Моҳияти файзи Худо дар он аст, ки он ройгон ва бечунучаро мебошад. Шартҳои қабули он тавба ва имон аст, аммо худи файз бо ҳеҷ шарте маҳдуд нест. Баъзе одамон бо як даст медиҳанд ва бо дасти дигар мегиранд ё ин қадар маҳдудиятҳо ва шартҳо илова мекунанд, ки тӯҳфа барои гиранда бефоида мегардад, аммо ин роҳи Худо нест.
Аммо Луқо 9:23 ба мо мегӯяд, ки
«Агар касе хоҳад аз паи Ман ояд, бигзор худро инкор кунад ва салиби худро ҳар рӯз бардорад ва Маро пайравӣ кунад». (Луқо 9:23)
Чаро «агар»? Ин чӣ маъно дорад? Оё наҷот дар ҳақиқат ройгон аст ё мо бояд бо Худованд барои он муомила кунем? Дар бораи оятҳои дигаре, ки чунин «агар»-ҳо доранд, чӣ гуфтан мумкин аст?
Файз ва шогирдӣ
Дар ҷавоб, Луқо 14:25-35-ро хонед. Ояти 26 мегӯяд:
«Агар касе назди Ман ояд ва аз падар ва модар ва зан ва фарзандон ва бародарон ва хоҳарон, бале, ҳатто аз ҷони худ низ нафрат надошта бошад, шогирди Ман шуда наметавонад». (Луқо 14:26)
Ин чор калимаи охир се маротиба такрор мешаванд (оятҳои 26, 27, 33). Қайд кунед, ки онҳо дар бораи наҷот чизе намегӯянд, балки дар бораи шогирдони Худованд будан!
Параграфи қаблӣ (Луқо 14:15-24) масали зиёфати бузургро дар бар мегирад, ки ин як кушодашавии аҷиби файзи Худост. Ҳамин тавр, Худованд Исо, ки файзи илоҳиро ба тавре шарҳ дода буд, ки мардуми зиёдеро ба назди Ӯ ҷамъ овард, пас воқеияти онҳоро бо додани шартҳои шогирдӣмесанҷад.
Гарчанде ки файз ва шогирдӣ ду чизи гуногунанд, онҳоро бояд якҷоя ва бо тартиби дурусти худ баррасӣ кард. Файз як шакли махсус ё хусусияти муҳаббати илоҳӣ аст – хусусияти он вақте ки он барои рафтан ба назди комилан ношоистагон хам мешавад ва ба ниёзҳои онҳо мутобиқ мешавад (гарчанде ки аз ин ниёзҳо хеле зиёдтар аст).
Аз тарафи дигар, шогирдӣ як шакли махсус ё хусусияти муҳаббати мӯъмин аст, ки аз посух ба муҳаббати Худо бармеояд. Ин ҷараёни баръакс ё бозгашти муҳаббати илоҳӣ ба Сарчашмаи он аст. Шогирд ҳам омӯзанда ва ҳам пайраваст. Вақте ки файзи Худо ҷонро мегирад ва ҳаёти нав оғоз меёбад, аввалин ғаризаҳои он омӯхтан дар бораи Наҷотдиҳанда ва аз Ӯ ва пайравӣ аз Ӯ мебошанд. Ҳамин тавр, файзи муҳаббат манбаъ ва қувваи шогирдӣ аст.
Дар масали зиёфати бузурге, ки дар боло зикр шуд, мо дарвозаи наҷотро васеъ кушода ва бадтарин одамонро даъватшуда мебинем. Ҳеҷ талаб, шарт ё муомилае ба онҳо гузошта намешавад.
Файз аз чунин чизҳо монеъ намешавад ё хира намегардад. Аммо Худованд ҳангоми гуфтани ин масал аз ду чиз хуб огоҳ буд:
- Бисёриҳо танҳо даъво мекарданд, ки файзро қабул кардаанд. Ҳеҷ воқеияте вуҷуд нахоҳад дошт.
- Онҳое, ки дар ҳақиқат файзро қабул кардаанд, ба ин васила дар ҷонҳои худ муҳаббати посухгӯеро қабул кардаанд, ки онҳоро ба таври бебозгашт аз паи Он ки аз Ӯ меояд, мекашад ва он одамон мехоҳанд бифаҳманд, ки чӣ ба Ӯ писанд аст.
