Рушд дар замонҳои бӯҳрон НИГОҲЕ БА ИШАЪЁ 6:1-13
Ишаъё 6 як таҷрибаи аҷиберо нақл мекунад, ки ҳаёти пайғамбарро тағйир дод. Ин вохӯрии тағйирдиҳандаи ҳаёт бо Худо дар соли 740 пеш аз милод «соле, ки подшоҳ Узиё мурд» (6:1 NIV) рух дод. Аммо беш аз ин, он ба мо кӯмак мекунад, ки заминаи таҷрибаи ғайриоддии Ишаъёро дарк кунем. Чаро марги подшоҳ Узиё муҳим аст?
Ҳаёти Узиё дар 2 Вақоеънома 26 сабт шудааст. Ӯ «шонздаҳсола буд, ки подшоҳ шуд, ва панҷоҳу ду сол дар Ерусалим ҳукмронӣ кард... Ӯ он чиро, ки дар назари Худованд дуруст буд, ба ҷо овард... Ӯ дар айёми Закарё, ки ӯро дар тарси Худо таълим медод, Худоро меҷуст. То даме ки ӯ Худовандро меҷуст, Худо ба ӯ муваффақият медод» (26:4-5).
Тамоми миллат аз муваффақияти ӯ баҳра бурда, сулҳ, мақоми ҷаҳонӣ ва шукуфоиро аз сар гузаронд. Ӯ махсусан аз сабаби қудрати низомии худ қадр карда мешуд: «Узиё лашкари хуб омӯзонидашуда дошт... ӯ мошинҳоеро сохт, ки аз ҷониби мардони моҳир барои истифода дар бурҷҳо ва дар муҳофизати кунҷҳо барои партофтани тирҳо ва сангҳои калон тарҳрезӣ шуда буданд. Шуҳрати ӯ дур ва васеъ паҳн шуд, зеро ба ӯ хеле кӯмак карда шуд» (26:11-15).
Кӯшиш кунед, ки таъсири 52 соли сулҳ, субот ва шукуфоиро тасаввур кунед. Ҳеҷ кас дар Яҳудои то 55-сола намедонист, ки ҳаёт бе подшоҳ Узиё чӣ гуна буда метавонад. Аммо ин солҳои хуб ба охир расиданд. Подшоҳ Узиё гуноҳ кард, ба махав гирифтор шуд ва мурд. Дар ҳаво таниш ва саволҳо буданд: Ҳоло чӣ мешавад? Кӣ миллатро роҳбарӣ мекунад? Оё душманон ҳамла мекунанд? Дар ин замони бӯҳрони миллӣ, «дар соле, ки подшоҳ Узиё мурд», Худованд Худо пайғамбар Ишаъёро даъват, пок ва вазифадор кард.
Мо низ бо замонҳои бӯҳрон рӯ ба рӯ мешавем. Ин метавонад бӯҳрони оилавӣ бошад, ки бо оқибатҳои беморӣ, талоқ ё марг сарукор дорад. Метавонад бӯҳрони миллӣ ё ҷаҳонӣ – марбут ба терроризм, бекорӣ ё бозорҳои молиявии ноустувор – бошад, ки ба мо шахсан таъсир мерасонад. Мо метавонем бӯҳрони имонро аз сар гузаронем, зеро мо бо шубҳаҳои нав мубориза мебарем, дар бораи дуои беҷавоб фикр мекунем ё бо баъзе ихтилофоти калисои маҳаллӣ сарукор дорем.
Замони оромӣ ба охир расида буд ва акнун ояндаи Исроил номуайян менамуд. Муносибати Худо бо Ишаъё ба мо таълим медиҳад, ки Ӯ метавонад фаслҳои дардовар ва душворро истифода барад. Дар дасти Худо, замонҳои бӯҳрон имкониятҳоро барои рушди шахсӣ фароҳам меоранд. Биёед ба панҷтои онҳо назар андозем.
1. Дар замонҳои бӯҳрон, Худовандро ҷӯед.
«Ман Худовандро дидам, ки бар тахт нишаста буд» (Ишаъё 6:1).
