Таъиноти Худо
Вақте ки Худо таъинот медиҳад, Ӯ онҳоро иҷро мекунад. Калимаи «идҳо» дар Ибодат 23 аслан «таъинот» аст. Ҳафт таъиноти Худованд бо халқи заминии Ӯ худсарона нестанд, зеро ҳамаи онҳо аҳамияти бузурги рӯҳонӣ доранд – паёми аҷиб ва итминонро ҳатто ба мо дар замони ҳозира мерасонанд. Онҳо як қисми он каломи мутмаини нубувват мебошанд, ки дар 2 Петрус 1:19 зикр шудааст. Пеш аз он ки ба идҳо амиқтар шавем, биёед се мавзӯи асосиро, ки мо набояд дар Ибодат 23 аз даст диҳем, таҳқиқ кунем.
Як ҳафта, як моҳ, як сол
Пеш аз он ки Худованд идҳои солонаро муайян кунад, Ӯ риояи шанбеи ҳафтаинаро такрор кард. Шанбе ба ҳеҷ ваҷҳ набояд бо иди дигар иваз карда шавад ё оддӣ ҳисобида шавад. Вақте ки иди муайян ба рӯзи ҳафтуми ҳафта рост меомад, он шанбе рӯзи махсусан махсус мегардид, чунон ки дар Юҳанно 19:31, ки он рӯзи бузург номида мешавад («мега-рӯз» дар юнонӣ). Шанбеи ҳафтаина хоҳиши Худоро нишон медиҳад, ки мо бо Худованд Исои Масеҳ ҳар ҳафта вохӯрем, на танҳо Ӯро дар идҳои махсус эҳтиром кунем.
Идҳои солона дар моҳи аввали сол – моҳи Абиб оғоз ёфтанд. Номи Абиб маънои «дар гӯш»-ро дорад. Оё Худо кӯшиш мекард, ки ба онҳо таъсир расонад, ки оғози соли онҳо ба пайдоиши гӯшҳои ҷав мувофиқат мекунад? Мо метавонем тахмин кунем, ки тамоми тақвими яҳудӣ ба ин омодагӣ ба қурбонии мавҷи меваҳои аввалин, тасвири Масеҳ, ки меваҳои аввалини ҳамаи онҳоест, ки аз мурдагон эҳё хоҳанд шуд, вобаста буд. Ӯ он донаест, ки ба замин афтода мурд, аммо ҳоло бисёр мева овардааст, ки нахустзодаи мурдагон аст (Юҳанно 12:24). Ҳамчун имондорон, тамоми имони мо ба эҳёи Ӯ вобаста аст: «Ва агар Масеҳ эҳё нашуда бошад, имони шумо беҳуда аст; шумо ҳанӯз дар гуноҳҳои худ ҳастед» (1 Қӯринтиён 15:17 KJV).
Дар тӯли сол, дар мавриди ҷамъоварии ҳосил, яҳудиён насиҳат дода шуданд: «Вақте ки дарав мекунӣ, гӯшаҳои киштзори худро комилан тоза накун, ва аз ҳосили худ чизе ҷамъ накун: онҳоро барои мискинон ва ғарибон бигузор: Ман Худованд Худои шумо ҳастам» (Ибодат 23:22). Ин ояти хурд дар байни иди чорум ва панҷум фарқ мекунад, гӯё аз ягон порчаи дигар, ки бо мискинон ё онҳое, ки аксар вақт «номатлуб» ҳисобида мешаванд, сарукор дорад, ноҷо гузошта шудааст. Аммо нукта дар он аст, ки дар назари Худо, бар асоси сарвати заминӣ, номатлуб вуҷуд надорад. Оё мо ба ҳар як ҷузъиёти худотарсӣ диққати ҷиддӣ медиҳем, аммо қудрати онро барои маҷбур кардани мо ба некӣ кардан ба камбағалтар аз худамон рад мекунем? Ҳатто ҳаввории бузург Павлус гуфт: «Фақат онҳо мехостанд, ки мо мискинонро дар хотир дорем; ҳамон чизе, ки ман низ ба он майл доштам» (Ғалотиён 2:10). «Дини пок ва беайб дар назди Худо ва Падар ин аст, ки ятимон ва бевазанонро дар андӯҳи онҳо зиёрат кунем ва худро аз ҷаҳон беайб нигоҳ дорем» (Яъқуб 1:27). Мутаассифона, идҳои Худованд ба идҳои яҳудиён аз сабаби дини нопок – шакл, на моҳият – табдил ёфтанд. Бигзор бо мо чунин набошад!
