Чӣ тавр пастравӣ рух медиҳад?
Чанде пеш ман фаҳмидам, ки як дӯсти хуби ман ба гуноҳи ҷиддӣ афтодааст. Ӯ ва наздикони ӯ дар натиҷа сахт азоб мекашанд. Шумо низ, эҳтимол, дӯстеро мешиносед, ки сахт афтодааст, касеро, ки шумо интизор набудед, ки афтад, аммо далелҳо мавҷуданд ва онҳоро шарҳ додан мумкин нест. Ин ҳолатҳо моро ба ларза меоранд ва моро ба он водор мекунанд, ки ҳамаи мо дар ҷанги рӯҳонӣ ҳастем ва ҳеҷ кас аз васваса ё имконияти афтодан озод нест. Аммо чӣ тавр пастравӣ рух медиҳад? Чӣ тавр мо метавонем мутмаин бошем, ки мо навбатӣ нахоҳем афтод?
Дарси аз майгуи дарёӣ
Дар Колумбия як мақоли маъмул вуҷуд дорад: “Camarón que se duerme, se lo lleva la corriente.” Ин маънои онро дорад, ки “Майгуе, ки хоб меравад, онро ҷараён мебарад.” Ҳамчун масеҳиён, мо бар зидди ҷараёни ҷаҳон шино мекунем. Агар мо шиновариро бас кунем, ин ҷараён моро мебарад. Роҳи мо бо Худованд роҳи собит ба қуллаи кӯҳ нест, ки дар он мо метавонем ором нишинем. Ҳамон лаҳзае, ки мо бо Худованд роҳ рафтанро бас мекунем, мо аз Ӯ дур шуданро оғоз мекунем. Муносибати мо бо Ӯ статикӣ нест, балки динамикӣ аст.
Вақте ки имондорон паст мераванд, ин на аз он сабаб аст, ки онҳо қасдан қарор додаанд, ки Худовандро инкор кунанд, ё ногаҳон гуноҳҳои бузург содир кунанд; ин аз он сабаб аст, ки онҳо тадриҷан “хоб рафтаанд” ва бо Худованд роҳ рафтанро бас кардаанд ва бар зидди ҷараёни ҷаҳон “шино” накардаанд. Дар аввал, ҳеҷ тағйироте намоён набуд; онҳо ба калисо мерафтанд, шояд камтар аз пеш; онҳо хондани Китоби Муқаддас ва ҳар рӯз дуо гуфтанро бас карданд; онҳо ба гуноҳҳои хурди эътирофнашуда ба ҳаёти худ иҷозат доданд; ангезаҳои онҳо каме фарқ мекарданд, зеро онҳо сарвати моддӣ, ё маъруфият, ё варзиш, ё лаззати худхоҳонаи ҳаётро пайгирӣ мекарданд. Пас аз чанд ҳафта ва моҳҳо, шояд ҳатто солҳо, оҳиста-оҳиста, аммо мутмаин, дар аввал ноаён, онҳо аз Худованд дур шуданро оғоз карданд ва дар ниҳоят худро ба гуноҳҳое афтоданд, ки ҳеҷ гоҳ фикр намекарданд, ки имконпазир аст – як майгуи дигар оҳиста-оҳиста аз дарё кашида шуд ва аз шаршараи пурғавғо шуста шуд!
Чӣ тавр пешгирӣ кардани пастравӣ
Шояд аён бошад, ки хоҳиши Худо барои мо метавонад чунин баён шавад: “Паст нарав!” Аммо ин ба “Гуноҳ накун” монанд аст. Ё дар соҳаи ҷисмонӣ ба “Бемор нашав!” Ин бешубҳа идеал аст, аммо чӣ тавр мо метавонем инро кунем? Шояд аналогияи саломатии ҷисмонӣ ба мо кӯмак кунад: Барои пешгирӣ аз беморӣ, мо бояд саломатиро пайгирӣ кунем. Мо бояд ғизои солимро ба миқдори солим бихӯрем, ба қадри кофӣ истироҳат кунем, мунтазам машқ кунем, аз манбаъҳои сироят дур бошем, захмҳоро зуд тоза кунем ва ба онҳо имкон диҳем, ки шифо ёбанд. Тамаркузи мо бояд мусбат бошад, на танҳо барои пешгирӣ аз беморӣ, балки барои пайгирии некӯаҳволии солим. Яке аз духтарони ман, ки барои ҳамширагӣ таҳсил мекунад, ба ман хабар медиҳад, ки тамаркузи кунунии касби тиббӣ аз “бартараф кардани беморӣ” ба “мусоидат ба саломатӣ” гузаштааст. Ин равиши мусбат оқилона аст.