Вақте ки бӯҳрон меояд, баъзе одамон ё аз тарс ё аз шок фалаҷ мешаванд. Дигарон аз ҳад зиёд фаъол мешаванд, ҳалли зудро меҷӯянд, зеро онҳо аз ин ҷо ба он ҷо медаванд. Ишаъё чӣ кор кард? Ӯ метавонист ба ҳайати вакилон ҳамроҳ шавад, то ба кишварҳои ҳамсоя ташриф оварда, созишномаҳои сулҳро имзо кунад. Ӯ метавонист ба муҳокима бо мардони пурқудрати низомӣ дохил шавад. Ӯ метавонист кӯшиш кунад, ки ҳизби сиёсии «динӣ»-и худро таъсис диҳад. Вақте ки Узиё мурд, мо Ишаъёро дар қаср ё бозор намеёбем, балки дар маъбад Худовандро меҷӯем.
Худованд аз дидани ӯ дар он ҷо шод буд ва ба ӯ рӯъёи муҳимро мукофотонид. Ин рӯъёи ояндаи ҳазорсолаи осоишта набуд. Ин рӯъё дар бораи нобудшавии душманон набуд. Худо аниқ медонист, ки Ишаъё ба чӣ ниёз дорад – рӯъёи Худои Худаш: «Ман Худовандро дидам, ки бар тахт нишаста буд, баланд ва баландбардошташуда, ва домани либоси Ӯ маъбадро пур кард» (6:1). Худованд дар ҳеҷ ваҳм набуд. Бӯҳрони марги подшоҳ Ӯро ба ҳайрат наовард. Ӯ аз як тараф ба тарафи дигар намедавид. Ӯ нишаста буд. Ишаъё бояд инро медид, ва мо низ.
Худованд бар тахти худ нишаста буд, ки ин нишонаи қудрат аст. Он «баланд ва баландбардошташуда» буд. Вақте ки Ишаъё инро дид, рӯҳи ӯ оромӣ ёфт. Барои Яҳудо бӯҳрон дарро ба ояндаи номуайян кушод. Аммо барои Ишаъё, ин рӯъёи Худо ӯро бо эътимод пур кард. Донистани он ки оянда дар дасти Худост, ӯ метавонист баъдтар нависад:
«Ин нақшаест, ки барои тамоми ҷаҳон муайян шудааст; ин дастест, ки бар ҳамаи миллатҳо дароз шудааст. Зеро Худованд Қодир қасд кардааст, ва кӣ метавонад Ӯро боздорад? Дасти Ӯ дароз шудааст, ва кӣ метавонад онро баргардонад?» (Ишаъё 14:26-27).
Агар мо дар замонҳои бӯҳрон ором ва ба оянда боварӣ дошта бошем, ба мо низ рӯъёи тоза ва воқеии Худо лозим аст.
2. Дар замонҳои бӯҳрон, ба худ нигоҳ кунед.
«Вой бар ман! ... Ман нобуд шудам! Зеро ман марди лабони нопок ҳастам» (Ишаъё 6:5).
Вақте ки Ишаъё ба Худованд нигоҳ мекард, ӯ ду серафимро дид, ки бар тахти Ӯ парвоз мекарданд. Ӯ шунид, ки онҳо ба якдигар мегӯянд,
«Муқаддас, муқаддас, муқаддас аст Худованд Қодир; тамоми замин аз ҷалоли Ӯ пур аст» (Ишаъё 6:3).
Барои пурра кардани таҷрибаи ҳайратангез, «даромадгоҳҳо ва остонаҳо ларзиданд ва маъбад аз дуд пур шуд» (6:4). Худо дорои бисёр хислатҳои аҷиб аст: Ӯ муҳаббат аст; Ӯ вафодор аст; Ӯ қодир аст. Аммо ягона хислате, ки дар ин ҷо се маротиба такрор шуд, ин буд, ки Ӯ муқаддас аст. Такрор барои таъкид истифода шуд, ва Ишаъё паёмро гирифт. Чашмони ӯ аз Худованд ба худаш баргашт. Тафовут ба таври дардовар равшан буд:
«Вой бар ман!» гиря кард Ишаъё, «Ман нобуд шудам! Зеро ман марди лабони нопок ҳастам» (Ишаъё 6:5).
