Моҳияти файзи Худо дар он аст, ки он ройгон ва бечунучаро мебошад. Шартҳои қабули он тавба ва имон аст, аммо худи файз аз ҳеҷ шарте вобаста нест. Баъзе одамон бо як даст медиҳанд ва бо дасти дигар мегиранд ё ин қадар маҳдудиятҳо ва шартҳо илова мекунанд, ки тӯҳфа барои гиранда бефоида мегардад, аммо ин роҳи Худо нест.
Аммо Луқо 9:23 ба мо мегӯяд, ки «агар касе хоҳад аз паи Ман ояд, бигзор худро инкор кунад ва салиби худро ҳар рӯз бардорад ва аз паи Ман ояд». Чаро «агар»? Ин чӣ маъно дорад? Оё наҷот дар ҳақиқат ройгон аст ё мо бояд барои он бо Худованд муомила кунем? Дар бораи оятҳои дигаре, ки чунин «агар»-ҳо доранд, чӣ гуфтан мумкин аст?
Дар ҷавоб, Луқо 14:25-35-ро хонед. Ояти 26 мегӯяд: «Агар касе назди Ман ояд ва падару модар ва зану фарзандон ва бародарону хоҳарон, балки ҷони худро низ нафрат накунад, шогирди Ман шуда наметавонад». Ин чор калимаи охир се маротиба такрор шудаанд (оятҳои 26, 27, 33). Қайд кунед, ки онҳо дар бораи наҷот чизе намегӯянд, балки дар бораи шогирди Худованд будан!
Параграфи қаблӣ (Луқо 14:15-24) масали зиёфати бузургро дар бар мегирад, ки ин як кушодашавии аҷиби файзи Худост. Ҳамин тавр, Худованд Исо, ки файзи илоҳиро ба тавре шарҳ дода буд, ки мардуми зиёдеро ба назди Ӯ ҷамъ овард, пас воқеияти онҳоро бо додани шартҳои шогирдӣмесанҷад.
Гарчанде ки файз ва шогирдӣ ду чизи гуногунанд, онҳоро бояд якҷоя ва бо тартиби дуруст баррасӣ кард. Файз як шакли махсус ё хусусияти муҳаббати илоҳӣ аст – хусусияти он вақте ки он барои рафтан ба назди комилан ношоистагон хам мешавад ва ба эҳтиёҷоти онҳо мутобиқ мегардад (гарчанде ки аз ин эҳтиёҷот хеле зиёдтар аст).
Аз тарафи дигар, шогирдӣ як шакли махсус ё хусусияти муҳаббати мӯъмин аст, ки аз посух ба муҳаббати Худо бармеояд. Ин ҷараёни баръакс ё бозгашти муҳаббати илоҳӣ ба Сарчашмаи он аст. Шогирд ҳам омӯзанда ва ҳам пайраваст. Вақте ки файзи Худо ҷонро мегирад ва ҳаёти нав оғоз меёбад, аввалин ғаризаҳои он омӯхтан дар бораи Наҷотдиҳанда ва аз Ӯ ва пайравӣ аз Ӯ мебошанд. Ҳамин тавр, файзи муҳаббат сарчашма ва қудрати шогирдӣ аст.Дар масали зиёфати бузурги дар боло зикршуда, мо дарвозаи наҷотро васеъ кушода ва бадтарин одамонро даъватшуда мебинем. Ҳеҷ талабот, шарт ё муомилае ба онҳо гузошта намешавад. Файз аз чунин чизҳо монеъ намешавад ё хира намегардад. Аммо Худованд ҳангоми гуфтани ин масал аз ду чиз хуб огоҳ буд:
Бисёриҳо танҳо изҳор мекарданд, ки файзро қабул кардаанд. Ҳеҷ воқеияте вуҷуд надошт.
- Онҳое, ки дар ҳақиқат файзро қабул кардаанд, ба ин васила дар ҷонҳои худ муҳаббати посухгӯеро қабул кардаанд, ки онҳоро бебозгашт ба сӯи Он ки аз Ӯ меояд, мекашад ва ин одамон мехоҳанд бифаҳманд, ки чӣ ба Ӯ писанд аст.
