Ба муқаддасон ва бародарони мӯъмин дар Масеҳ дар ҳама ҷо: Файз ва осоиштагӣ аз Худои Падари мо ва Худованд Исои Масеҳ ба шумо бод (Қӯлассиён 1:3). Ман ин номаи кушодро менависам, то ба мо имтиёзеро, ки мо барои баён кардани номи Худованд ва Наҷотдиҳандаи худ бо эҳтироми пурмуҳаббате, ки Ӯ сазовор аст, дорем, хотиррасон кунам. Мо метавонем номи муқаддасеро, ки Падар ба Писари худ, пас аз марг ва эҳёи Ӯ дод, аз иқтибос дар Аъмол 2:36 (KJV) қайд кунем:
Бигзор ҳама ба яқин донанд, ки Худо ҳамон Исоро, ки шумо маслуб кардед, ҳам Худованд ва ҳам Масеҳ гардонид.
Ман пешниҳод мекунам, ки мо, ки бо хуни гаронбаҳои Ӯ наҷот ёфтаем, метавонем ташвиқ шавем, ки Ӯро танҳо «Исо» нагӯем, балки Ӯро бо унвонҳои мувофиқ ва пурраи Ӯ «Худованд Исои Масеҳ» эҳтиром кунем.
Чанд сол пеш, ҳашт нафар аз мо таблиғе гузоштем, то таваҷҷӯҳро ба истифодаи нодурусти номи Масеҳ ҷалб кунем. Мо нақши суруди ошкоркунандаи солҳои 1970-умро нашр кардем:
Зеро Ӯ бештар аз як калимаи дашном аст
Бештар аз як калимаи «ман парво надорам»
Чӣ гуна мо метавонем номи Ӯро ин қадар бепарвоёна истифода барем?
Ягона умед дар ин як калима аст
«Ҳар кӣ хоҳад, биёяд»
Ӯ бештар аз як калимаи дашном аст
Ӯ Писари гаронбаҳои Худост!
— Аз ҷониби Нейл Энло
Саволе барои баррасӣ
Хушбахтона, хеле кам мӯъминон номи Ӯро ҳамчун калимаи дашном истифода мебаранд, аммо саволи аввалине, ки аксарияти мо шояд ҳеҷ гоҳ баррасӣ накардаем, ин аст: «Оё мо ба он то андозае бепарвоёна муносибат мекунем?»
Интизор меравад, ки ғайримасеҳӣ ба амр таваҷҷӯҳ накунад:
Номи Худованд Худои худро беҳуда нагир (Хуруҷ 20:7 KJV).
Аммо ин боиси баррасии дуюм мегардад: Мо, ки бо файзи Ӯ наҷот ёфтаем, аксар вақт чӣ кор мекунем – бе он ки дар ҳақиқат донем? Пеш аз ҷавоб додан ба ин савол, шояд муҳим бошад, ки ба маънои калимаи «беҳуда» назар андозем. Дар заминаи худ, онро метавон ҳамчун «бе арзиши воқеӣ, бекор ва бефоида» муайян кард (Луғати Merriam-Webster). Ҳеҷ масеҳӣ ҳеҷ гоҳ номи Исоро бе арзиши воқеӣ, бекор ё бефоида ҳисоб карда наметавонад! Аммо мо шояд эътироф кунем, ки эҳтироми муқаддасе, ки ба номи Ӯ воҷиб аст, дар тӯли 20 соли охир ба таври назаррас коҳиш ёфтааст, то ҷое ки мо метавонем онро ба таври бекор истифода барем.
Истифодаи калимаи «Худо»
Мо имрӯз дар калисои эътирофкунанда чӣ мебинем? Дар аксари сӯҳбатҳо калимаи «Худо» қариб номи мубораки Онро, ки ба воситаи Ӯ мо Ӯро мешиносем, иваз кардааст (Юҳанно 14:6-10). Мо аксар вақт изҳоротеро мешунавем, ба монанди «Ман мехоҳам Худоро беҳтар шиносам», «Ман мехоҳам ба Худо хидмат кунам» ё «Оё шумо Худоро мешиносед?» Ҷавоби библиявиро ба ин изҳорот баррасӣ кунед:
- «Ман мехоҳам Худоро беҳтар шиносам.» Павлус мегӯяд: «Ғайр аз ин, ман ҳама чизро дар муқоиса бо бузургии беҳамтои шинохтани Масеҳ Исо Худованди худ» (Филиппиён 3:8) талафот мешуморам.
