Нажодҳо, таассуби нажодӣ ва нақшаи Худо дар ҳамаи ин
Оё шумо ягон бор бо чунин саволҳо дучор шудаед:
Ман кистам ва чаро ман аз нажоди муайян ҳастам?Чаро одамони нажодҳои гуногун аксар вақт бо ҳамдигар хуб муносибат намекунанд?Чаро ин қадар одамон, аксар вақт ҳатто масеҳиён, таассуби нажодӣ доранд, баъзан ҳатто то дараҷаи таъқиб ё куштани якдигар?Оё як нажоди муайян беҳтарин аст?
Вақте ки Худо инсониятро офарид, Ӯ онҳоро марду зан офарид. Худо дар Каломи Худ ранги Одаму Ҳавворо ба мо намегӯяд. Олимон тахмин мекунанд, тадқиқот мегузаронанд ва давра ба давра назарияҳои нав пешниҳод мекунанд. Рассомони машҳур расмҳои хеле ҷолиб кашидаанд ва аксари китобҳои ҳикояҳои кӯдакон тасвирҳои худро аз Одаму Ҳавво доранд. Ҷолиб он аст, ки имондорон, махсусан кӯдакон, дар қисматҳои гуногуни ҷаҳон аксар вақт шахсиятҳои Навиштаҳоро ба худ монанд тасвир мекунанд. Ба ибораи дигар, онҳо худро бо онҳо муаррифӣ мекунанд. Нажоде, ки ҳар яки мо ба он тааллуқ дорем, нажоди инсонӣ аст; ва дар ҳақиқат, Каломи Худо барои ҳар яки мост.
Ҳастӣ 1 ба таври возеҳ мегӯяд, ки Худо инсониятро марду зан офарид. Боби 2 нишон медиҳад, ки зан аз мард офарида шудааст ва Худо ӯро ба мард дод, то ӯро комил гардонад ва ба ӯ шодӣ бахшад. Инҳо танҳо ду намуди одамоне ҳастанд, ки Худо офаридааст – ва Ӯ онҳоро тавре офарид, ки ба ҳамдигар ниёз дошта бошанд ва нажоди инсонӣ идома ёбад. Эфсӯсиён 5:21-33, яке аз бисёр қисматҳои Навиштаҳо, ки ба ин ишора мекунад, қайд мекунад, ки он чизе ки Худо дар Ҳастӣ ба мо медиҳад, тасвири зебои чизи боз ҳам аҷибтар аст: Одаму Ҳавво Масеҳ ва Калисоро муаррифӣ мекунанд. Масеҳ Калисоро дӯст дошт ва Худро дар марг барои он дод, ва ҳоло бо файз онро омода мекунад, ки арӯси Ӯ дар ҷалол абадӣ бошад. Ин тасвир ба мо низ нишон медиҳад, ки иродаи Худо барои муносибати пурмуҳаббат ва фидокоронаи шавҳару зан дар издивоҷ чист.
Муҳимтар аз нажод, Аъмол 17:26 ба мо мегӯяд, ки Худо «офаридааст аз як хун ҳар як миллати одамонро, ки дар тамоми рӯи замин зиндагӣ кунанд, ва замонҳои пешакӣ муайяншуда ва ҳудуди манзилҳои онҳоро муайян кардааст» (NKJV). Дар ҳоле ки якчанд намуди хун мавҷуд аст, ки ҳангоми интиқоли хун бояд бодиққат фарқ карда шавад, ҳеҷ яке аз ин намудҳо ба як нажод хос нест. Агар ба ман интиқоли хун лозим шавад, нажоди шахсе, ки хун медиҳад, муҳим нест. Ва вақте ки Худо дар бораи гунаҳкорон сухан меронад, Ӯ ба мо мегӯяд, ки ҳама гуноҳ кардаанд. Ӯ ҳеҷ гоҳ инро аз рӯи нажод тақсим намекунад, чунон ки одамон аксар вақт бо омор мекунанд. Мо метавонем шукргузор бошем, ки дар ин рӯзи файз Худо наҷотро ба «ҳар кӣ хоҳад» (Ваҳй 22:17 KJV) ройгон пешниҳод мекунад. Китоби Муқаддас ба мо итминон медиҳад, ки Худо ба шахсиятҳо эҳтиром намегузорад. Мардон дар байни одамон, нажод ва ранг фарқият мегузоранд, аммо Худо чунин фарқият намегузорад.