Таъинотҳо иҷро шуданд
Идҳое, ки аллакай дар Худованд Исои Масеҳ иҷро шудаанд, инҳоянд: Иди Фисҳ, Иди Фатир, Иди Меваҳои Аввалин ва Пантикост. Идҳое, ки ҳанӯз дар Масеҳ иҷро нашудаанд, инҳоянд: Иди Карнайҳо, Рӯзи Кафорат ва Иди Хаймаҳо. Акнун биёед он таъинотҳоеро, ки Худо дар Масеҳ аллакай иҷро кардааст, баррасӣ кунем.
Иди Фисҳ.
Иди Фисҳ бояд дар рӯзи 14-уми моҳи Абиб гузаронида мешуд. Азбаски ин иди хеле муҳим буд, чаро он дар рӯзи аввали моҳ баргузор нашуд? Пеш аз он ки Худо амал кунад, Ӯ ба инсон имконият медиҳад, ки нишон диҳад, ки оё ба Ӯ итоат мекунад ё не. Агар Фиръавн вақте ки Мусо бори аввал ба назди ӯ омад, ба Худо итоат мекард, ҳеҷ яке аз даҳ бало рух намедод. Аммо аз сабаби дили сахти Фиръавн, ҷави ҳаётбахш дар Миср аз жола нобуд шуд. Агар Одам ва Ҳавво ба амри аввалини Худо итоат мекарданд, ҳеҷ яке аз андӯҳҳои ҳаёт ва марг ба Офариниш таҳмил намешуд. Мо низ метавонем фикр кунем, ки агар мо ба Худо зудтар итоат мекардем, чӣ қадар ғам ва пушаймониро пешгирӣ карда метавонистем!
Ҳар кас ба Худо итоат накардааст. Аммо Ӯ бо файзи худ барраи Фисҳро таъмин кард: «Зеро Масеҳ, Фисҳи мо, барои мо қурбонӣ шуд» (1 Қӯринтиён 5:7). Бе он марги ивазкунанда мо ба хашми Худо дучор мешудем, мисли онҳое, ки дар Миср хуни барраро мувофиқи дастур истифода накарданд. Он хуни рехташуда бояд ба болои дарича ва чаҳорчӯбаи дар гузошта мешуд. Ҳамин тавр, Масеҳ барои дидани тамоми ҷаҳон маслуб шуд, аммо то даме ки шумо қабул накунед, ки Ӯ барои шумо маслуб шудааст, Ӯ шуморо «намегузарад» ё аз доварӣ муҳофизат намекунад. Шумо ба ҷои ин Масеҳро ҳамчун довар дар Тахти Бузурги Сафед вомехӯред (Ваҳй 20:11-15).
Иди Фатир.
Иди Фатир рӯзи пас аз Иди Фисҳ оғоз ёфта, ҳафт рӯз давом кард. Дар ин муддат, яҳудиён набояд дар нони ҳаррӯзаи худ хамиртуруш мехӯрданд ва набояд дар хонаҳои худ хамиртуруш доштанд. Дар Навиштаҳо, хамиртуруш рамзи бадӣ аст ва бартараф кардани хамиртуруш дар бораи поксозӣ сухан меронад. «Аз ин рӯ, лозим буд, ки намунаҳои чизҳо дар осмон бо [хуни барзаговҳо ва бузҳо] пок карда шаванд; аммо чизҳои осмонӣ бо қурбониҳои беҳтар аз инҳо» (Ибриён 9:23). Ҳамин тавр, Иди Фатир дар бораи ин поксозӣ ҳатто дар осмон сухан меронад. Мо низ метавонем ин поксозиро дар ҳаёти худ таҷриба кунем. Павлус моро ташвиқ мекунад, ки рӯҳи ин «ид, на бо хамиртуруши кӯҳна, на бо хамиртуруши бадӣ ва шарорат; балки бо нони бехамири самимият ва ростӣ» (1 Қӯринтиён 5:8) нигоҳ дорем. Вақте ки мо ба Рӯҳи Худо иҷозат медиҳем, ки дар мо кор кунад, ба мо хоҳишҳои нав ва тарзи зиндагӣ диҳад, мо насиҳатҳои Ӯро иҷро хоҳем кард, ки ба Ӯ монанд бошем: «Пас, шумо комил [баркамол] бошед, чунон ки Падари шумо, ки дар осмон аст, комил аст» (Матто 5:48); «Пас, шумо раҳмдил бошед, чунон ки Падари шумо низ раҳмдил аст» (Луқо 6:36); ва «Муқаддас бошед; зеро Ман муқаддас ҳастам» (1 Петрус 1:16).
