Ҷидъӯн: Даъватшуда, рӯҳбаландшуда ва вазифадоршуда
Дар китоби Доварон, ибораи «Ва фарзандони Исроил дар назари Худованд бадӣ карданд» на камтар аз ҳафт маротиба бо анҷомҳои гуногун истифода шудааст. Ин ибора одатан бо ҳукми Худованд ба поён мерасад, ки ба миллате ишора мекунад, ки Ӯ барои интизом додани халқи худ истифода кардааст. Он ҳамчун хулоса дар боби 2 пайдо мешавад: «Ва фарзандони Исроил дар назари Худованд бадӣ карданд ва баалҳоро ибодат карданд: Ва онҳо Худованд Худои падарони худро, ки онҳоро аз замини Миср берун оварда буд, тарк карданд ва аз паи худоёни дигар, аз худоёни халқҳое, ки дар атрофи онҳо буданд, рафтанд ва ба онҳо саҷда карданд ва Худовандро ба хашм оварданд. Ва онҳо Худовандро тарк карданд ва баал ва аштаротҳоро ибодат карданд» (оятҳои 11-13 KJV). Дар замин будан фарзандони Исроилро аз куфр, ё исён бар зидди Ӯ боздошт накард. Бо назардошти таърихи онҳо, мо мебинем, ки ҳафт марҳилаи дуршавии онҳо вуҷуд дошт.
Ҷидъӯн, довари шашум, дар давраи куфри чоруми Исроил зиндагӣ мекард. Харобӣ даҳшатнок буд. Исроил дар бутпарастӣ ва исён буд. Ҳатто падари Ҷидъӯн қурбонгоҳе барои Баал ва дарахтзор дошт (6:25-26, 3:7) – ҷое, ки аксар вақт барои нигоҳ доштани бутҳо ва тасвирҳо истифода мешуд. Бо вуҷуди ин, Худованд Ҷидъӯнро истифода мебурд, то Исроилро аз тобеъият, назорати мидиёниён озод кунад ва ба халқи худ 40 соли истироҳат диҳад.
Худованд Ҷидъӯнро даъват кард: «Фариштаи Худованд ба ӯ зоҳир шуд ва ба ӯ гуфт: Худованд бо туст, эй марди ҷасур» (6:12). Фаришта Ҷидъӯнро вазифадор карда, «ба ӯ нигоҳ кард ва гуфт: Бо ин қуввати худ бирав, ва ту Исроилро аз дасти мидиёниён наҷот хоҳӣ дод: оё ман туро нафиристодаам?» (ояти 14). Аммо Ҷидъӯн нарафт, то он даме ки Худованд ӯро рӯҳбаланд кард. Худованд медонист, ки бо хизматгори худ чӣ кор хоҳад кард ва бо ӯ сабр кард. Ӯ анҷомро, маҳсулоти тайёрро мебинад; ва ҳатто вақте ки зарф заиф ва дудила аст, Ӯ бо файз ӯро ба он ҷо мерасонад.
Бисёре аз хизматгорони Худо даъват ва вазифадор шудаанд, аммо метарсиданд. Онҳо майл доштанд, ки ба шароити душвор ва мушкилоти зиёд бар зидди худ нигоҳ кунанд. Мусо, масалан, метарсид ва баҳона меовард (Хуруҷ 3:10-14, 4:1-13). Ҳавворӣ Павлус маҷбур шуд, ки Тимотиюсро рӯҳбаланд кунад, то аз коре, ки Худо ба ӯ дода буд, натарсад ва аз шаҳодат шарм надорад (2 Тимотиюс 1:7-8). Аксар вақт, мо имон надорем; мо ба шароит нигоҳ мекунем, на ба Худои бузурги худ такя мекунем. Ҳар яки мо даъват ва вазифадор шудаем ва бояд ба Қодири Мутлақ нигоҳ кунем: «Ҳоло ба Ӯ, ки қодир аст аз ҳама чизе ки мо мепурсем ё фикр мекунем, фаровонтар аз ҳад зиёд кунад, мувофиқи қудрате, ки дар мо амал мекунад» (Эфсӯсиён 3:20).
Пас аз 40 соли истироҳат (Доварон 5:31) дар зери идоракунии Дебора ва Барак, фарзандон дар назари Худованд бадӣ карданд. Ӯ онҳоро ба дасти Мидиён, халқи тавоное, ки заминро ғорат карда, Исроилро хеле камбағал карда буд, дод. Онҳо мисли малахҳо баромаданд. Илова бар ин, амалеқиён ва фарзандони шарқ ба онҳо ҳамроҳ шуданд (6:1-7). Ҳамчун намуна, Мидиён аз дунявият сухан мегӯяд ва амалеқиён ҷисмро ифода мекунанд. Масеҳӣ бояд доимо аз ин ду душман ва Иблис эҳтиёткор бошад. Ҷидъӯн табиатан аз қудрати бузурги мидиёниён метарсид.