- «Ман мехоҳам ба Худо хидмат кунам.» Мувофиқати суханони қаблии Павлусро дар он нома баррасӣ кунед: «Павлус ва Тимотиюс, бандагони Исои Масеҳ» (Филиппиён 1.1).
- «Оё шумо мехоҳед Худоро бишносед?» Навиштаҳо мегӯянд: «Худо, ки дар замонҳои гуногун ва бо роҳҳои гуногун дар замони гузашта ба падарон ба воситаи пайғамбарон сухан гуфта буд, дар ин рӯзҳои охир ба мо ба воситаи Писари Худ» (Ибриён 1:1-2а) сухан гуфт.
Ин мисолҳои оддӣ нишон медиҳанд, ки мо дар ҳақиқат бояд номи мувофиқи Худованди мо Исои Масеҳро эълон кунем, на танҳо калимаи «Худо»-ро истифода барем. Ғайр аз ин, мо метавонем дарк кунем, ки истифодаи ном ва унвонҳои гаронбаҳои Ӯ моро аз бисёр гурӯҳҳои имони бардурӯғ, ки шояд номи Худоро низ талаб кунанд – аммо бо маънои хеле дигар – ҷудо мекунад!
Вақте ки мо танҳо «Исо»-ро истифода мебарем
Муқаддасони азиз, лутфан ин фикрро ба назар гиред, ки мо шояд номи Худовандро ба таври бекор истифода барем, бо Ӯ ба таври аз ҳад зиёд ғайрирасмӣ муроҷиат кунем! Оё мо аксар вақт номи Наҷотдиҳандаи худро танҳо «Исо» мегӯем? Оё мо набояд эълони Худоро эҳтиром кунем, ки Ӯро ҳам Худованд ва ҳам Масеҳ гардонид ва аз ин рӯ бо Ӯ бо истифода аз унвони муқаддас, аз ҷониби Худо додашуда ва мувофиқи Ӯ, «Худованд Исои Масеҳ» муроҷиат кунем?
Сабаби оддие, ки мо шояд ин корро накунем, дар он аст, ки номи Исо тақрибан 600 маротиба дар Инҷилҳо истифода шудааст. Мо ба таври худкор ба ин шиносоӣ ва муайянкунӣ одат мекунем. Аммо таҳлили дақиқи замина чизеро ошкор мекунад, ки аксар вақт нодида гирифта мешавад. Дар ҳоле ки Матто, Марқӯс, Луқо ва Юҳанно шояд дастҳои инсоние буданд, ки тарҷумаи ҳолҳоро навиштанд, мардони муқаддаси Худо чунон сухан мегуфтанд, ки Рӯҳи Муқаддас ба онҳо роҳнамоӣ мекард (2 Петрус 1:21)! Ҳамчун муаллифи Навиштаҳо, Рӯҳи Муқаддас, ки шахси баробар дар Худоӣ аст, ҳуқуқи аслии истифодаи номи шиноси Исоро дорад.
Аз тарафи дигар, дар Инҷилҳо камёфт аст, ки касе ба Исои Масеҳ танҳо бо номи наҷотбахши Ӯ «Исо», ки танҳо маънои «Наҷотдиҳанда»-ро дорад, муроҷиат кунад. Аксари одамон ба Ӯ ҳамчун «Худованд» муроҷиат мекарданд, баъзан бо яке аз унвонҳои дигари Ӯ ва ҳатто дар шакли амрӣ, «Худованд, Худованд». Мо метавонем бо ин чанд (аз бисёр) мисолҳо дар бораи роҳҳои мувофиқи муроҷиат ба Ӯ маълумоти бештар гирем:
- Петрус гуфт:
Ту Масеҳ, Писари Худои зинда ҳастӣ (Матто 16:16).
- Ду марди аз ҷиҳати ҷисмонӣ нобино (аз ҷиҳати рӯҳонӣ доно) фарёд заданд:
Эй Худованд, Писари Довуд (Матто 20:30),
ва сипас ба Ӯ танҳо ҳамчун «Худованд» муроҷиат карданд (Матто 20:33). - Дар Марқӯс, ки Худованд Исо ҳамчун Хизматгори комил тасвир шудааст, Ӯро девҳо ба таври мувофиқ ҳамчун
Муқаддаси Худо (Марқӯс 1:24) тасвир кардаанд.
- Ҳокиме Ӯро
Устоди нек (Луқо 18:18) номид.
- Мо ҳеҷ гоҳ набояд эълони зебоеро, ки Томас ҳангоми шинохтани эҳёи Устоди худ аз мурдагон баён кард, фаромӯш кунем. Ӯ нагуфт: «Исо, ин туӣ!» балки гуфт:
Худованди ман ва Худои ман (Юҳанно 20:28).