Меваҳои Аввалин ва Пантикост.
Иди Меваҳои Аввалин ҳамеша дар рӯзи аввали ҳафта (Ибодат 23:11), якшанбеи мо, ки оғози навро ифода мекунад, гузаронида мешуд. Ба онҳо иҷозат дода намешуд, ки аз ҳосили ҷав бихӯранд, то даме ки қурбонии мавҷи меваҳои аввалин иҷро шавад (Ибодат 23:14). Масеҳ Иди Меваҳои Аввалинро бо эҳё шудан аз мурдагон дар рӯзи аввали ҳафта иҷро кард. Азбаски Ӯ эҳё шуд, имондорон дар эҳёи Ӯ шарик хоҳанд шуд (1 Қӯринтиён 15).
То он вақт ба мо иди навбатӣ, Пантикост, дода шудааст. Аз рӯзи қурбонии мавҷи меваҳои аввалин панҷоҳ рӯз ҳисоб карда шуд, аз ин рӯ Пантикост ба рӯзи аввали ҳафта рост омад – боз ҳам оғози нав. Аҳди нав дар он рӯз дар Аъмол 2 тасдиқ карда шуд, вақте ки Калисо бо додани Рӯҳи Муқаддас ба вуҷуд омад, зеро Масеҳ ваъдаи худро дар бораи фиристодани Тасаллидиҳандаи дигар иҷро кард (Юҳанно 14:15-17,26, Юҳанно 15:26, Юҳанно 16:7-15). Мо танҳо намондаем! Диққат диҳед, ки Луқо чӣ тавр мушаххас мекунад: «Вақте ки рӯзи Пантикост комилан фаро расид», таъинот иҷро шуд. Ва чунон ки дар ин ид онҳо бояд ду нони бо хамиртуруш сохташударо мавҷ медоданд (Ибодат 23:17), ҳамин тавр калисо низ аз гуноҳкорони наҷотёфта, ҳам яҳудиён ва ҳам ғайрияҳудиён иборат аст. «Бо иродаи худ Ӯ моро бо каломи ростӣ ба дунё овард, то ки мо як навъ меваҳои аввалини махлуқоти Ӯ бошем» (Яъқуб 1:18).
Таъинотҳое, ки ҳанӯз иҷро хоҳанд шуд
Вақте ки Худо се иди боқимондаро иҷро мекунад, миллати Исроил ба ҷои баракат ва хидмат оварда мешавад, ки Худо барои онҳо пешбинӣ карда буд, вақте ки Ӯ ваъдаи бечунучарои худро ба Иброҳим дар Ҳастӣ 12:2-3 дод. Аз сабаби нофармонии худ онҳо ин ҷойро муваққатан аз даст доданд, ки ҳоло маркази баҳс мебошанд. Дар оянда онҳо дар маркази таҳсини ҷаҳон хоҳанд буд. Аммо аввал миллат бояд ба замин ҷамъ оварда шавад, чунон ки Иди Карнайҳо нишон медиҳад.
Иди Карнайҳо.
Дар моҳи ҳафтум карнай навохта шуд, то миллатро дар назди Худо ҷамъ кунад. Пас аз асрҳои парокандагӣ, миллати Исроил пас аз кӯшиши Адолф Гитлер барои нест кардани яҳудиён дар давраи Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ эҳё шуд, ки бо бозгашти яҳудиёни сахт таъқибшуда ба замини ба Иброҳим, Исҳоқ ва Яъқуб ваъдашуда анҷом ёфт. Аммо роҳбарони миллат ба таври возеҳ изҳор доштанд, ки онҳо дар он ҷо ҳамчун як халқи этникӣ ҳастанд, на ҳамчун як халқи динӣ. Миллат ҳамчун устухонҳои хушк, ки дар онҳо ҳаёт набуд, ҷамъ меомад (Ҳизқиёл 37:8).
Имрӯз шумораи умумии яҳудиён дар ҷаҳон тақрибан 13,8 миллион нафар аст.1 Дар давраи Иди Фисҳ дар соли 2013, шумораи яҳудиён дар Исроил аз марзи рамзии 6 миллион нафар гузашт, ки аз 5,5 миллион нафаре, ки дар Иёлоти Муттаҳида зиндагӣ мекунанд, зиёдтар аст. Худо дар раванди иҷро кардани даъвати карнай аст, гарчанде ки он дар рӯзи оянда пурратар иҷро хоҳад шуд. Ин иди карнайҳо ҳамеша дар рӯзи аввали моҳ буд: ин барои он миллат пас аз муддати тӯлонӣ ҷудо буданаш оғози нав хоҳад буд.
