст, ки маънои «як бор ва барои ҳама»-ро дорад. Аз ин рӯ, ҳамаи насли Одам дохил мешаванд. Аз ин рӯ, кӯдаке, ки ҳеҷ гоҳ гуноҳ накардааст, ба гуноҳи Одам, ки баъзан «гуноҳи аслӣ» номида мешавад, бо ҳама оқибатҳои он алоқаманд дониста мешавад. Дар ҳоле ки Румиён 3:9-23 дар бораи гуноҳҳои шахсӣ сухан меронад, Румиён 5:12 нишон медиҳад, ки тамоми насли инсоният бо сари худ, Одам, алоқаманд аст.
Барои тасвири ин, ба Иброҳим нигаред, вақте ки ӯ бо Малкисодек вохӯрд (Ибриён 7:1-10, Ҳастӣ 14:18-21). Муаллифи Ибриён мегӯяд, ки левиён, насли Иброҳим, дар Иброҳим дида мешуданд, вақте ки ӯ ба Малкисодек ушр медод. Ба ҳамин монанд, левиёне, ки мувофиқи қонун ушр мегиранд, аллакай дар Иброҳим дида мешуданд, вақте ки ӯ ба Малкисодек ушр медод, садҳо сол пеш аз таваллуди аввалин левит. Ин метавонад ба мо кӯмак кунад, ки нуктаеро дарк кунем, ки дар Одам, пас аз афтидани ӯ, ҳамаи насли ӯ ҳамчун гунаҳкорон дида мешаванд. Ин хулосаи хеле ҷиддӣ нишон медиҳад, ки чаро Худо имондоронро аз Одам ба Масеҳ интиқол дод. Номи Ӯро ситоиш кунед!
Қонун ва масъулият
Румиён 5:12,18 алоқаманданд, аммо ояти 15 фикрҳоро дар бораи «бисёриҳо» ба ҷои «ҳама» муаррифӣ мекунад. Чунон ки мо аллакай дидем, гуноҳ ба ҷаҳон омад (Ҳастӣ 3) ва дере нагузашта вазъ бад шуд; Қобил бародари худро кушт (Ҳастӣ 4:8). Пас аз ин, як нафар пас аз дигар мурд (Ҳастӣ 5–6). Худо дар тӯли наслҳои гуногун имондорон дошт, ки онҳо низ мурданд, ки ин оқибатҳои ҷиддии гуноҳро нишон медиҳад. Аммо гуноҳ ҳанӯз ҳисоб карда нашуда буд, ё ба назар гирифта нашуда буд, чунон ки дар зери қонуни Мусо буд. Оқибати гуноҳ вуҷуд дошт, яъне марг, аммо қонун дар Исроил маҳдуд буд, то хислати гуноҳро ҳамчун гуноҳ, як қонуншиканӣ нишон диҳад.
Ҳавворӣ Павлус тасдиқ кард, ки гуноҳ боиси марг мегардад, чунон ки Яъқуб низ шарҳ дод (Яъқуб 1:13-15). Павлус, аммо, масъалаи гуноҳро илова кард: «Марг аз Одам то Мусо ҳукмронӣ кард, ҳатто бар онҳое, ки ба мисли гуноҳи Одам гуноҳ накарда буданд, ки ӯ намунаи Он ки меояд» (Румиён 5:14 JND). Оқибати гуноҳ марг аст – як ҳокими золим-подшоҳ, ки аз Одам то Мусо ҳукмронӣ кард. Ҳатто пеш аз омадани қонун, марг бо як истиснои Ҳанӯх (Ҳастӣ 5:24), намунаи Калисои рабудашуда, ҳукмронӣ мекард. Принсипи умумӣ дар Румиён муқаррар шудааст ва дар таълимоти Павлус дар бораи марг ва эҳё ҷамъбаст шудааст: «Зеро чунон ки дар Одам ҳама мурданд, ҳамон тавр дар Масеҳ ҳама зинда хоҳанд шуд» (1 Қӯринтиён 15:22 NKJV). Аз ин рӯ, мо Масеҳро ҳамчун Сарвари насли зинда мебинем.