Ҳамин чиз дар рӯҳонӣ низ дуруст аст. Беҳтарин роҳи пешгирӣ аз пастравӣ ин пайгирии тарзи ҳаёти солимтари масеҳӣ аст – ин интизомҳои рӯҳониро инкишоф додан:
1. Масеҳро маркази ҳаёт гардонед.
«Ман бо Масеҳ маслуб шудаам ва дигар ман зинда нестам, балки Масеҳ дар ман зиндагӣ мекунад. Ҳаёте, ки ман дар ҷисм зиндагӣ мекунам, бо имон ба Писари Худо зиндагӣ мекунам, ки маро дӯст дошт ва Худро барои ман дод» (Ғалотиён 2:20 NIV).
2. Ҳар рӯз Каломи Худоро бихонед.
«Ин китоби шариат аз даҳони ту дур нашавад; шабу рӯз дар он мулоҳиза кун, то ки ба ҳама чизе, ки дар он навишта шудааст, бодиққат амал кун. Он гоҳ ту обод ва муваффақ хоҳӣ шуд» (Еҳушаъ 1:8).
3. Ҳар рӯз дуо кунед.
«Дар бораи ҳеҷ чиз ғамгин набошед, балки дар ҳама чиз, бо дуо ва илтиҷо, бо шукргузорӣ, дархостҳои худро ба Худо пешниҳод кунед. Ва сулҳи Худо, ки аз ҳар гуна фаҳмиш болотар аст, дилҳо ва ақлҳои шуморо дар Исои Масеҳ ҳифз хоҳад кард» (Филиппиён 4:6-7).
4. Мунтазам бо имондорон дар калисои маҳаллӣ муошират кунед.
«Биёед фикр кунем, ки чӣ тавр мо метавонем якдигарро ба муҳаббат ва корҳои нек ташвиқ кунем. Биёед аз ҷамъомад даст накашем, чунон ки баъзеҳо одат кардаанд, балки биёед якдигарро ташвиқ кунем – ва ҳар қадар бештар, ки шумо Рӯзро наздик мебинед» (Ибриён 10:24-25).
5. Дар шоҳид будан барои Масеҳ бо сухан ва амал рушд кунед.
«Аммо шумо қудрат хоҳед гирифт, вақте ки Рӯҳи Муқаддас бар шумо меояд; ва шумо шоҳидони Ман дар Ерусалим, ва дар тамоми Яҳудия ва Сомария, ва то ақсои замин хоҳед буд» (Аъмол 1:8).
6. Омӯзед, ки ба Масеҳ тавассути Каломи Худо ва илҳоми Рӯҳи Муқаддас итоат кунед.
«Ҳар кӣ фармонҳои Маро дорад ва ба онҳо итоат мекунад, ӯ ҳамон касест, ки Маро дӯст медорад. Касе, ки Маро дӯст медорад, аз ҷониби Падари Ман дӯст дошта хоҳад шуд, ва Ман низ ӯро дӯст хоҳам дошт ва Худро ба ӯ нишон хоҳам дод» (Юҳанно 14:21).
Агар ман аллакай паст рафта бошам, чӣ мешавад?
Шояд шумо ҳис мекунед, ки хеле дер шудааст; шумо аллакай корҳоро вайрон кардаед. Агар ин тавр бошад, дар хотир доред, ки аксар вақт барои бедор кардани мо аз пастравӣ зарба лозим аст. Агар шумо пастрав бошед ва аз он ки чӣ қадар афтодаед, афсурда бошед, дилпур бошед. Худо ба шумо иҷозат додааст, ки бо садои баланд ба поён бирасед, зеро Ӯ мехоҳад, ки шумо дарк кунед, ки дар куҷо ҳастед ва эътироф кунед, ки чӣ қадар аз Ӯ дур шудаед. Ӯ мехоҳад, ки шумо тавба кунед, на танҳо аз бадии фалокатборе, ки ба он афтодаед, балки аз пастравии тӯлонии худ. «Касе, ки гуноҳҳои худро пинҳон мекунад, обод намешавад, аммо ҳар кӣ онҳоро эътироф ва тарк мекунад, раҳмат меёбад» (Масалҳо 28:13).