Бӯҳрон имконият медиҳад, ки ба Худованд наздик шавем. Ва вақте ки мо ин корро мекунем, мо аз нокифоягии худ ба таври дардовар огоҳ мешавем.
Пеш аз бӯҳрон, мо бо хушнудӣ мегӯем, ки ояндаи мо дар дасти Худованд аст. Аммо вақте ки бӯҳрон фаро мерасад – ва пасандозҳои мо дуздида мешаванд, кори мо аз даст меравад, саломатии мо вайрон мешавад – ояндаи мо дигар бехатар ҳис намекунад. Вақте ки мо худро боварӣ, бехатар ва дар назорат ҳис мекунем, ба Худованд бовар кардан осонтар аст. Бӯҳрон амнияти моро вайрон мекунад. Худованд муҳим донист, ки Ишаъё хурдии худро ҳис кунад, аз ин рӯ Ӯ бузургии Худро ба ӯ нишон дод. Худованд муҳим донист, ки Ишаъё гуноҳкории худро ҳис кунад, аз ин рӯ Ӯ муқаддасии Худро ба ӯ нишон дод.
Бӯҳронҳои мо даъватҳое мебошанд, ки ба Худованд наздик шавем ва ба худ назари воқеӣ дошта бошем. Дар дасти Худованд, бӯҳрон як воситаест, ки моро аз реҷаи бароҳати динии мо бедор кунад, тарзи фикрронии моро фош кунад ва ба мо кӯмак кунад, ки афзалиятҳои бехудоии худро бубинем. Ба ҷои кӯшиши айбдор кардани дигарон барои нақши онҳо дар бӯҳрони мо, мо бояд ба худ нигоҳ кунем. Шояд чизе ҳаст, ки мо бояд ислоҳ кунем. Шояд мо низ «лабони нопок» дорем.
3. Дар замонҳои бӯҳрон, гӯш кунед.
«Кӣро фиристам? Ва кӣ барои Мо хоҳад рафт?» (Ишаъё 6:8).
«Он гоҳ яке аз серафимҳо бо ангишти зинда дар дасташ, ки онро бо анбӯр аз қурбонгоҳ гирифта буд, ба назди ман парвоз кард. Бо он ӯ ба даҳони ман даст расонд ва гуфт: «Бубин, ин ба лабони ту даст расонд; гуноҳи ту бартараф шуд ва гуноҳи ту кафорат шуд» (Ишаъё 6:6-7).
Ин як амали рамзӣ буд. Қурбонгоҳ эҳтимол кори Масеҳро ифода мекунад, зеро бахшиш ва поксозӣ одатан бо марги қурбонии Худованди мо Исо алоқаманд аст:
«Масеҳ як бор қурбонӣ шуд, то гуноҳҳои бисёр одамонро бартараф кунад» (Ибриён 9:28).
Тасаввур кунед, ки таъсири ангишти сӯзон ба лабони ҳассос! Ман мутмаинам, ки Ишаъё ҳеҷ гоҳ он лаҳзаи дардоварро фаромӯш накард. Доғҳо ва хотираҳо кафолат доданд, ки ӯ ҳеҷ гоҳ лабони нопоки худро фаромӯш нахоҳад кард. Мо низ бояд дар хотир дорем, ки аз куҷо омадаем ва чӣ будем. Бе хотираи нокифоягии худ ва кифоягии Ӯ, мо дар муносибат бо дигарон файз нахоҳем дошт. Худованд мехост лабони Ишаъёро истифода барад, аз ин рӯ онҳоро сӯзонд.
Ишаъё, ки акнун дар ҳузури Худованд пок ва бодиққат буд, барои гӯш кардан омода буд.
«Он гоҳ овози Худовандро шунидам, ки мегуфт: «Кӣро фиристам? Ва кӣ барои Мо хоҳад рафт?» (Ишаъё 6:8).