Аз ин рӯ, Худованд эълони файзи Худро бо дастур оид ба шогирдӣ пайгирӣ кард ва сипас ду масали кӯтоҳро илова кард, то аҳамияти ҳисоб кардани арзиши шогирдиро нишон диҳад (Луқо 14:28-33).
Ҳисоб кардани арзиши шогирдӣ
Рӯзе як марди ғамгин ба ман гуфт: «Масеҳӣ будан хеле гарон аст». Оё ӯ дуруст мегуфт? Агар ӯ дар назар дошт, ки наҷот ёфтан хеле гарон аст, ӯ хато мекард, зеро наҷот ба мо ҳеҷ чиз арзиш надорад. Ин арзиши бениҳоят ба Он ки тавонист онро бардорад, афтод ва Ӯ, ки барои мо гуноҳ шуд, ҳамаи онро бардошт.
Агар мард дар назар дошт, ки шогирдбудан хеле гарон аст, ӯ боз хато мекард! Он арзиш дорад шогирд шудан, аммо он арзиш надорад хеле зиёд! Далел ин аст, ки он марди ғамгин наҷот наёфта буд. Ӯ ҳеҷ гоҳ файзро начашида буд, аз ин рӯ, чизе барои харҷ кардан надошт. Вақте ки мард бе пул ба харид меравад, ҳама чиз хеле гарон аст! Мард талаботро пеш аз пешниҳод, аробаро пеш аз асп мегузошт.
Шогирдӣ аз ҷониби мо қурбонии доимиро талаб мекунад. Мо бояд барои мустаҳкам кардани мавқеи масеҳии худ кор кунем ва барои мубориза бо душманони худ нерӯи зиёде сарф кунем.
Масали аввал дар бораи ҳисоб кардани арзиш (Луқо 14:28-30) дар бораи кор сухан меронад:
«Кадоме аз шумо, ки мехоҳад бурҷе бисозад…» (Луқо 14:28)
Агар шумо хоҳед, ки аз Худованд пайравӣ кунед, шумо бояд бурҷе бисозед. Бурҷ дар бораи муҳофизатсухан меронад. Мо бо қудрати Худо ба воситаи имон нигоҳ дошта мешавем (1 Петрус 1:5). Мо масъулем, ки худро бар имони муқаддаси худ бисозем. Аз ин рӯ, «дар Рӯҳи Муқаддас дуо гуфтан» ягона муносибати дурусти мост ва натиҷаи он нигоҳ доштани худ «дар муҳаббати Худо» аст (Яҳудо 20-21). Вақте ки муҳаббати Худо моро ҳамчун бурҷи дифои мо иҳота мекунад, мо хуб муҳофизат карда мешавем. Имон месозад. «Имон», ки дар Каломи Худо ёфт мешавад, таҳкурсии мустаҳкамест, ки мо бар он месозем ва дуо муносибати беҳтаринест, ки ба чунин сохтмон мувофиқ аст. Ҳамин тариқ, муҳаббати Худо, огоҳона маълумбурҷи дифои мост.
Ҳамаи ин танҳо воситаест барои расидан ба ҳадаф. Мо аз ҷиҳати муҳофизатӣ қавӣ мешавем, то ки мо ҳамлаоварона бар зидди душман амал кунем. Мо инро дар масали дуюм мебинем (оятҳои 31-33):
«Ё кадом подшоҳе, ки ба ҷанг меравад…» (Луқо 14:31)
Шогирд бояд ҳамлаоварона, мусбат, хашмгинона ҳаракат кунад. Аҳамият диҳед, ки подшоҳ пешниҳод мекунад, ки бар зидди подшоҳи дигар бо лашкари ду баробар калонтар ҳамла кунад. Ин як иқдоми ҷасурона аст! Аммо дар паси пушти ӯ, ӯ хуб мустаҳкам шуда буд: бурҷи ӯ сохта шуда буд. Ин роҳи Худост! Масалан, бурҷи Довуд дар таҷрибаҳои биёбонии ӯ дар вохӯрӣ ва куштани шер ва хирс сохта шуда буд. Аз ин рӯ, бузургҷусса Ҷолёт ӯро натарсонд.