- Аз ин рӯ, Худованд эълони файзи Худро бо дастур оид ба шогирдӣ пайгирӣ кард ва сипас ду масали кӯтоҳро илова кард, то аҳамияти ҳисоб кардани арзиши шогирдиро нишон диҳад (Луқо 14:28-33).
Ҳисоб кардани арзиш
Рӯзе як марди ғамгин ба ман гуфт: «Масеҳӣ будан хеле гарон аст». Оё ӯ дуруст мегуфт? Агар ӯ дар назар дошт, ки наҷот ёфтан хеле гарон аст, ӯ хато мекард, зеро наҷот барои мо ҳеҷ чиз арзиш надорад. Ин арзиши бениҳоят ба Он ки тавонист онро бардорад, афтод ва Ӯ, ки барои мо гуноҳ шуд, ҳамаашро бардошт.
Агар мард дар назар дошт, ки шогирдбудан хеле гарон аст, ӯ боз хато мекард! Шогирд будан арзиш дорад, аммо хеле гароннест! Далел ин аст, ки марди ғамгин наҷот наёфта буд. Ӯ ҳеҷ гоҳ файзро начашида буд, аз ин рӯ ҳеҷ чиз барои харҷ кардан надошт. Вақте ки мард бе пул дар кисааш ба харид меравад, ҳама чиз хеле гарон аст! Мард талаботро пеш аз пешниҳод, аробаро пеш аз асп мегузошт.
Шогирдӣ аз ҷониби мо қурбонии доимиро талаб мекунад. Мо бояд барои мустаҳкам кардани мавқеи масеҳии худ кор кунем ва энергияи зиёдеро барои мубориза бо душманони худ сарф кунем.Масали аввал дар бораи ҳисоб кардани арзиш (Луқо 14:28-30) дар бораи кор сухан меронад: «Кадоме аз шумо, ки қасди сохтани бурҷ дорад…» Агар шумо хоҳед, ки аз паи Худованд равед, шумо бояд бурҷе созед. Бурҷ дар бораи муҳофизат. Мо бо қудрати Худо ҳифз карда мешавем тавассути имон (1 Петрус 1:5). Мо масъулем, ки худро бар имони муқаддаси худ бино кунем. Аз ин рӯ, «дар Рӯҳулқудс дуо гуфтан» ягона муносибати дурусти мост ва натиҷаи он нигоҳ доштани худ «дар муҳаббати Худо» аст (Яҳудо 20-21). Вақте ки муҳаббати Худо моро ҳамчун бурҷи дифои мо иҳота мекунад, мо хуб ҳифз мешавем. Имон месозад. «Имон», ки дар Каломи Худо ёфт мешавад, таҳкурсии мустаҳкамест, ки бар он мо бино мекунем ва дуо муносибатест, ки ба чунин бинокорӣ мувофиқ аст. Ҳамин тавр, муҳаббати Худо, огоҳона маълум аст, бурҷи дифои мост.
Ҳамаи ин танҳо воситаест барои расидан ба ҳадаф. Мо қавӣ мешавем муҳофизатӣ то ки мо амал карда тавонем ҳамлаовар бар зидди душман. Мо инро дар масали дуюм мебинем (оятҳои 31-33): «Ё кадом подшоҳ ба ҷанг меравад…» Шогирд бояд ҳамлаовар, мусбат, хашмгинона ҳаракат кунад. Аҳамият диҳед, ки подшоҳ пешниҳод мекунад, ки бар зидди подшоҳи дигар бо лашкари ду баробар калонтар ҳамла кунад. Ин як иқдоми ҷасурона аст! Аммо аз паси ӯ, ӯ хуб мустаҳкам шуда буд: бурҷи ӯ сохта шуда буд. Ин роҳи Худост! Масалан, бурҷи Довуд дар таҷрибаҳои биёбонии ӯ аз вохӯрӣ ва куштани шер ва хирс сохта шуда буд. Аз ин рӯ, бузургҷусса Ҷолёт ӯро натарсонд.
