Масеҳиён аксар вақт дар бораи кори анҷомёфтаи Масеҳ сухан мегӯянд. Ин истилоҳ ба коре ишора мекунад, ки Ӯ дар Ҷолҷота омада буд, то ҳаёти Худро ҳамчун қурбонӣ барои гунаҳкорони гумшуда ва гунаҳкор диҳад. Исо, ки ин марги кафоратро пешбинӣ мекард, метавонист ба Падари худ дуо кунад: «Ман кореро, ки Ту ба Ман додӣ, ба анҷом расонидам» (Юҳанно 17:4 KJV). Вақте ки Ӯ аз салиб он фарёди баланди пирӯзиро баровард – «Анҷом ёфт!» – кори наҷот ба анҷом расид (Юҳанно 19:30).
Бисёр «корҳо»-и гуногун дар Китоби Муқаддас зикр шудаанд. Масалан, «корҳои ҷисм» (Ғалотиён 5:19), «корҳои торикӣ» (Эфсӯсиён 5:11), «корҳои нек» (Румиён 13:3) ва танҳо «корҳо» (Яъқуб 2:14) мавҷуданд. Маънои ҳар яки онҳо бояд аз рӯи контексти он муайян карда шавад. Дар ин мақола мо танҳо дар бораи «корҳои нек»-ро, ки Китоби Муқаддас мегӯяд, кашф хоҳем кард.
Тафовути муҳим
Номаи Павлус ба Эфсӯсиён як тафовути муҳимро баён мекунад, ки барои мо дар аввал дарк кардани он муҳим аст. Павлус дар шарҳи кори наҷоти Масеҳ, ки ба онҳое, ки мурда буданд, ҳаёти нав мебахшад, мегӯяд: «Зеро ки шумо ба василаи имон ба файз наҷот ёфтаед; ва ин аз шумо нест: ин атои Худост; на аз корҳо, то ҳеҷ кас фахр накунад» (Эфсӯсиён 2:8-9). Корҳо ё кӯшишҳои худи мо дар наҷоти мо ҳеҷ гуна нақш надоштанд. Агар онҳо медоштанд, мо метавонистем сабаб барои фахр кардан дошта бошем. Наҷот ношоиста аст: он комилан аз файзи Худост.
Аммо, ояти навбатии Павлус ин фикри корҳоро инкишоф медиҳад: «Зеро ки мо офаридаи Ӯ ҳастем, ки дар Исои Масеҳ барои корҳои нек офарида шудаем, ки Худо пеш аз ин муқаррар карда буд, ки мо дар онҳо рафтор кунем» (Эфсӯсиён 2:10). Аслан, мо чизе ҳастем, ки Худо сохтааст, ба монанди асари санъат. Калимаи аслии юнонӣ ба калимаи англисии «poem» монанд аст. Худо моро дар Исои Масеҳ барои корҳои нек – корҳое, ки дорои хислати нек ҳастанд ва аз ин рӯ ба дигарон фоидаоваранд – аз нав офаридааст. Ҳадафи Худо ин аст, ки ҳаёти мо ҳамчун имондорони масеҳӣ бояд дар заминаи корҳои нек гузаронида шавад – ки мо бояд корҳоеро анҷом диҳем, ки ба Ӯ писанд ва ба дигарон муфид бошанд. Гарчанде ки кӯшишҳои мо дар наҷоти мо ҳеҷ гуна нақш надоштанд ва мо бо корҳои неки худ наҷот наёфтем, мо барои корҳои нек наҷот ёфтаем.
Дар номаи худ, Яъқуб муносибати байни имон ва корҳоро шарҳ медиҳад. Имон худ аз худ барои мо ноаён аст. Агар имони касе амалӣ ва намоён набошад, дар сатҳи инсонӣ он бефоида аст. Дар ҳақиқат. «имон бе корҳо мурда аст» (Яъқуб 2:20). Яъқуб ду мисолро аз Аҳди Қадим меорад, то нуқтаи назари худро исбот кунад. Иброҳим ва Роҳоб шахсиятҳои хеле гуногун буданд, аммо ҳарду одамони имон буданд ва ҳарду имони худро бо он чизе ки карданд, нишон доданд (Яъқуб 2:21-26).
Дар амал, Яъқуб ба мо мегӯяд, ки имони ҳақиқӣ на танҳо орзуи хубӣ ба одамон аст, балки ғамхорӣ дар бораи ниёзмандон – шояд ҳатто таъмини либос ва ғизо барои онҳое, ки надоранд (Яъқуб 2:14-17). Имон ба Масеҳ зинда аст, ва агар он худро дар амал нишон надиҳад, бояд зери суол гузошта шавад, ки оё он умуман ҳақиқӣ аст.