Шогирдӣ ҳамаи инро дар назар дорад. Он дуои самимӣ ва омӯзиши самимӣ Китоби Муқаддасро дар назар дорад. Он машқҳои амиқ ва зарбаи мубориза бо ҷаҳон, ҷисм ва шайтонро дар назар дорад. Нишинед ва арзишро ҳисоб кунед! Оё ин шуморо метарсонад? Агар ин тавр бошад, пас арзишро дар нури пурраи қудрати Худо ва сарватҳои файз аз нав ҳисоб кунед ва шумо ба «шодӣ дар Исои Масеҳ» оғоз хоҳед кард ва ҳатто амиқтар «ба ҷисм эътимод нахоҳед дошт».
Ҳамин тариқ, файз ва шогирдӣ даст ба даст мераванд, чунон ки дар ҳолати Бартимаи кӯр дида мешавад (Марқӯс 10:46-52). Файз (дар шахси Худованд Исо) дар фарёди ӯ барои кӯмак истод ва ба ӯ ҳама чизеро, ки мехост, озодона дод. Исо ба ӯ гуфт:
«Бирав роҳи худро» (Марқӯс 10:52)
яъне, «Ба куҷое ки мехоҳӣ, бирав: ҳеҷ шарте ба ту гузошта нашудааст». Аммо Бартимаи куҷо рафт?
«Дарҳол ӯ бино шуд ва дар роҳ аз паи Исо рафт». (Марқӯс 10:52)
Ӯ бо файз ба роҳи шогирдӣ қадам ниҳод. Ӯ аз паи Исо рафт (ояти 52).
Шогирдӣ танҳо ба чанд нафар - рӯҳониён тааллуқ надорад. Дар масеҳият ҳеҷ гуна имтиёздор вуҷуд надорад. Ҳамаи масеҳиёни аввалин имондорон ва муқаддасон ва шогирдон буданд (Аъмол 1:15, 6:1, 9:38, 19:9, 20:7). Ҳатто Павлус як имондор, муқаддас ва шогирд буд, дар баробари дигарон, ҳарчанд ӯ мустақиман аз осмон ато шуда буд ва ба ӯ қудрати бузург дода шуда буд. Мутаассифона, ҷаҳон бисёре аз касби масеҳиро забт кардааст. Системаи ғайринавиштагии рӯҳониён-ғайрирӯҳониён дар ҳама ҷост. Аммо, масеҳияти ҳақиқии Китоби Муқаддас дар бораи ин чизҳо чизе намедонад. Шарм бар мо, агар мо биноии (рӯҳонии) худро ба даст орем ва сипас бар хилофи Бартимаи ба сайру гашт баромада, бо манзараҳои нави Ериҳӯ худро шод гардонем! Аммо дар ин самт тамоюли доимӣ вуҷуд дорад. Аз ин рӯ, Худованд ба баъзе имондорон гуфт:
«Агар шумо дар Каломи Ман бимонед, пас шумо дар ҳақиқат шогирдони Ман ҳастед» (Юҳанно 8:31).
Шогирдӣ ба ҳамаи масеҳиён тааллуқ дорад, аммо бисёре аз имондорон ҳастанд, ки «дар ҳақиқат шогирдон» - пайравони ҳақиқӣ ва самимӣ Худованд Исо нестанд.
Шартҳои шогирдии масеҳӣ
Биёед бори дигар ба шартҳои шогирдии масеҳӣ дар Луқо 14:25-33 назар андозем. Ҳамаи ин ба зарурати мутлақи аввал гузоштани Масеҳ ва ҳама чизи дигар дар ҷои охирин меояд.
Масеҳро аввал гузоштан
Муқоиса карда, мо бояд нафрат кунем ҳама чизи дигарро. Муҳаббати мо ба Масеҳ бояд дар муқоиса бо муҳаббати табиии мо ба хешовандонамон чунон қавӣ бошад, ки охирин нафрат ба назар расад (ояти 26). Барои намунаи ин, ба Луқо 9:59-60 нигаред. Ба ҳамин монанд, дар Луқо 14:33 ба мо гуфта шудааст, ки тарк кунем ҳама чизеро, ки дорем. Муҳаббатҳои мо бояд аз дороиҳои мо ҷудо карда шаванд, зеро онҳо акнун ба Устоди мо тааллуқ доранд ва аз ин рӯ, бояд барои Ӯ нигоҳ дошта шаванд. Ин метавонад маънои аз даст додани ҳама чизро дошта бошад, чунон ки масеҳиёни аввалия карданд, ё мисли Леви (Луқо 5:27-29) мо метавонем «ҳама чизро тарк кунем» ва бо вуҷуди ин дороӣ дошта бошем. Хонаи Леви ҳанӯз ба ӯ тааллуқ дошт, аммо он ва пулаш барои Худованд истифода мешуд — барои Масеҳ зиёфати бузург оростан ва гунаҳкоронро ба Ӯ ҷалб кардан. Ин барои мо намунаи муҳим аст!