Ӯро дар танҳо чанд ҷалоли бисёри Ӯ ҳамчун офаридгор, муаллим, мӯъҷизакор ва ғайра шинохта, тааҷҷубовар нест, ки аксарияти одамон дар Инҷилҳо ба Ӯ на бо номи додашудаи «Исо» (Матто 1:21), балки ҳамчун «Худованд» муроҷиат мекарданд.
Ғайр аз ин, вақте ки мо таърихи пайравони Масеҳро дар Аъмол ва Номаҳо меомӯзем, номҳо ва унвонҳои муқаддаси Худованд Исо воситаи асосии сухан гуфтан дар бораи Ӯ мегарданд, ки «зинда аст ва мурда буд; ... [ва] то абад зинда аст» (Ваҳй 1:18). Ин Писарро эҳтиром кард ва хоҳиши Худои Падари моро иҷро кард, ки дар масали Худованд дар Луқо 20:13 мулоҳиза кард: «Ман Писари маҳбуби худро мефиристам: шояд онҳо Ӯро эҳтиром кунанд.»
Аммо оё «Исо» номи заминии Ӯ нест?
Мо медонем, ки «Исо» номест, ки ба Ӯ дар замони таҷассуми Ӯ дода шуда буд. Баъзеи мо шояд фикр кунем, ки аз ин рӯ, мо метавонем онро ҳамчун муайянкунии шахсии заминии Ӯ истифода барем. Ин метавонад як баррасии оқилона барои истифодаи он бошад, агар мо зиёда аз 2000 сол пеш дар замоне, ки Ӯ дар ин замин роҳ мерафт, зиндагӣ мекардем. Аммо Ӯ аз мурдагон эҳё шудааст, ҷалол ёфтааст ва дар дасти рости Ҳазрати Олӣ нишастааст (Ибриён 1:3)!
Биёед як далели оддиро дар бораи пешвоёни заминӣ баррасӣ кунем. Сарварони давлатҳо шояд бо номҳои аввалини худ – «Стивен» (Канада), «Гудлак» (Нигерия) ва «Барак» (ИМА) ва шояд бо лақабҳо – пеш аз баланд шудан ба мансаби баланд номида шуда бошанд. Аммо ҳоло, ки онҳо сарвазирон ё президентҳои кишварҳои худ ҳастанд, барои мо мувофиқ нест, ки ба онҳо бо ин роҳҳо муроҷиат кунем. Ҷолиб он аст, ки ин мардон танҳо пиёдаҳо дар дасти Оне ҳастанд, ки ҳамаи ҳукуматҳоро таъин мекунад (Румиён 13:1). Мувофиқтарин он аст, ки мо ба Ӯ эҳтироми номҳоеро диҳем, ки ба мақоми Ӯ мувофиқанд.
Муроҷиати ман
Ман хоҳиш мекунам, ки мо самимона дар бораи Ӯ ҳамчун «Худованд Исо», «Худованд Исои Масеҳ» ё беҳтараш ҳамчун «Худованди ман Исои Масеҳ!» сухан гӯем. Ин ҳеҷ гоҳ «бекор», «беҳуда» ё «бепарвоёна» нест. Ин имтиёзест, ки мо, ҳамчун мӯъминон, ҳоло дорем ва масъулиятест, ки мо бояд ба дӯши худ гирем. Бо ин кор, мо ҳукмронии Ӯро бар ҳаёти худ талаб мекунем, дар ҳоле ки ба ҷаҳони атрофи худ шаҳодат медиҳем. Ин ҳақиқати бузургии Ӯро ба ҳамаи онҳое, ки ба зудӣ маҷбур мешаванд дар назди Ӯ сар хам кунанд ва иқрор шаванд, ки Исои Масеҳ Худованд аст, ба ҷалоли Худои Падар баён мекунад (Филиппиён 2:11).
Бигзор
файзи Худованди мо Исои Масеҳ бо ҳамаи шумо бод. Омин (Филиппиён 4:23).
ЭЗОҲҲО
- Матни суруд (бо иҷозати муаллиф) ва оҳангро дар More Than Just A Swear Word пайдо кардан мумкин аст.
- Дар KJV, аввалин зикри номи Ӯ ИСО аст (бо ҳарфҳои калон дар Матто 1:21, 25 ва Луқо 1:31; 2:21 навишта шудааст). Марқӯс бо «Исои Масеҳ, Писари Худо» оғоз мекунад ва Юҳанно Ӯро ҳамчун «Исои Масеҳ» дар аввалин зикри ном қайд мекунад.
Аз ҷониби Ҳанк Блок