Шубҳа ва итминон
Бо сабр ва рӯҳбаландӣ, Худованд ба ҳар як тарси хизматгори худ муроҷиат кард. Вақте ки Худованд Ҷидъӯнро «марди ҷасур» номид, ӯ гандумро дар назди ангурча мекӯфт (оятҳои 11-12). Ин мард ба ҳеҷ чиз ба ҷуз марди ҷасур монанд набуд, аммо Худованд медонист, ки Ӯ ба воситаи Ҷидъӯн чӣ кор хоҳад кард. Агар мо зарфҳои тоза, холӣ ва омода бошем, Ӯ моро низ истифода хоҳад кард.
Гандум намунаи Масеҳ дар эҳё аст. Худованд Исо гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям, агар донаи гандум ба замин наафтад ва намирад, танҳо мемонад; аммо агар бимирад, меваи бисёр меорад» (Юҳанно 12:24). Ҷидъӯн кӯшиш мекард, ки дар замони ниҳоят душвор барои худ ва шояд барои оилааш ғизо таъмин кунад. Мо низ бояд ҳамин тавр кунем, аз Инсони эҳёшудаи ҷалол, Худованд ва Наҷотдиҳандаи мо Исои Масеҳ ғизо гирем.
Худованд ба Ҷидъӯн иҷозат дод, ки нигаронии аввалини худро аз шубҳа баён кунад: «Ва Ҷидъӯн ба Ӯ гуфт: Эй Худованди ман, агар Худованд бо мо бошад, пас чаро ин ҳама ба мо рӯй дод? Ва дар куҷоянд ҳамаи мӯъҷизаҳои Ӯ, ки падарони мо ба мо гуфта буданд, ки оё Худованд моро аз Миср берун наовард? Аммо ҳоло Худованд моро тарк кардааст ва моро ба дасти мидиёниён додааст» (Доварон 6:13). Ҷидъӯн сарзаниш нашуд, ҳарчанд ӯ бояд медонист, ки чаро ҳукм омадааст. Ҷидъӯн бешубҳа ҳолати Исроил ва хонаи падарашро медид. Ӯ шояд содиқ буд, аммо куфр аён буд.
Худованд меҳрубон аст. Ӯ ба Ҷидъӯн чӣ гуна ҷавоб дод? Ӯ ба ӯ дар бораи натиҷаҳои гуворо, ки ба амал меоянд, гуфт ва ба Ҷидъӯн итминон дод, ки Ӯ ӯро фиристодааст ва бо ӯ хоҳад буд. «Ва Худованд ба ӯ нигоҳ кард ва гуфт: Бо ин қуввати худ бирав, ва ту Исроилро аз дасти мидиёниён наҷот хоҳӣ дод: оё ман туро нафиристодаам?» (ояти 14)
Худованд бо мо низ меҳрубон аст. Вақте ки мо шубҳа ва тарс дорем, Ӯ моро тасаллӣ медиҳад. «Ман ҳама чизро ба воситаи Масеҳ, ки маро қавӣ мегардонад, карда метавонам» (Филиппиён 4:13). Қудрат дар Худост. Ӯ шахсеро, ки Ӯ барои истифода интихоб кардааст, қавӣ мегардонад ва қобилияти иҷрои ҳама чиз, чизҳои душвор ва ҳатто чизҳои ғайриимконро медиҳад. Ин дарсест, ки масеҳиён доимо меомӯзанд.
Паст будани Ҷидъӯн ва ҳузури Худованд
Ҳарчанд дар ҳузури Худованд, Ҷидъӯн ба дарун нигоҳ кард. Ӯ гуфт: «Эй Худованди ман, бо чӣ Исроилро наҷот диҳам? Инак, оилаи ман дар Манашша камбағал аст, ва ман дар хонаи падарам аз ҳама хурдтарин ҳастам» (Доварон 6:15). Нигоҳи нодурусти дарунӣ, худшиносие, ки ба тавбаи илоҳӣ ва иқрори нокомӣ асос наёфтааст, ҳамеша ба тарс ва изтироб меорад. Ҷидъӯн Исроилро наҷот намедод; Худо ӯро барои наҷот додани Исроил истифода мебурд. Принсип дар Аҳди Қадим ва Аҳди Ҷадид як аст: Худо қудратест, ки дар асбоб амал мекунад. Зарф набояд ба худ ё ба ягон қудрати зоҳирӣ нигоҳ кунад. Агар ӯ ин корро кунад, танҳо заифӣ ва нотавониро хоҳад дид.