Ба як маъно Одам ҳамчун сарвар намунаи Он ки меояд буд: Масеҳ (Румиён 5:14) ҳамчун Сарвари оила. Бо вуҷуди ин, Одам ба марг алоқаманд буд, дар ҳоле ки Масеҳ ҳаёт овард. Ғайр аз ин, Масеҳ ҳамчун Сарвар, ки бар ҳамаи халқҳо дар ҳазорсола ҳукмронӣ мекунад, муаррифӣ шудааст (Эфсӯсиён 1:9-12), ва Ӯ ҳоло ҳамчун Сарвари бадани Масеҳ дида мешавад (1:22), аммо ин ҷанбаҳои сарварии Ӯ мавзӯи ҳозираи мо нестанд. Дар Румиён 5 Масеҳ ҳамчун Сарвари насли нави онҳое нишон дода шудааст, ки имон доранд ва зиндагӣ мекунанд, ки сафед карда шудаанд, то Ӯро ҳоло ва то абад ситоиш кунанд.
Подшоҳ ва ҳоким
Дар Румиён 5:14,17 мо бо аввалин ҳокиме вохӯрдем, ки ҳамчун подшоҳ ҳукмронӣ мекунад: марг. Гуноҳ низ ҳокимест, ки «дар марг» ҳукмронӣ мекунад (ояти 21). Ин оятҳо таълим медиҳанд, ки ҳоло файз ба воситаи адолат ҳукмронӣ мекунад, ки ба ҳаёти абадӣ ба воситаи Исои Масеҳ Худованди мо мерасонад. Аҷиб! Аз як тараф гуноҳ тартиботи кӯҳнаи чизҳоро, ки бо Одами аввал ва марг алоқаманданд, ҳукмронӣ мекунад. Аз тарафи дигар файз ҳукмронӣ мекунад, тартиботи нав, ки бо Масеҳ алоқаманд аст. Бар хилофи марг, ки ба воситаи як одам, Одам, ҳукмронӣ мекунад, мо ҳамчун подшоҳон дар ҳаёт ҳукмронӣ хоҳем кард, ва ин ба воситаи як Одам, Исои Масеҳ аст (ояти 17). Имондорон ҳукмронӣ хоҳанд кард, ки бо Масеҳи эҳёшуда алоқамандии наздик доранд. Файз ба эҳёи Масеҳ алоқаманд аст, зеро мо аллакай ҳамчун ҳукмрон дида мешавем. Худованд бар ҳукмронии гуноҳ ва марг ғолиб омадааст!
Ду амал
«Оё амали файз ба мисли гуноҳ нахоҳад буд? Зеро агар ба воситаи гуноҳи як нафар бисёриҳо мурда бошанд, пас файзи Худо ва атои ройгон дар файз, ки ба воситаи як одам Исои Масеҳ аст, ба бисёриҳо фаровонтар шудааст» (ояти 15 JND). Ду амал муқоиса карда мешаванд, гуноҳ ва амали файз. Амали файз он чизест, ки Масеҳ дар омадани худ ва кори худ дар салиб кардааст, дар ҳоле ки гуноҳ гуноҳи ибтидоии Одам аст.
