ҒАЗАБИ ХУДО Оё он воқеӣ аст?
Муқаддима
Калимаи «ғазаб»-ро метавон ҳамчун хашм, интиқом, қаҳр, ҳавас ё хашм муайян кард. Дар номаи аввали Юҳанно, Худо ҳамчун «нур» ва «муҳаббат» ошкор шудааст (1 Юҳанно 1:5, 4:8 KJV) – ин хислатҳо ба он чизе, ки Ӯ дар табиати Худ аст, ишора мекунанд. Гарчанде ки ишораҳои зиёде ба «ғазаби Худо» мавҷуданд, дар ҳеҷ ҷои Навиштаҳо гуфта нашудааст, ки «Худо ғазаб аст». Ин фарқияти муҳим аст, зеро «ғазаби Худо» он чизест, ки Ӯ дар муносибатҳои Худ нисбат ба гуноҳ ва шарорати инсон зоҳир мекунад. «Ғазаб» он чизе нест, ки Ӯ дар моҳияти Худ аст. Дар асл, иҷрои ғазаби Ӯ ҳамчун «кори аҷиби Ӯ ... амали аҷиби Ӯ» тавсиф шудааст (Ишаъё 28:21). Инро метавон бо ҳақиқати аҷибе фаҳмид, ки Ӯ марги гунаҳкорро намехоҳад ва аз нобудии ӯ лаззат намебарад (Ба Ҳизқиёл 18:32 ва 2 Петрус 3:9 нигаред).
Ғазаби Худо, ки дар салиби Масеҳ дида мешавад
«Худои Ман, Худои Ман, чаро Маро тарк кардӣ?» —Забур 22:1 ва Матто 27:46
Ин суханонро, ки аз лабони ягона Марде, ки ҳамеша Худоро хушнуд мекард ва танҳо Ӯ пок ва бегуноҳ буд, ҳам дар дохил ва ҳам дар берун, мулоҳиза кунед. Дар он се соати пурасрори торикӣ, вақте ки Исо дар салиб овезон буд, Ӯ, Писари мубораки Худо, гардид гуноҳбардор Писари Одам. Ҳеҷ гоҳ дар тамоми таърихи ҷаҳон чунин рӯзе набуд ва нахоҳад буд. Нури офтоби нисфирӯзӣ, дар равшантарин ҳолати худ, бо торикии ногаҳонӣ нест карда шуд. Осмон мисли биринҷ гардид, ин Мардро, ки дар салиб байни осмон ва замин овезон буд, намешунид (Забур 22:2). Ӯ, ҳамчун Инсон, комилан танҳо буд, зеро Худо дар ҳақиқат Ӯро тарк карда буд. Ғазаби илоҳӣ, муқаддас бар Масеҳ рехта шуд, вақте ки Худо «Ӯро, ки гуноҳро намедонист, барои мо гуноҳ кард; то ки мо дар Ӯ адолати Худо гардем» (2 Қӯринтиён 5:21). Хашми Худо, ки аз сабаби гуноҳ ва шарорати инсон ҷамъ шуда буд, бар Мард Исои Масеҳ рехта шуд. Ва агар Исо он фарёди даҳшатнокро дар салиб нагуфта буд, «Худои Ман, Худои Ман, чаро Маро тарк кардӣ?», мо ҳеҷ гоҳ ба он бовар намекардем.
Ин як сирри бузург аст, ки танҳо бо тавзеҳи Худи Ӯ фаҳмида мешавад: «Аммо Ту муқаддас ҳастӣ» (Забур 22:3). Дар ин ҷо, аслан, ҷавоб ба азобҳои бепоёни Масеҳ дар зери ғазаби Худо ниҳон аст. Худои муқаддас наметавонист гуноҳро нодида гирад, зеро он хилофи табиати Ӯст. Оташи доварии илоҳӣ бар сари он Муқаддас афтод ва вақте ки он гузашт, Ӯ гуфт: «Иҷро шуд» (Юҳанно 19:30). Ин равшантарин нишонаи он буд, ки кафорат дода шудааст ва наҷот ба амал омадааст.
Дар боғи Ҷатсамонӣ Ӯ дуо карда буд: «Эй Падари Ман, агар мумкин бошад, ин коса аз Ман дур шавад, аммо на чунон ки Ман мехоҳам, балки чунон ки Ту мехоҳӣ» (Матто 26:39). «Коса» рамзи ғазаби илоҳии Худо бар зидди гуноҳ буд, ки барои он Ӯ худро дар итоат таслим кард. Роҳи дигаре барои ҷалол додани Худо ва бартараф кардани гуноҳҳое, ки мо бар зидди Ӯ содир карда будем, набуд. Дар асоси азобҳои Масеҳ, Худо метавонад «одил бошад ва Ӯро, ки ба Исо имон дорад, сафед кунад» (Румиён 3:26).