Ишораи аввал
Бори аввал корҳои нек дар Аҳди Ҷадид дар Матто 5:16 зикр шудаанд. Худованд Исо гуфт: «Бигзор нури шумо дар назди одамон чунон дурахшад, ки онҳо корҳои неки шуморо бубинанд ва Падари шуморо, ки дар осмон аст, ҷалол диҳанд.» Ӯ дар бораи нур сухан мегуфт. Чароғ барои пинҳон кардан фурӯзон намешавад, балки барои дурахшидан ва кӯмак ба онҳое, ки дар торикӣ ҳастанд. Аз ин рӯ, нури халқи Ӯ бояд дар назди одамон дурахшад – нур «корҳои нек»-ест, ки онҳо мекунанд. Аммо қайд кунед, ки ҳадафи ин дурахши нур на ин аст, ки ба ситоиши он касе, ки корҳои нек мекунад, оварда расонад. Балки, онҳое, ки корҳои некро таҷриба мекунанд, бояд дарк кунанд, ки онҳо мустақиман ба кори Худо дар ҳаёти шахсе, ки онҳоро анҷом додааст, алоқаманданд ва тамоми ҷалол бояд ба Ӯ дода шавад.
Худованд Исои Масеҳ худ дар ин бора намунаи мост. Петрус, ки Ӯро хуб мешинохт, эълон кард, ки Исо «ба ҳар сӯ рафта, некӣ мекард» (Аъмол 10:38) – аслан, ба одамон фоида мерасонд. Дар бораи нобиноён, карҳо, лангон ва беморон, ки шифо ёфтанд, фикр кунед. Дар бораи онҳое, ки аз дасти Ӯ меҳрубонӣ диданд ё суханони тасаллӣ ва рӯҳбаландӣ шуниданд, фикр кунед. Ин «корҳои нек» аз он сабаб анҷом дода шуданд, ки Падари Ӯро фиристода буд, ва онҳо ба Падар ҷалол оварданд. Мутаассифона, дар айни замон онҳо нафрати яҳудиёнро барангехтанд (Юҳанно 10:32). Онҳое, ки Худованд Исоро пайравӣ мекунанд, «шогирдон» номида мешаванд ва бояд ба Устоди худ монанд бошанд. Агар Ӯ корҳои нек мекард, онҳо низ бояд ҳамин тавр кунанд.
Намунаи дурахшон
Дар Аъмол 9 намунаи зебои Доркас мавҷуд аст, ки яке аз пайравони Худованд буд ва «пур аз корҳои нек» буд (Аъмол 9:36). Калимаи дар ин ҷо тарҷумашудаи «нек» маънои фоидаоварро дорад, ва мо мебинем, ки чӣ тавр одамон аз коре, ки ӯ мекард, кӯмак мегирифтанд. Доркас маҳз ҳамон чизҳоеро, ки Яъқуб навишта буд, анҷом дода буд, барои бевазанони ниёзманд либос месохт (Аъмол 9:39). Ҷолиб он аст, ки ду калимаи гуногун барои тавсифи ашёи либос – «куртаҳо ва либосҳо» истифода мешаванд. Вай на танҳо либосҳои берунӣ месохт, ки дида ва қадр карда мешуданд, балки Доркас амалӣ буд ва либосҳои зериро низ месохт. Агар вай кори худро барои таассурот анҷом медод, вай танҳо аввалиро месохт, на дуюмиро. Бисёриҳо аз намоиши имони ин зани азизи масеҳӣ кӯмак гирифтанд.
Дар номаи аввали худ ба Тимотиюс, Павлус дар бораи хидмати занони масеҳӣ навишт, ва ду маротиба мо дар бораи аҳамияти «корҳои нек» мефаҳмем (1 Тимотиюс 2:10; 5:10). Дар ҳақиқат, занони худотарс онҳое ҳастанд, ки ба дигарон ба таври амалӣ ғамхорӣ мекунанд. Ҳатто имрӯз барои занони масеҳӣ имкониятҳои зиёде барои машғул шудан ба «корҳои нек» – амалҳои меҳрубонӣ, ки Падари осмонии онҳоро ҷалол медиҳанд, мавҷуданд.