Худро инкор кардан ва салибро бардоштан
Агар Масеҳ бояд аввал бошад, худ бояд равад, аз ин рӯ шогирд бояд худро инкор кунад ва ҳар рӯз салиби Худро бардорад (Луқо 9:23-26). Мо бояд дар дохил ба худ «Не» гӯем. Мо бояд мисли мурда бошем, то он даме, ки иродаи мо кор мекунад. Сипас, дар зоҳир, мо бояд ҳар рӯз салиби Ӯро бардорем. Мо бояд маргро ҳамчун ҷудо кардани мо аз ҷаҳон ва ҷалоли он қабул кунем. Мо бояд ба муҳаббати обрӯ ва маъруфият «Не» гӯем. Ҳамаи ин кори душвор, барои ҷисм талх аст, аммо он бо муҳаббати Масеҳ ширин мешавад! Инҳо шартҳои шогирдӣ мебошанд. Ба Луқо 9:46-62 низ нигаред.
Шогирдӣ имрӯз
Шогирдӣ имрӯз маҳз ҳамон чизеро дорад, ки 2000 сол пеш дошт. Баъзе тафсилоти ночиз фарқ мекунанд, зеро мо дар замонҳои гуногун зиндагӣ мекунем, аммо он ҳанӯз ҳам маънои «Не» гуфтанро ба иродаи худамон дорад. Он ҳанӯз ҳам маънои салибро дорад — ҷаҳон аз мо нафрат хоҳад кард. Дар замонҳои қадим (ва ҳанӯз ҳам дар баъзе қисматҳои ҷаҳон), ин нафрат бо шамшер, салиб, ҳайвоноти ваҳшӣ ё оташ зоҳир мешуд; ҳоло он одатан бо таҳқири хомӯшона, таҳқири саривақтӣ ё истиснои иҷтимоӣ аст. Ҳамлаҳои аввалия аксар вақт зуд ва шадид буданд ва ҳама чиз тамом мешуд; барои мо, ҳамлаҳо майл доранд музмин бошанд — сабук, аммо дарозмуддат. Шогирдӣ ҳанӯз ҳам маънои роҳ рафтанро дар рӯҳи худшиносӣ ва ҷудоӣ аз ҷаҳон ҳатто дар шаклҳои динии он дорад. Он маънои аз даст додани ҳама чизи шубҳанок ё монеа барои дигаронро ба хотири Номи Ӯ дорад, ҳатто чизҳое, ки қонунӣ дар худ ҳастанд, зеро
саволи мо бояд доимо ин бошад: «Ӯ чӣ мехоҳад?»
Фоидаи шогирдӣ
Аён аст, ки шогирди ҳақиқӣ дар ин ҷаҳон бисёр чизро аз даст медиҳад. Аммо ӯ ба даст меорад
«дар ин замони ҳозира бисёр маротиба зиёдтар ва ҳаёти ҷовидонӣ дар олами оянда» (Луқо 18:30).
Фоида дар он чизе нахоҳад буд, ки ба инсони табиӣ ҷолиб аст: он фоидаи баландтар (рӯҳонӣ) хоҳад буд,
«Агар касе ба Ман хидмат кунад, бигзор ӯ Маро пайравӣ кунад ва дар куҷое ки Ман ҳастам, он ҷо хизматгори Ман хоҳад буд: агар касе ба Ман хидмат кунад, Падари Ман ӯро эҳтиром хоҳад кард» (Юҳанно 12:26).
Фоида ҳамроҳӣ бо Масеҳ ва эҳтиром аз Падар хоҳад буд! Кӣ метавонад чунин фоидаи аҷибро ҳисоб кунад! Пас аз шунидани шогирдӣ, се шогирд ҳангоми шоҳиди тағйири шакл (Луқо 9:27-36) ба чунин фоида назар карданд. Онҳо
«бо Ӯ дар кӯҳи муқаддас» буданд (2 Петрус 1:16-18).