Шогирдӣ ҳамаи инро дар назар дорад. Ин маънои дуои самимӣ ва омӯзиши самимӣ Китоби Муқаддасро дорад. Ин маънои машқи амиқ ва зарбаи мубориза бо ҷаҳон, ҷисм ва шайтонро дорад. Нишаста, арзишро ҳисоб кунед! Оё ин шуморо метарсонад? Агар ин тавр бошад, пас арзишро дар нури пурраи қудрати Худо ва сарватҳои файз аз нав ҳисоб кунед ва шумо ба «шодӣ дар Исои Масеҳ» оғоз хоҳед кард ва ҳатто амиқтар «ба ҷисм эътимод нахоҳед дошт». Ҳамин тавр, файз ва шогирдӣ даст ба даст мераванд, чунон ки дар мавриди Бартимеи кӯр дида мешавад (Марқӯс 10:46-52). Файз (дар Шахси Худованд Исо) дар фарёди ӯ барои кӯмак истод ва ба ӯ ҳама чизеро, ки мехост, озодона дод. Исо ба ӯ гуфт: «Бирав роҳи худро», яъне «Ба куҷое ки мехоҳӣ бирав: ба ту ҳеҷ шарте гузошта нашудааст». Аммо Бартимей ба куҷо рафт? «Дарҳол ӯ бино шуд ва Исоро дар роҳ пайравӣ кард». Бо файз ташвиқ шуда, ӯ ба роҳи шогирдӣ қадам ниҳод. Ӯ Исоро пайравӣ кард (ояти 52).
Шартҳои шогирдӣ
Шогирдӣ танҳо ба чанд нафар - рӯҳониён тааллуқ надорад. Дар масеҳият ҳеҷ каси дӯстдошта нест. Ҳама масеҳиёни аввалин имондорон ва муқаддасон буданд, ва шогирдон (Аъмол 1:15, 6:1, 9:38, 19:9, 20:7). Ҳатто Павлус як имондор, муқаддас ва шогирд буд, дар баробари дигарон, ҳарчанд ӯ мустақиман аз осмон ато шуда буд ва ба ӯ қудрати бузург дода шуда буд. Мутаассифона, ҷаҳон бисёре аз эътиқоди масеҳиро забт кардааст. Системаи ғайринавиштагии рӯҳониён-ғайрирӯҳониён дар ҳама ҷост. Аммо, масеҳияти ҳақиқии Китоби Муқаддас аз ин чизҳо ҳеҷ чиз намедонад. Шарм бар мо, агар мо биноии (рӯҳонии) худро ба даст орем ва сипас бар хилофи Бартимей ба сайру гашт баромада, бо манзараҳои нави Ериҳӯ худро шод кунем! Аммо дар ин самт тамоюли доимӣ вуҷуд дорад. Аз ин рӯ, Худованд ба баъзе имондорон гуфт: «Агар шумо дар Каломи Ман бимонед, пас шумо дар ҳақиқат шогирдони Ман ҳастед» (Юҳанно 8:31). Шогирдӣ ба ҳамаи масеҳиён тааллуқ дорад, аммо бисёре аз имондорон ҳастанд, ки «дар ҳақиқат шогирдон» - пайравони ҳақиқӣ ва самимӣ Худованд Исо нестанд.
Биёед бори дигар ба шартҳои шогирдии масеҳӣ дар Луқо 14:25-33 назар андозем. Ҳама чиз ба зарурати мутлақи Масеҳро дар ҷои аввал гузоштан ва ҳама чизи дигарро дар ҷои охирин гузоштан меояд. Дар маънои муқоисавӣ, мо бояд ҳама чизи дигарро нафрат кунем. Муҳаббати мо ба Масеҳ бояд дар муқоиса бо муҳаббати табиии мо ба хешовандони мо чунон қавӣ бошад, ки охирин ҳамчун нафрат пайдо шавад (ояти 26). Барои намунаи ин ба Луқо 9:59-60 нигаред. Ба ҳамин монанд, дар Луқо 14:33, ба мо гуфта шудааст, ки даст кашем аз ҳама чизе, ки дорем. Муҳаббатҳои мо бояд аз моликияти мо ҷудо карда шаванд, зеро онҳо ҳоло ба Устоди мо тааллуқ доранд ва аз ин рӯ бояд барои Ӯ нигоҳ дошта шаванд. Ин метавонад маънои аз даст додани ҳама чизро дошта бошад, чунон ки масеҳиёни аввалин карданд, ё мисли Левӣ (Луқо 5:27-29) мо метавонем «ҳама чизро тарк кунем» ва бо вуҷуди ин соҳиби моликият бошем. Хонаи Левӣ ҳанӯз ба ӯ тааллуқ дошт, аммо он ва пули ӯ барои Худованд истифода мешуд - барои сохтани зиёфати бузург барои Масеҳ ва ҷалби гунаҳкорон ба Ӯ. Ин барои мо як намунаи муҳим аст!