Барои лаҳзае калимаҳои гуногунеро, ки барои гуноҳ истифода мешаванд, мулоҳиза кунед. «Ба воситаи як одам гуноҳ ба ҷаҳон дохил шуд» (ояти 12 NKJV), калимаи маъмулии «гуноҳ»-ро дорад. Ин маънои «аз ҳадаф дур шудан»-ро дорад ва борҳо, аз ҷумла қурбонии гуноҳ дар матни ибронии Аҳди Қадим, рух медиҳад. Румиён 5:14 калимаи «гуноҳ»-ро дорад. «Гуноҳи» Одам гуноҳ буд, аммо бештар аз он; он инчунин таҷовуз ба Худо буд. Ин калимаи «гуноҳ» (юн. парабасис) дар Аҳди Ҷадид ҳафт маротиба истифода шудааст ва маънои вайрон кардани қонун ё чизеро, ки Худо муқаррар карда буд, вайрон кардани қоидаеро, ки Худо муқаррар кардааст, дорад. Мо мефаҳмем, ки қонун «ба сабаби гуноҳҳо» илова карда шуд (Ғалотиён 3:19), ва дар бораи Одам гуфта мешавад, ки ӯ гуноҳ кард, дар ҳоле ки Ҳавво «фирефта шуд» (1 Тимотиюс 2:14). Калимаи «гуноҳ» дар навиштаҳои Павлус 16 маротиба, ба ғайр аз се маротиба дар Инҷилҳо, ба маънои қадами хато, кори нодуруст, вайронкунӣ истифода шудааст. Ин калима дар «ки ба сабаби гуноҳҳои мо таслим карда шуд ва ба сабаби сафедкунии мо эҳё шуд» (Румиён 4:25) рух медиҳад. Аз Одам то ҳоло, гуноҳ масъалаи кори нодуруст, гуноҳ аст. «Ҳама гуноҳ кардаанд [аз ҳадаф дур шудаанд] ва аз ҷалоли Худо маҳруманд» (3:23).
Бар хилофи он амали нофармонӣ, ки ба марг мерасонад, амали файз, ё атои ройгон, як амали яквақтаи итоат аст, чунон ки дар Румиён 5:19 мебинем. Бисёриҳо дар натиҷаи коре, ки Одам кард, мурданд, ба истиснои Ҳанӯх (Ҳастӣ 5:24) ва Илёс (2 Подшоҳон 2:11). Инро бо «файзи Худо ва атои ройгон дар файз, ки ба воситаи як одам Исои Масеҳ аст, ба бисёриҳо фаровонтар шудааст» (Румиён 5:15 JND) муқоиса кунед. Чӣ тафовутҳои азим дар сарчашма, амалҳо ва натиҷаҳо. Як сарвар ва амалҳои ӯ боиси марг шуданд, дар ҳоле ки сарвари дигар ва амалҳои Ӯ боиси фаровонии файз ба онҳое шуданд, ки онро бо имон қабул мекунанд.
Маҳкумият ё сафедкунӣ
Файз фаровон шуд, бештар аз он, он аз ҳад зиёд фаровон шуд, зеро Румиён 5:12-21 на танҳо тафовутҳоро дар амал ва натиҷаҳо, балки дар ҳаҷм низ нишон медиҳад. Мо ду сарвар, ду амал ва ду таъсири гуногун дорем. Одам дар нофармонӣ гуноҳ кард, ва оқибати он доварӣ ва маҳкумият буд. Масеҳ дар итоати комил, дар амали файз, Худро ҳамчун Қурбонии олӣ дод, ки ба сафедкунии мо оварда расонд.
Калимаи «сафедкунӣ» дар ин ҷо бо назардошти ҳолати нави мо истифода шудааст. Аввалан, мо сафедкуниро дар робита бо амалҳои мо (ояти 1) ёфтем, аммо ҳоло он ба ин ҳолати наве, ки мо дар назди Худо дорем, алоқаманд аст. Румиён 6–8 инро бо мафҳуми муқаддаскунӣ, ҳаёти ба Худо бахшидашуда, минбаъд инкишоф медиҳад. Сафедкунӣ дар робита бо амалҳо ва ҳолати мо муносибатро бо Худо як бор ва барои ҳама ҳал мекунад. Он ба ҳаёти мо таъсир расонд, вақте ки мо наҷот ёфтем ва дар аввал муқаддас шудем, ва он инчунин ба тамоми ҳаёти муқаддаскунӣ ва садоқат таъсир мерасонад, ки ҳамеша ба Худо наздиктар мегардад.