Худованд шуморо даъват мекунад, ки тавба кунед, эътироф кунед ва ба Ӯ баргардед, гуноҳи худро тарк кунед. 1 Юҳанно 1:9 ваъда медиҳад: «Агар мо гуноҳҳои худро эътироф кунем, Ӯ содиқ ва одилона аст ва гуноҳҳои моро мебахшад ва моро аз ҳар гуна беадолатӣ пок мекунад.» Аммо, боз ҳам қайд кунед, ки на танҳо гуноҳи «калон»-ро бояд эътироф кард ва аз он рӯй гардонд; балки бисёр гуноҳҳои «хурд»-ро низ бояд эътироф кард ва аз онҳо рӯй гардонд, то шумо боз ҳар рӯз бо Худованд роҳ рафтанро оғоз кунед.
Ба доми кӯшиши пӯшонидан ё ислоҳ кардани оқибатҳои пастравии худ наафтед. Дар бораи аз даст додани обрӯ хавотир нашавед ва кӯшиш накунед, ки намуди зоҳирии худро нигоҳ доред. Ин имконияти ҳаёти шумост, ки ба Худо иҷозат диҳед, ки асосҳоро дуруст кунад, «воқеӣ» шавад, то шумо ҳаёти устувор бунёд кунед. Агар шумо ин корро кунед, пас бӯҳрони ҳозира воқеан ба ҳаёти тағйирёфта оварда мерасонад. Аммо агар шумо ба ноумедӣ дода шавед ва даст кашед, шумо воқеан шикаст хоҳед хӯрд. 2 Қӯринтиён 7:10 мегӯяд: «Ғами худоӣ тавбаеро ба вуҷуд меорад, ки ба наҷот мебарад ва пушаймонӣ намегузорад, аммо ғами дунявӣ марг меорад.» Дили худро бар зидди даъвати Худо дар ин вақти муҳим сахт накунед. Китоби Ибриён моро се маротиба ҳушдор медиҳад: «Имрӯз, агар овози Ӯро бишнавед, дилҳои худро сахт накунед» (Ибриён 3:7,15; 4:7). Ба овози Ӯ гӯш диҳед ва ба Ӯ иҷозат диҳед, ки ҳаёти шуморо тағйир диҳад.
Масали писари гумроҳ
Яке аз масалҳои маъруфи Исо қиссаи писари гумроҳ аст (Луқо 15:11-32). Қобили зикр аст, ки касе, ки падарашро тарк кардааст, ҳамеша ҳамчун «писари падар» номида мешавад – ҳатто аз ҷониби бародари калонӣ, ки ӯро бозпас намехост. Ин қисса муносибати Худоро нисбат ба пастрав хуб нишон медиҳад. Дуруст аст, ки ӯ баракатҳои падарашро исроф кард ва аз ӯ рӯй гардонд, аммо Худо то ҳол мехоҳад писари гумроҳи тавбакардаро бозпас қабул кунад; ва Ӯ хеле шод мешавад, вақте ки ӯ ниҳоят пас аз ба поён расидан бармегардад. Худо мехоҳад шуморо бубахшад ва барқарор кунад. Ӯ мебахшад ва фаромӯш мекунад. Ӯ мехоҳад, ки шумо бо Павлус битавонед бигӯед: «Он чиро, ки дар паси ман аст, фаромӯш карда, ба сӯи он чи дар пеш аст, саъй мекунам, ба сӯи ҳадаф мешитобам, то ҷоизаеро, ки Худо маро ба сӯи осмон дар Исои Масеҳ даъват кардааст, ба даст орам» (Филиппиён 3:13-14).
Барои пасторҳо ва пирон
Ман мехоҳам чанд фикрро барои онҳое илова кунам, ки Худо онҳоро дар ҳар калисо барои роҳнамоӣ, таълим ва ташвиқи бадани Масеҳ гузоштааст. Китоби Муқаддас шуморо «пирон», «пасторҳо», «нозирон» ё «пешвоён» меномад. Ҳар як унвон маънои махсус дорад ва ҷанбаи кори шуморо ифода мекунад. Падар мехоҳад, ки шумо аз муносибати худхоҳонае, ки бародари калонӣ дар қиссаи Исо дар бораи писари гумроҳ нишон додааст, ки намехост бародари хурдиашро бозпас қабул кунад, худдорӣ кунед. Шумо бояд дили пур аз шафқат ва бахшишро барои пастрави тавбакарда инкишоф диҳед. «Бародарон, агар касе дар гуноҳе дастгир шавад, шумо, ки рӯҳонӣ ҳастед, ӯро бо нармӣ барқарор кунед» (Ғалотиён 6:1).