Хизматгорони даъватшуда ва вазифадоршудаи Худо омӯхтаанд, ки барои қудрати Ӯ барои иҷрои вазифаҳо комилан ба Ӯ такя кунанд. Фариштаи Худованд ба Ҷидъӯн чӣ гуна ҷавоб дод? Ӯ бо рӯҳбаландии бештар ҷавоб дод: «Ва Худованд ба ӯ гуфт: Албатта, Ман бо ту хоҳам буд, ва ту мидиёниёнро мисли як мард хоҳӣ зад» (ояти 16). Ин «ман»-и Ҷидъӯн нест, ки муҳим аст, балки «ман»-и Худованд аст, ки ҳама фарқиятро ба вуҷуд меорад.
Нависандаи Ибриён, бо Рӯҳи Худо, ин фарқиятро ба таври аҷиб баён кардааст. Матни мазкур дар бораи тарзи ҳаёти мо сухан меронад; мӯъминон набояд тамаъкор бошанд. Ба ҷои ин, мо бояд аз он чизе ки дорем, қаноатманд бошем. «Сухани шумо бе тамаъкорӣ бошад; ва аз он чизҳое, ки доред, қаноатманд бошед: зеро Ӯ гуфтааст: Ман ҳеҷ гоҳ туро тарк нахоҳам кард, ва туро партофта нахоҳам рафт. То ки мо далерона гӯем: Худованд ёвари ман аст, ва ман аз он чизе ки инсон ба ман мекунад, нахоҳам тарсид» (Ибриён 13:5-6).
Ҷидъӯн бори дуюм рӯҳбаланд шуд, аммо ҳанӯз омода набуд, аммо Худованд ба Ҷидъӯн ҳузури худро ваъда дода буд. Ин барои фурӯ нишондани ҳисси паст будани ӯ кофӣ буд. Ҳузури мубораки Ӯ барои ором кардани ҳамаи тарсҳо, ноамниҳо, изтиробҳо ва ташвишҳои мо кофӣ аст.
Рӯҳбаландии минбаъда тавассути аломатҳо
Овози мустақими Худованд бояд кофӣ мебуд; ҳузури ваъдашудаи Ӯ бояд беш аз кофӣ мебуд, аммо Ҷидъӯн аломатҳоро талаб кард. Дар Доварон 6 ӯ дуто гирифт:
- Аломати қурбонӣ.
- Аломати пашм.
Худованд хеле сабрнок аст; Ӯ интизор шуд, ки Ҷидъӯн барои ӯ хӯрок тайёр кунад. Қурбонӣ қабул шуд ва бар санг гузошта шуд, сипас оташ қурбониро фурӯ бурд. Ҳам қурбонӣ ва ҳам санг аз Масеҳ сухан мегӯянд. Дар натиҷаи ин таҷриба Ҷидъӯн қурбонгоҳе сохт ва онро Яҳува-шалом номид, ки маънояш «Худованд осоиштагӣ аст». Ҷидъӯн Яҳуваро дида буд ва ба ӯ иҷозат дода шуд, ки зиндагӣ кунад (оятҳои 15-24). Дар натиҷаи кори Масеҳ мо низ метавонем бигӯем: «Ӯ осоиштагии мост» (Эфсӯсиён 2:14).
Ҷидъӯн акнун қувват дошт, ки қурбонгоҳи падарашро вайрон кунад, ки ӯ ин корро шабона кард. Хизматгор дар эътимод ба Худованд меафзуд. Номи ӯ Ҷидъӯн, ки маънояш «буранда» аст, ба Еруббаал, ё «муборизи Баал» тағйир дода шуд (Доварон 6:32). Рӯҳи Худованд бар Ҷидъӯн омад, ва Ҷидъӯн сипас карнайро навохт, то мардонро аз қабилаҳо барои мубориза бо мидиёниён ҷамъ кунад. Аммо, ӯ аломати дигарро – аломати пашмро – хост.