Павлус суханашро қатъ карда, ду сар, амал ва натиҷаи гуногунро нишон дод, ки зери ду ҳокими гуногун: гуноҳ ё файз (5:15-17) қарор доранд. Сипас ӯ ба фикри ибтидоии худ дар ояти 12 баргашт ва ба хулосаи худ омад: «як гуноҳ ба маҳкумият барои ҳамаи одамон оварда расонд» (ояти 18 ESV). Дар ин ҷо мо доираи нофармониро мебинем, зеро он ба ҳамаи одамон зери сари аввал таъсир мерасонад, зеро он ба маҳкумият барои ҳамаи одамон оварда мерасонад. Баръакс, «як амали адолат ба сафедкунӣ ва ҳаёт барои ҳамаи одамон оварда мерасонад» (5:18). Он дастрас аст ба ҳама доираи хеле васеъ, аммо он меояд бар ҳамаи онҳое, ки имон доранд (3:22), яъне бисёре аз онҳое, ки имон доранд ва одилона гардонида шудаанд. «Бисёриҳо одилона гардонида мешаванд» (5:19) ва ибораи «сафедкунӣ ... ҳаёт» (ояти 18) маънои бо Худо ва дар назди Худо дуруст гардиданро дорад, ки боиси ҳаёт мегардад. Ин ба хотири кори анҷомёфтаи Худованд Исо аст.
Он як мард (ояти 19) ба тамоми насли инсонӣ, ба истиснои Масеҳ – Марди комил, ки аз зан таваллуд шудааст (Ғалотиён 4:4), таъсири манфӣ расонд. Ӯ ҳамчун насли Одам дида намешавад – гарчанде ки аз ҷиҳати техникӣ Ӯ буд (Луқо 3:38), зеро Ӯ истиснои бе гуноҳ ё нофармонӣ буд. «Пас, бо итоати як мард бисёриҳо одилона гардонида мешаванд» (Румиён 5:19); «як мард» аён аст, ки Масеҳ аст.
Баъзеҳо фикр кардаанд, ки «итоати як мард» танҳо ба Масеҳ ишора мекунад ҳаёт итоат. Онҳо ба Забур 40:7-8 ишора мекунанд, ки мегӯяд: «Ман омадаам ... то иродаи Туро, эй Худои ман, ба ҷо оварам,» ва вақте ки Ӯ гуфт: «Хӯроки Ман иҷро кардани иродаи Фиристандаи Ман аст» (Юҳанно 4:34). Аммо, оё ин метавонист боиси одилона гардидани мо шавад? Не. Ҳаёти муқаддас ва одилонаи Худованд Исо, ки барои ҷалоли Худо комил аст, наметавонист моро одилона гардонад; он танҳо метавонист моро маҳкум кунад.
Қурбонии Масеҳ низ лозим буд. Албатта, ҳаёти итоат Ӯро нишон медод, аммо «итоати як Мард» (ояти 19) ба Ӯ ҳамчун шахсе ишора мекунад, ки худро бахшид, вақте ки Ӯ дар бораи фидо кардани ҳаёти худ сухан гуфт: «Ин фармонро Ман аз Падари Худ гирифтаам» (Юҳанно 10:18). Маҳз ҳамин маънои ин итоат аст: як амале, ки Ӯ ҳангоми бахшидани худ анҷом дод (Филиппиён 2:8-ро баррасӣ кунед).
Павлус боз суханашро қатъ кард: «Акнун шариат омад» (Румиён 5:20). Он омад, то нишон диҳад, ки гуноҳ на танҳо гуноҳ аст, балки ҷиноят низ мебошад (Ғалотиён 3-ро баррасӣ кунед). Шариат гуноҳро бештар намоён ва ҷиддӣ кард; он гуноҳро дар хислати таҷовузи худ нишон дод. Он инчунин онҳоеро, ки зери он буданд, ба содир кардани гуноҳҳои бештар таҳрик дод (Румиён 7). Шариат муқаддас, одилона ва нек аст (ояти 12), ки барои овардани ҳаёт пешбинӣ шудааст, аммо он роҳи Худо барои нишон додани ҷиддияти гуноҳ буд, ки мо ҳар қадар кӯшиш кунем ҳам, беҳтар нахоҳем шуд (оятҳои 18-24). Ҳамин тариқ, ҷиноятҳо зиёд шуданд, аммо «дар куҷое ки гуноҳ зиёд шуд» (5:20 NKJV), файз аз ҳад зиёд шуд.