Мушкилоти пасторӣ
Ду мушкилотро, ки дар номаҳои пастории Павлус мавҷуданд, баррасӣ кунед. Аввалан, ӯ Тимотиюсро дар бораи сарватмандон дастур медиҳад. Ба ҷои фахр кардан аз сарватҳои худ ва худхоҳона ҷамъ кардани онҳо, бигзор сарватмандон дарк кунанд, ки ин Худост, «ки ба мо ҳама чизро фаровон медиҳад,» ва бигзор онҳо сарватҳои худро барои Ӯ истифода баранд: «Ки некӣ кунанд, ки дар корҳои нек сарватманд бошанд, ба тақсим кардан тайёр бошанд, ба мубодила кардан омода бошанд» (1 Тимотиюс 6:18). Ба ҷои танҳо сарватманд будан, бигзор онҳо «дар корҳои нек сарватманд бошанд.» Агар Худованд моро аз ҷиҳати моддӣ баракат дода бошад, мо бояд омода бошем, ки бо дигарон мубодила кунем.
Титус низ бо мушкилот рӯ ба рӯ шуд. Дар хидмати таълимии худ дар Крит ӯ бояд барои дигарон намуна бошад. Мардони ҷавон, бахусус, метавонистанд ба ӯ таваҷҷӯҳ кунанд, ва аз ин рӯ Титус бояд «намунаи корҳои нек»-ро нишон диҳад (Титус 2:7). Ӯ на танҳо бояд ба хидмати мавъиза машғул шавад, балки бояд ҳаёти масеҳӣ низ дошта бошад. Калимаи дар ин ҷо тарҷумашудаи «нек» маънои он чизеро дорад, ки аслан нек аст – ба ибораи дигар, худ аз худ нек аст. Дар ҳақиқат, ҳамаи халқи Худо бояд «ба корҳои нек ғайратманд» бошанд (Титус 2:14). Ҳаёти мо бояд барои Худо муҳим бошад, ва корҳои нек бояд нақши муҳим бозанд.
Мо чӣ кор карда метавонем?
Се оят моро ба он чизе ки мо карда метавонем, даъват мекунанд. Аввалан, мо бояд дар бораи худи Навиштаҳо мулоҳиза кунем. Каломи Худо дар сохтани мо ба он чизе ки мо бояд бошем, «барои ҳар кори нек муҷаҳҳаз» (2 Тимотиюс 3:16-17 NKJV) нақши муҳим дорад. Китоби Муқаддас ба мо меомӯзонад, ки чӣ тавр ҳаёти масеҳӣ дошта бошем – на кӯшиши писанд омадан ё зиндагӣ кардан барои худамон. Мо масъулият дорем, ки ба Устоди худ монанд бошем ва барои дигарон зиндагӣ кунем.
Дуюм, ба онҳое, ки ба Худо имон доранд, дастур дода мешавад, ки «эҳтиёткор бошанд, ки корҳои некро нигоҳ доранд» (Титус 3:8). Мо Ӯро бо зиндагии зебо ҷалол медиҳем. Мо набояд кӯшишҳои худро суст кунем ва бепарво шавем, балки бояд эҳтиёткор бошем, ки корҳои нек ҳар рӯз дар ҳаёти масеҳии мо нигоҳ дошта шаванд. Албатта, ба мо кӯмаки Худованд лозим хоҳад шуд, то ба Ӯ писанд оем, ва мо бояд дуо кунем ва роҳнамоии Ӯро дар коре, ки мекунем, ҷӯем.
Сеюм, дӯстии дигар масеҳиён муҳим аст. Насиҳат дар бораи «тарк накардани ҷамъомади худ» (Ибриён 10:25) аксар вақт иқтибос оварда мешавад, аммо ояти қаблӣ шояд каме камтар шинос бошад. Он мегӯяд: «Биёед якдигарро баррасӣ кунем, то муҳаббат ва корҳои некро барангезем.» Худованд Исои Масеҳ худ ин корро кард. Ӯ шогирдони Худро баррасӣ кард ва онҳоро ба пайравӣ аз Ӯ ташвиқ кард. Мо низ бояд дар бораи дигарон фикр кунем ва бо намунаи худ кӯшиш кунем, ки онҳоро дар анҷом додани корҳои нек ташвиқ кунем.
Ҳеҷ чиз наметавонад ба кори Масеҳ дар Ҷолҷота илова кунад, аммо агар мо аз қурбонии Ӯ фоида гирифта бошем, мо абадӣ ба Ӯ қарздорем. Ҳадафи Ӯ ин аст, ки мо ҳар рӯз барои Ӯ зиндагӣ кунем, кӯшиш кунем, ки дар ин ҷаҳон некӣ кунем, бигзор амалҳои мо ба дигарон нишон диҳанд, ки Худо дар дилҳои мо чӣ кардааст – ҳама барои ҷалоли Ӯ.