Ҳамин тавр, Павлус, ки ҳама чизро барои Масеҳ аз даст дод, ҷониби талафоти шогирдиро ҳамчун
«азоби сабуки мо»
рад кард ва ҷониби фоида ё судмандии онро ҳамчун
«вазни ҷалоли бениҳоят зиёд ва абадӣ» эълон кард (2 Қӯринтиён 4:17-18).
Тафовут: Ҳавворӣ ва Шогирд
Боз як тафовут дар истилоҳот: Павлус ҳавворӣ буд, аммо ӯ ҳамчунин шогирд буд. Ин ду ба таври возеҳ фарқ мекунанд, чунон ки Луқо 6:13 нишон медиҳад,
«Ӯ (Исо) шогирдони Худро даъват кард ва аз онҳо дувоздаҳ нафарро интихоб кард, ки онҳоро ҳаввориён номид.» (Луқо 6:13)
Калимаи шогирд маънои омӯхташуда ё омӯзонидашудародорад. Калимаи ҳавворӣ маънои фиристодашудародорад. Ҳар як пайрави ҳақиқии Худованд шогирд буд, аммо танҳо дувоздаҳ нафаре, ки Худованд фиристода буд (ва чанд нафари дигар баъдтар, аз ҷумла Павлус) ҳаввориён буданд. Ҷои онҳо ҷои беназири ҳокимият ва хидмат буд. Онҳо дар бунёди Калисо иштирок доштанд (Эфсӯсиён 2:20) ва кайҳо аз дунё гузаштаанд, аммо миллионҳо шогирдони Худованд ҳатто имрӯз низ пайдо мешаванд.
Қудрат барои шогирдӣ
Қудрат барои шогирдӣ танҳо дар Худо ёфт мешавад, аммо он ба мо ба таври оддӣ мерасад. Дар муҳаббат қудрати импулсивӣ (тарконанда, ҳавасмандкунанда, теладиҳанда) мавҷуд аст. Вақте ки муҳаббати Худо ҳатто ба ториктарин дил дохил мешавад, қудрати нави ҳавасмандкунанда эҳсос мешавад ва шогирдӣ оғоз меёбад. Қудрате, ки шогирдиро оғоз мекунад, онро низ нигоҳ медорад. Юҳанно 14-16-ро хонед, ки дастури шогирдӣ аст. Шумо хоҳед ёфт, ки муҳаббат манбаи ҳама чиз аст. Рӯҳулқудс қудрат аст ва импулсивӣ (тарконанда, ҳавасмандкунанда, теладиҳанда) итоаткорӣ (итоат ба аҳкоми Масеҳ) роҳест, ки Рӯҳ шогирдро ба он роҳнамоӣ мекунад.
Се чизи муҳим барои шогирдӣ
Дар кӯшиши зиндагӣ ҳамчун шогирдони Худованд Исо, ба шумо се чиз лозим аст.
Аввалан, ба шумо ҳикмати рӯҳонӣ ва доноӣ (ҳукми дуруст) лозим аст, ки танҳо аз Навиштаҳо меояд, ки дар он мо иродаи Худовандро барои худ пайдо мекунем. Вазифаи мо ҳамчун шогирдон (бо кӯмаки Рӯҳулқудс) ҷустуҷӯи ин ирода аст. Ин маънои онро дорад, ки мо бояд бо Китоби Муқаддаси худ хеле ошно бошем ва онро бодиққат омӯзем.
Чизи дуюм дуо аст. Мо бояд рӯҳияи вобастагӣ ба Худоро, ки тавассути дуо ба даст меояд, нигоҳ дорем. Сеюм, мо бояд ҳамеша кӯшиш кунем, ки итоаткор бошем. Ҳамчун шогирдон, вазифаи мо ин аст, ки итоаткунем, на ин ки коре бузургеро анҷом диҳем, ки мо фикр мекунем, ки Худованд мехоҳад. Аз ин рӯ, биёед ҳар як
«вазн»-ро
ки моро монеъ мешавад (Ибриён 12:1) як сӯ гузорем ва суханони Устоди худро дар хотир дорем:
«Агар ин чизҳоро донед, хушбахтед, агар онҳоро ба ҷо оваред» (Юҳанно 13:17).