Вақте ки мо Ҳастӣ 6-9-ро мехонем, мебинем, ки аз сабаби бадкории инсон Худо инсониятро аз рӯи замин тавассути тӯфони азим нобуд кард, ки ҳатто қуллаҳои кӯҳҳоро пӯшонд. Танҳо як оилаи ҳашт нафар – Нӯҳ, занаш, се писарашон ва занони писаронашон – наҷот ёфтанд. Аз онҳо аҳолии кунунии замин ба вуҷуд омадааст. Вақте ки насли онҳоро тавассути Ҳастӣ 10 ва 11 пайгирӣ мекунем, маълум мешавад, ки Шем касе буд, ки тавассути ӯ Наҷотдиҳанда дар ниҳоят омад. Ӯ аҷдоди мардуми Исроил, инчунин ҳамсоягони арабзабони Ховари Миёнаи онҳо буд. Ёфат аҷдоди мардуме буд, ки дар Аврупо зиндагӣ мекарданд. Ҳом, ки номаш «сиёҳ» аст, аҷдоди аксарияти африқоиҳо ва эҳтимолан аҷдоди аксари осиёиҳо ва амрикоиҳои бумӣ буд. Насли Ҳом хеле амалӣ буданд ва бо миқдори зиёди ихтирооти бузурги замонҳои қадим эътироф шудаанд.
Ба Аъмол 17:26 баргашта, мебинем, ки Худо дар ҳикмати Худ «замонҳои пешакӣ муайяншуда ва ҳудуди манзилҳои онҳоро муайян кардааст» (NKJV). Дар файзи аҷиби Худ Ӯ одамонро барои муҳитҳое, ки Ӯ онҳоро ҷойгир кардааст, мувофиқ кардааст, ҳарчанд одамон ба ҷойҳои зиёде ғайр аз хонаҳои аҷдодии худ кӯчидаанд ва аксар вақт кӯчонида шудаанд. Марде, ки пӯсти торик дорад ва дар наздикии экватор зиндагӣ мекунад, метавонад ба Худои ҳамадон ва ҳамамуҳаббати мо дар ҳақиқат шукргузорӣ кунад, ки Ӯ ӯро чунин офаридааст, зеро илм мегӯяд, ки пӯсти ӯ ба осонӣ мисли дигарон сӯхта намешавад. Ин танҳо як сабаб барои қадр кардани таъминоти Худо барои одамон аст. Бисёр далелҳои дигари чунин ғамхории пурмуҳаббат ва меҳрубононаи Худои Офаридгори мо барои махлуқоти Ӯ низ мавҷуданд.
Дар Матто 11 мо Худованд Исои Масеҳ, Писари Худоро мебинем, ки ба солҳои гузаштаи хидмати Худ назар мекунад. Ӯ бо ғамгинӣ сухан мегуфт, вақте ки шаҳрҳоеро, ки дар онҳо бисёре аз корҳои бузурги Худро карда буд, аммо ба Ӯ имон наоварда буданд, маҳкум мекард. Сипас мо Худованди мо Исоро мебинем, ки ба Худо ва Падари Худ рӯ оварда мегӯяд: «Эй Падар, Худованди осмон ва замин, Туро ҳамду сано мегӯям, ки ин чизҳоро аз доноён ва фаҳмидаҳо пинҳон кардаӣ ва ба кӯдакон ошкор кардаӣ. Ҳатто ҳамин тавр, Падар, зеро ин дар назари Ту хуб буд» (оятҳои 25-26).
Ин изҳороти Худованд дар ниҳоят бояд ҷавоби мо ҳамчун масеҳиён ба саволҳо дар бораи он ки Худо моро чӣ гуна офаридааст – чизҳое, ки мо намефаҳмем, бошад. Ақли инсонӣ ба мо ҷавоб намедиҳад. Каломи Худо ба мо дар бораи муҳаббати Худо ба мо мегӯяд. Он ба мо дар бораи некӣ ва ҳикмати Ӯ мегӯяд. Он ба мо мегӯяд, ки Ӯ моро бо ҳар баракати рӯҳонӣ дар осмон дар Масеҳ Исо баракат додааст. Навиштаҳо ба мо мегӯянд, ки «Ӯ, ки Писари Худро дареғ надошт, балки Ӯро барои ҳамаи мо таслим кард, чӣ гуна бо Ӯ ҳама чизро ба мо ройгон нахоҳад дод?» (Румиён 8:32). Китоби Муқаддас ба мо хотиррасон мекунад, ки «бубинед, ки Падар чӣ гуна муҳаббатро ба мо ато кардааст, ки мо фарзандони Худо номида шавем!» (1 Юҳанно 3:1). Ва он ба мо мегӯяд, ки мо ба зудӣ ба Худованди мо Исо монанд хоҳем шуд, зеро Ӯро чунон ки ҳаст, хоҳем дид. Бигзор мо бо ҳавворӣ Павлус бигӯем: «Бо файзи Худо ман ҳастам он чӣ ҳастам, ва файзи Ӯ нисбат ба ман беҳуда набуд» (1 Қӯринтиён 15:10).