Қисматҳо аз Забур 69:1, 88:7,16 ва 102:9-10 бо забони пайғамбарӣ он чизеро, ки ҷони муқаддаси Ӯ ҳангоми рехта шудани ғазаби Худо бар Ӯ аз сар гузаронидааст, тасвир мекунанд. Як шоир онро чунин ҷамъбаст кардааст:
«Бар Масеҳ интиқоми тавоно афтод Ки ҷаҳонро ба дӯзах мебурд, Ӯ онро барои нажоди интихобшуда бардошт, Ва ҳамин тавр паноҳгоҳ шуд.» —Ҷеҳойда Брюэр (1752-1817)
Ғазаби ҳозираи Худо бар зидди гунаҳкорон
«Касе ки ба Писар имон дорад, ҳаёти ҷовидонӣ дорад; ва касе ки ба Писар имон надорад, ҳаётро нахоҳад дид; балки ғазаби Худо бар ӯ боқӣ мемонад.» —Юҳанно 3:36
Азбаски Масеҳ як бор дар зери ғазаби Худо барои гуноҳ азоб кашид, чӣ гуна Худо метавонад то ҳол бар зидди гунаҳкорон хашмгин бошад? Наҷоте, ки Худо барои гунаҳкор фароҳам овардааст, хеле бузург, хеле гарон аст, ки Ӯ нисбат ба онҳое, ки онро рад мекунанд, бепарво бошад. Дар бораи беэътиборӣ ба Худо фикр кунед, ки Ӯ бо хоҳиши худ «Писари ягонаи Худро дод, то ҳар кӣ ба Ӯ имон оварад, нобуд нашавад, балки ҳаёти ҷовидонӣ дошта бошад» (Юҳанно 3:16). Ва беэҳтиромӣ ба Худованд Исои Масеҳро, ки худро ба азобҳои тасаввурнашаванда таслим кард, то моро наҷот диҳад, ба назар гиред. Агар ман ба касе тӯҳфаи арзишманд медодам ва он на танҳо рад карда мешуд, балки бо тамасхур муносибат мешуд, ман сахт хафа мешудам. Дар бораи Худо чӣ? Азбаски Ӯ дар муҳаббат ва файзи бузурги Худ, ки мо сазовори он набудем, барои мо наҷот фароҳам овард, пас Ӯ бояд озод бошад, ки бо ҳамаи онҳое, ки ин тӯҳфаро рад мекунанд, ба тавре ки Ӯ мувофиқ медонад, муносибат кунад. Аз ин рӯ, рад кардани он чизе, ки Худо тавассути Масеҳ кардааст, маънои онро дорад, ки ғазаби доимии Ӯро бар худ ҷалб кардан. Пас савол дар Румиён 3 гузошта ва ҷавоб дода мешавад: «Оё Худо беинсоф аст, ки интиқом мегирад? ... Худо накунад: зеро пас чӣ гуна Худо ҷаҳонро доварӣ хоҳад кард?» (оятҳои 5-6). Ғайр аз ин, «ғазаби Худо аз осмон бар зидди ҳамаи бехудоӣ ва беинсофии одамон, ки ҳақиқатро дар беинсофӣ нигоҳ медоранд, ошкор мешавад» (Румиён 1:18).
Дар хотир доред, ки хашми Худо бар зидди ду синфи одамон зоҳир мешавад: онҳое, ки бехудоӣ мекунанд (ғайрияҳудиён); ва онҳое, ки ҳақиқатро дар беинсофӣ нигоҳ медоранд (яҳудиён). Ҳарду синф дар зери маҳкумият ва ғазаби Худо қарор доранд, ба истиснои онҳое, ки наҷотеро, ки Ӯ дар Масеҳ фароҳам овардааст, қабул мекунанд. Илова бар ин, забурнавис Довуд навиштааст, ки «Худо ҳар рӯз аз шарирон хашмгин аст»; ва агар онҳо аз роҳҳои шариронаи худ рӯй нагардонанд, Худо омода аст, ки интиқоми Худро бар онҳо иҷро кунад (Забур 7:11-12).
Салиби Масеҳ ягона асосест, ки Худо метавонад гуноҳҳоро бахшад. Ӯ бо инсоният дар робита ба салиби Масеҳ муносибат мекунад, на ба пешрафти даркшудаи инсон, ҳарчанд таъсирбахш бошад. Инсон танҳо ҳамчун гунаҳкори тавбакарда метавонад ба Худо наздик шавад ва ӯ бояд ба Масеҳе, ки хашми одилонаи Худоро таҳаммул кардааст, эътимод кунад. Ӯ бояд эътироф кунад, ки гуноҳҳои ӯ боиси азоб ва марги Масеҳ шудаанд. Агар шумо то ҳол ин корро накарда бошед, ман аз шумо хоҳиш мекунам, ки аз гуноҳҳои худ тавба кунед ва Исои Масеҳро ба дили худ даъват кунед, зеро танҳо бо ин роҳ шумо метавонед аз зери абри торики хашми Ӯ дур шавед.