Ҷидъӯн шартҳои ҷавоб ба дуои худро муқаррар кард, ва Худо ба ӯ мустақиман ҷавоб дод. Дар ҳолати аввал ӯ тавонист як косаи пур аз обро аз пашми таршуда фишурда барорад (ояти 38), ва дар ҳолати дуюм пашм комилан хушк буд ва дар атрофи он об буд (ояти 40). Ҳам пашми тар ва ҳам пашми хушк Исроилро дар шароити гуногун тасвир мекунанд. Ин як аломати мӯъҷизавӣ буд. Чӣ рӯҳбаландӣ барои Ҷидъӯн! Ҳатто имрӯз, як вазифаи мустақим аз Худованд тавассути каломи Ӯ, дуо ва шароити аз ҷониби Худо муқарраршуда барои баъзе аз хизматгорони тарсончаки Ӯ кофӣ нест. Мо масеҳиёни «пашм» мешавем, аммо Ӯ моро бо муҳаббат ва файзи абадии худ пеш мебарад.
Об, нони ҷав ва ҷанг
Ҷавоби аҷиб ба дуо тавассути таҷриба бо пашм Ҷидъӯнро барои ҷанг омода кард (7:1-2). Хизматгор қариб омода буд, аммо ду дахолати дигари Худо барои тақвияти ӯ лозим буд. Аввалан, Худо бояд лашкарро то 300 нафар кам мекард, то ба Ҷидъӯн ва Исроил нишон диҳад, ки Ӯ барои онҳо дар ҷанг пирӯз хоҳад шуд (оятҳои 1-7). Ин як камшавии аҷиб аст. Ҷидъӯн 32,000 сарбозро аз қабилаҳои гуногуни Исроил ҷамъ оварда буд. Ояти 3 нишон медиҳад, ки 22,000 нафар ба хона рафтанд. Онҳо тарсончак ва метарсиданд. Худованд онҳоеро мехоҳад, ки қавӣ ва ҷасур бошанд ва ба қудрати Ӯ такя кунанд. Дар канори Баҳри Сурх, Мусо ба мардум гуфт: «Натарсед, истода бошед ва наҷоти Худовандро бубинед… Худованд барои шумо ҷанг хоҳад кард, ва шумо хомӯш хоҳед буд» (Хуруҷ 14:13-14).
Сарбозони Ҷидъӯн дар он лаҳза намедонистанд, ки ҷанг чӣ гуна бурда мешавад, аммо онҳо бояд ба Худое, ки мешинохтанд, бовар мекарданд. Лашкар боз 9,700 нафар кам карда шуд, ки барои нӯшидани об аз дарё зону зада буданд. Ҳолати он сарбозон бароҳатӣ ва осониро тасвир мекард. 300 сарбозе, ки обро аз дастҳояшон нӯшиданд, мардонеро тасвир мекарданд, ки барои Худованд ҷанг карданро мехостанд (Доварон 7:4-7). Бигзор мо низ барои Ӯ амал карданро хоҳем.
Худованд хоби як мардро дар бораи нони ҷав ҳамчун кори ниҳоии омодагӣ дар дили Ҷидъӯн истифода бурд. Азбаски Ҷидъӯн танҳо рафтан метарсид, Ӯ ӯро ва Фура, хизматгори ӯро, ба урдугоҳи мидиёниён фиристод. Дар шунидани онҳо, марде, ки хоб дида буд, ба дӯсташ фаҳмонд, ки чӣ гуна як кулчаи нони ҷав ба лашкари урдугоҳи мидиёниён афтод ва хаймаро сарнагун кард. Ҷавоб барои Ҷидъӯн кофӣ буд: «ва ҳамроҳи ӯ ҷавоб дод ва гуфт: Ин чизе нест, ба ҷуз шамшери Ҷидъӯн писари Юош, марди Исроил: зеро Худо Мидиёнро ва тамоми лашкарро ба дасти ӯ додааст» (ояти 14). Акнун Ҷидъӯн комилан омода буд.
Ин як сафари тӯлонӣ барои Ҷидъӯн буд, аммо Худованд дар ҳар қадам бо ӯ буд. Ин хизматгори Худо даъват ва вазифадор шуда буд, аммо Худованд медонист, ки ӯ ба рӯҳбаландӣ ниёз дорад. «Ва чунин шуд, ки вақте Ҷидъӯн нақли хоб ва тафсири онро шунид, ӯ ибодат кард ва ба лашкари Исроил баргашт ва гуфт: Бархезед; зеро Худованд лашкари Мидиёнро ба дасти шумо додааст» (ояти 15). Ҷав аз Масеҳ сухан мегӯяд. Бигзор мо барои қувват аз Ӯ ғизо гирем.
Ҳар яки мо даъват ва вазифадор шудаем. Аммо баъзан Худованд бояд моро хеле рӯҳбаланд кунад, то иродаи Ӯро иҷро кунем. Бигзор мо ба дилҳои худ гӯем: «Бархезед».