Вақте ки инсон комилан ноком мешавад, ӯ комилан ба Худо вогузор мешавад (7:24-25). Танҳо он вақт Худо бо файзи мутлақ дахолат мекунад, дар ҳоле ки масъулияти инсонро нигоҳ медорад. Петрус ба он чизе, ки инсон дар супурдани Масеҳ ба дасти гуноҳкорон – қотилон – карда буд, ишора кард, дар ҳоле ки ҳамзамон машварати Худо иҷро шуд (Аъмол 2:23). Ин барои ақли инсонӣ як сирри бузург боқӣ мемонад, ки чӣ тавр ин ду якҷоя мешаванд, аммо фаровонии файз пирӯзӣ дорад. Худоро ҳамду сано!
Гуноҳ ва марг ҳукмронӣ мекунанд
Подшоҳ Шоул талаботи шариатро ифода мекард, дар ҳоле ки дар Довуд мо тасвири ҳукмронии файзро дорем, зеро ӯ Масеҳро инъикос мекард. Дар Шоул ва ҳукмронии ӯ нерӯи зиёд буд, зеро ӯ қудрати бузург дошт, аммо ӯ натавонист бо Ҷолёт рӯ ба рӯ шавад. Дар Довуд мо қудрати аз ҳад зиёди файзи Худоро мебинем, ки ба ҳаёти ҷовидонӣ мебарад (Забур 132–133-ро нигаред).
Файз бо итоати Масеҳ, як амал, якҷоя мешавад. Марг ҳукмронӣ мекард, акнун файз тавассути адолат ҳукмронӣ мекунад, зеро Худо адолати Худро ба ҳеҷ ваҷҳ зери шубҳа нагузошт. Худо чашмони Худро намепӯшад, то танҳо чизҳоро раҳо кунад; файз ҳамеша адолати Худоро нигоҳ медорад. Танҳо Худо метавонад «ду хат»-ро дар ҳамоҳангии файз ва ҳақиқат, нур ва муҳаббат якҷоя кунад, ки дар натиҷа ба ҳаёти ҷовидонӣ мебарад. Оё ин маънои онро дорад, ки мо ҳанӯз ҳаёти ҷовидониро нагирифтаем?
Ҳаёти ҷовидонӣ
Павлус дар ин ҷо ба соҳае, ки мо ба он меравем, машғул буд. Ҳамчун имондорон мо Сарвари нав дорем, аммо Ӯ инчунин Он Касест, ки моро ба соҳаи нави ҳаёти ҷовидонӣ мебарад. Дар Масеҳ мо аллакай ба он соҳаи нав тааллуқ дорем ва аз ҳаёти ҷовидонӣ баҳра мебарем (Юҳанно 3:16), гарчанде ки ба таври маҳдуд. Ҳаёти ҷовидонӣ соҳаест, ки дар он Масеҳ бе ҳеҷ мухолифат ҳукмронӣ мекунад. Аллакай файз аз ҳад зиёд аст ва мо аз ҳаёт дар хислати ҳақиқии он баҳра мебарем, аммо дар ин ҷо дар Румиён мо ҳамчун шахсоне дида мешавем, ки дар роҳи он соҳа ҳастем (ояти 21). Мо ба он ҷо тавассути Исои Масеҳ мерасем, зеро ҳар чизе ки мо дорем, тавассути Исои Масеҳ аст.