Доштани ғояҳо, нақшаҳо, ақидаҳо ва ҳалли худамон осон аст. Ва вақте ки ақли мо бо ин чизҳо банд аст, гӯш кардани Худованд душвор аст. Овози оромтарини Ӯ аз ҷониби бесарусомонии дохилии мо ғарқ мешавад. Аммо агар мо аз бӯҳрон баҳра барем ва тавассути он рушд кунем, мо бояд роҳҳои худро ба Худованд супорем ва ба овози Ӯ гӯш диҳем.
Баъдтар Ишаъё ин принсипро ба тамоми миллат татбиқ кард:
«Вой бар фарзандони саркаш... ки нақшаҳоеро иҷро мекунанд, ки аз они Ман нестанд, иттифоқ мебанданд, аммо на бо Рӯҳи Ман, гуноҳ бар гуноҳ ҷамъ мекунанд... Аммо Худованд мехоҳад ба шумо файз кунад; Ӯ бармехезад, то ба шумо раҳм кунад. Зеро Худованд Худои адолат аст. Хушо ҳамаи онҳое, ки Ӯро интизоранд! ... Хоҳ ба рост гардед, хоҳ ба чап, гӯшҳои шумо овозеро аз паси шумо хоҳанд шунид, ки мегӯяд: «Ин роҳ аст; дар он роҳ равед» (Ишаъё 30:1,18-21).
Худованд метавонад ба воситаи дигарон, Каломи Ӯ, ҳолатҳо ё хоб ба мо сухан гӯяд. Худованди Мутлақ воситаро интихоб мекунад. Нақши мо, мисли Ишаъё, дар ҳолати шунидан будан аст:
«Сухан гӯед, Худованд, зеро бандаи шумо гӯш мекунад» (1 Самуил 3:9).
4. Дар замонҳои бӯҳрон, ба тағйирот кушода бошед.
«Инак ман. Маро фирист!» (Ишаъё 6:8).
Вақте ки Ишаъё ба Худованд ҷавоб дод,
«Инак ман. Маро фирист!» (Ишаъё 6:8),
Ишаъё чӣ гуна вазифаро аз Худованд интизор буд? Оё ӯ фикр мекард, ки Худованд ӯро барои тадҳин кардани подшоҳи нав мефиристад, чунон ки Самуил қариб 300 сол пеш ба Довуд кард? Оё ӯ бо имконияти он ки Худованд подшоҳи ояндаро таъин мекунад, бозӣ мекард? Оё ӯ тасаввур мекард, ки Худованд ӯро, мисли Мусо, барои роҳбарӣ кардани халқи худ аз бӯҳрони ғуломӣ дар Миср истифода мебарад? Худованд аз Ишаъё напурсид, ки ӯ чӣ кор кардан лозим аст. Балки Ӯ гуфт,
«Бирав ва ба ин халқ бигӯ: «Ҳамеша бишнавед, аммо ҳеҷ гоҳ нафаҳмед; ҳамеша бубинед, аммо ҳеҷ гоҳ дарк накунед» (Ишаъё 6:9).
Худованд медонист, ки чӣ кор кардан лозим аст.
Мо низ метавонем дар бӯҳрон имконоти афзалиятноки худро дошта бошем, аммо вақте ки мо ба Худованд мегӯем: «Ман аз они Ту ҳастам. Инак ман. Маро истифода бар,» мо бояд ба ҷавоби Ӯ кушода бошем. Пеш аз бӯҳрон – вақте ки дӯстӣ, оила, калисо, таҳсил, кор, саломатӣ ва молия ҳама ба таври қаноатбахш инкишоф меёфтанд – ба тағйирот ниёз набуд. Аммо замони бӯҳрон метавонад замони тағйирот бошад. Ҳаёти Ишаъё тағйир ёфт. Он дигар ҳеҷ гоҳ яксон набуд.