Ғазаби ояндаи Худо
«Эй насли морҳо, кӣ шуморо огоҳ кард, ки аз ғазаби оянда гурезед?» —Матто 3:7
Барои фаҳмидани он ки Худо дар мавриди гуноҳ бетараф нест, танҳо ба он чизе, ки Масеҳ дар салиб азоб кашид, нигоҳ кардан лозим аст. Ҳарчанд ҷаҳон метавонад огоҳии рӯзи ояндаи интиқомро масхара кунад ва тамасхур кунад, он ногаҳон ва зуд бар ҷаҳони бехудоён хоҳад омад. Дар он рӯз дилҳои одамон аз тарс ва даҳшат пур хоҳанд шуд. Онҳо кӯшиш хоҳанд кард, ки худро пинҳон кунанд ва гӯянд: «Ба кӯҳҳо ва сангҳо, бар мо афтед ва моро аз рӯи Он ки бар тахт нишастааст, ва аз ғазаби Барра пинҳон кунед; зеро рӯзи бузурги ғазаби Ӯ омадааст; ва кӣ метавонад истодагарӣ кунад?» (Ваҳй 6:15-17). Барои онҳое, ки ягона паноҳгоҳи худро, ки Масеҳ аст, рад мекунанд, ҷои пинҳоншавӣ нахоҳад буд. Ҳеҷ истодагарие нахоҳад буд, зеро «бехудоён дар доварӣ истодагарӣ нахоҳанд кард, ва на гунаҳкорон дар ҷамъомади одилон» (Забур 1:5). Он чизеро, ки Худованд гуфтааст, бишнавед: «Интиқом ва ҷазо аз они Ман аст; пои онҳо дар вақташ лағжида хоҳад рафт: зеро рӯзи бадбахтии онҳо наздик аст, ва чизҳое, ки бар онҳо хоҳад омад, шитоб мекунанд» (Такрори Шариат 32:35). Оё тааҷҷубовар аст, ки Каломи Худо моро, ки имон дорем, ташвиқ мекунад, ки шариронро огоҳ кунем, то онҳо аз гуноҳҳои худ рӯй гардонанд? (Ба Ҳизқиёл 3:18-19 ва Аъмол 13:40 нигаред).
Оҳ! Хашми Худо хоҳад афтод, ва он гоҳ нимаи дуюми Ишаъё 61:2 ба анҷом хоҳад расид: «рӯзи интиқоми Худои мо». Дар аввалин зуҳури Худованд он «соли мақбул», замони файз барои ин ҷаҳони гуноҳзада буд. Аммо, аз замони салиб ҷаҳон дар робита ба ҳолати ахлоқии худ ё душмании худ бар зидди Худо тағйир наёфтааст. Дар бораи шарирон сухан ронда, патриарх Айюб пешгӯӣ карда буд, ки «чашмони ӯ нобудии худро хоҳанд дид, ва ӯ аз ғазаби Қодир хоҳад нӯшид ... оё шумо намедонед ... шарир барои рӯзи нобудӣ нигоҳ дошта шудааст? Онҳо ба рӯзи ғазаб оварда хоҳанд шуд» (Айюб 21:20,29-30). Он рӯзи даҳшатнок бар онҳое хоҳад омад, ки дигаронро доварӣ мекунанд, дар ҳоле ки ҳамон гуноҳҳоро содир мекунанд; бар онҳое, ки некӣ, сабр ва таҳаммулпазирии Худоро, ки ба наҷот мебарад, нафрат мекунанд (Румиён 2:3-10); бар «токи замин» (Ваҳй 14:19); бар яҳудиёни муртад, ки Худои ягонаи ҳақиқиро тарк кардаанд; бар масеҳияти муртад, ки калисои дурӯғин аст (Ваҳй 18:2-8); ва бар миллатҳо (Ваҳй 19:15).
Оё шумо аз рӯзи ояндаи ғазаб нигарон ҳастед? Агар шумо масеҳӣ бошед, ба шумо лозим нест, ки хавотир бошед, зеро «Худо моро барои ғазаб таъин накардааст, балки барои ба даст овардани наҷот тавассути Худованди мо Исои Масеҳ, ки барои мо мурд, то ки мо, хоҳ бедор бошем ё хоб, бо Ӯ якҷоя зиндагӣ кунем» (1 Таслӯникиён 5:9-10). Аз ин рӯ, мо бояд якдигарро бо ин суханон тасаллӣ диҳем.