Чизи дигар: Дар Юҳанно 9 шогирдон аз Худованд пурсиданд, ки чаро марде, ки аз таваллуд нобино буд, нобино буд, оё ин аз он сабаб буд, ки ӯ ё волидонаш гуноҳ карда буданд. Худованд ҷавоб дод, ки ин аз ҳеҷ яке аз ин сабабҳо набуд, балки барои он ки корҳои Худо дар ӯ ошкор шаванд. Боби мазкур ба тафсил нақл мекунад, ки чӣ тавр марди нобино шифо ёфт ва чӣ тавр ин ӯро бо фарисиён ба мушкилоти зиёд дучор кард. Дар асл, дар ниҳоят ӯ аз куништ ронда шуд, аммо тавассути ҳамаи ин мушкилот ӯ парастишкунандаи Худованд Исо шуд.
Ман пешниҳод мекунам, ки шумо, ҳар кӣ ҳастед, чунон ки будед, таваллуд шудаед, на аз сабаби ягон гуноҳи худ ё аҷдодони худ, балки барои он ки корҳои Худо дар шумо ошкор шаванд. Худо шояд шуморо ба таври беназир мувофиқ карда бошад, ки ба Ӯ дар ҷое, ки ҳастед, ё дар ҷой ё вазъияте, ки Ӯ шуморо ҷойгир карданӣ аст, хидмат кунед. Барои шахси нажоди дигар иҷро кардани коре, ки Ӯ ба шумо медиҳад, метавонад хеле мураккабтар ва душвортар бошад.
Ба мавзӯи таассуб, махсусан таассуби нажодӣ гузашта, мо қайд кардем, ки Худо ба шахсиятҳо эҳтиром намегузорад. Худо нажодҳои гуногунро офаридааст. Ӯ дӯстдоштагонро бозӣ намекунад. Файзи Ӯ ба ҳама мерасад. Боз ва боз Ӯ моро насиҳат медиҳад, ки ба Ӯ монанд бошем. Дар Аҳди Қадим мо мебинем, ки Ӯ борҳо мардуми Исроилро насиҳат медиҳад, ки ба бегонагон дар байни онҳо меҳрубонӣ нишон диҳанд. Таассуб яке аз маҳсулоти зишти ғурур аст. Ин гирифтани муносибати бартарӣ нисбат ба шахси дигар, нажод ё гурӯҳ дар ҷомеа аст. Ин комилан ғайримасеҳӣ аст.
Боз Аъмол 17:26-ро баррасӣ кунед, ки дар он мебинем, ки Худо «замонҳои пешакӣ муайяншуда ва ҳудуди манзилҳои [ҳар як миллати одамонро] муайян кардааст». Инсони гунаҳкор барои халалдор кардани ин тартибот бисёр корҳо кардааст. Ҳокимон мардуми тобеъи худро ба ҷойҳои дигар кӯчонидаанд. Дар Китоби Муқаддас, ашшуриёни забткунанда бо мардуми подшоҳии даҳқабилаи Исроил ва бобилиён бо мардуми Яҳудо чунин карданд. Дар солҳои баъдӣ сардорони африқоӣ аксар вақт асирони худро ба тоҷирони ғуломи араб, аврупоӣ ё амрикоӣ мефурӯхтанд ва ин асирон маҷбур буданд, ки дар сарзаминҳои дур аз хонаҳои худ ғуломӣ кунанд. Имрӯз, шумораи зиёди одамон кӯшиш мекунанд, ки аз ҷанг, таъқиб, камбизоатӣ ё дигар вазъиятҳои душвор тавассути муҳоҷират ба миллатҳое, ки дар онҳо эҳсос мекунанд, ки вазъияти онҳо беҳтар хоҳад шуд, фирор кунанд. Бисёриҳо дар ин раванд ҷони худро аз даст медиҳанд ва бешумори дигарон сахт нафрат ё бадбинӣ карда мешаванд. Ғурури инсонӣ, ҳасад, шаҳват ва дигар ҳолатҳои гунаҳкоронаи дил сабабҳои чунин муносибатҳои бад ва амалҳое мебошанд, ки аз онҳо бармеоянд.
Чӣ қадар ғамгинона чунин муносибатҳо аз дили пурмуҳаббати Худои мо фарқ мекунанд, ки мехоҳад ҳама одамон наҷот ёбанд ва ба дониши ҳақиқат бирасанд. Писари Ӯ, Худованди мо Исои Масеҳ, то ҳол даъвати пурмуҳаббати Худро ба тамоми инсоният, новобаста аз нажод ё ранги пӯст, дароз мекунад: «Назди Ман оед, ҳамаи шумо, ки меҳнат мекунед ва бори гарон доред, ва Ман ба шумо оромӣ хоҳам дод. Юғи Маро бар худ гиред ва аз Ман омӯзед, зеро Ман фурӯтан ва дар дил хоксорам, ва шумо барои ҷонҳои худ оромӣ хоҳед ёфт. Зеро юғи Ман осон аст ва бори Ман сабук аст» (Матто 11:28-30). Шумо ба Ӯ чӣ гуна ҷавоб додед?