Агар Масеҳ дар ҷои аввал бошад, худ бояд биравад, аз ин рӯ шогирд бояд худро инкор кунад ва ҳар рӯз салиби худро бардорад (Луқо 9:23-26). Мо бояд дар дохил ба худ «Не» гӯем. Мо бояд мисли мурда бошем, то он даме ки иродаи мо кор мекунад. Пас, дар зоҳир, мо бояд ҳар рӯз салиби ӯро бардорем. Мо бояд маргро ҳамчун буридани мо аз ҷаҳон ва ҷалоли он қабул кунем. Мо бояд ба муҳаббати обрӯ ва маъруфият «Не» гӯем. Ҳамаи ин кори душвор, барои ҷисм талх аст, аммо он бо муҳаббати Масеҳ ширин мешавад! Инҳо шартҳои шогирдӣ мебошанд. Ба Луқо 9:46-62 низ нигаред.
Шогирдӣ имрӯз ҳамон чизеро дорад, ки 2000 сол пеш дошт. Баъзе тафсилоти ночиз фарқ мекунанд, зеро мо дар замонҳои гуногун зиндагӣ мекунем, аммо он ҳанӯз ҳам маънои «Не» гуфтан ба иродаи худро дорад. Он ҳанӯз ҳам маънои салибро дорад - ҷаҳон моро нафрат хоҳад кард. Дар замонҳои қадим (ва ҳанӯз ҳам дар баъзе қисматҳои ҷаҳон), ин нафрат бо шамшер, салиб, ҳайвоноти ваҳшӣ ё оташ зоҳир мешуд; ҳоло он одатан бо таҳқири хомӯшона, таҳқири саривақтӣ ё истиснои иҷтимоӣ аст. Ҳамлаҳои аввалин аксар вақт зуд ва шадид буданд ва ҳама чиз тамом мешуд; барои мо, ҳамлаҳо майл доранд музмин - сабук, аммо дарозмуддат. Шогирдӣ ҳанӯз ҳам маънои роҳ рафтан дар рӯҳи худшиносӣ ва ҷудоӣ аз ҷаҳонро ҳатто дар шаклҳои динии он дорад. Ин маънои даст кашидан аз ҳама чизи шубҳанок ё монеа барои дигарон ба хотири Номи Ӯро дорад, ҳатто чизҳое, ки қонунӣ дар худ, зеро саволи мо бояд доимо ин бошад: «Ӯ чӣ мехоҳад?»
Мукофот ва қудрати шогирдӣ
Аён аст, ки шогирди ҳақиқӣ дар ин ҷаҳон бисёр чизро аз даст медиҳад. Аммо ӯ «дар ин замони ҳозира бисёр маротиба бештар ва ҳаёти ҷовидонӣ дар олами оянда» ба даст меорад (Луқо 18:30). Фоида дар он чизе нахоҳад буд, ки ба инсони табиӣ ҷолиб аст: он фоидаи баландтар (рӯҳонӣ) хоҳад буд, «Агар касе ба Ман хидмат кунад, бигзор ӯ Маро пайравӣ кунад ва дар куҷое ки Ман ҳастам, он ҷо хизматгори Ман хоҳад буд: агар касе ба Ман хидмат кунад, Падари Ман ӯро эҳтиром хоҳад кард» (Юҳанно 12:26). Фоида ҳамроҳӣ бо Масеҳ ва эҳтиром аз Падар хоҳад буд! Кӣ метавонад чунин фоидаи аҷибро ҳисоб кунад! Пас аз он ки ба онҳо дар бораи шогирдӣ гуфта шуд, се шогирд ҳангоми шоҳиди тағйири шакл (Луқо 9:27-36) ба чунин фоида назар андохтанд. Онҳо «бо Ӯ дар кӯҳи муқаддас» буданд (2 Петрус 1:16-18). Ҳамин тавр, Павлус, ки ҳама чизро барои Масеҳ аз даст дод, ҷониби талафоти шогирдиро ҳамчун «мусибати сабуки мо» рад кард ва ҷониби фоида ё судмандиро ҳамчун «вазни хеле зиёдтар ва абадии ҷалол» эълон кард (2 Қӯринтиён 4:17-18).