Рӯзи Кафорат.
Даҳ рӯз пас аз Иди Карнайҳо Рӯзи Кафорат фаро расид, вақте ки халқи Худо бояд ҷонҳои худро дар як фурӯтании шадиди миллӣ азоб медоданд. Ин таъинот вақте иҷро хоҳад шуд, ки онҳо Ӯро, ки сӯрох карда буданд, бубинанд ва дарк кунанд, ки Ӯ, Масеҳ, барои кафорати тамоми гуноҳҳои онҳо мурд. «Ва Ман рӯҳи файз ва илтиҷоро бар хонаи Довуд ва бар сокинони Ерусалим хоҳам рехт: ва онҳо ба Ман, ки сӯрох карда буданд, назар хоҳанд кард, ва барои Ӯ мотам хоҳанд гирифт, чунон ки барои писари ягонаи худ мотам мегиранд, ва барои Ӯ талхӣ хоҳанд дошт, чунон ки барои нахустзодаи худ талхӣ доранд. Дар он рӯз дар Ерусалим мотами бузурге хоҳад буд» (Закарё 12:10-11). Барои он ки Худо онҳоро боз ба дарахти зайтун ҳамчун шаҳодат барои Ӯ пайваст кунад (Румиён 11:23), онҳо бояд аввал бовар кунанд, ки Исои Носирӣ, ки онҳо маслуб карданд, дар асл Масеҳи онҳост. Чӣ рӯзи кафорате хоҳад буд, вақте ки онҳо Ӯро бубинанд, мотам гиранд ва барои чунин амал тавба кунанд!
Натиҷаҳои ин иди охиринро пеш меоранд, ки халқи Худовандро бо Ӯ ба тарзи мусофирӣ, ки бояд ҳамаи фарзандони ҳақиқии Ӯро тавсиф кунад – дар ҷаҳон будан, аммо аз он набудан – тасвир мекунад.
Иди Хаймаҳо.
Панҷ рӯз пас аз Рӯзи Кафорат Иди Хаймаҳо оғоз ёфт. Ҳамаи мардум бояд аз шохаҳои дарахт кулбаҳо ё хаймаҳо месохтанд ва дар онҳо ҳафт рӯз хайма мезаданд, то наҷоти худро аз Миср, ки дар бораи ҷаҳон ба таври возеҳ сухан меронад, ёд кунанд. Ин миллат, пас аз муддати тӯлонӣ, ниҳоят бо Худо чунин муносибати наздик хоҳад дошт, ки онҳо намехоҳанд, чунон ки аҷдодони онҳо аксар вақт мекарданд, ба Миср баргарданд. Ин замоне аз баракат хоҳад буд, ки Исроил ё ҷаҳон ҳеҷ гоҳ надидааст. Дар рӯзҳои оянда Иди Хаймаҳо ягона иди хоҳад буд, ки ҳар як миллат сол ба сол онро нигоҳ медорад: «Ва чунин хоҳад шуд, ки ҳар касе, ки аз ҳамаи миллатҳое, ки бар зидди Ерусалим омада буданд, боқӣ мондааст, ҳар сол барои ибодати Подшоҳ, Худованд лашкарҳо, ва барои нигоҳ доштани иди хаймаҳо ба Ерусалим хоҳад рафт» (Закарё 14:16). Ин эътирофи ошкоро хоҳад буд, ки Худо ин миллати хурдро наҷот додааст ва онҳо аз Ӯ ҳастанд, ва Ӯ ҳар касеро, ки бо имон ба назди Ӯ омадан мехоҳад, қабул хоҳад кард.
Хулоса
Худо ҳамаи таъиноти худро иҷро кардааст ва иҷро хоҳад кард. Дар бораи шумо чӣ – оё шумо таъиноти худро бо Ӯ иҷро мекунед? Оё шумо ба Худованд Исои Масеҳ ҳамчун Худованд ва Наҷотдиҳандаи худ эътимод доред?
ЭЗОҲ
- Исроил ИМА-ро ҳамчун бузургтарин маркази аҳолии яҳудиён дар ҷаҳон иваз мекунад, ки аз рақами рамзии 6 миллион нафар мегузарад.» П. Ғош, International Business Times, 28 марти 2013.