Муҳим аст, ки қайд кунем, ки худи бӯҳрон Ишаъёро тағйир надод. Бӯҳрон ба мо имконият медиҳад, ки муқаррариро қатъ кунем, ба Худованд наздиктар шавем, рафтори худро ислоҳ кунем ва гӯш кунем. Вақте ки мо ин корҳоро мекунем, мо метавонем ҳис кунем, ки Худованд моро ба тағйирот даъват мекунад. Ё Ӯ метавонад моро ба идомаи содиқонаи корҳои мо равона кунад. Мисли Архиппус, Ӯ метавонад ба мо бигӯяд, ки
«кореро, ки дар Худованд гирифтаед, ба анҷом расонед» (Қӯлассиён 4:17).
Аммо Худованд метавонад инчунин тирезаеро кушояд, то ба мо самти нав, хидмати нав, даъвати навро нишон диҳад.
Ба Ишаъё хидмати душвори пайғамбарӣ дода шуд. Одамоне, ки ӯ бояд бо онҳо сухан мегуфт, саркаш буданд. Агар ӯ чашмони худро ба «муваффақият» ва натиҷаҳои намоён медошт, ӯ дер давом намекард. Танҳо бӯҳронҳо ва душвориҳо набояд муайян кунанд, ки кай мо қатъ мекунем. Вақте ки вазифадор шуд, Ишаъё пурсид: «То кай, эй Худованд?» Ва Худованд ҷавоб дод,
«То даме ки шаҳрҳо хароб ва бесоҳиб шаванд... то даме ки Худованд ҳамаро дур фиристад ва замин комилан партофта шавад» (Ишаъё 6:11-12).
Ҳар як фаъолият дар зери офтоб муваққатӣ аст. Ин фаъолиятҳои масеҳӣ ба монанди мактабҳои масеҳӣ, беморхонаҳо, ятимхонаҳо, созмонҳои миссионерӣ, гурӯҳҳои мусиқӣ, маҷаллаҳо ва ҳатто калисоҳои маҳаллиро дар бар мегирад. Мисли Ишаъё мо низ бояд пурсем: «То кай, эй Худованд?» Ин ба Худованд вобаста аст, ки вақтҳои оғоз ва анҷомро муайян кунад. Идома додан вақте ки Ӯ мегӯяд бас кунед, вафодорӣ нест, балки нофармонӣ аст. Бас кардан вақте ки Ӯ мегӯяд бирав, низ нофармонӣ аст. Бӯҳрон метавонад тағйиротро пешниҳод кунад, аммо то даме ки шумо ҳис накунед, ки Худованд сухан мегӯяд, оғоз накунед, бас накунед ё тағйир надиҳед.
5. Дар замонҳои бӯҳрон, интихоб кунед.
«Ба Худованд ҳамеша бовар кунед, зеро Худованд... Санги абадӣ аст» (Ишаъё 6:5).
Шояд ҳаёт ба наздикӣ барои мо як гардиши аҷиб ва душвор гирифтааст. Баъзан мо ҳайрон мешавем, ки чаро Худованд чунин як асбоби дардовар ва кундро истифода мебарад. Худованд замонҳои нооромии дохилиро барои ташвиқ кардани мо ба наздик шудан ба Ӯ, пок кардани мо, сухан гуфтан ба дили мо истифода мебарад. Бӯҳронро ҳамчун имконият барои рушд бубинед. Худованд ҳанӯз бар тахти худ нишастааст, баланд ва баландбардошташуда. Ӯ дар назорат боқӣ мемонад.
Мо бояд интихоб кунем, ки ба Ӯ наздиктар шавем, интихоб кунем, ки иқрор шавем, интихоб кунем, ки ба овози Ӯ гӯш диҳем, интихоб кунем, ки тавассути ин бӯҳрон рушд кунем. Ба қарибӣ, ҳамчун шаҳодат, мо метавонем бо бисёри дигарон суруд хонем:
«Ту ӯро, ки ақлаш устувор аст, дар сулҳи комил нигоҳ медорӣ, зеро ӯ ба Ту бовар дорад. Ба Худованд ҳамеша бовар кунед, зеро Худованд, Худованд, Санги абадӣ аст» (Ишаъё 26:3-4).
Аз ҷониби Филипп Нанн }