Боз як фарқият дар истилоҳот: Павлус ҳавворӣ буд, аммо ӯ ҳамчунин шогирд буд. Ин ду ба таври возеҳ фарқ мекунанд, чунон ки дар Луқо 6:13 нишон дода шудааст: «Ӯ (Исо) шогирдони Худро ба назди худ даъват кард ва аз онҳо дувоздаҳ нафарро интихоб кард, ки онҳоро ҳаввориён номид». Калимаи шогирд маънои касеро дорад, ки омӯхтааст ё омӯзонида шудааст. Калимаи ҳавворӣ маънои фиристодашуда. Ҳар як пайрави ҳақиқии Худованд шогирд буд, аммо танҳо дувоздаҳ нафаре, ки Худованд фиристода буд (ва чанд нафари дигар баъдтар, аз ҷумла Павлус) ҳаввориён буданд. Онҳо мавқеи беназири ҳокимият ва хидматро доштанд. Онҳо дар бунёди Калисо иштирок доштанд (Эфсӯсиён 2:20) ва кайҳо аз олам гузаштаанд, аммо миллионҳо шогирдони Худованд ҳатто имрӯз низ пайдо мешаванд.
Қувваи шогирдӣ танҳо дар Худо ёфт мешавад, аммо он ба мо ба таври оддӣ мерасад. Дар муҳаббат қувваи импулсивӣ (тарканда, ҳавасмандкунанда, теладиҳанда) мавҷуд аст. Вақте ки муҳаббати Худо ҳатто ба ториктарин дил дохил мешавад, қувваи нави ҳавасмандкунанда маълум мешавад ва шогирдӣ оғоз меёбад. Қуввае, ки шогирдиро оғоз мекунад, онро низ нигоҳ медорад. Юҳанно 14-16-ро хонед, ки дастури шогирдӣ аст. Шумо хоҳед ёфт, ки муҳаббат манбаи ҳама чиз аст. Рӯҳулқудс қувват аст, ва итоаткорӣ (итоат ба аҳкоми Масеҳ) роҳест, ки Рӯҳ шогирдро ба он роҳнамоӣ мекунад.
Дар кӯшиши зиндагӣ ҳамчун шогирдони Худованд Исо, ба шумо се чиз лозим аст.
- Аввалан, ба шумо ҳикмати рӯҳонӣ ва доварӣ (ҳукми дуруст) лозим аст, ки танҳо аз Навиштаҳо меояд, ки дар онҳо иродаи Худовандро барои мо пайдо мекунем. Вазифаи мо ҳамчун шогирдон (бо кӯмаки Рӯҳулқудс) ҷустуҷӯи ин ирода аст. Ин маънои онро дорад, ки мо бояд бо Китоби Муқаддаси худ хеле ошно бошем ва онҳоро бодиққат омӯзем.
- Чизи дуюм дуо аст. Мо бояд рӯҳияи вобастагӣ ба Худоро, ки тавассути дуо меояд, нигоҳ дорем.
- Сеюм, мо бояд ҳамеша кӯшиш кунем, ки итоаткор бошем. Ҳамчун шогирдон, вазифаи мо итоаткардан аст, на ин ки коре бузургеро анҷом диҳем, ки мо гумон мекунем, ки Худованд мехоҳад.
- Аз ин рӯ, биёед ҳар як «вазн»-еро, ки моро бозмедорад (Ибриён 12:1) як сӯ гузорем ва суханони Устоди худро дар хотир дорем: «Агар ин чизҳоро донед, хушбахтед, агар онҳоро иҷро кунед» (Юҳанно 13:17).