Аммо шумо бояд дучанд ҳушёр бошед. Ояти боло идома медиҳад: «Аммо худро назорат кунед, вагарна шумо низ васваса карда мешавед.» Дар ҷои дигар Павлус низ навиштааст: «Агар шумо фикр кунед, ки устувор истодаед, эҳтиёт бошед, ки наафтед» (1 Қӯринтиён 10:12). Павлус Тимотиюсро ташвиқ кард: «Ҳаёт ва таълимоти худро бодиққат назорат кунед. Дар онҳо истодагарӣ кунед, зеро агар ин корро кунед, ҳам худро ва ҳам шунавандагони худро наҷот хоҳед дод» (1 Тимотиюс 4:16). Вақте ки як пир паст меравад, зарари расонидашуда назар ба вақте ки як имондори нав паст меравад, хеле бештар аст, зеро бисёриҳо аз намунаи шумо таъсир мегиранд. Аз ин рӯ, шумо бояд ҳам ҳаёт ва ҳам таълимоти худро назорат кунед. Ҳеҷ кас аз васвасаҳои нозуки душман эмин нест. Яке аз беҳтарин роҳҳое, ки шумо метавонед ба боқимондаи калисо барои мустаҳкам шудан кӯмак кунед, ин худи шумо намунаи ҳаёти шаффоф будан аст.
Ман инчунин бовар дорам, ки яке аз ҷузъҳои калисои солимтари масеҳӣ барномаи фаъоли боздид аст. Каломи Худо меҳмоннавозиро ташвиқ мекунад: «Меҳмоннавозиро амалӣ кунед» (Румиён 12:13). «Ба якдигар бе ғур-ғур меҳмоннавозӣ кунед» (1 Петрус 4:9). Алтернативаи даъват кардани одамон ба хонаи мо ин боздид аз онҳо дар хонаҳояшон, ё даъват кардани онҳо ба қаҳвахона барои сӯҳбат аст. Ин боздидҳо набояд танҳо хусусияти «барқарорсозӣ» дошта бошанд, ки ба пастрави тавбакарда кӯмак кунанд. Балки, мо бояд ба «нигоҳдории пешгирикунанда» тамаркуз кунем – ба имондорон дар нигоҳ доштани ҳаёти солимтари рӯҳонӣ кӯмак кунем, то онҳо аз «хоби рӯҳонӣ» худдорӣ кунанд, ки дар ниҳоят онҳоро аз Худованд дур мекунад.
Ниҳоят, калисоҳои маҳаллии мо ба таълими мунтазами асосҳои рӯҳонӣ ва интизомҳои ҳаёти масеҳӣ ниёз доранд. Дуруст аст, ки мо бояд аз «шири рӯҳонӣ» пеш равем ва омӯзем, ки «ғизои сахт»-ро ҳазм кунем (Ибриён 5:11-14); аммо қайд кунед, ки ҳатто калонсолон ҳамчун як қисми парҳези мутавозини худ ба шир ниёз доранд. Мушкилот дар шир нест, балки дар рад кардани хӯрдани гӯшт аст. Аммо, агар парҳези мавъиза танҳо аз «гӯшт» иборат бошад, мо имондорони навро гурусна мемонем, дар ҳоле ки ба имондорони кӯҳна иҷозат медиҳем, ки парҳези рӯҳонии номутавозин дошта бошанд. Мо бояд асосҳоро такроран ба ёд орем. Пас аз шарҳи асосҳои рушди масеҳӣ, Петрус навишт: «Ман ҳамеша ин чизҳоро ба шумо хотиррасон хоҳам кард, ҳарчанд шумо онҳоро медонед ва дар ҳақиқате, ки ҳоло доред, устувор ҳастед» (2 Петрус 1:12).
Чашмони худро ба Исо нигоҳ доред
Ин беҳтарин дорухат бар зидди пастравӣ аст: «Бо истодагарӣ дар мусобиқае, ки барои мо муайян шудааст, давед. Биёед чашмони худро ба Исо нигоҳ дорем» (Ибриён 12:1-2). Агар мо ҳар рӯз ба Исо нигоҳ карда, аз муносибати худ бо Ӯ лаззат барем, мо дур нахоҳем шуд! Бигзор Ӯ ба мо кӯмак кунад.