Ба истилоҳи «ҳаёт» (Румиён 5:17-18) ва «аз мурдагон эҳёшуда, Исои Худованди мо» (4:24 JND) диққат диҳед. Инчунин, номи пурраи Худованд дар 5:21 истифода шудааст, «Исои Масеҳ Худованди мо» – Марди ҳақиқӣ, Исо; Тадҳиншудаи ҳақиқӣ, Масеҳ; ки Худованди мост. Ин ҳама дар назар дошта шудааст ва барои дарк кардани ин чизҳо лозим аст. Масеҳ моро зери Худаш, ки Сарвари насли имондорон ва Худованди мост, мепайвандад. Мо бояд ба ҳукмронии Ӯ итоат кунем, то аз манфиати ин ҳақиқатҳои аҷиб баҳра барем.
Суханони хотимавӣ
Имрӯз файз тавассути адолат ҳукмронӣ мекунад (Румиён 5:21). Дар ҳазорсола, зери ҳукмронии оммавии Масеҳ, адолат ҳукмронӣ хоҳад кард (1 Тимотиюс 6:15; Забур 72). Дар ҳолати ҷовидонӣ (2 Петрус 3:13) адолат сокин хоҳад шуд ва ҳама чиз ва ҳама бо Худо мувофиқ хоҳанд буд. Худо ҳеҷ гоҳ созиш намекунад, зеро Ӯ нур аст ва ҳамеша ҳуқуқҳои Худро нигоҳ медорад. Дар мавриди мо, лаззат бурдан аз ин баракатҳои аҷиб ва ҳаёти ҷовидонӣ тавассути Исои Масеҳ Худованди мо, «як Марди» Худо (Румиён 5:12-21) аст. Мо аллакай ба офариниши нав тааллуқ дорем (2 Қӯринтиён 5:17; Ғалотиён 6:15; Эфсӯсиён 2:10,15, 4:24; Қӯлассиён 3:10-11), дар ҳоле ки Худо офариниши навро – осмони нав, замини нав ва Ерусалими навро (Ваҳй 21:1-7) ба таври оммавӣ муаррифӣ хоҳад кард. Ин пас аз ба охир расидани ҳукмронии ҳазорсолаи оянда хоҳад буд, аммо мо Ӯро ҳоло ва то абад ҳамду сано мегӯем.
Гуноҳҳо танҳо натиҷаи сабаб мебошанд ва Барраи Худо омад, то гуноҳҳои фардро бартараф кунад ва бо масъалаи гуноҳ дар маҷмӯъ мубориза барад. Худо «Ӯро, ки гуноҳро намедонист, барои мо гуноҳ гардонд» (2 Қӯринтиён 5:21 KJV). Ӯ на танҳо бардорандаи таҷовузҳои мост, Ӯ на танҳо барои ҳамаи амалҳои гуноҳи мо кафорат кард, балки Ӯ барои он чизе, ки мо ҳамчун гуноҳкорон аз рӯи табиат ҳастем, мурд. Ман ба гуноҳҳои зиёде гунаҳкор будам, ки маҷбур будам ба Худо муроҷиат кунам ва иқрор шавам, ва ман медонам, ки ҳамаи он гуноҳҳо бахшида шудаанд. Аммо дар ин дили ман майлҳо ба гуноҳ вуҷуд доранд, ки аз ҳар амали гуноҳе, ки ман то ҳол содир кардаам, бадтаранд. Ин барои ҳамаи мо дуруст аст. Гуноҳ дар мо сокин аст. Масеҳ мурд, то гуноҳро бартараф кунад, на танҳо гуноҳҳоро. Ӯ ба хотири он чизе, ки мо будем, мурд. Ӯ ҷои моро гирифт. Ӯ барои мо гуноҳ гардонида шуд ва гуноҳ ҳамчун монеа бартараф карда шуд. Акнун гуноҳкори пасттарин метавонад ба ҳузури Худо ояд ва бахшиш пайдо кунад. Оё шумо «Барраи Худоро, ки гуноҳи ҷаҳонро мебардорад» (Юҳанно 1:29) медонед? —Ҳ. А. Айронсайд, Суханрониҳо дар бораи Инҷили Юҳанно (мутобиқшуда).
